Małe Olecko: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 29: Linia 29:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}<br/>
 
}}<br/>
''' Małe Olecko ''' (niem. ''Klein Oletzko'', od 1938 r. ''Herzogshöhe'') – [[wieś sołecka]] położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat olecki|powiecie oleckim]], w [[gmina Wieliczki|gminie Wieliczki]]. W latach 1975-1998 miejscowość należała [[podział administracyjny|administracyjnie]] do [[województwo suwalskie|województwa suwalskiego]]. W latach 1999-2001 wieś wchodziła w skład [[powiat olecko-gołdapski|powiatu olecko-gołdapskiego]].
+
''' Małe Olecko ''' (niem. ''Klein Oletzko'', od 1938 r. ''Herzogshöhe'') – [[wieś sołecka]] położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat olecki|powiecie oleckim]], w [[Wieliczki (gmina wiejska)|gminie Wieliczki]]. W latach 1975-1998 miejscowość należała [[podział administracyjny|administracyjnie]] do [[województwo suwalskie|województwa suwalskiego]]. W latach 1999-2001 wieś wchodziła w skład [[powiat olecko-gołdapski|powiatu olecko-gołdapskiego]].
  
 
Miejscowość w 2010 roku liczyła 192 mieszkańców. W skład sołectwa wchodzą wsie Małe Olecko, [[Nowy Młyn]] i [[Starosty]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Danuta Korszun]]<ref>http://wieliczki.bipgmina.pl/jednostki_pomocnicze/1/solectwa [data dostępu: 5.12.2013]</ref>.
 
Miejscowość w 2010 roku liczyła 192 mieszkańców. W skład sołectwa wchodzą wsie Małe Olecko, [[Nowy Młyn]] i [[Starosty]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Danuta Korszun]]<ref>http://wieliczki.bipgmina.pl/jednostki_pomocnicze/1/solectwa [data dostępu: 5.12.2013]</ref>.
Linia 36: Linia 36:
  
 
== Położenie ==
 
== Położenie ==
Wieś położona jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na [[Pojezierze Ełckie|Pojezierzu Ełckim]], nad południową odnogą [[Jezioro Oleckie Małe|Jeziora Oleckiego Małego]], 10 km na południe od [[Olecko|Olecka]] i 3 km na południowy zachód od [[Wieliczki|Wieliczek]]. We wsi do Jeziora Oleckiego Małego wpływa rzeka [[Lega (rzeka)|Lega]].
+
Wieś położona jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na [[Pojezierze Ełckie|Pojezierzu Ełckim]], nad południową odnogą [[Jezioro Oleckie Małe|Jeziora Oleckiego Małego]], 10 km na południe od [[Olecko|Olecka]] i 3 km na południowy zachód od [[Wieliczki|Wieliczek]]. We wsi do Jeziora Oleckiego Małego wpływa [[Rzeka Lega |rzeka Lega]].
  
 
<br/>
 
<br/>
  
 
== Dzieje miejscowości ==
 
== Dzieje miejscowości ==
Wieś powstała w ramach kolonizacji północno-wschodnich terenów [[Prusy Książęce|Prus Książęcych]]. W 1541 roku starosta [[Kasper von Aulack]] sprzedał Bartoszowi Leśnickiemu z Mazowsza osiem łanów sołeckich (był to las, który należało wykarczować). W zamian sołtys zobowiązał się do założenia wsi czynszowej na 60 łanach na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]; osadnicy otrzymali dziesięcioletnią [[wolnizna|wolniznę]]. W 1542 roku książę [[Albrecht Hohenzollern]] wystawił przywilej lokacyjny dla tej wsi, potwierdzając akt sprzedaży. Bartosz otrzymał również ostrów o powierzchni jednego łanu z karczmą nad Jeziorem Oleckim Małym; miał za to obowiązek jednej służby zbrojnej. Pierwsza lokacja prawdopodobnie nie powiodła się, bowiem już w 1559 roku podjął się ponownego zasiedlenia wsi, z taką samą dziesięcioletnią wolnizną. Małe Olecko należało do [[parafia ewangelicka w Wieliczkach|parafii ewangelickiej w Wieliczkach]]. Nazwa wsi pochodzi od nazwy jeziora, jednak obok niej aż do XX wieku funkcjonowała również nazwa Pierdzilewo.
+
Wieś powstała w ramach kolonizacji północno-wschodnich terenów [[Prusy Książęce|Prus Książęcych]]. W 1541 roku starosta [[Kasper von Aulack]] sprzedał Bartoszowi Leśnickiemu z Mazowsza osiem łanów sołeckich (był to las, który należało wykarczować). W zamian sołtys zobowiązał się do założenia wsi czynszowej na 60 łanach na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]; osadnicy otrzymali dziesięcioletnią [[wolnizna|wolniznę]]. W 1542 roku książę [[Albrecht Hohenzollern]] wystawił przywilej lokacyjny dla tej wsi, potwierdzając akt sprzedaży. Bartosz otrzymał również ostrów o powierzchni jednego łanu z karczmą nad Jeziorem Oleckim Małym; miał za to obowiązek jednej służby zbrojnej. Pierwsza lokacja prawdopodobnie nie powiodła się, bowiem już w 1559 roku podjął się ponownego zasiedlenia wsi, z taką samą dziesięcioletnią wolnizną. Małe Olecko należało do [[Parafia ewangelicka w Wieliczkach|parafii ewangelickiej w Wieliczkach]]. Nazwa wsi pochodzi od nazwy jeziora, jednak obok niej aż do XX wieku funkcjonowała również nazwa Pierdzilewo.
  
Szkołę we wsi założono w drugiej połowie XVIII wieku (około 1763-1786). W 1935 roku zatrudnionych w niej było dwóch nauczycieli, a w ośmiu klasach uczęszczało do niej ogółem 105 uczniów. Po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] szkołę uruchomiono ponownie w sierpniu 1945 roku jako jedną z pierwszych szkół w powiecie oleckim; pracował w niej wówczas jeden nauczyciel.
+
Szkołę we wsi założono w drugiej połowie XVIII wieku (około 1763-1786). W 1935 roku zatrudnionych w niej było dwóch nauczycieli, a w ośmiu klasach uczęszczało do niej ogółem 105 uczniów. Po [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach|II wojnie światowej]] szkołę uruchomiono ponownie w sierpniu 1945 roku jako jedną z pierwszych szkół w powiecie oleckim; pracował w niej wówczas jeden nauczyciel.
  
  
Linia 57: Linia 57:
 
== Zabytki ==
 
== Zabytki ==
 
*Dawna karczma z przełomu XIX i XX wieku (dom nr 6)
 
*Dawna karczma z przełomu XIX i XX wieku (dom nr 6)
*[[Dwór w Nowym Młynie|Zespół dworsko-parkowy]] w Nowym Młynie z przełomu XIX i XX wieku
+
*[[Dwór w Nowym Młynie|Zespół dworsko-parkowy w Nowym Młynie]] z przełomu XIX i XX wieku
*Cmentarz wojenny z okresu [[I wojna światowa|I wojny światowej]], Nowy Młyn
+
*Cmentarz wojenny z okresu [[I wojna światowa na Warmii i Mazurach|I wojny światowej]], Nowy Młyn
  
 
<br/>
 
<br/>
Linia 76: Linia 76:
 
<br/>
 
<br/>
  
== Zobacz też ==
+
[[Kategoria: Powiat olecki]]  
 
+
[[Kategoria: Wieliczki (gmina wiejska)]]  
<br/>
+
[[Kategoria: Wsie sołeckie]]  
 
+
[[Kategoria: 1501-1600]]
[[Kategoria: Miejscowość]]  [[Kategoria: Powiat olecki]] [[Kategoria: Gmina Wieliczki]] [[Kategoria: Wieś sołecka]] [[Kategoria: Cmentarze wojenne z okresu I wojny światowej]]
+

Wersja z 10:51, 25 lip 2014

Małe Olecko

Małe Olecko
Małe Olecko
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olecki
Gmina Wieliczki
Liczba ludności (2010) 192
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Małe Olecko
Małe Olecko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Małe Olecko
Małe Olecko
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Małe Olecko (niem. Klein Oletzko, od 1938 r. Herzogshöhe) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. W latach 1999-2001 wieś wchodziła w skład powiatu olecko-gołdapskiego.

Miejscowość w 2010 roku liczyła 192 mieszkańców. W skład sołectwa wchodzą wsie Małe Olecko, Nowy Młyn i Starosty. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Danuta Korszun[1].


Położenie

Wieś położona jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Ełckim, nad południową odnogą Jeziora Oleckiego Małego, 10 km na południe od Olecka i 3 km na południowy zachód od Wieliczek. We wsi do Jeziora Oleckiego Małego wpływa rzeka Lega.


Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północno-wschodnich terenów Prus Książęcych. W 1541 roku starosta Kasper von Aulack sprzedał Bartoszowi Leśnickiemu z Mazowsza osiem łanów sołeckich (był to las, który należało wykarczować). W zamian sołtys zobowiązał się do założenia wsi czynszowej na 60 łanach na prawie chełmińskim; osadnicy otrzymali dziesięcioletnią wolniznę. W 1542 roku książę Albrecht Hohenzollern wystawił przywilej lokacyjny dla tej wsi, potwierdzając akt sprzedaży. Bartosz otrzymał również ostrów o powierzchni jednego łanu z karczmą nad Jeziorem Oleckim Małym; miał za to obowiązek jednej służby zbrojnej. Pierwsza lokacja prawdopodobnie nie powiodła się, bowiem już w 1559 roku podjął się ponownego zasiedlenia wsi, z taką samą dziesięcioletnią wolnizną. Małe Olecko należało do parafii ewangelickiej w Wieliczkach. Nazwa wsi pochodzi od nazwy jeziora, jednak obok niej aż do XX wieku funkcjonowała również nazwa Pierdzilewo.

Szkołę we wsi założono w drugiej połowie XVIII wieku (około 1763-1786). W 1935 roku zatrudnionych w niej było dwóch nauczycieli, a w ośmiu klasach uczęszczało do niej ogółem 105 uczniów. Po II wojnie światowej szkołę uruchomiono ponownie w sierpniu 1945 roku jako jedną z pierwszych szkół w powiecie oleckim; pracował w niej wówczas jeden nauczyciel.


Liczba mieszkańców

1857 - 443 osoby

1933 - 518 osób

1939 - 402 osoby

Zabytki


Bibliografia

  1. Białuński Grzegorz, Kolonizacja "Wielkiej Puszczy" (do 1568 roku) - starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
  2. Olecko. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1974.
  3. Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, Na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
  4. Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
  5. Wojewódzka ewidencja zabytków [data dostępu: 12.11.2013]
  6. Bank Danych Lokalnych GUS [data dostępu: 12.11.2013]
  7. Vervaltugsgeschichte [data dostępu: 12.11.2013]


Przypisy