Rasząg: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
(Utworzono nową stronę " {{Wieś infobox |nazwa = Rasząg |herb wsi = |flaga wsi = |herb artykuł = |dopełniacz wsi = Pole-obowi...")
 
Linia 41: Linia 41:
  
 
=== Dzieje miejscowości ===
 
=== Dzieje miejscowości ===
 +
Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup Stanisław Hozjusz nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na prawie magdeburskim, zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku – 25 domów.
 +
 +
Szkoła we wsi funkcjonowała już w pierwszej połowie XIX wieku: w 1827 roku nauczano w niej w języku polskim, zaś uczęszczało tu 27 uczniów. Z kolei w 1935 roku zatrudnionych w niej było trzech nauczycieli, zaś uczęszczało 133 dzieci. W 1882 roku staraniem Jana Liszewskiego założono w Raszągu bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych. W plebiscycie 1920 roku padło tu za Polską 39% głosów. W okresie międzywojennym działało w Raszągu koło Związku Polaków w Niemczech oraz koło Związku Towarzystw Młodzieży.
  
  
 
Liczba mieszkańców
 
Liczba mieszkańców
 +
 +
1820 – 205 osób
  
 
1857 – 421 osób
 
1857 – 421 osób
Linia 52: Linia 57:
  
 
1988 – 378 osób
 
1988 – 378 osób
 +
 +
<br/>
 +
 +
=== Ludzie związani z miejscowością: ===
 +
*Jan Liszewski (1852-1894) – etnograf, działacz społeczny i polityczny, założyciel „Gazety Olsztyńskiej”; był nauczycielem w szkole w Raszągu w latach 1881-1883
 +
*Jakub Mazuch (1847-1921) – mieszkaniec Rasząga, zasłużony działacz ruchu polskiego, członek Związku Polaków w Niemczech
 +
*Bernard Barabasz (1889-1961) – działacz ruchu polskiego w okresie plebiscytowym, społecznik, członek Związku Polaków w Niemczech; urodził się w Raszągu
  
 
<br/>
 
<br/>
  
 
=== Zabytki: ===
 
=== Zabytki: ===
*Park dworski
+
*Park dawnego założenia dworskiego
*Kościół ewangelicko-augsburski
+
*Kościół ewangelicko-augsburski z 1925 roku, neogotycki, z kamienia polnego
 
*Kaplica filialna pw. św. Józefa
 
*Kaplica filialna pw. św. Józefa
 +
*Dwie kapliczki przydrożne z XIX wieku
 +
  
 
<br/>
 
<br/>

Wersja z 18:07, 28 wrz 2013


Rasząg

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Biskupiec
Liczba ludności (2009) 409 (łącznie Rasząg i Józefowo)
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-300
Tablice rejestracyjne NOL
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Rasząg
Rasząg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rasząg
Rasząg
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Rasząg (niem. Raschung) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.


Charakterystyka fizjograficzna

Wieś położona jest w środkowej części województwa warmińsko-mazurskiego, na pograniczu Pojezierza Olsztyńskiego i Pojezierza Mrągowskiego, nad Jeziorem Rasząg.


Dzieje miejscowości

Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup Stanisław Hozjusz nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na prawie magdeburskim, zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku – 25 domów.

Szkoła we wsi funkcjonowała już w pierwszej połowie XIX wieku: w 1827 roku nauczano w niej w języku polskim, zaś uczęszczało tu 27 uczniów. Z kolei w 1935 roku zatrudnionych w niej było trzech nauczycieli, zaś uczęszczało 133 dzieci. W 1882 roku staraniem Jana Liszewskiego założono w Raszągu bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych. W plebiscycie 1920 roku padło tu za Polską 39% głosów. W okresie międzywojennym działało w Raszągu koło Związku Polaków w Niemczech oraz koło Związku Towarzystw Młodzieży.


Liczba mieszkańców

1820 – 205 osób

1857 – 421 osób

1933 – 557 osób

1939 – 605 osób

1988 – 378 osób


Ludzie związani z miejscowością:

  • Jan Liszewski (1852-1894) – etnograf, działacz społeczny i polityczny, założyciel „Gazety Olsztyńskiej”; był nauczycielem w szkole w Raszągu w latach 1881-1883
  • Jakub Mazuch (1847-1921) – mieszkaniec Rasząga, zasłużony działacz ruchu polskiego, członek Związku Polaków w Niemczech
  • Bernard Barabasz (1889-1961) – działacz ruchu polskiego w okresie plebiscytowym, społecznik, członek Związku Polaków w Niemczech; urodził się w Raszągu


Zabytki:

  • Park dawnego założenia dworskiego
  • Kościół ewangelicko-augsburski z 1925 roku, neogotycki, z kamienia polnego
  • Kaplica filialna pw. św. Józefa
  • Dwie kapliczki przydrożne z XIX wieku



Bibliografia:

  1. Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
  2. Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
  3. Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/roessel.html [data dostępu: 15.09.2013]
  4. Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 15.09.2013]
  5. Wojewódzka Ewidencja Zabytków http://www.wuoz.olsztyn.pl/ [data dostępu: 15.09.2013]

Przypisy



Zobacz też

Emzet (dyskusja) 13:32, 28 wrz 2013 (CEST)Emzet (dyskusja) 13:32, 28 wrz 2013 (CEST)