Christoph Hartknoch

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Wersja Arom (dyskusja | edycje) z dnia 19:12, 22 sty 2015

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)

Christoph Hartknoch

Christoph Hartknoch.Źródło: www.en.wikipedia.org
Christoph Hartknoch.
Źródło: www.en.wikipedia.org
Data i miejsce urodzenia 1644 r.
Jabłonka k. Pasymia
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 1687 r.
Toruń

Christoph Hartknoch (ur. 1644 r. w Jabłonce koło Pasymia, zm. 3 stycznia 1687 r. w Toruniu) – historyk, nauczyciel, pisarz.

Życiorys

Był synem nauczyciela i pastora Andreasa i Katharine z domu Essedan. Przez wiele lat pracował jako nauczyciel i rektor gimnazjum w Toruniu. Zmarł na gruźlicę w wieku 43 lat. Został pochowany w podziemiu kościoła NMP w Toruniu.

Szkoła i wykształcenie

Uczył się w szkołach w Pasymiu, Królewcu i Bartoszycach. Od 1662 r. studiował nauki humanistyczne (filozofia i teologia) na Uniwersytecie w Królewcu, nie ukończył jednak studiów z powodów finansowych.

Praca

W 1665 r. wyjechał do Kowna, gdzie został domowym nauczycielem. Pracował także w Wilnie i w Gdańsku. W 1667 r. powrócił do Królewca. W 1670 r. został wychowawcą synów Albrechta von Kalneina. Dwa lata później uzyskał tytuł magistra. Do lipca 1677 r. prowadził wykłady na Uniwersytecie Królewieckim, gdzie dokonał kwerendy tamtejszych archiwów i bibliotek. W tym samym roku powierzono mu wykłady w gimnazjum toruńskim. W dniu 8 lutego 1677 r. został mianowany profesorem tej szkoły. Od 1681 r. był jej dyrektorem, a od 1686 r. konrektorem.

Działalność społeczna, kulturalna, naukowa, polityczna

Zajmował się historią Prus, Pomorza, Żmudzi i Kurlandii oraz zagadnieniami prawno-ustrojowymi Polski. Ogłosił szereg łacińskich rozpraw historycznych, m.in.: O Początkach Prus, O formie dawnego państwa pruskiego, O prawie pruskim, O bałwochwalstwie i przesądach dawnych Prusów. Odnalazł i opracował pochodzącą z XIV wieku krzyżacką kronikę Piotra z Dusburga, którą wydał drukiem w 1679 r. w Lipsku. Napisał również rozprawę ‘’Res Publica Polonica duobus libris ilustrata’’ (1678), o ustroju i historii Polski. Mieszkając w Toruniu napisał swoje dwa najobszerniejsze i najważniejsze dzieła historyczne: ‘’Altes und Neues Preussen’’ (1684) i ‘’Preussische Kirchen–Historia’’ (1686). Były to obszerne monografie historyczne prowincji, znane i cenione do dziś przez historyków.

Ciekawostki

  • Jako 12-letni chłopiec Christoph przeżył wkroczenie Tatarów do Pasymia. Rektor szkoły, w której się uczył, Michael Battolovius przerzucił go z okna budynku przez mury. Chłopiec schronił się w lesie i dzięki temu uratował się.

Bibliografia

  1. Chłosta Jan, Biografie Niemców z Prus Wschodnich : leksykon, Olsztyn 2010, Studio Poligrafii Komputerowej "SQL", s. 72.
  2. Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach Ziemi Szczycieńskiej, Olsztyn 1998, Agencja Wydawnicza "Remix", s. 49.
  3. Oracki Tadeusz, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku, T. 1, A-K , Olsztyn 1984, Wydawnictwo Pojezierze, s. 84-85.

Zobacz też

  • Christoph Hartknoch, materiał zamieszczony na stronie internetowej, www.en.wikipedia.org, dostęp 15.01.2015 r.
  • Krzysztof Hartknoch, materiał zamieszczony na stronie internetowej, www.wtoruniu.eu, dostęp 15.01.2015 r.