Kirkut żydowski w Morągu: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
Linia 1: Linia 1:
 +
{{Mała architektura2 sakralna infobox
 +
<!-- w trakcie opracowania -->
 +
|nazwa        = Wielka architektura sakralna
 +
|typ obiektu  = kościół <!-- Parametr obowiązkowy  -->
 +
|datacja      = 1763
 +
|powiat      = nowo miejski
 +
|gmina        = Lubawa
 +
|miejscowość  = Rożental
 +
|parafia      = rzymsko-katolicka
 +
}} <br/>
 +
''' Kościół '''
 +
<br/>
 +
== Położenie ==
 +
 +
<br/>
 +
== Opis ==
 +
 +
<br/>
 +
== Ciekawostki ==
 +
 +
<br/>
 +
== Bibliografia ==
 +
 +
<br/>
 +
[[Kategoria: Turystyka]][[Kategoria: Architektura]][[Kategoria: Budownictwo ludowe]][[Kategoria: Zabytki]][[Kategoria: cmentarze]][[Kategotia: zabytki techniki]]
 +
<br/>
 +
 
Kirkut żydowski w Morągu wytyczono na działce położonej na północ od miasta, niedaleko dawnego miejsca straceń, najprawdopodobniej już w latach 20. XIX wieku. Istniał z pewnością w 1835 roku. Kirkut założono na planie prostokątnego trapezu o powierzchni około 0,3 ha i najprawdopodobniej w latach 90. XIX wieku otoczono ceglanym murem z bramą i bramką. W narożniku cmentarza wzniesiono najpewniej niewielki murowany z cegły dom przedpogrzebowy, który bezpośrednio przylegał do ogrodzenia cmenatarza. Ostatni pochówek odbył się pod koniec lat 30. XX wieku. Podczas II wojny światowej kirkut został zdewastowany przez Niemców. Dalszych zniszczeń dokonano po wojnie, jeszcze w połowie lat 50. XX wieku znajdowało się tutaj wiele nagrobków. Pod koniec lat 90. XX wieku morąski nauczyciel Krzysztof Piotrowski wraz z grupą uczniów objął nieformalną opiekę nad kirkutem, co doprowadziło do zatrzymania dewastacji. Teren uporządkowano, a w 2002 roku na reliktach cmentarnej bramy umieszczono kamienną tablicę z napisem pod Gwiazdą Dawida: „Trzykrotni umarli kirkutu: śmiercią, rozbitym nagrobkiem,  zapomnieniem”. Cmentarz gminy żydowskiej w Morągu z lat 1835–1933”. Do dzisiaj, w obrębie trójstronnego, cmentarnego muru, zachowały się relikty około 20 grobów, przede wszystkim tumby i podstawy pod macewy. W stanie zadowalającym ocalało 7 macew wykonanych z piaskowca, na których znajdują się inskrypcje w językach hebrajskim i niemieckim (najstarsza z 1850 roku). Pewną wytworzoną pustkę wypełnia charakterystyczny dla tego miejsca  starodrzew.
 
Kirkut żydowski w Morągu wytyczono na działce położonej na północ od miasta, niedaleko dawnego miejsca straceń, najprawdopodobniej już w latach 20. XIX wieku. Istniał z pewnością w 1835 roku. Kirkut założono na planie prostokątnego trapezu o powierzchni około 0,3 ha i najprawdopodobniej w latach 90. XIX wieku otoczono ceglanym murem z bramą i bramką. W narożniku cmentarza wzniesiono najpewniej niewielki murowany z cegły dom przedpogrzebowy, który bezpośrednio przylegał do ogrodzenia cmenatarza. Ostatni pochówek odbył się pod koniec lat 30. XX wieku. Podczas II wojny światowej kirkut został zdewastowany przez Niemców. Dalszych zniszczeń dokonano po wojnie, jeszcze w połowie lat 50. XX wieku znajdowało się tutaj wiele nagrobków. Pod koniec lat 90. XX wieku morąski nauczyciel Krzysztof Piotrowski wraz z grupą uczniów objął nieformalną opiekę nad kirkutem, co doprowadziło do zatrzymania dewastacji. Teren uporządkowano, a w 2002 roku na reliktach cmentarnej bramy umieszczono kamienną tablicę z napisem pod Gwiazdą Dawida: „Trzykrotni umarli kirkutu: śmiercią, rozbitym nagrobkiem,  zapomnieniem”. Cmentarz gminy żydowskiej w Morągu z lat 1835–1933”. Do dzisiaj, w obrębie trójstronnego, cmentarnego muru, zachowały się relikty około 20 grobów, przede wszystkim tumby i podstawy pod macewy. W stanie zadowalającym ocalało 7 macew wykonanych z piaskowca, na których znajdują się inskrypcje w językach hebrajskim i niemieckim (najstarsza z 1850 roku). Pewną wytworzoną pustkę wypełnia charakterystyczny dla tego miejsca  starodrzew.
 
[[Plik:mo1.jpg|right|thumb|300px|Kapliczka w Bukwałdzie. © Stanisław Kuprjaniuk]]
 
[[Plik:mo1.jpg|right|thumb|300px|Kapliczka w Bukwałdzie. © Stanisław Kuprjaniuk]]

Wersja z 12:56, 21 sty 2014

Wielka architektura sakralna

typ obiektu: kościół
datacja: 1763
powiat: nowo miejski
gmina: Lubawa
miejscowość: Rożental
parafia: rzymsko-katolicka

Kościół

Położenie


Opis


Ciekawostki


Bibliografia


Kategotia: zabytki techniki

Kirkut żydowski w Morągu wytyczono na działce położonej na północ od miasta, niedaleko dawnego miejsca straceń, najprawdopodobniej już w latach 20. XIX wieku. Istniał z pewnością w 1835 roku. Kirkut założono na planie prostokątnego trapezu o powierzchni około 0,3 ha i najprawdopodobniej w latach 90. XIX wieku otoczono ceglanym murem z bramą i bramką. W narożniku cmentarza wzniesiono najpewniej niewielki murowany z cegły dom przedpogrzebowy, który bezpośrednio przylegał do ogrodzenia cmenatarza. Ostatni pochówek odbył się pod koniec lat 30. XX wieku. Podczas II wojny światowej kirkut został zdewastowany przez Niemców. Dalszych zniszczeń dokonano po wojnie, jeszcze w połowie lat 50. XX wieku znajdowało się tutaj wiele nagrobków. Pod koniec lat 90. XX wieku morąski nauczyciel Krzysztof Piotrowski wraz z grupą uczniów objął nieformalną opiekę nad kirkutem, co doprowadziło do zatrzymania dewastacji. Teren uporządkowano, a w 2002 roku na reliktach cmentarnej bramy umieszczono kamienną tablicę z napisem pod Gwiazdą Dawida: „Trzykrotni umarli kirkutu: śmiercią, rozbitym nagrobkiem, zapomnieniem”. Cmentarz gminy żydowskiej w Morągu z lat 1835–1933”. Do dzisiaj, w obrębie trójstronnego, cmentarnego muru, zachowały się relikty około 20 grobów, przede wszystkim tumby i podstawy pod macewy. W stanie zadowalającym ocalało 7 macew wykonanych z piaskowca, na których znajdują się inskrypcje w językach hebrajskim i niemieckim (najstarsza z 1850 roku). Pewną wytworzoną pustkę wypełnia charakterystyczny dla tego miejsca starodrzew.

Kapliczka w Bukwałdzie. © Stanisław Kuprjaniuk
Kapliczka w Bukwałdzie. © Stanisław Kuprjaniuk
Kapliczka w Bukwałdzie. © Stanisław Kuprjaniuk

A. Mrozek, Zabytkowe obiekty kształtowanej zieleni, [w:] Dziedzictwo kulturowe Warmii – Mazur – Powiśla. Stan zachowania, potencjały i problemy, red. J. Wysocki, Olsztyn 2006.