Czerniki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
(Utworzono nową stronę "{{Wieś infobox |nazwa = Pole-obowiązkowe |herb wsi = Pole-obowiązkowe |flaga wsi = Pole-obowiązkowe |herb artykuł...")
 
Linia 1: Linia 1:
 
{{Wieś infobox
 
{{Wieś infobox
  |nazwa                = Pole-obowiązkowe 
+
  |nazwa                = Czerniki
  |herb wsi              = Pole-obowiązkowe 
+
  |herb wsi              =  
  |flaga wsi            = Pole-obowiązkowe 
+
  |flaga wsi            =  
 
  |herb artykuł          =
 
  |herb artykuł          =
  |dopełniacz wsi        = Pole-obowiązkowe   
+
  |dopełniacz wsi        = Czernik   
 
  |zdjęcie              = Pole-obowiązkowe   
 
  |zdjęcie              = Pole-obowiązkowe   
 
  |opis zdjęcia          = Pole-obowiązkowe   
 
  |opis zdjęcia          = Pole-obowiązkowe   
 
  |rodzaj miejscowości  =
 
  |rodzaj miejscowości  =
  |województwo          = Pole-obowiązkowe
+
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
  |powiat                = Pole-obowiązkowe
+
  |powiat                = kętrzyński
  |gmina                = Pole-obowiązkowe
+
  |gmina                = Kętrzyn
 
  |miejscowość podstawowa =
 
  |miejscowość podstawowa =
 
  |sołectwo              =
 
  |sołectwo              =
Linia 22: Linia 22:
 
  |mapa wsi              =
 
  |mapa wsi              =
 
  |kod mapy              = PL-WN
 
  |kod mapy              = PL-WN
  |stopniN = 53 |minutN = 42 |sekundN = 56
+
  |stopniN = 56 |minutN = 54 |sekundN = 59.39 
  |stopniE = 21 |minutE = 19 |sekundE = 02
+
  |stopniE = 21 |minutE = 26 |sekundE = 24.43
 
  |commons              =
 
  |commons              =
 
  |wikipodróże          =
 
  |wikipodróże          =
Linia 29: Linia 29:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}<br/>
 
}}<br/>
''' Hasło_do_definicji ''' – ...<br/><br/>
+
''' Czerniki''' (niem. ''Szwercensteyn'', ''Schwarzstein'') –
 +
 
 +
<br/><br/>
  
 
== Charakterystyka fizjograficzna ==
 
== Charakterystyka fizjograficzna ==
...
+
Miejscowość leży w odległości 5 km na wschód od [[Kętrzyn|Kętrzyna]].Około 2 km na wschód zlokalizowane jest [[Jezioro Mój]] oraz zarastające [[Jezioro Siercze]].
 
<br/>
 
<br/>
  
 
== Dzieje miejscowości ==
 
== Dzieje miejscowości ==
....
+
Nazwę wsi wiąże się z ciekawą miejscową legendą. Zamieszkujący okolicę wsi diabeł nie był zadowolony z wybudowania miejscowego gotyckiego koscioła. Pragnął zniszczyć świątynię za pomocą wielkiego czarnego głazu. Diabeł nie zdążył jednak dobiec z nim do wsi - kiedy zapiały koguty znikła jego moc i w popłochu rzucił kamień w stronę lasu. Legenda wiąże się z głazem narzutowym zlokalizowanym  w pobliskim lesie.
 +
Miejscowość została założona jako [[wieś czynszowa]] na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]] w roku 1394. Pod koniec XIV wieku wieś obejmowała obszar 41 włók. Działała już wówczas karczma oraz młyn. Kościół wzniesiono niedługo po założeniu wsi. Został jednak dwukrotnie przebudowany w XVIII stuleciu. W okresie przedreformacyjnym do miejscowej parafii należały wsie: [[Parcz]], [[Stara Różanka]], [[Wopławki]] oraz [[Kwiedzina]]. W 1765 roku do parafii włączono również [[Siniec]]. Od XVI do połowy XIX wieku spotykamy się z licznymi nazwiskami polskich proboszczów i diakonów m.in. Macieja Skoloviusa, Jana Grawerta, Jakuba Kamińskiego. Przez cały XVIII wiek w Czernikach odprawiano msze po polsku. W latach 1896-1901 we wsi mieszkało 30 Polaków.
 +
 
 +
Miejscowość została dotknięta przez [[epidemia dżumy| epidemię dżumy]] w roku 1710. Śmierć poniosło 19 osób. W 1785 roku wieś składała się z 31 budynków. w 1818 ROKU Czerniki liczyły 240 mieszkańców żyjących w 34 domostwach. Mieczysław Orłowicz, który odwiedził Czerniki w okresie międzywojennym wspominał o niezwykłej atrakcji: "Pokazują tu legendarną podkowę szynkarki z Nakomiad, przemienionej przez diabła w konia"<ref>M. Orłowicz, ''Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii'',  na nowo do druku podali G. Jasiński, A. Rzempołuch, R. Traba, Olsztyn 1991, s. 79</ref>.U progu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] miejscowość była zamieszkana przez 1590 osób.
 +
Po 1945 roku wieś przez pewien czas nosiła nazwę Czarny Kamień. Od roku 1946 zaczęła obowiązywać oficjalna nazwa Czerniki. W 1945 roku we wsi uruchomiono szkołę podstawową. W 1970 roku miejscowość liczyła 420 mieszkańców. W Czernikach funkcjonowała w tym czasie ośmioklasowa szkoła podstawowa oraz sala kinowa na 100 miejsc. Sołectwo Czerniki, wchodzące w skład [[gmina Kętrzyn| gminy Kętrzyn]] składało się z ośmiu miejscowości.
 
<br/>
 
<br/>
  
Linia 45: Linia 51:
  
 
== Zabytki ==
 
== Zabytki ==
...
+
*Gotycki kościół parafialny w XIV wieku, przebudowany w XVIII stuleciu, w latach 1749-1750 oraz 1771-1772. Wieża kościelna została dobudowana w 1885 roku.
 
[[File:Obrazek-nazwa.jpg|thumb|242 px|Miejscowość-Opis-Rysunku]]
 
[[File:Obrazek-nazwa.jpg|thumb|242 px|Miejscowość-Opis-Rysunku]]
 
<br/>
 
<br/>
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
...
+
#''Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic'', przewodniczący komitetu redakcyjnego Andrzej Wakar, Olsztyn 1978.
 +
#Licharewa Zofia, ''Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu'', Olsztyn 1962.
 +
#Orłowicz Mieczysław, ''Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii'',  na nowo do druku podali Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
 +
#''Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany'', red.  Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
 
<br/>
 
<br/>
  

Wersja z 17:18, 27 mar 2014

Czerniki

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Kętrzyn
Liczba ludności (Pole-obowiązkowe) Pole-obowiązkowe
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Współrzędne spoza mapy: Czerniki : 56.916497222222/21.440119444444
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Współrzędne spoza mapy: Czerniki : 56.916497222222/21.440119444444
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Czerniki (niem. Szwercensteyn, Schwarzstein) –



Charakterystyka fizjograficzna

Miejscowość leży w odległości 5 km na wschód od Kętrzyna.Około 2 km na wschód zlokalizowane jest Jezioro Mój oraz zarastające Jezioro Siercze.

Dzieje miejscowości

Nazwę wsi wiąże się z ciekawą miejscową legendą. Zamieszkujący okolicę wsi diabeł nie był zadowolony z wybudowania miejscowego gotyckiego koscioła. Pragnął zniszczyć świątynię za pomocą wielkiego czarnego głazu. Diabeł nie zdążył jednak dobiec z nim do wsi - kiedy zapiały koguty znikła jego moc i w popłochu rzucił kamień w stronę lasu. Legenda wiąże się z głazem narzutowym zlokalizowanym w pobliskim lesie. Miejscowość została założona jako wieś czynszowa na prawie chełmińskim w roku 1394. Pod koniec XIV wieku wieś obejmowała obszar 41 włók. Działała już wówczas karczma oraz młyn. Kościół wzniesiono niedługo po założeniu wsi. Został jednak dwukrotnie przebudowany w XVIII stuleciu. W okresie przedreformacyjnym do miejscowej parafii należały wsie: Parcz, Stara Różanka, Wopławki oraz Kwiedzina. W 1765 roku do parafii włączono również Siniec. Od XVI do połowy XIX wieku spotykamy się z licznymi nazwiskami polskich proboszczów i diakonów m.in. Macieja Skoloviusa, Jana Grawerta, Jakuba Kamińskiego. Przez cały XVIII wiek w Czernikach odprawiano msze po polsku. W latach 1896-1901 we wsi mieszkało 30 Polaków.

Miejscowość została dotknięta przez epidemię dżumy w roku 1710. Śmierć poniosło 19 osób. W 1785 roku wieś składała się z 31 budynków. w 1818 ROKU Czerniki liczyły 240 mieszkańców żyjących w 34 domostwach. Mieczysław Orłowicz, który odwiedził Czerniki w okresie międzywojennym wspominał o niezwykłej atrakcji: "Pokazują tu legendarną podkowę szynkarki z Nakomiad, przemienionej przez diabła w konia"[1].U progu II wojny światowej miejscowość była zamieszkana przez 1590 osób. Po 1945 roku wieś przez pewien czas nosiła nazwę Czarny Kamień. Od roku 1946 zaczęła obowiązywać oficjalna nazwa Czerniki. W 1945 roku we wsi uruchomiono szkołę podstawową. W 1970 roku miejscowość liczyła 420 mieszkańców. W Czernikach funkcjonowała w tym czasie ośmioklasowa szkoła podstawowa oraz sala kinowa na 100 miejsc. Sołectwo Czerniki, wchodzące w skład gminy Kętrzyn składało się z ośmiu miejscowości.

Ludzie związani z miejscowością

...

Miejscowość-Opis-Rysunku


Zabytki

  • Gotycki kościół parafialny w XIV wieku, przebudowany w XVIII stuleciu, w latach 1749-1750 oraz 1771-1772. Wieża kościelna została dobudowana w 1885 roku.
Miejscowość-Opis-Rysunku


Bibliografia

  1. Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, przewodniczący komitetu redakcyjnego Andrzej Wakar, Olsztyn 1978.
  2. Licharewa Zofia, Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1962.
  3. Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, na nowo do druku podali Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
  4. Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.


Przypisy

  1. M. Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, na nowo do druku podali G. Jasiński, A. Rzempołuch, R. Traba, Olsztyn 1991, s. 79


Zobacz też

...