Dziubiele

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Wersja Emes (dyskusja) z dnia 11:57, 23 wrz 2013

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)


Dziubiele

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Orzysz
Liczba ludności (2010) 161 (łącznie Dziubiele, Dziubiele Małe, Suchy Róg)
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 12-250
Tablice rejestracyjne NPI
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dziubiele
Dziubiele
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dziubiele
Dziubiele
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Dziubiele (niem. Dziubiellen, od 1938 r. Zollerndorf) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.


Charakterystyka fizjograficzna

Wieś położona jest w południowo – wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego na pograniczu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich i Pojezierza Ełckiego. Miejscowość leży na północnym brzegu Jeziora Śniardwy, 15 km na wschód od Orzysza, w pobliżu granicy z powiatem mrągowskim. Około 1,5 km na północ od wsi wznosi się góra Dąbrowa (157 m n.p.m.).


Dzieje miejscowości

W Dziubielach odkryto ślady pruskiej osady, trudne do dokładniejszego datowania. Osada lokowana została w 1542 roku jako wieś czynszowa na 50 łanach na prawie chełmińskim; sołtysem został karczmarz Wicek, który kupił tu 5 łanów. W 1564 roku wieś liczyła już 55 łanów oraz posiadała dwie karczmy, zaś w 1599 roku – obejmowała 60 łanów. Wieś występowała początkowo jako Dzienbiellen, Dsziebellen, Ziebelovenn, Ziebelenn. W XVII wieku utrwaliła się nazwa Dziubiele, Dziubiellen. W 1656 roku Dziebiele ucierpiały w wyniku najazdu Tatarów, m.in. w jasyr poszło 8 mieszkańców, w tym cztery kobiety, natomiast nie dotarła tu wielka epidemia dżumy w latach 1709-1710. Wieś należała do parafii ewangelickiej w Okartowie. Szkoła we wsi powstała w 1737 roku. W 1935 roku pracowało w niej 2 nauczycieli, uczęszczało zaś 74 uczniów. W Suchym Rogu, około 1,5 km na wschód od Dziubieli, na wąskim przesmyku między jeziorami Śniardwy i Tuchlin, znajdował się niewielki majątek (około 135 ha); był on własnością rodziny Perl.

Liczba mieszkańców

1857 – 440 osób

1864 – 470 osób

1867 – 513 osób

1933 – 442 osoby

1939 – 364 osoby


Zabytki:

  • Zespół dworski w Suchym Rogu: dwór pochodzi z początku XX wieku, parterowy, z kolumnowym gankiem; pozostałości zabudowań gospodarczych. Obecnie własność prywatna
  • Przykłady budownictwa murowanego z pierwszej ćwierci XX wieku, m.in. budynek szkoły
  • Dawny cmentarz ewangelicki z połowy XIX wieku, na południowy wschód od wsi, zdewastowany
  • Dawny cmentarz ewangelicki z połowy XIX wieku, na południe-południowy wschód od wsi, zdewastowany


Bibliografia:

  1. Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. I, Olsztyn 2011.
  2. Białuński Grzegorz, Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku – starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie, Olsztyn 1996.
  3. Hippel Rudolf von, Przegląd statystycznych i innych uwarunkowań powiatu Johannisburg na podstawie przeprowadzonego spisu powszechnego w dniu 3 grudnia 1867 r. wg zestawienia starosty von Hippela w roku 1868, Znad Pisy, nr 19-20, 2010-2011, s. 83-157.
  4. Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
  5. Kossert Andreas, Mazury. Zapomniane południe dawnych Prus Wschodnich, przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004.
  6. Pawlicki Ryszard Wojciech, Sikorski Piotr, Wierzba Marek, Ziemia Orzyska. Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Orzysz 2004.
  7. Pisz. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1970.
  8. Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
  9. Worobiec Antoni, Worobiec Krzysztof A., Z dziejów szkolnictwa na Ziemi Piskiej, Znad Pisy, nr 13/14, 2004/2005, s. 73-90.
  10. Żurkowska Tekla, Mazurskie cmentarze. Symbole w krajobrazie, Olsztyn 2008.
  11. Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 10.09.2013]
  12. Gminna Ewidencja Zabytków http://www.orzysz.pl/index.php?k=631&p=4 [data dostępu: 10.09.2013]

Przypisy



Zobacz też

Emes (dyskusja) 12:57, 23 wrz 2013 (CEST)