Kanał Mazurski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja zweryfikowana]
m (Zastępowanie tekstu - "Kategoria:Jeziora i rzeki" na " ")
 
(Nie pokazano 14 wersji utworzonych przez 5 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
'''Kanał Mazurski'''
 
łączyć miał mazurskie jeziora z Morzem Bałtyckim. Ambitnego projektu nigdy nie ukończono.
 
 
{{Wieś infobox
 
{{Wieś infobox
 
  |nazwa                = Kanał Mazurski
 
  |nazwa                = Kanał Mazurski
Linia 8: Linia 6:
 
  |dopełniacz wsi        = Kanału Mazurskiego
 
  |dopełniacz wsi        = Kanału Mazurskiego
 
  |zdjęcie              = Kanał Mazurski_5.jpg   
 
  |zdjęcie              = Kanał Mazurski_5.jpg   
  |opis zdjęcia          = Kanał Mazurski. Śluza Leśniewo Górne.
+
  |opis zdjęcia          = Kanał Mazurski. Śluza Leśniewo Górne.<br>Fot. Adam Płoski.
 
  |rodzaj miejscowości  =
 
  |rodzaj miejscowości  =
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
Linia 31: Linia 29:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}
 
}}
 +
 +
'''Kanał Mazurski''' – kanał, którego zadaniem miało być połączenie mazurskich jezior z Morzem Bałtyckim. Ambitnego projektu nigdy nie ukończono.
 +
<br/><br/>
 
==Historia==
 
==Historia==
Projekt kanału opracowano w 1849 r. prace rozpoczęto jednak dopiero w kolejnym stuleciu - w 1911 r., następnie kilkakrotnie wznawiano i przerywano, ostatecznie jednak nie ukończono (ostatni etap prac 1934-41/42). Poprzez połączenie jeziora Mamry z Łyną, z wykorzystaniem Pregoły, kanał łączyć miał Wielkie Jeziora Mazurskie przez Zalew Wiślany z Morzem Bałtyckim. Kanał przebiega obecnie przez obszar dwóch krajów–Polski (pow. kętrzyński i węgorzewski) oraz Rosji (Obwód Kaliningradzki).
+
Projekt kanału opracowano w 1849 r., prace rozpoczęto jednak dopiero w kolejnym stuleciu, w 1911 r. Następnie kilkakrotnie wznawiano je i przerywano, ostatecznie jednak nie ukończono (ostatni etap prac 1934-41/42). Poprzez połączenie [[Jezioro Mamry|jeziora Mamry]] z [[Rzeka Łyna|Łyną]], z wykorzystaniem Pregoły, kanał łączyć miał [[Wielkie Jeziora Mazurskie]] przez [[Zalew Wiślany]] z Morzem Bałtyckim. Wg założeń projektowych kanał miał pełnić funkcje gospodarcze i turystyczne, w mniejszym stopniu militarne. Produkcji energii elektrycznej nie przewidywano.  
Po 1945 r. inwestycji dokończenia budowy kanału, mimo znacznego zaawansowania prac, nie kontynuowano po żadnej z obu stron nowej granicy. Wg założeń projektowych kanał miał pełnić funkcje gospodarcze i turystyczne, w mniejszym stopniu militarne, produkcji energii elektrycznej nie przewidywano. Kanał pozostaje obecnie budowlą z oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi, wkomponowanymi w środowisko naturalne ze znacznym potencjałem turystycznym. Posiada także wartości zabytkowe. W sąsiedztwie kanału znajdują się niemieckie stanowiska dowodzenia z okresu drugiej wojny światowej.
+
  
==Opis==
+
Po 1945 r. inwestycji dokończenia budowy kanału, mimo znacznego zaawansowania prac, nie kontynuowano po żadnej z obu stron nowej granicy.  Kanał pozostaje obecnie budowlą z oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi wkomponowanymi w środowisko naturalne ze znacznym potencjałem turystycznym. Jest to bardzo interesujący zabytek hydrotechniki.  
Jest to budowla hydrotechniczna o długości ok. 50 km (ok. 22 km na terenie Polski) oraz maksymalnej szerokości 25 m, z oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi. Różnicę poziomu wód pomiędzy jeziorem Mamry a Łyną (ok. 111 m.) zniwelowano za pomocą dziesięciu znaczących rozmiarów, żelbetowych śluz komorowych, z których po polskiej stronie znajduje się pięć: w Leśniewie Górnym i Dolnym, Bajorach Małych i Wielkich (Długopole) oraz Guji (śluza Piaski - jedyna ukończona i działająca w całym systemie). Na kanale zachowane są także dwa jazy walcowe o ręcznym napędzie mechanizmów, pełniące także funkcję bram awaryjnych – przeciwpowodziowych oraz budynki strażnic śluzowego; na trasie kanału funkcjonują mosty kolejowe i drogowe oraz przepust pod korytem kanału. Kanał przebiega w sztucznych wykopach i nasypach oraz przez jezioro Rydzówka.
+
  
Kanał doczekał się opracowań monograficznych o charakterze historyczno-turystycznym oraz przyczynkarskich, również na stronach internetowych.
+
Kanał przebiega obecnie przez obszar dwóch krajów – Polski ([[Powiat kętrzyński|pow. kętrzyński]] i [[Powiat węgorzewski|węgorzewski]]) oraz Rosji (obwód kaliningradzki). W sąsiedztwie kanału po polskiej stronie znajdują się niemieckie stanowiska dowodzenia z okresu drugiej wojny światowej.
  
 +
==Opis==
 +
Jest to budowla hydrotechniczna o długości ok. 50 km (ok. 22 km na terenie Polski) oraz maksymalnej szerokości 25 m, z oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi. Różnicę poziomu wód pomiędzy jeziorem Mamry a Łyną (ok. 111 m.) zniwelowano za pomocą dziesięciu znaczących rozmiarów, żelbetowych śluz komorowych, z których po polskiej stronie znajduje się pięć: w [[Leśniewo Górne|Leśniewie Górnym]] i [[Leśniewo Dolne|Dolnym]], [[Bajory Małe|Bajorach Małych]] i [[Bajory Wielkie|Wielkich]] (Długopole) oraz [[Guja|Guji]] (śluza Piaski –  jedyna ukończona i działająca w całym systemie). Na kanale zachowane są także dwa jazy walcowe o ręcznym napędzie mechanizmów, pełniące także funkcję bram awaryjnych –  przeciwpowodziowych –  oraz budynki strażnic śluzowego; na trasie kanału funkcjonują mosty kolejowe i drogowe oraz przepust pod korytem kanału. Kanał przebiega w sztucznych wykopach i nasypach oraz przez [[jezioro Rydzówka]].
  
== Zobacz także==
+
==Galeria zdjęć==
http://www.kanal-mazurski.eu/
+
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
 
+
File:sluza kan maz.jpg|<center>Śluza na Kanale Mazurskim w [[Piaski|Piaskach]].<br>Fot. Mieczysław Kalski
http://ro.com.pl/podroz-po-kanale-mazurskim-niedziela-odkrywcow-po-godz-11-05-zaprasza-robert-lesinski/01108930
+
File:kanal maz tablica.jpg|<center>Tablica informacyjna w [[Leśniewo|Leśniewie]].<br>Fot. Mieczysław Kalski
 
+
</gallery>
 +
== Zobacz też==
 +
[http://www.kanal-mazurski.eu/ kanal-mazurski.eu] [08.02.2015]<br/>
 +
[http://ro.com.pl/podroz-po-kanale-mazurskim-niedziela-odkrywcow-po-godz-11-05-zaprasza-robert-lesinski/01108930 Radio Olsztyn] [08.02.2015]<br/>
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
A. Płoski, Historyczna infrastruktura wodna Warmii i Mazur, „Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski” 2014, nr 6
+
A. Płoski, ''Historyczna infrastruktura wodna Warmii i Mazur'', "Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski" 2014, nr 6.<br/>
[[Kategoria: Turystyka]] [[Kategoria: Zabytki]] [[Kategoria: Zabytki techniki]][[Kategoria: powiat węgorzewski]] [[Kategoria: powiat kętrzyński]] [[Kategoria: gmina Srokowo]]
+
[[Kategoria: Przyroda]] [[Kategoria: Zabytki techniki]][[Kategoria: Powiat węgorzewski]] [[Kategoria: Powiat kętrzyński]] [[Kategoria: Srokowo (gmina wiejska)]] [[Kategoria: 1801-1918]] [[Kategoria: 1919-1944]]
 +
[[Kategoria:Rzeki i kanały]]

Aktualna wersja na dzień 10:05, 29 cze 2015

Kanał Mazurski

Kanał Mazurski. Śluza Leśniewo Górne.Fot. Adam Płoski.
Kanał Mazurski. Śluza Leśniewo Górne.
Fot. Adam Płoski.
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat węgorzewski
Gmina Węgorzewo
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kanał Mazurski
Kanał Mazurski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kanał Mazurski
Kanał Mazurski
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Kanał Mazurski – kanał, którego zadaniem miało być połączenie mazurskich jezior z Morzem Bałtyckim. Ambitnego projektu nigdy nie ukończono.

Historia

Projekt kanału opracowano w 1849 r., prace rozpoczęto jednak dopiero w kolejnym stuleciu, w 1911 r. Następnie kilkakrotnie wznawiano je i przerywano, ostatecznie jednak nie ukończono (ostatni etap prac 1934-41/42). Poprzez połączenie jeziora Mamry z Łyną, z wykorzystaniem Pregoły, kanał łączyć miał Wielkie Jeziora Mazurskie przez Zalew Wiślany z Morzem Bałtyckim. Wg założeń projektowych kanał miał pełnić funkcje gospodarcze i turystyczne, w mniejszym stopniu militarne. Produkcji energii elektrycznej nie przewidywano.

Po 1945 r. inwestycji dokończenia budowy kanału, mimo znacznego zaawansowania prac, nie kontynuowano po żadnej z obu stron nowej granicy. Kanał pozostaje obecnie budowlą z oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi wkomponowanymi w środowisko naturalne ze znacznym potencjałem turystycznym. Jest to bardzo interesujący zabytek hydrotechniki.

Kanał przebiega obecnie przez obszar dwóch krajów – Polski (pow. kętrzyński i węgorzewski) oraz Rosji (obwód kaliningradzki). W sąsiedztwie kanału po polskiej stronie znajdują się niemieckie stanowiska dowodzenia z okresu drugiej wojny światowej.

Opis

Jest to budowla hydrotechniczna o długości ok. 50 km (ok. 22 km na terenie Polski) oraz maksymalnej szerokości 25 m, z oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi. Różnicę poziomu wód pomiędzy jeziorem Mamry a Łyną (ok. 111 m.) zniwelowano za pomocą dziesięciu znaczących rozmiarów, żelbetowych śluz komorowych, z których po polskiej stronie znajduje się pięć: w Leśniewie Górnym i Dolnym, Bajorach Małych i Wielkich (Długopole) oraz Guji (śluza Piaski – jedyna ukończona i działająca w całym systemie). Na kanale zachowane są także dwa jazy walcowe o ręcznym napędzie mechanizmów, pełniące także funkcję bram awaryjnych – przeciwpowodziowych – oraz budynki strażnic śluzowego; na trasie kanału funkcjonują mosty kolejowe i drogowe oraz przepust pod korytem kanału. Kanał przebiega w sztucznych wykopach i nasypach oraz przez jezioro Rydzówka.

Galeria zdjęć

Zobacz też

kanal-mazurski.eu [08.02.2015]
Radio Olsztyn [08.02.2015]

Bibliografia

A. Płoski, Historyczna infrastruktura wodna Warmii i Mazur, "Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski" 2014, nr 6.