Budzewo

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skocz do: nawigacja, szukaj


Budzewo

Budzewo
Budzewo
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat węgorzewski
Gmina Budry
Liczba ludności (2009) 251
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 11-606
Tablice rejestracyjne NWE
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Budzewo
Budzewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budzewo
Budzewo
Ziemia

{{#invoke:Koordynaty|szablon}}

Budzewo (niem. Budschen, Budzen, Gross Budschen) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Budry. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.


Charakterystyka fizjograficzna

Wieś położona jest w Krainie Węgorapy, będącej naturalnym przedłużeniem obniżenia Wielkich Jezior Mazurskich, oddalona jest o 13 km na północny wschód od Węgorzewa i około 2 km na południe od rzeki Węgorapy.

Dzieje miejscowości

Wieś prawdopodobnie została założona w 1582 roku na 8 łanach. W 1599 roku – na skutek wniesionej przez mieszkańców skargi – zmieniono im pańszczyznę na czynsz. Wieś obejmowała wówczas 12 łanów. W tym samym czasie zamieszkało tu kilku osadników z Litwy. W połowie XIX wieku wieś liczyła 13 łanów i 15 mórg. W roku 1858 była zamieszkana przez 147 osób.

W Budzewie w XIX wieku i aż do roku 1945 znajdował się niewielki (około 200 ha) majątek, który obejmował jeden folwark (Zawady Małe) i należał do ogromnych dóbr von Lehndorffów. W latach 20. XX wieku przeszedł na własność rodziny Preuss, a następnie niejakiego Waszkalnisa (do 1945 roku). Wybudowano tu w drugiej połowie XIX wieku niewielki dworek z parkiem. Około 2 km od Budzewa działał inny nieduży (około 500 ha) majątek z trzema folwarkami. W latach 20. XX wieku należał on do Waltera Ehlerta. Dwór wzniesiono tu na przełomie XIX i XX wieku.

Szkołę we wsi założono w 1753 roku; sto lat później uczyło się w niej 46 dzieci, a w 1935 roku – 52 dzieci. Szkołę ponownie otwarto w 1948 roku, w połowie lat 60. była ona czteroklasowa.

W roku 1939 Budzewo liczyło przez 443 mieszkańców.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Krystyna Wojtczuk.[1].



Kultura

We wsi działa zespół ludowy Budzewiaki.


Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej pw. Trójcy Przenajświętszej w Budrach.

Zabytki:

  • Klasycystyczny dworek w Budzewie z drugiej połowy XIX wieku, całkowicie niezmieniony od swego powstania, przyległy park; obecnie własność prywatna.
  • Dworek ok. 2 km od Budzewa z przełomu XIX i XX wieku; po gruntownym remoncie w latach 90. XX wieku nabrał wyglądu współczesnej wiejskiej willi; własność prywatna.
  • Przy leśniczówce w Budrach znajduje się mogiła zbiorowa z czasów I wojny światowej. Pochowano w niej 3 żołnierzy rosyjskich


Bibliografia:

  1. Grzegorz Białuński, Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
  2. Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
  3. Andrzej Wakar, Bohdan Wilamowski, Węgorzewo. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1968.
  4. Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/miejsc_w.display?p_id=6148&p_token=0.21996640318178595 [data dostępu: 30.07.2013]
  5. Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/angerburg.html [data dostępu: 30.07.2013]
  6. Olsztyńska Strona Rowerowa:http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejsca/1914/warminsko-mazurskie/budzewo [data dostępu: 30.07.2013]

Przypisy