Rasząg: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
 
(Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez 5 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
 
 
{{Wieś infobox
 
{{Wieś infobox
 
  |nazwa                = Rasząg
 
  |nazwa                = Rasząg
Linia 6: Linia 4:
 
  |flaga wsi            =
 
  |flaga wsi            =
 
  |herb artykuł          =
 
  |herb artykuł          =
  |dopełniacz wsi        = Pole-obowiązkowe 
+
  |dopełniacz wsi        = Rasząga
  |zdjęcie              = Pole-obowiązkowe 
+
  |zdjęcie              = raszag.jpg 
  |opis zdjęcia          = Pole-obowiązkowe   
+
  |opis zdjęcia          = Kościół Ewangelicki w Raszągu (wzniesiony w 1925 r.).<br>Fot. Mieczysław Kalski   
 
  |rodzaj miejscowości  = wieś sołecka
 
  |rodzaj miejscowości  = wieś sołecka
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
Linia 16: Linia 14:
 
  |sołectwo              =
 
  |sołectwo              =
 
  |wysokość              =
 
  |wysokość              =
  |liczba ludności      = 409 (łącznie Rasząg i Józefowo)
+
  |liczba ludności      = 409  
  |rok                  = 2009
+
  |rok                  = 2010
 
  |strefa numeracyjna    = (+48) 89
 
  |strefa numeracyjna    = (+48) 89
 
  |kod pocztowy          = 11-300
 
  |kod pocztowy          = 11-300
Linia 30: Linia 28:
 
  |wikisłownik          =
 
  |wikisłownik          =
 
  |www                  =
 
  |www                  =
}}
+
}}<br/>
<big>''' Rasząg''' (niem. ''Raschung'') – [[wieś sołecka]] w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat olsztyński|powiecie olsztyńskim]], w [[Biskupiec (gmina miejsko-wiejska)|gminie Biskupiec]]. W latach 1975-1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]].
+
''' Rasząg''' (niem. ''Raschung'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat olsztyński|powiecie olsztyńskim]], w [[Biskupiec (gmina miejsko-wiejska)|gminie Biskupiec]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W 2010 roku wieś liczyła 409 mieszkańców<ref>łącznie Rasząg i [[Józefowo]]</ref>. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Roman Jaśkiewicz]]<ref>[http://www.biskupiec.pl/inf_um.htm/ Strona Gminy Biskupiec] [15.09.2013]</ref>.
 +
<br/><br/>
  
<br/>
+
== Położenie ==
 
+
Wieś położona jest w środkowej części województwa warmińsko–mazurskiego, na pograniczu [[Pojezierze Olsztyńskie|Pojezierza Olsztyńskiego]] i [[Pojezierze Mrągowskie|Pojezierza Mrągowskiego]], nad jeziorem [[Jezioro Rasząg|Rasząg]].
== Charakterystyka fizjograficzna ==
+
Wieś położona jest w środkowej części [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], na pograniczu [[Pojezierze Olsztyńskie|Pojezierza Olsztyńskiego]] i [[Pojezierze Mrągowskie|Pojezierza Mrągowskiego]], nad [[Jezioro Rasząg|jeziorem Rasząg]].
+
 
<br/>
 
<br/>
  
 
== Dzieje miejscowości ==
 
== Dzieje miejscowości ==
Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup [[lkwim:Stanisław Hozjusz |Stanisław Hozjusz]] nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na [[prawo magdeburskie|prawie magdeburskim]], zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku 25 domów.  
+
Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup [[lkwim:Stanisław Hozjusz |Stanisław Hozjusz]] nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na [[Prawo magdeburskie|prawie magdeburskim]], zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku 25 domów.  
  
Szkoła we wsi funkcjonowała już w pierwszej połowie XIX wieku: w 1827 roku nauczano w niej w języku polskim, zaś uczęszczało tu 27 uczniów. Z kolei w 1935 roku zatrudnionych w niej było trzech nauczycieli, zaś uczęszczało 133 dzieci. W 1882 roku staraniem [[lkwim:Jan Liszewski|Jana Liszewskiego]] założono w Raszągu bibliotekę [[Towarzystwo Czytelni Ludowych|Towarzystwa Czytelni Ludowych]]. W [[Plebiscyt 1920 roku|plebiscycie 1920 roku]] padło tu za Polską 39% głosów. W okresie międzywojennym działało w Raszągu koło [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]] oraz koło [[Związek Towarzystw Młodzieży|Związku Towarzystw Młodzieży]].
+
Szkoła we wsi funkcjonowała już w pierwszej połowie XIX wieku: w 1827 roku nauczano w niej w języku polskim, zaś uczęszczało 27 uczniów. Z kolei w 1935 roku zatrudnionych w niej było trzech nauczycieli, zaś uczęszczało 133 dzieci. W 1882 roku staraniem [[lkwim:Jan Liszewski|Jana Liszewskiego]] założono w Raszągu bibliotekę [[Towarzystwo Czytelni Ludowych|Towarzystwa Czytelni Ludowych]]. W [[Plebiscyt 1920 roku|plebiscycie 1920 roku]] padło tu za Polską 39% głosów. W okresie międzywojennym działało w Raszągu koło [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]] oraz koło [[Związek Towarzystw Młodzieży w Prusach Wschodnich|Związku Towarzystw Młodzieży]].
  
Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Roman Jaśkiewicz]].
+
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.  
  
Liczba mieszkańców
 
  
1820 – 205 osób
+
Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:
  
1857 421 osób
+
*1820 r. 205 osób
  
1933 557 osób
+
*1857 r. 421 osób
  
1939 605 osób
+
*1933 r. 557 osób
  
1988 – 378 osób
+
*1939 r. – 605 osób
<br/>
+
 
 +
*1988 r. – 378 osób
  
 
==Religia==
 
==Religia==
Rasząg znajduje się na terenie [[Parafia pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich |parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich]]. We wsi znajduje się także filiał [[Parafia Ewangelicko-Augsburska w Sorkwitach |parafii ewangelicko-augsburskiej z Sorkwit]].
+
Rasząg znajduje się na terenie [[Parafia pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich |parafii rzymskokatolickiej w Bartołtach Wielkich]]. We wsi znajduje się także filiał [[Parafia Ewangelicko-Augsburska w Sorkwitach |parafii ewangelicko–augsburskiej z Sorkwit]].
 
<br/>
 
<br/>
  
== Ludzie związani z miejscowością: ==
+
== Ludzie związani z miejscowością ==
*[[lkwim:Jan Liszewski|Jan Liszewski]] (1852-1894) – etnograf, działacz społeczny i polityczny, założyciel [["Gazeta Olsztyńska"|"Gazety Olsztyńskiej"]]; był nauczycielem w szkole w Raszągu w latach 1881-1883
+
*[[lkwim:Jan Liszewski|Jan Liszewski]] (1852–1894) – etnograf, działacz społeczny i polityczny, założyciel [[lkwim:Gazeta Olsztyńska|"Gazety Olsztyńskiej"]]; był nauczycielem w szkole w Raszągu w latach 1881-1883
*[[Jakub Mazuch]] (1847-1921) – mieszkaniec Rasząga, zasłużony działacz ruchu polskiego, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]
+
*[[Jakub Mazuch]] (1847–1921) – mieszkaniec Rasząga, zasłużony działacz ruchu polskiego, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]
*[[Bernard Barabasz]] (1889-1961) – działacz ruchu polskiego w okresie plebiscytowym, społecznik, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]; urodził się w Raszągu
+
*[[Bernard Barabasz]] (1889–1961) – działacz ruchu polskiego w okresie plebiscytowym, społecznik, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]; urodził się w Raszągu
<br/>
+
  
== Zabytki: ==
+
== Zabytki ==
*Park dawnego założenia dworskiego
+
*park dawnego założenia dworskiego
*[[Kościół ewangelicko-augsburski w Raszągu|Kościół ewangelicko-augsburski]] z 1925 roku, neogotycki, z kamienia polnego
+
*[[Kościół ewangelicko-augsburski w Raszągu|kościół ewangelicko–augsburski]] z 1925 roku, neoromański z kamienia polnego
*[[Kaplica pw. św. Józefa w Raszągu|Kaplica filialna pw. św. Józefa]]
+
*[[Kaplica pw. św. Józefa w Raszągu|kaplica filialna pw. św. Józefa]]
*Dwie kapliczki przydrożne z XIX wieku
+
*dwie kapliczki przydrożne z XIX wieku
<br/>
+
  
 
== Turystyka ==
 
== Turystyka ==
*Szlak rowerowy: [[Biskupiec]] – [[Rzeck]] – [[Rasząg]] – [[Zabrodzie]] – [[Kobułty]] – [[Parelskie Wzgórza]] – [[Lipowo (gmina Biskupiec) |Lipowo]] – [[Stanclewo]] – [[Bredynki]] – [[Dębowo]] – [[Czerwonka (gmina Biskupiec)|Czerwonka]] – Biesowo – [[Jezioro Galk|jezioro Galk]] – [[Jezioro Dadaj|jezioro Dadaj]].
+
*szlak rowerowy: [[Biskupiec]] – [[Rzeck]] – Rasząg – [[Zabrodzie]] – [[Kobułty]] – [[Parelskie Wzgórza]] – [[Lipowo (gmina Biskupiec) |Lipowo]] – [[Stanclewo]] – [[Bredynki]] – [[Dębowo]] – [[Czerwonka (gmina Biskupiec)|Czerwonka]] – [[Biesowo]] jezioro [[Jezioro Galk|Galk]] – jezioro [[Jezioro Dadaj|Dadaj]]
<br/>
+
 
 +
==Multimedia==
 +
{{#ev:youtube|xxgnyrTk3eg|500|left|Film udostępniony w ramach projektu [http://rkf.warmia.mazury.pl/ Regionalna Kronika Filmowa]}}
 +
 
 +
 
 +
== Bibliografia ==
 +
''Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.<br/>
 +
''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch'', Königsberg 1857.<br/>
 +
[http://www.verwaltungsgeschichte.de/roessel.html/ Deutsche Verwaltungsgeschichte] [15.09.2013]<br/>
 +
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [15.09.2013]<br/>
 +
[http://www.wuoz.olsztyn.pl/ Wojewódzka Ewidencja Zabytków] [15.09.2013]
  
== Bibliografia: ==
+
{{Przypisy}}
#''Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
+
<references/>
#''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch'', Königsberg 1857.
+
#Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/roessel.html [data dostępu: 15.09.2013]
+
#Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 15.09.2013]
+
#Wojewódzka Ewidencja Zabytków http://www.wuoz.olsztyn.pl/ [data dostępu: 15.09.2013]
+
  
 
[[Kategoria: Powiat olsztyński]]   
 
[[Kategoria: Powiat olsztyński]]   

Aktualna wersja na dzień 11:02, 28 lut 2022

Rasząg

Kościół Ewangelicki w Raszągu (wzniesiony w 1925 r.).Fot. Mieczysław Kalski
Kościół Ewangelicki w Raszągu (wzniesiony w 1925 r.).
Fot. Mieczysław Kalski
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Biskupiec
Liczba ludności (2010) 409
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-300
Tablice rejestracyjne NOL
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Rasząg
Rasząg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rasząg
Rasząg
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Rasząg (niem. Raschung) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku wieś liczyła 409 mieszkańców[1]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Roman Jaśkiewicz[2].

Położenie

Wieś położona jest w środkowej części województwa warmińsko–mazurskiego, na pograniczu Pojezierza Olsztyńskiego i Pojezierza Mrągowskiego, nad jeziorem Rasząg.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup Stanisław Hozjusz nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na prawie magdeburskim, zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku 25 domów.

Szkoła we wsi funkcjonowała już w pierwszej połowie XIX wieku: w 1827 roku nauczano w niej w języku polskim, zaś uczęszczało 27 uczniów. Z kolei w 1935 roku zatrudnionych w niej było trzech nauczycieli, zaś uczęszczało 133 dzieci. W 1882 roku staraniem Jana Liszewskiego założono w Raszągu bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych. W plebiscycie 1920 roku padło tu za Polską 39% głosów. W okresie międzywojennym działało w Raszągu koło Związku Polaków w Niemczech oraz koło Związku Towarzystw Młodzieży.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.


Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:

  • 1820 r. – 205 osób
  • 1857 r. – 421 osób
  • 1933 r. – 557 osób
  • 1939 r. – 605 osób
  • 1988 r. – 378 osób

Religia

Rasząg znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Bartołtach Wielkich. We wsi znajduje się także filiał parafii ewangelicko–augsburskiej z Sorkwit.

Ludzie związani z miejscowością

Zabytki

Turystyka

Multimedia

Film udostępniony w ramach projektu Regionalna Kronika Filmowa


Bibliografia

Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Deutsche Verwaltungsgeschichte [15.09.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [15.09.2013]
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [15.09.2013]

Przypisy

  1. łącznie Rasząg i Józefowo
  2. Strona Gminy Biskupiec [15.09.2013]