Lobelia jeziorna: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja nieprzejrzana] | [wersja zweryfikowana] |
(Utworzono nową stronę " '''Lobelia jeziorna''', stroiczka wodna, s. jeziorna (''Lobelia dortmanna'' L.) – gatunek roślin z rodziny dzwonkowatych (''Campanullaceae''). Plik:58 Lobelia do...") |
(→Bibliografia) |
||
(Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez 4 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
− | + | {{Roślina infobox | |
− | + | |Nazwa rośliny = Lobelia jeziorna | |
− | '''Lobelia jeziorna''', stroiczka wodna, | + | |Nazwa łacińska = ''Lobelia dortmanna'' |
− | + | |L = L. | |
− | + | |Pusta linia = <br/> | |
− | + | |grafika = 58 Lobelia dortmanna.jpg | |
− | + | |podpis grafiki = Lobelia jeziorna - Bilder ur Nordebns Flora.<br>Autor: Carl Lindman. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:58_Lobelia_dortmanna.jpg Commons Wikimedia] | |
− | + | |Systematyka = Systematyka | |
− | + | |Domena = eukarionty | |
− | + | |Królestwo = rośliny | |
− | + | |Podkrólestwo = rośliny naczyniowe | |
− | Lobelia jeziorna jest zimozieloną, kłączową byliną wodną. Roślina tworzy prosty, wzniesiony na wysokość od 20 do 70 cm, pęd. U nasady pędu występuje podwodna rozeta liści, równowąskich, osiągających długość do kilku cm i szerokość do 5 mm. Liście są grubawe, na szczycie tępo zaokrąglone, odgięte w tył, z dwoma kanałami powietrznymi w środku. Ponad rozetą, w zanurzonej części, występują na łodydze nieliczne, drobne liście łuskowate. Kwiaty są obupłciowe, białe lub biało niebieskie, dzwoneczkowate, zwisające, zebrane w luźny kwiatostan groniasty, osadzone pojedynczo w kątach łuskowatych przysadek, na szypułkach do długości 2 cm. Korona zróżnicowana ma szypułkę do 8 mm i 5 nierównych łatek. Działki kielicha drobne, trójkątne, wzniesione, o długości do 2 mm. Pręciki zrośnięte w rurkę. Słupek o dwułatkowym znamieniu. Kwiaty nadwodne są otwarte, zapylane przez owady. Kwiaty podwodne klejstogamiczne, zamknięte podczas kwitnienia i wówczas następuje samozapylenie. Rozmnóżki rozwijają się jesienią. Kwitnie od lipca do sierpnia. Owoc stanowi torebka o długości ok. 2 cm, pękająca do góry dwiema klapami. | + | |Gromada = okrytonasienne |
+ | |Klasa = dwuliścienne | ||
+ | |Rząd = astrowce | ||
+ | |Rodzina = dzwonkowate | ||
+ | |Rodzaj = lobelia | ||
+ | |Gatunek = lobelia jeziorna | ||
+ | |Synonimy = Synonimy | ||
+ | |Lista synonimów = | ||
+ | }} | ||
+ | '''Lobelia jeziorna''', stroiczka wodna, stroiczka jeziorna (''Lobelia dortmanna'' L.) – gatunek roślin z rodziny dzwonkowatych (''Campanullaceae''). | ||
+ | <br/><br/> | ||
+ | == Morfologia == | ||
+ | Lobelia jeziorna jest zimozieloną, kłączową byliną wodną. Roślina tworzy prosty, wzniesiony na wysokość od 20 do 70 cm, pęd. U nasady pędu występuje podwodna rozeta liści, równowąskich, osiągających długość do kilku cm i szerokość do 5 mm. Liście są grubawe, na szczycie tępo zaokrąglone, odgięte w tył, z dwoma kanałami powietrznymi w środku. Ponad rozetą, w zanurzonej części, występują na łodydze nieliczne, drobne liście łuskowate. Kwiaty są obupłciowe, białe lub biało-niebieskie, dzwoneczkowate, zwisające, zebrane w luźny kwiatostan groniasty, osadzone pojedynczo w kątach łuskowatych przysadek, na szypułkach do długości 2 cm. Korona zróżnicowana ma szypułkę do 8 mm i 5 nierównych łatek. Działki kielicha drobne, trójkątne, wzniesione, o długości do 2 mm. Pręciki zrośnięte w rurkę. Słupek o dwułatkowym znamieniu. Kwiaty nadwodne są otwarte, zapylane przez owady. Kwiaty podwodne klejstogamiczne, zamknięte podczas kwitnienia i wówczas następuje samozapylenie. Rozmnóżki rozwijają się jesienią. Kwitnie od lipca do sierpnia. Owoc stanowi torebka o długości ok. 2 cm, pękająca do góry dwiema klapami. | ||
<br/> | <br/> | ||
+ | == Rozmieszczenie i ekologia == | ||
+ | Lobelia jeziorna jest reliktem borealno-atlantyckim. Występuje w Ameryce Północnej i Europie – głównie w południowej części Półwyspu Skandynawskiego, znacznie rzadziej w Wielkiej Brytanii, we Francji, Belgii, Niemczech. W Polsce występuje wyłącznie na Pomorzu Środkowym i Zachodnim (w okolicach Chojnic i Bytowa), w okolicach największej koncentracji jezior lobeliowych. Przez Polskę przebiega południowa granica zasięgu lobelii jeziornej w Europie. | ||
− | + | Roślina występuje w strefie przybrzeżnej jezior oligotroficznych, ubogich w składniki odżywcze, o czystych, stojących wodach, z małą zawartością związków mineralnych oraz zawartością wapnia nie przekraczającą 20 mg/l (jeziora lobeliowe). Rośnie przy brzegu, na głębokości 10-30 cm (na głębszych stanowiskach nie zakwita). Występuje razem z poryblinem jeziornym. | |
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
<br/> | <br/> | ||
+ | Lobelia jeziorna występuje wyłącznie w jeziorach o małej twardości wody, a często także stosunkowo niskiej trofii, przeważnie o kwaśnym odczynie. Jeziora takie, określane jako lobeliowe, zawdzięczają swą nazwę właśnie lobelii jeziornej. Obecność kilku tego typu jezior stwierdzono na [[Warmia i Mazury|Warmii i Mazurach]], jednak lobelia jeziorna w nich nie występuje. | ||
− | + | == Wartość użytkowa == | |
− | |||
− | |||
Roślina trująca. Zawiera w swych tkankach alkaloid – lobelinę. | Roślina trująca. Zawiera w swych tkankach alkaloid – lobelinę. | ||
− | Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Gatunek narażony w Polsce na wyginięcie (kategoria V na | + | Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Gatunek narażony w Polsce na wyginięcie (kategoria V na czerwonej liście). Zagrożenie dla rośliny stanowią zanieczyszczenia jezior i glony zarastające ich naturalne stanowiska w zbiornikach wodnych. |
<br/> | <br/> | ||
− | + | == Ciekawostki == | |
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
Liczne gatunki z rodzaju ''Lobelia'' są uprawiane jako rośliny ozdobne. Ich walorami są ładne kwiaty i ulistnienie. W zależności od gatunku uprawiane są jako rośliny rabatowe i obwódkowe w ogrodach, jako rośliny doniczkowe w wiszących lub stojących pojemnikach. Niektóre gatunki nadają się do obsadzania oczek wodnych. | Liczne gatunki z rodzaju ''Lobelia'' są uprawiane jako rośliny ozdobne. Ich walorami są ładne kwiaty i ulistnienie. W zależności od gatunku uprawiane są jako rośliny rabatowe i obwódkowe w ogrodach, jako rośliny doniczkowe w wiszących lub stojących pojemnikach. Niektóre gatunki nadają się do obsadzania oczek wodnych. | ||
<br/> | <br/> | ||
− | + | == Zobacz też == | |
− | + | [http://pl.wikipedia.org/wiki/Lobelia_jeziorna pl.wikipedia.org, Lobelia jeziorna] [22.04.2014] | |
+ | <br/> | ||
+ | [http://pl.wikipedia.org/wiki/Lobelia pl.wikipedia.org, Lobelia] [22.04.2014] | ||
+ | <br/> | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
− | + | ''Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych chronionych w Polsce'', red. Adam Zając, Maria Zając, Kraków 1997. | |
− | + | <br/> | |
− | + | ''Flora i Fauna wód śródlądowych. Przewodnik'', red. Wolfgang Engelhardt, tłum. Stefan Łukomski, Warszawa,1998. | |
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
<br/> | <br/> | ||
+ | Zarzycki Kazimierz, Szeląg Zbigniew, ''Red list of the vascular plants in Poland'', [w:] ''Red lists of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski'', red. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda i Zbigniew Szeląg, Kraków 2006, s. 11-20.<br/> | ||
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
− | |||
− | [[Kategoria: Przyroda]] | + | [[Kategoria: Przyroda]][[Kategoria: Rośliny chronione]] [[Kategoria: Rośliny Warmii i Mazur]] |
− | [[Kategoria: Rośliny]] |
Aktualna wersja na dzień 15:14, 24 lut 2015
Lobelia jeziorna | |
| |
Lobelia dortmanna | |
L. | |
![]() Lobelia jeziorna - Bilder ur Nordebns Flora. Autor: Carl Lindman. Źródło: Commons Wikimedia | |
Systematyka | |
Królestwo | rośliny |
Podkrólestwo | rośliny naczyniowe |
Gromada | okrytonasienne |
Klasa | dwuliścienne |
Rząd | astrowce |
Rodzina | dzwonkowate |
Rodzaj | lobelia |
Gatunek | lobelia jeziorna |
Synonimy | |
Lobelia jeziorna, stroiczka wodna, stroiczka jeziorna (Lobelia dortmanna L.) – gatunek roślin z rodziny dzwonkowatych (Campanullaceae).
Spis treści
Morfologia
Lobelia jeziorna jest zimozieloną, kłączową byliną wodną. Roślina tworzy prosty, wzniesiony na wysokość od 20 do 70 cm, pęd. U nasady pędu występuje podwodna rozeta liści, równowąskich, osiągających długość do kilku cm i szerokość do 5 mm. Liście są grubawe, na szczycie tępo zaokrąglone, odgięte w tył, z dwoma kanałami powietrznymi w środku. Ponad rozetą, w zanurzonej części, występują na łodydze nieliczne, drobne liście łuskowate. Kwiaty są obupłciowe, białe lub biało-niebieskie, dzwoneczkowate, zwisające, zebrane w luźny kwiatostan groniasty, osadzone pojedynczo w kątach łuskowatych przysadek, na szypułkach do długości 2 cm. Korona zróżnicowana ma szypułkę do 8 mm i 5 nierównych łatek. Działki kielicha drobne, trójkątne, wzniesione, o długości do 2 mm. Pręciki zrośnięte w rurkę. Słupek o dwułatkowym znamieniu. Kwiaty nadwodne są otwarte, zapylane przez owady. Kwiaty podwodne klejstogamiczne, zamknięte podczas kwitnienia i wówczas następuje samozapylenie. Rozmnóżki rozwijają się jesienią. Kwitnie od lipca do sierpnia. Owoc stanowi torebka o długości ok. 2 cm, pękająca do góry dwiema klapami.
Rozmieszczenie i ekologia
Lobelia jeziorna jest reliktem borealno-atlantyckim. Występuje w Ameryce Północnej i Europie – głównie w południowej części Półwyspu Skandynawskiego, znacznie rzadziej w Wielkiej Brytanii, we Francji, Belgii, Niemczech. W Polsce występuje wyłącznie na Pomorzu Środkowym i Zachodnim (w okolicach Chojnic i Bytowa), w okolicach największej koncentracji jezior lobeliowych. Przez Polskę przebiega południowa granica zasięgu lobelii jeziornej w Europie.
Roślina występuje w strefie przybrzeżnej jezior oligotroficznych, ubogich w składniki odżywcze, o czystych, stojących wodach, z małą zawartością związków mineralnych oraz zawartością wapnia nie przekraczającą 20 mg/l (jeziora lobeliowe). Rośnie przy brzegu, na głębokości 10-30 cm (na głębszych stanowiskach nie zakwita). Występuje razem z poryblinem jeziornym.
Lobelia jeziorna występuje wyłącznie w jeziorach o małej twardości wody, a często także stosunkowo niskiej trofii, przeważnie o kwaśnym odczynie. Jeziora takie, określane jako lobeliowe, zawdzięczają swą nazwę właśnie lobelii jeziornej. Obecność kilku tego typu jezior stwierdzono na Warmii i Mazurach, jednak lobelia jeziorna w nich nie występuje.
Wartość użytkowa
Roślina trująca. Zawiera w swych tkankach alkaloid – lobelinę.
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Gatunek narażony w Polsce na wyginięcie (kategoria V na czerwonej liście). Zagrożenie dla rośliny stanowią zanieczyszczenia jezior i glony zarastające ich naturalne stanowiska w zbiornikach wodnych.
Ciekawostki
Liczne gatunki z rodzaju Lobelia są uprawiane jako rośliny ozdobne. Ich walorami są ładne kwiaty i ulistnienie. W zależności od gatunku uprawiane są jako rośliny rabatowe i obwódkowe w ogrodach, jako rośliny doniczkowe w wiszących lub stojących pojemnikach. Niektóre gatunki nadają się do obsadzania oczek wodnych.
Zobacz też
pl.wikipedia.org, Lobelia jeziorna [22.04.2014]
pl.wikipedia.org, Lobelia [22.04.2014]
Bibliografia
Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych chronionych w Polsce, red. Adam Zając, Maria Zając, Kraków 1997.
Flora i Fauna wód śródlądowych. Przewodnik, red. Wolfgang Engelhardt, tłum. Stefan Łukomski, Warszawa,1998.
Zarzycki Kazimierz, Szeląg Zbigniew, Red list of the vascular plants in Poland, [w:] Red lists of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski, red. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda i Zbigniew Szeląg, Kraków 2006, s. 11-20.