Radomno

Z Encyklopedia Warmii i Mazur


Radomno

Zabytkowy cmentarz w Radomnie, źródło: http://www.schulzbratian.republika.pl, 12.09.2013.
Zabytkowy cmentarz w Radomnie, źródło: http://www.schulzbratian.republika.pl, 12.09.2013.
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko - mazurskie
Powiat nowomiejski
Gmina Nowe Miasto Lubawskie
Sołectwo Radomno
Liczba ludności (2012, źródło: http://gminanml.pl/soectwa/soectwo-radomno.html) 590
Strefa numeracyjna (+48) 56
Kod pocztowy 13 - 304
Tablice rejestracyjne NNM
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Radomno
Radomno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Radomno
Radomno
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Radomno (Radom, Radam, Rademin, Redmin, niem. Gross Radem ) – wieś sołecka w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Nowe Miasto Lubawskie. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie przynależała do województwa toruńskiego.


Charakterystyka fizjograficzna

Wokół wsi wije się Struga Radomno, mająca swój początek w Jeziorze Radomno, a uchodząca do Drwęcy. Miejscowość położona jest na terenie gminy Nowe Miasto Lubawskie, która posiada niezwykle urozmaiconą rzeźbę. Obszar gminy obejmuje Pojezierze Brodnickie, Garb Lubawski i głęboko wciętą dolinęDrwęcy. Na terenie gminy występują takie formy jak ozy i kemy, powstałe podczas zlodowacenia w zagłębieniach i szczelinach martwego lodu. Na południe od Nowego Dworu Bratiańskiego znajduje się oz (eksploatowany jako żwirownia), natomiast na północ od wsi Chrośle i na południe od Jamielnika występują kemy. Oś hydrograficzną gminy stanowi rzeka Drwęca. Znaczną powierzchnię zaś zajmują mokradła i bagna, występujące głównie w dnach rynien i innych obniżeniach terenu. Stosunkowo niewielką powierzchnię zajmują lasy (14% powierzchni gminy). Ponadto 65% powierzchni gminy stanowi obszar chronionego krajobrazu.

Dzieje miejscowości

Pierwsze wzmianki i miejscowości pochodzą z 1402 r. ale Radomno najprawdopodobniej istniało już wcześniej. Za czasów krzyżackich Radomno należało do wójtostwa bratiańskiego. Trudno jest nakreślić etymologię nazwy miejscowości. Na początku XV w. wieś posiadała 69 włók, 25 domów i kościół. W 1414 r. w wyniku wojen polsko – krzyżackich poniosła straty wycenione na 1700 grzywien. W XVII w. funkcjonowała tutaj szkoła. Na początku XVIII w. powstał nowy kościół, który w XX w. odbudowano w stylu neogotyckim. W 1712 r. przy kościele powstało bractwo św. Józefa a w 1855 r. bractwo trzeźwości. W XIX w. mieszkańcy trudnili się rolnictwem, hodowlą bydła i koszykarstwem. W 1877 r. istniała 3 – klasowa szkoła katolicka z 160 dziećmi i 2 nauczycielami i 1 – klasowa szkoła ewangelicka z 90 dziećmi i 1 nauczyciele. Pod koniec XIX w. obszar wsi wynosił 1371 ha: 935 gruntów ornych, 106 łąk, 33 lasu. W 1868 r. było tutaj 171 budynków i 100 domów. W Radomnie mieszkało wówczas 940 osób: 679 katolików i 257 ewangelików. W 1885 r. było 119 domów i 235 dymów . W 1885 r. znajdowało się we wsi 1105 mieszkańców: 759 katolików, 344 ewangelików i 2 Żydów. W okresie międzywojennym Radomno było polska stacja graniczną. Nie zachowała się informacja o kształcie zabudowy wiejskiej.


Gospodarka

We wsi działa sklep spożywczy, lekarz weterynarii oraz video - filmowanie.


Kultura

W Radomnie mieści się kościół parafialny, Szkoła Podstawowa i Ochotnicza Straż Pożarna.


Ludzie związani z miejscowością:

Z miejscowością związana jest postać pisarza i tłumacza Fredericka Philip Grove. W kadencji 2011 - 2015 sołtysem wsi jest Marta Kotewicz.


Zabytki:

Na terenie miejscowości znajdują się następujące zabytki: zespół dworski wraz z zabudowaniami gospodarczymi z XIX w., kościół parafialny z początku XX w., XIX-wieczny cmentarz, dworzec kolejowy z początku XX w., szkoła podstawowa z początku XX w., plebania z początku XX w., chałupa murowana z czerwonej cegły, kryta strzechą i most drewniany.

Plik:Radomno.jpg
Radomno na starych fotografiach, źródło: http://www.schulzbratian.republika.pl, 12.09.2013.


Turystyka

W miejscowości ma swój koniec czerwony szlak pieszy Nowe Miasto Lubawskie – Radomno

Bibliografia:

Gmina Nowe Miasto Lubawskie. Przewodnik krajoznawczy, Toruń 1997, 82 ss.

Nowe Miasto. Z dziejów miasta i powiatu, pod red. Zbigniewa Witkowskiego, Olsztyn 1953, 240 ss.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. IX, Warszawa 1888, 960 ss.


Zobacz też

http://gminanml.pl


Kinlis (dyskusja) 13:17, 20 wrz 2013 (CEST)