Guja: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja zweryfikowana] | [wersja zweryfikowana] |
(Nie pokazano 1 wersji utworzonej przez jednego użytkownika) | |||
Linia 6: | Linia 6: | ||
|dopełniacz wsi = Gui | |dopełniacz wsi = Gui | ||
|zdjęcie = Guja.jpg | |zdjęcie = Guja.jpg | ||
− | |opis zdjęcia = Guja. Śluza. [http:// | + | |opis zdjęcia = Guja. Śluza.<br>Autor: Janericloebe. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kana%C5%82_Mazurski_%C5%9Aluza_Piaski_014.JPG Commons Wikimedia] [09.07.2014] |
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka | |rodzaj miejscowości = wieś sołecka | ||
|województwo = warmińsko-mazurskie | |województwo = warmińsko-mazurskie | ||
Linia 61: | Linia 61: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
− | + | Białuński Grzegorz, ''Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie)'', Olsztyn 2002.<br/> | |
− | + | Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, ''Warmia. Mazury'', Białystok 1998.<br/> | |
− | + | Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, ''Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich'', Olsztyn 2001.<br/> | |
− | + | ''Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany'', red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.<br/> | |
− | + | Wakar Andrzej, Wilamowski Bohdan, ''Węgorzewo. Z dziejów miasta i powiatu'', Olsztyn 1968.<br/> | |
− | + | [http://www.stat.gov.pl/ Bank Danych Lokalnych GUS] [30.07.2013]<br/> | |
− | + | [http://www.verwaltungsgeschichte.de/ Deutsche Verwaltungsgeschichte] [30.07.2013]<br/> | |
− | + | [http://gmina.wegorzewo.sisco.info/ Strona Gminy Węgorzewo] [30.08.2013]<br/> | |
− | + | [http://www.wikipedia.pl/ Wikipedia] [09.07.2014] | |
{{Przypisy}} | {{Przypisy}} | ||
<references/> | <references/> |
Aktualna wersja na dzień 12:36, 12 lut 2015
Guja | |
| |
![]() Guja. Śluza.
Autor: Janericloebe. Źródło: Commons Wikimedia [09.07.2014] | |
Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
Państwo | ![]() |
Województwo | warmińsko-mazurskie |
Powiat | węgorzewski |
Gmina | Węgorzewo |
Liczba ludności (2010) | 183 |
Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
Kod pocztowy | 11-600 |
Tablice rejestracyjne | NWE |
![]() {{#invoke:Koordynaty|szablon}} |
Guja (niem. Gross Guja) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. W 2010 roku wieś liczyła 183 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa pełni Józef Pawlik[1]
Spis treści
Położenie
Wieś położona jest w północnej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, na Pojezierzu Giżycko–Węgorzewskim; 13 km na północny wschód od Węgorzewa. W jej pobliżu znajdują się jeziora: Chochlik, Rydzówka, Oświn i Węgielsztyńskie.
Dzieje miejscowości
W XIV wieku znajdował się tu zameczek krzyżacki, który powstał najprawdopodobniej na miejscu pruskiego grodziska. Zdobyty przez Kiejstuta i spalony w 1370 roku został odbudowany w 1384 roku, jednak później (już przed 1406 rokiem) popadł w ruinę.
Istniejący tu majątek ziemski o areale 120 łanów wspominany był w źródłach z 1403 roku, zaś w 1406 roku został nadany na prawie chełmińskim Mikołajowi Weiskopfowi. Zwany był wówczas Goien lub Goye. Jeszcze w 1436 roku majątkiem zarządzali synowie Mikołaja, lecz później dobra uległy rozdrobnieniu. W 1540 roku mieszkały tu 22 rodziny chłopskie. Około 1560 roku Walter Weiskopf sprzedał dwór w Gui rodzinie von Hohendorfów. Pod koniec XVI wieku Hohendorfowie kupili tutaj 6 łanów, rodzina Przyborowskich – 22 łany, burgrabia Jan Rauter – 2 łany, zaś chłopi z Gui powiększyli wieś o 23 łany. W następnych latach Hohendorfowie powiększali swe posiadłości, kupując m.in. pobliskie Biedaszki. W rezultacie na pierwotnych 120 łanach Gui powstał cały klucz folwarków i wsi. Jedną z nich była Mała Guja (lub Szymanowizna, niem. Klein Guja), która wyodrębniła się około 1590 roku na 6 łanach. W jej pobliżu powstał z kolei folwark pomocniczy Nowa Guja z dworkiem. Po II wojnie światowej obie te miejscowości występują pod wspólną nazwą Nowa Guja.
W wyniku epidemii dżumy w 1710 roku zmarła większość mieszkańców wsi (161 osób). W 1925 roku miejscowość zamieszkiwało 312 osób, zaś maju 1939 roku wieś liczyła 447 mieszkańców.
Szkoła we wsi została założona w 1737 roku. W połowie XIX wieku uczęszczało do niej 81 dzieci, zaś w 1935 roku – 115 dzieci, zatrudnionych było dwóch nauczycieli. Po II wojnie światowej szkołę uruchomiono w 1947 roku. W połowie lat 60. XX w. obejmowała ona osiem klas.
Po II wojnie światowej, w 1946 roku, w Gui powstała samodzielna spółdzielnia spożywców (jako jedna z pierwszych w powiecie węgorzewskim).
W roku 1966 sołectwo Guja wchodziło w skład gromady Węgielsztyn i obejmowało wsie: Dąbrówka Mała, Guja, Nowa Guja, Różewiec, Rydzówka Mała, Szymanowizna (Mała Guja). Obecnie w skład sołectwa obok Gui wchodzi wieś Nowa Guja.
Religia
Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej pw. św. Józefa w Węgielsztynie.
Ludzie związani z miejscowością
Walter von Sanden-Guja (1888–1972) – autor książek przyrodniczych, poświęconych ptakom wodnym Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Kierował kluczem rodzinnych majątków w Gui i Ołowniku.
Zabytki
- śluza – jedyna ukończona na Kanale Mazurskim
- pomnik ku czci poległych w czasie I wojny światowej
Bibliografia
Białuński Grzegorz, Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, Warmia. Mazury, Białystok 1998.
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Wakar Andrzej, Wilamowski Bohdan, Węgorzewo. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1968.
Bank Danych Lokalnych GUS [30.07.2013]
Deutsche Verwaltungsgeschichte [30.07.2013]
Strona Gminy Węgorzewo [30.08.2013]
Wikipedia [09.07.2014]
Przypisy
- ↑ Strona Gminy Węgorzewo[30.08.2013].