Glitajny (gmina Bartoszyce): Różnice pomiędzy wersjami
[wersja nieprzejrzana] | [wersja nieprzejrzana] |
(→Bibliografia) |
(→Dzieje miejscowości) |
||
Linia 44: | Linia 44: | ||
Po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] wieś weszław skład sołectwa Węgoryty. Na bazie dawnego majątku uruchomiono tu [[Państwowe Gospodarstwo Rolne Glitajny|państwowe gospodarstwo rolne]]; jego organizatorem i kierownikiem był [[Stefan Błociszewski]]. Według spisu powszechnego z 1983 roku pegeer tworzyły 23 budynki mieszkalne stojące w zwartej zabudowie. We wsi działały klub i świetlica. Glitajny liczyły wówczas 58 mieszkańców. Szkołę we wsi założono po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]], a zlikwidowano w latach 70. | Po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] wieś weszław skład sołectwa Węgoryty. Na bazie dawnego majątku uruchomiono tu [[Państwowe Gospodarstwo Rolne Glitajny|państwowe gospodarstwo rolne]]; jego organizatorem i kierownikiem był [[Stefan Błociszewski]]. Według spisu powszechnego z 1983 roku pegeer tworzyły 23 budynki mieszkalne stojące w zwartej zabudowie. We wsi działały klub i świetlica. Glitajny liczyły wówczas 58 mieszkańców. Szkołę we wsi założono po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]], a zlikwidowano w latach 70. | ||
+ | |||
+ | Źródła podają, iż do roku 1816 dobra były własnością rodu von Eulenburg, a w latach 1816- 1834 należały do rodu von Negerlein. Po Negerleinach, majątek w latach 1834- 1855 przejęła rodzina Goebel. Nie jest jednakże pewne, która z rezydujących w dobrach rodzin wzniosła w I połowie XIX wieku klasycystyczny dwór. | ||
+ | |||
+ | Pod koniec wieku majątek stanowił własność nieznanego z imienia członka rodziny Roher. Po śmierci Rohera majątek przeszedł na własność jego mieszkającej w Królewcu córki Hanny Haebler, która zarząd majątkiem rodzinnym powierzyła zarządcy. | ||
+ | |||
+ | W 1905 roku Glitajny kupił Bruno Vonberg, który w przeciągu dwóch lat (1905- 1907) zmniejszył powierzchnię dóbr z 583 ha do 382 ha i wyspecjalizował się w hodowli bydła rasy holenderskiej oraz koni pociągowych. | ||
+ | |||
+ | W 1919 roku na drodze dziedziczenia oraz po rodzinnym sporze spadkowym majątek zapisany został na córkę Bruna Vonberga- Gertrudę, która wyszła za mąż za Georga Borrmanna, który to pozostaje właścicielem dóbr do 1945 roku. W 1940, już podczas trwającej wojny, dwór został zmodernizowany. | ||
<br/> | <br/> | ||
Wersja z 16:36, 11 kwi 2014
Glitajny | |
| |
![]() Dwór w Glitajnach
| |
Państwo | ![]() |
Województwo | warmińsko-mazurskie |
Powiat | bartoszycki |
Gmina | Bartoszyce |
Sołectwo | Kinkajmy |
Liczba ludności (2009) | 12 |
![]() {{#invoke:Koordynaty|szablon}} |
Glitajny (niem. Glittehnen) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.
Miejscowość w 2009 roku liczyła 12 mieszkańców. Wieś wchodzi w skład sołectwa Kinkajmy, w którym funkcję sołtysa sprawuje obecnie Sergiusz Sobótka[1].
Położenie
Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, na południe od Jeziora Kinkajmskiego, 8 km na południowy wschód od Bartoszyc, na zachód od drogi wojewódzkiej nr 592.
Dzieje miejscowości
Brak jest informacji na temat okoliczności i daty powstania wsi. Prawdopodobnie przez większość swoich dziejów był to niewielki majątek szlachecki. W 1857 roku Glitajny liczyły 77 mieszkańców. Pod koniec XIX wieku wraz z folwarkami Węgoryty i Witoszyn majątek obejmował obszar 583 ha, zaliczał się więc do dóbr średniej wielkości. Często zmieniał on właścicieli; w latach 20. XX wieku znajdował się w rękach Georga Borrmanna. Glitajny do 1945 roku należały do parafii ewangelickiej w Bartoszycach.Po II wojnie światowej wieś weszław skład sołectwa Węgoryty. Na bazie dawnego majątku uruchomiono tu państwowe gospodarstwo rolne; jego organizatorem i kierownikiem był Stefan Błociszewski. Według spisu powszechnego z 1983 roku pegeer tworzyły 23 budynki mieszkalne stojące w zwartej zabudowie. We wsi działały klub i świetlica. Glitajny liczyły wówczas 58 mieszkańców. Szkołę we wsi założono po II wojnie światowej, a zlikwidowano w latach 70.
Źródła podają, iż do roku 1816 dobra były własnością rodu von Eulenburg, a w latach 1816- 1834 należały do rodu von Negerlein. Po Negerleinach, majątek w latach 1834- 1855 przejęła rodzina Goebel. Nie jest jednakże pewne, która z rezydujących w dobrach rodzin wzniosła w I połowie XIX wieku klasycystyczny dwór.
Pod koniec wieku majątek stanowił własność nieznanego z imienia członka rodziny Roher. Po śmierci Rohera majątek przeszedł na własność jego mieszkającej w Królewcu córki Hanny Haebler, która zarząd majątkiem rodzinnym powierzyła zarządcy.
W 1905 roku Glitajny kupił Bruno Vonberg, który w przeciągu dwóch lat (1905- 1907) zmniejszył powierzchnię dóbr z 583 ha do 382 ha i wyspecjalizował się w hodowli bydła rasy holenderskiej oraz koni pociągowych.
W 1919 roku na drodze dziedziczenia oraz po rodzinnym sporze spadkowym majątek zapisany został na córkę Bruna Vonberga- Gertrudę, która wyszła za mąż za Georga Borrmanna, który to pozostaje właścicielem dóbr do 1945 roku. W 1940, już podczas trwającej wojny, dwór został zmodernizowany.
Zabytki
- Dwór klasycystyczny z pierwszej połowy XIX wieku; w 1940 roku przeprowadzono ostatni remont dworu. Obecnie budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, coraz szybciej popadając w ruinę
- Założenie dworsko-parkowe, obecnie zachowane w stanie szczątkowym
Bibliografia
- Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
- Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1999.
- Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
- Bank Danych Lokalnych GUS [data dostępu: 5.03.2014]
- Mazury.pl [data dostępu: 5.03.2014]
- Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy Bartoszyce [data dostępu: 5.03.2014]
- Wojewódzka ewidencja zabytków [data dostępu: 5.03.2014]
Przypisy
- ↑ http://gmina-bartoszyce.pl/wykaz-soltysow/ [data dostępu: 5.03.2014]
Zobacz też
Glitajny w gminie Korsze