Natura 2000 Jezioro Dobskie

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jezioro Dobskie

rodzaj OSO (dyrektywa ptasia)
data październik 2007 r.
powierzchnia 6.985,2 ha
kod obszaru PLB280012
Koordynaty: 54°5′22″
21°36′27″

Jezioro Dobskie – jezioro w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich znajdujące się na terenie gminy Giżycko. Jeden z polskich obszarów objętych europejskim programem Natura 2000. W ramach sieci tego programu jest to obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia).

Jezioro Dobskie
Jezioro Dobskie
Jezioro Dobskie
 

Obszar Natura 2000

Jezioro Dobskie to mezotroficzny zbiornik wielkości 1776 ha wchodzący w skład zespołu jeziora Mamry. Położone jest w krajobrazie morenowym. Znajduje się na nim kilka mniejszych, bezimiennych wysepek oraz cztery duże wyspy: Wyspa Kormoranów (Wysoki Ostrów), Gilma, Lipka oraz Wyspa Heleny. Na całym akwenie obowiązuje strefa ciszy.

W części północnej półwyspu dzielącego Jezioro Dobskie i Jezioro Kisajno znajduje się Głazowisko Fuledzki Róg, będące do 1989 r. samodzielnym rezerwatem przyrody nieożywionej. Obecnie jest ono częścią Rezerwatu Przyrody Jezioro Dobskie. Głazowiska znajdują się także na wzgórzach w pobliżu miejscowości Doba.

Południowy brzeg jeziora graniczy z lasem. Poza tym jego najbliższe otoczenie stanowią łąki i pola uprawne.

Przeznaczenie i zagrożenia

Obszar objęto ochroną ze względu na występowanie chronionych gatunków ptaków. Podstawowym zagrożeniem jest możliwość zanieczyszczenia wód, nadmierna eksploatacja ryb, zaniechanie użytkowania rolniczego, przebudowa lasu, presja turystyczna, w tym powstawanie osiedli domków letniskowych bezpośrednio przylegających do linii brzegowej.

Fauna i flora

Na Wyspie Kormoranów znajdują się stanowiska lęgowe kormorana i czapli. W ostoi występuje co najmniej 21 gatunków ptaków wymienianych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej oraz 7 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Gniazduje tu powyżej 1% populacji krajowej kani czarnej i orlika krzykliwego; w stosunkowo wysokim zagęszczeniu występuje żuraw (w okresie wędrówek występuje co najmniej 1% populacji).

Ponadto w skład awifauny obszaru wchodzą m.in.: bąk, bielik, błotniak łąkowy, błotniak stawowy, bocian biały, bocian czarny, derkacz, dzięcioł białogrzbiety, dzięcioł czarny, dzięcioł średni, gąsiorek, jarząbek, kropiatka, orlik krzykliwy, ortolan, podróżniczek, rybitwa zwyczajna, trzmielojad, zielonka oraz zimorodek.

Wśród ryb stwierdzono takie gatunki jak: minóg rzeczny, koza, różanka. Zaobserwowane ssaki na terenie obszaru to: bóbr europejski, nocek łydkowłosy i wydra.

37% stanowią lasy, w tym najwięcej lasy liściaste (28%) – głównie na wyspach. 1/3 terenu stanowią użytki rolnicze – pola uprawne i łąki.

Ciekawostki

Na wyspie Gilmie odnotowano istnienie grodziska plemienia Galindów oraz świętego gaju, w którym odprawiano rytuały. W czasach zajęcia ziem pruskich przez Krzyżaków w miejscu tym został wzniesiony niewielki zamek. Obecnie można obejrzeć jego ruiny.

Bibliografia

Instytut na rzecz Ekorozwoju, Jezioro Dobskie [25.05.2014]
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie [12.05.2014]
Natura 2000. Naturalnie się opłaca, oprac. Małgorzata Czerwińska, Marek Leda, Szczecin 2010, naturalnie.info.pl [20.05.2014]