Pogobie Średnie: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja zweryfikowana] | [wersja zweryfikowana] |
(→Zabytki:) |
|||
(Nie pokazano 3 wersji utworzonych przez 2 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
− | |||
− | |||
{{Wieś infobox | {{Wieś infobox | ||
|nazwa = Pogobie Średnie | |nazwa = Pogobie Średnie | ||
Linia 7: | Linia 5: | ||
|herb artykuł = | |herb artykuł = | ||
|dopełniacz wsi = Pogobia Średniego | |dopełniacz wsi = Pogobia Średniego | ||
− | |zdjęcie = | + | |zdjęcie = |
− | |opis zdjęcia = | + | |opis zdjęcia = |
− | |rodzaj miejscowości = | + | |rodzaj miejscowości = wieś sołecka |
|województwo = warmińsko-mazurskie | |województwo = warmińsko-mazurskie | ||
− | |powiat = | + | |powiat = piski |
− | |gmina = | + | |gmina = Pisz |
|miejscowość podstawowa = | |miejscowość podstawowa = | ||
|sołectwo = | |sołectwo = | ||
|wysokość = | |wysokość = | ||
− | |liczba ludności = 243 | + | |liczba ludności = 243 |
|rok = 2010 | |rok = 2010 | ||
|strefa numeracyjna = (+48) 87 | |strefa numeracyjna = (+48) 87 | ||
Linia 30: | Linia 28: | ||
|wikisłownik = | |wikisłownik = | ||
|www = | |www = | ||
− | }} | + | }}<br/> |
− | < | + | '''Pogobie Średnie''' (niem. ''Mittel Pogobien'', od 1938 r. ''Mittelpogauen'') – wieś sołecka w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat piski|powiecie piskim]], w [[Pisz (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pisz]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo suwalskie|województwa suwalskiego]]. W 2010 roku wieś liczyła 243 mieszkańców<ref>łącznie Pogobie Średnie i [[Wądołek]]</ref>. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Alina Buszyniewicz]]<ref>[http://www.bip.pisz.hi.pl/index.php?k=853/Strona Urzędu Gminy Pisz] [20.09.2013]</ref>. |
− | + | <br/><br/> | |
− | < | ||
− | |||
− | |||
− | |||
+ | ==Położenie== | ||
+ | Wieś położona jest w południowo–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na [[Równina Mazurska|Równinie Mazurskiej]], w [[Puszcza Piska|Puszczy Piskiej]], 8 km na południe od [[Pisz|Pisza]], na północnym krańcu jeziora [[Jezioro Pogubie Małe| Pogubie Małe]], około 1,5 km dalej znajduje się jezioro [[Jezioro Pogubie Wielkie|Pogubie Wielki]], które od 1971 jest rezerwatem ornitologicznym, chroniącym rzadkie gatunki ptactwa wodnego i błotnego. Okolica na północ od wsi, między jeziorami Pogubie Wielkie a [[Kały]], nosi nazwę „półwyspu” Siedliska. | ||
<br/> | <br/> | ||
− | + | == Dzieje miejscowości == | |
− | Wieś powstała w 1708 roku w ramach [[ | + | Wieś powstała w 1708 roku w ramach [[Osadnictwo szkatułowe|osadnictwa szkatułowego]]. Życie mieszkańców na przestrzeni wieków związane było z otaczającą ich puszczą. Zajmowali się eksploatacją złóż rudy darniowej, dostarczanej następnie do jednej z pobliskich hut, m.in. największej z nich w [[Wądołek|Wądołku]]. Z kolei pod koniec XIX wieku i do wybuchu [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach |II wojny światowej]] mieszkało tu wielu robotników zatrudnionych przy wyrębie lasu i dostarczaniu drewna do okolicznych tartaków. |
Szkołę we wsi założono w pierwszej połowie XIX wieku. W 1935 roku dwóch nauczycieli uczyło w niej 97 dzieci. | Szkołę we wsi założono w pierwszej połowie XIX wieku. W 1935 roku dwóch nauczycieli uczyło w niej 97 dzieci. | ||
− | We wsi znajduje się strażnica [[Ochotnicza Straż Pożarna|Ochotniczej Straży Pożarnej]] (jednostka powstała w 1962 roku), działa dobrze wyposażona | + | We wsi znajduje się strażnica [[Ochotnicza Straż Pożarna|Ochotniczej Straży Pożarnej]] (jednostka powstała w 1962 roku), działa dobrze wyposażona świetlica. Część mieszkańców zatrudniona jest w leśnictwie, wielu dojeżdża do pracy do innych miejscowości. |
− | |||
+ | Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa. | ||
− | |||
− | + | Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach: | |
− | + | *1857 r. – 171 osób | |
− | + | *1864 r. – 238 osób | |
− | + | *1867 r. – 246 osób | |
− | + | *1933 r. – 480 osób | |
− | + | *1939 r. – 482 osoby | |
− | + | *1988 r. – 237 osób | |
− | + | == Zabytki == | |
− | * | + | *dwie drewniane chałupy (nr 45 i 47) z okresu międzywojennego |
− | * | + | *budynek szkoły z początku XX wieku, murowana |
− | * | + | *dawny cmentarz ewangelicki z pierwszej ćwierci XX wieku |
− | * | + | *dawny cmentarz ewangelicki z początku XX wieku, [[Pogobie Przednie]] |
− | * | + | *mogiła żołnierzy rosyjskich z okresu [[I wojna światowa na Warmii i Mazurach|I wojny światowej]], Pogobie Przednie |
− | + | == Ludzie związani z miejscowością == | |
+ | *[[lkwim:Czesława Klisiatys |Czesława Klisiatys]] (ur. 1934) – tkaczka ludowa, palmiarka | ||
+ | *[[lkwim:Danuta Grabowska |Danuta Grabowska]] (ur. 1971) – tkaczka ludowa, palmiarka | ||
− | + | == Bibliografia == | |
− | + | von Hippel Rudolf, ''Przegląd statystycznych i innych uwarunkowań powiatu Johannisburg na podstawie przeprowadzonego spisu powszechnego w dniu 3 grudnia 1867 r. wg zestawienia starosty von Hippela w roku 1868'', Znad Pisy, nr 19–20, 2010–2011, ss. 83–157.<br/> | |
− | + | Olszak Piotr, ''Przegląd budownictwa drewnianego na Ziemi Piskiej'', Znad Pisy, nr 10, 2001, s. 106–121.<br/> | |
− | + | Pawlicki Ryszard Wojciech, ''Cmentarze i mogiły wojenne z okresu pierwszej wojny światowej na obszarze byłego powiatu piskiego'', Znad Pisy, nr 4, 1996, ss. 49–69.<br/> | |
− | + | ''Pisz. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.<br/> | |
− | + | ''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch'', Königsberg 1857.<br/> | |
− | + | Worobiec Antoni, Worobiec Krzysztof A., ''Z dziejów szkolnictwa na Ziemi Piskiej'', Znad Pisy, nr 13/14, 2004/2005, ss. 73–90.<br/> | |
− | + | [http://www.verwaltungsgeschichte.de/johannisburg.html/ Deutsche Verwaltungsgeschichte] [10.09.2013]<br/> | |
− | + | [http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [10.09.2013]<br/> | |
− | + | [http://www.bip.pisz.hi.pl/zalaczniki/prawo/110131120520.doc/ Strona Urzędu Gminy Pisz] [10.09.2013]<br/> | |
− | + | [http://www.wuoz.olsztyn.pl/ Wojewódzka Ewidencja Zabytków] [10.09.2013]<br/> | |
− | + | [http://www.pogobie.pl/index.html/ Strona Sołectwa Pogobie] [10.09.2013] | |
− | |||
{{Przypisy}} | {{Przypisy}} | ||
− | |||
<references/> | <references/> | ||
− | + | [[Kategoria: Powiat piski]] | |
− | [[ | + | [[Kategoria: Pisz (gmina miejsko-wiejska)]] |
− | [[ | + | [[Kategoria: Wsie sołeckie]] |
− | + | [[Kategoria: 1701-1800]] | |
− | |||
− | [[Kategoria: | ||
− | [[ |
Aktualna wersja na dzień 21:36, 17 sty 2015
Pogobie Średnie | |
| |
Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
Państwo | ![]() |
Województwo | warmińsko-mazurskie |
Powiat | piski |
Gmina | Pisz |
Liczba ludności (2010) | 243 |
Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
Kod pocztowy | 12-200 |
Tablice rejestracyjne | NPI |
![]() {{#invoke:Koordynaty|szablon}} |
Pogobie Średnie (niem. Mittel Pogobien, od 1938 r. Mittelpogauen) – wieś sołecka w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. W 2010 roku wieś liczyła 243 mieszkańców[1]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Alina Buszyniewicz[2].
Spis treści
Położenie
Wieś położona jest w południowo–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Równinie Mazurskiej, w Puszczy Piskiej, 8 km na południe od Pisza, na północnym krańcu jeziora Pogubie Małe, około 1,5 km dalej znajduje się jezioro Pogubie Wielki, które od 1971 jest rezerwatem ornitologicznym, chroniącym rzadkie gatunki ptactwa wodnego i błotnego. Okolica na północ od wsi, między jeziorami Pogubie Wielkie a Kały, nosi nazwę „półwyspu” Siedliska.
Dzieje miejscowości
Wieś powstała w 1708 roku w ramach osadnictwa szkatułowego. Życie mieszkańców na przestrzeni wieków związane było z otaczającą ich puszczą. Zajmowali się eksploatacją złóż rudy darniowej, dostarczanej następnie do jednej z pobliskich hut, m.in. największej z nich w Wądołku. Z kolei pod koniec XIX wieku i do wybuchu II wojny światowej mieszkało tu wielu robotników zatrudnionych przy wyrębie lasu i dostarczaniu drewna do okolicznych tartaków.
Szkołę we wsi założono w pierwszej połowie XIX wieku. W 1935 roku dwóch nauczycieli uczyło w niej 97 dzieci.
We wsi znajduje się strażnica Ochotniczej Straży Pożarnej (jednostka powstała w 1962 roku), działa dobrze wyposażona świetlica. Część mieszkańców zatrudniona jest w leśnictwie, wielu dojeżdża do pracy do innych miejscowości.
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:
- 1857 r. – 171 osób
- 1864 r. – 238 osób
- 1867 r. – 246 osób
- 1933 r. – 480 osób
- 1939 r. – 482 osoby
- 1988 r. – 237 osób
Zabytki
- dwie drewniane chałupy (nr 45 i 47) z okresu międzywojennego
- budynek szkoły z początku XX wieku, murowana
- dawny cmentarz ewangelicki z pierwszej ćwierci XX wieku
- dawny cmentarz ewangelicki z początku XX wieku, Pogobie Przednie
- mogiła żołnierzy rosyjskich z okresu I wojny światowej, Pogobie Przednie
Ludzie związani z miejscowością
- Czesława Klisiatys (ur. 1934) – tkaczka ludowa, palmiarka
- Danuta Grabowska (ur. 1971) – tkaczka ludowa, palmiarka
Bibliografia
von Hippel Rudolf, Przegląd statystycznych i innych uwarunkowań powiatu Johannisburg na podstawie przeprowadzonego spisu powszechnego w dniu 3 grudnia 1867 r. wg zestawienia starosty von Hippela w roku 1868, Znad Pisy, nr 19–20, 2010–2011, ss. 83–157.
Olszak Piotr, Przegląd budownictwa drewnianego na Ziemi Piskiej, Znad Pisy, nr 10, 2001, s. 106–121.
Pawlicki Ryszard Wojciech, Cmentarze i mogiły wojenne z okresu pierwszej wojny światowej na obszarze byłego powiatu piskiego, Znad Pisy, nr 4, 1996, ss. 49–69.
Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Worobiec Antoni, Worobiec Krzysztof A., Z dziejów szkolnictwa na Ziemi Piskiej, Znad Pisy, nr 13/14, 2004/2005, ss. 73–90.
Deutsche Verwaltungsgeschichte [10.09.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [10.09.2013]
Strona Urzędu Gminy Pisz [10.09.2013]
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [10.09.2013]
Strona Sołectwa Pogobie [10.09.2013]
Przypisy
- ↑ łącznie Pogobie Średnie i Wądołek
- ↑ Urzędu Gminy Pisz [20.09.2013]