Dziubiele: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Linia 31: Linia 31:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}<br/>
 
}}<br/>
''' Dziubiele''' (niem. ''Dziubiellen'', od 1938 r. ''Zollerndorf'') – wieś sołecka w Polsce, położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat piski | powiecie piskim]], w [[Gmina Orzysz|gminie Orzysz]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny|administracyjnie]] należała do [[Województwo suwalskie|województwa suwalskiego]]. w 2010 roku w Dziubielach, [[Dziubiele Małe|Dziubielach Małych]] i [[Suchy Róg |Suchym Rogu]] mieszkało łącznie 161 osób. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Adam Pietrzak]]<ref> [http://www.bip.orzysz.pl/ Strona Gminy Orzysz] [30.08.2013]</ref>.
+
''' Dziubiele''' (niem. ''Dziubiellen'', od 1938 r. ''Zollerndorf'') – wieś sołecka w Polsce, położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat piski | powiecie piskim]], w [[Gmina Orzysz|gminie Orzysz]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny|administracyjnie]] należała do [[Województwo suwalskie|województwa suwalskiego]]. w 2010 roku w Dziubielach, [[Dziubiele Małe|Dziubielach Małych]] i [[Suchy Róg |Suchym Rogu]] mieszkało łącznie 161 osób. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Adam Pietrzak]]<ref>[http://www.bip.orzysz.pl/ Strona Gminy Orzysz] [30.08.2013]</ref>.
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
 
== Położenie ==
 
== Położenie ==
Linia 38: Linia 38:
 
== Dzieje miejscowości ==
 
== Dzieje miejscowości ==
 
W Dziubielach odkryto ślady [[Prusowie|pruskiej]] osady, trudne do dokładniejszego datowania.  
 
W Dziubielach odkryto ślady [[Prusowie|pruskiej]] osady, trudne do dokładniejszego datowania.  
Osada lokowana została w 1542 roku jako wieś czynszowa na 50 łanach na prawie chełmińskim; sołtysem został karczmarz Wicek, który kupił tu 5 łanów. W 1564 roku wieś liczyła już 55 łanów oraz posiadała dwie karczmy, zaś w 1599 roku – obejmowała 60 łanów. Wieś występowała początkowo jako ''Dzienbiellen'', ''Dsziebellen'', ''Ziebelovenn'', ''Ziebelenn''.  W XVII wieku utrwaliła się nazwa Dziubiele, ''Dziubiellen''.  W 1656 roku Dziubiele ucierpiały w wyniku najazdu Tatarów, m.in. w jasyr poszło 8 mieszkańców, w tym cztery kobiety, natomiast nie dotarła tu wielka [[epidemia dżumy]] w latach 1709-1710. Wieś należała do [[parafia ewangelicka w Okartowie|parafii ewangelickiej w Okartowie]].
+
Osada lokowana została w 1542 roku jako [[Wieś czynszowa|wieś czynszowa]] na 50. łanach na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]. Sołtysem został karczmarz Wicek, który kupił tu 5 łanów. W 1564 roku wieś liczyła już 55 łanów oraz posiadała dwie karczmy, zaś w 1599 roku – obejmowała 60 łanów. Miejscowość występowała początkowo jako ''Dzienbiellen'', ''Dsziebellen'', ''Ziebelovenn'', ''Ziebelenn''.  W XVII wieku utrwaliła się nazwa Dziubiele (''Dziubiellen'').  W 1656 roku Dziubiele ucierpiały w wyniku najazdu Tatarów w jasyr poszło ośmiu mieszkańców, w tym cztery kobiety. Wieś należała do [[Parafia ewangelicka w Okartowie|parafii ewangelickiej w Okartowie]].
  
Szkoła we wsi powstała w 1737 roku. W 1935 roku pracowało w niej 2 nauczycieli, uczęszczało zaś 74 uczniów.
+
Szkoła we wsi powstała w 1737 roku. W 1935 roku pracowało w niej dwóch nauczycieli, uczęszczało zaś 74. uczniów.
 
+
W [[Suchy Róg|Suchym Rogu]], około 1,5 km na wschód od Dziubieli, na wąskim przesmyku między jeziorami [[Jezioro Śniardwy|Śniardwy]] i [[Jezioro Tuchlin|Tuchlin]], znajdował się niewielki majątek (około 135 ha); był on własnością rodziny Perl.
+
  
 +
W Suchym Rogu, około 1,5 km na wschód od Dziubieli, na wąskim przesmyku między jeziorami Śniardwy i [[Jezioro Tuchlin|Tuchlin]], znajdował się niewielki majątek (około 135 ha); był on własnością [[Rodzina Perl|rodziny Perl]].
 
Aktualnie wieś jest siedzibą [[Sołectwo|sołectwa]].  
 
Aktualnie wieś jest siedzibą [[Sołectwo|sołectwa]].  
Liczba mieszkańców
+
 
 +
Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:
  
 
*1857 r. – 440 osób
 
*1857 r. – 440 osób
Linia 56: Linia 56:
  
 
*1939 r. – 364 osoby
 
*1939 r. – 364 osoby
<br/>
 
 
== Zabytki ==
 
== Zabytki ==
*[[Zespół dworski w Suchym Rogu]]: dwór pochodzi z początku XX wieku, parterowy, z kolumnowym gankiem; pozostałości zabudowań gospodarczych. Obecnie własność prywatna  
+
*[[Zespół dworski w Suchym Rogu|zespół dworski w Suchym Rogu]]: dwór z początku XX wieku (parterowy, z kolumnowym gankiem); pozostałości zabudowań gospodarczych (obecnie własność prywatna)
*Przykłady budownictwa murowanego z pierwszej ćwierci XX wieku, m.in. budynek szkoły
+
*budownki murowane z pierwszej ćwierci XX wieku, m.in. budynek szkoły
*Dawny cmentarz ewangelicki z połowy XIX wieku, na południowy wschód od wsi, zdewastowany
+
*dawne cmentarze ewangelickie z połowy XIX wieku (zdewastowane)
*Dawny cmentarz ewangelicki z połowy XIX wieku, na południe-południowy wschód od wsi, zdewastowany
+
<br/>
+
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
#Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. I, Olsztyn 2011.
 
#Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. I, Olsztyn 2011.
 
#Białuński Grzegorz, ''Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku – starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie'', Olsztyn 1996.
 
#Białuński Grzegorz, ''Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku – starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie'', Olsztyn 1996.
#Hippel Rudolf von, ''Przegląd statystycznych i innych uwarunkowań powiatu Johannisburg na podstawie przeprowadzonego spisu powszechnego w dniu 3 grudnia 1867 r. wg zestawienia starosty von Hippela w roku 1868'', Znad Pisy, nr 19-20, 2010-2011, s. 83-157.
+
#von Hippel Rudolf, ''Przegląd statystycznych i innych uwarunkowań powiatu Johannisburg na podstawie przeprowadzonego spisu powszechnego w dniu 3 grudnia 1867 r. wg zestawienia starosty von Hippela w roku 1868'', Znad Pisy, nr 19-20, 2010-2011, ss. 83-157.
 
#Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, ''Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich'',  Olsztyn 2001.
 
#Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, ''Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich'',  Olsztyn 2001.
 
#Kossert Andreas, ''Mazury. Zapomniane południe dawnych Prus Wschodnich'', przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004.
 
#Kossert Andreas, ''Mazury. Zapomniane południe dawnych Prus Wschodnich'', przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004.
Linia 72: Linia 69:
 
#''Pisz. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
 
#''Pisz. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
 
#''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen'', Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
 
#''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen'', Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
#Worobiec Antoni, Worobiec Krzysztof A., ''Z dziejów szkolnictwa na Ziemi Piskiej'', Znad Pisy, nr 13/14, 2004/2005, s. 73-90.
+
#Worobiec Antoni, Worobiec Krzysztof A., ''Z dziejów szkolnictwa na Ziemi Piskiej'', Znad Pisy, nr 13/14, 2004/2005, ss. 73-90.
 
#Żurkowska Tekla,  ''Mazurskie cmentarze. Symbole w krajobrazie'', Olsztyn 2008.
 
#Żurkowska Tekla,  ''Mazurskie cmentarze. Symbole w krajobrazie'', Olsztyn 2008.
#Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 10.09.2013]
+
#[http://www.stat.gov.pl/ Bank Danych Lokalnych GUS] [10.09.2013]
#Gminna Ewidencja Zabytków http://www.orzysz.pl/index.php?k=631&p=4 [data dostępu: 10.09.2013]
+
#[http://www.orzysz.pl/ Gminna Ewidencja Zabytków] [10.09.2013]
 +
#[http://www.bip.orzysz.pl/ Strona Gminy Orzysz] [30.08.2013]
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}
 
<references/>
 
<references/>

Wersja z 12:57, 21 cze 2014


Dziubiele

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Orzysz
Liczba ludności (2010) 161 (łącznie Dziubiele, Dziubiele Małe, Suchy Róg)
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 12-250
Tablice rejestracyjne NPI
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dziubiele
Dziubiele
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dziubiele
Dziubiele
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Dziubiele (niem. Dziubiellen, od 1938 r. Zollerndorf) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. w 2010 roku w Dziubielach, Dziubielach Małych i Suchym Rogu mieszkało łącznie 161 osób. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Adam Pietrzak[1].

Położenie

Wieś położona jest w na pograniczu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich i Pojezierza Ełckiego. Miejscowość leży na północnym brzegu jeziora Śniardwy, 15 km na wschód od Orzysza, w pobliżu granicy z powiatem mrągowskim. Około 1,5 km na północ od wsi wznosi się góra Dąbrowa (157 m n.p.m.).

Dzieje miejscowości

W Dziubielach odkryto ślady pruskiej osady, trudne do dokładniejszego datowania. Osada lokowana została w 1542 roku jako wieś czynszowa na 50. łanach na prawie chełmińskim. Sołtysem został karczmarz Wicek, który kupił tu 5 łanów. W 1564 roku wieś liczyła już 55 łanów oraz posiadała dwie karczmy, zaś w 1599 roku – obejmowała 60 łanów. Miejscowość występowała początkowo jako Dzienbiellen, Dsziebellen, Ziebelovenn, Ziebelenn. W XVII wieku utrwaliła się nazwa Dziubiele (Dziubiellen). W 1656 roku Dziubiele ucierpiały w wyniku najazdu Tatarów – w jasyr poszło ośmiu mieszkańców, w tym cztery kobiety. Wieś należała do parafii ewangelickiej w Okartowie.

Szkoła we wsi powstała w 1737 roku. W 1935 roku pracowało w niej dwóch nauczycieli, uczęszczało zaś 74. uczniów.

W Suchym Rogu, około 1,5 km na wschód od Dziubieli, na wąskim przesmyku między jeziorami Śniardwy i Tuchlin, znajdował się niewielki majątek (około 135 ha); był on własnością rodziny Perl. Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

  • 1857 r. – 440 osób
  • 1864 r. – 470 osób
  • 1867 r. – 513 osób
  • 1933 r. – 442 osoby
  • 1939 r. – 364 osoby

Zabytki

  • zespół dworski w Suchym Rogu: dwór z początku XX wieku (parterowy, z kolumnowym gankiem); pozostałości zabudowań gospodarczych (obecnie własność prywatna)
  • budownki murowane z pierwszej ćwierci XX wieku, m.in. budynek szkoły
  • dawne cmentarze ewangelickie z połowy XIX wieku (zdewastowane)

Bibliografia

  1. Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. I, Olsztyn 2011.
  2. Białuński Grzegorz, Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku – starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie, Olsztyn 1996.
  3. von Hippel Rudolf, Przegląd statystycznych i innych uwarunkowań powiatu Johannisburg na podstawie przeprowadzonego spisu powszechnego w dniu 3 grudnia 1867 r. wg zestawienia starosty von Hippela w roku 1868, Znad Pisy, nr 19-20, 2010-2011, ss. 83-157.
  4. Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
  5. Kossert Andreas, Mazury. Zapomniane południe dawnych Prus Wschodnich, przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004.
  6. Pawlicki Ryszard Wojciech, Sikorski Piotr, Wierzba Marek, Ziemia Orzyska. Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Orzysz 2004.
  7. Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
  8. Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
  9. Worobiec Antoni, Worobiec Krzysztof A., Z dziejów szkolnictwa na Ziemi Piskiej, Znad Pisy, nr 13/14, 2004/2005, ss. 73-90.
  10. Żurkowska Tekla, Mazurskie cmentarze. Symbole w krajobrazie, Olsztyn 2008.
  11. Bank Danych Lokalnych GUS [10.09.2013]
  12. Gminna Ewidencja Zabytków [10.09.2013]
  13. Strona Gminy Orzysz [30.08.2013]

Przypisy

  1. Strona Gminy Orzysz [30.08.2013]