Kumkiejmy

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Kumkiejmy

Kumkiejmy. Wjazd do wsi
Kumkiejmy. Wjazd do wsi
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Górowo Iławeckie
Liczba ludności (2010) 57[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kumkiejmy
Kumkiejmy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kumkiejmy
Kumkiejmy
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Kumkiejmy (niem. Kumkeim) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W latach 1946-1961 wieś wchodziła w skład powiatu górowskiego.

Miejscowość w 2010 roku liczyła 57 mieszkańców (łącznie ze Stabławkami). W skład sołectwa wchodzą wsie: Kumkiejmy, Dulsin, Sigajny i Stabławki. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Marzena Cieśla[2].


Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Wzniesień Górowskich, 20 km na północny zachód od Bartoszyc i 7,5 km na północny wschód od Górowa Iławeckiego, na wschód od drogi wojewódzkiej nr 511. Wieś zachowała dawny układ owalnicy.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północnych obszarów państwa Zakonu Krzyżackiego. Po raz pierwszy wzmiankowana jest w źródłach z 1437 roku jako wieś pruska (Comekaym). Podczas wojny trzynastoletniej została zniszczona i wyludniona. Po raz drugi zakładano ją w połowie XVI wieku. W następnych stuleciach była to wieś książęca (królewska).

Szkołę we wsi założono w połowie XVIII wieku. W 1935 roku uczęszczało do niej 74 uczniów, a zatrudnionych było dwóch nauczycieli.

Po 1945 roku Kumkiejmy stały się siedzibą sołectwa. Funkcjonowały przy niej dwa państwowe gospodarstwa rolne: PGR Orsy i PGR Sigajny - oba utworzone na bazie dawnych folwarków. Według spisu powszechnego z 1983 roku wieś miała 13 budynków mieszkalnych (20 mieszkań) stojących w zwartej zabudowie, a ponadto świetlicę i punkt biblioteczny. Należało do niej wówczas 19 indywidualnych gospodarstw rolnych, które łącznie zajmowały obszar 213 ha.


Liczba mieszkańców

1857 - 256 osób

1933 - 356 osób

1939 - 389 osób

1983 - 81 osób


Zabytki

  • Przykłady budownictwa wiejskiego z przełomu XIX i XX wieku (domy i budynki gospodarcze)
  • Kuźnia, dom modlitwy z końca XIX wieku, obecnie dom mieszkalny (nr 15/16)
  • Dawny cmentarz ewangelicki z drugiej połowy XIX wieku, około 1 km od wsi, na wzgórzu; bardzo zaniedbany
  • Cmentarz, Kumkiejmy Przednie


Bibliografia

  1. Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
  2. Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
  3. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Górowo Iławeckie, Górowo Iławeckie 2008 [data dostępu: 5.03.2014]
  4. Bank Danych Lokalnych GUS [data dostępu: 5.03.2014]
  5. Deutsche Verwaltungsgeschichte [data dostępu: 5.03.2014]


Przypisy

  1. Łącznie Kumkiejmy i Stabławki.
  2. http://gorowoil-ug.bip-wm.pl/public/?id=761 [data dostępu: 5.03.2014]


Zobacz też