Rasząg: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 35: Linia 35:
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Charakterystyka fizjograficzna ===
+
== Charakterystyka fizjograficzna ==
 
Wieś położona jest w środkowej części [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], na pograniczu [[Pojezierze Olsztyńskie|Pojezierza Olsztyńskiego]] i [[Pojezierze Mrągowskie|Pojezierza Mrągowskiego]], nad [[Jezioro Rasząg|jeziorem Rasząg]].
 
Wieś położona jest w środkowej części [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], na pograniczu [[Pojezierze Olsztyńskie|Pojezierza Olsztyńskiego]] i [[Pojezierze Mrągowskie|Pojezierza Mrągowskiego]], nad [[Jezioro Rasząg|jeziorem Rasząg]].
 
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Dzieje miejscowości ===
+
== Dzieje miejscowości ==
 
Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup [[lkwim:Stanisław Hozjusz |Stanisław Hozjusz]] nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na [[prawo magdeburskie|prawie magdeburskim]], zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku – 25 domów.  
 
Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup [[lkwim:Stanisław Hozjusz |Stanisław Hozjusz]] nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na [[prawo magdeburskie|prawie magdeburskim]], zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku – 25 domów.  
  
Linia 46: Linia 45:
  
 
Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Roman Jaśkiewicz]].
 
Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Roman Jaśkiewicz]].
 
  
 
Liczba mieszkańców
 
Liczba mieszkańców
Linia 59: Linia 57:
  
 
1988 – 378 osób
 
1988 – 378 osób
 
 
<br/>
 
<br/>
  
===Religia===
+
==Religia==
 
Rasząg znajduje się na terenie [[Parafia pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich |parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich]]. We wsi znajduje się także filiał [[Parafia Ewangelicko-Augsburska w Sorkwitach |parafii ewangelicko-augsburskiej z Sorkwit]].
 
Rasząg znajduje się na terenie [[Parafia pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich |parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich]]. We wsi znajduje się także filiał [[Parafia Ewangelicko-Augsburska w Sorkwitach |parafii ewangelicko-augsburskiej z Sorkwit]].
 
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Ludzie związani z miejscowością: ===
+
== Ludzie związani z miejscowością: ==
 
*[[lkwim:Jan Liszewski|Jan Liszewski]] (1852-1894) – etnograf, działacz społeczny i polityczny, założyciel [["Gazeta Olsztyńska"|"Gazety Olsztyńskiej"]]; był nauczycielem w szkole w Raszągu w latach 1881-1883
 
*[[lkwim:Jan Liszewski|Jan Liszewski]] (1852-1894) – etnograf, działacz społeczny i polityczny, założyciel [["Gazeta Olsztyńska"|"Gazety Olsztyńskiej"]]; był nauczycielem w szkole w Raszągu w latach 1881-1883
 
*[[Jakub Mazuch]] (1847-1921) – mieszkaniec Rasząga, zasłużony działacz ruchu polskiego, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]
 
*[[Jakub Mazuch]] (1847-1921) – mieszkaniec Rasząga, zasłużony działacz ruchu polskiego, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]
 
*[[Bernard Barabasz]] (1889-1961) – działacz ruchu polskiego w okresie plebiscytowym, społecznik, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]; urodził się w Raszągu
 
*[[Bernard Barabasz]] (1889-1961) – działacz ruchu polskiego w okresie plebiscytowym, społecznik, członek [[Związek Polaków w Niemczech|Związku Polaków w Niemczech]]; urodził się w Raszągu
 
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Zabytki: ===
+
== Zabytki: ==
 
*Park dawnego założenia dworskiego
 
*Park dawnego założenia dworskiego
 
*[[Kościół ewangelicko-augsburski w Raszągu|Kościół ewangelicko-augsburski]] z 1925 roku, neogotycki, z kamienia polnego
 
*[[Kościół ewangelicko-augsburski w Raszągu|Kościół ewangelicko-augsburski]] z 1925 roku, neogotycki, z kamienia polnego
 
*[[Kaplica pw. św. Józefa w Raszągu|Kaplica filialna pw. św. Józefa]]
 
*[[Kaplica pw. św. Józefa w Raszągu|Kaplica filialna pw. św. Józefa]]
 
*Dwie kapliczki przydrożne z XIX wieku
 
*Dwie kapliczki przydrożne z XIX wieku
 
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Turystyka ===
+
== Turystyka ==
 
*Szlak rowerowy: [[Biskupiec]] – [[Rzeck]] – [[Rasząg]] – [[Zabrodzie]] – [[Kobułty]] – [[Parelskie Wzgórza]] – [[Lipowo (gmina Biskupiec) |Lipowo]] – [[Stanclewo]] – [[Bredynki]] – [[Dębowo]] – [[Czerwonka (gmina Biskupiec)|Czerwonka]] – Biesowo – [[Jezioro Galk|jezioro Galk]] – [[Jezioro Dadaj|jezioro Dadaj]].
 
*Szlak rowerowy: [[Biskupiec]] – [[Rzeck]] – [[Rasząg]] – [[Zabrodzie]] – [[Kobułty]] – [[Parelskie Wzgórza]] – [[Lipowo (gmina Biskupiec) |Lipowo]] – [[Stanclewo]] – [[Bredynki]] – [[Dębowo]] – [[Czerwonka (gmina Biskupiec)|Czerwonka]] – Biesowo – [[Jezioro Galk|jezioro Galk]] – [[Jezioro Dadaj|jezioro Dadaj]].
 
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Bibliografia: ===
+
== Bibliografia: ==
 
#''Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
 
#''Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
 
#''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch'', Königsberg 1857.
 
#''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch'', Königsberg 1857.
Linia 93: Linia 86:
 
#Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 15.09.2013]
 
#Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 15.09.2013]
 
#Wojewódzka Ewidencja Zabytków http://www.wuoz.olsztyn.pl/ [data dostępu: 15.09.2013]
 
#Wojewódzka Ewidencja Zabytków http://www.wuoz.olsztyn.pl/ [data dostępu: 15.09.2013]
 
  
 
[[Kategoria: Powiat olsztyński]]   
 
[[Kategoria: Powiat olsztyński]]   

Wersja z 16:02, 19 sie 2014


Rasząg

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Biskupiec
Liczba ludności (2009) 409 (łącznie Rasząg i Józefowo)
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-300
Tablice rejestracyjne NOL
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Rasząg
Rasząg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rasząg
Rasząg
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Rasząg (niem. Raschung) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.


Charakterystyka fizjograficzna

Wieś położona jest w środkowej części województwa warmińsko-mazurskiego, na pograniczu Pojezierza Olsztyńskiego i Pojezierza Mrągowskiego, nad jeziorem Rasząg.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w 1569 roku, gdy biskup Stanisław Hozjusz nadał swemu bratu Janowi 60 łanów na prawie magdeburskim, zaś Jan zobowiązał się do wystawienia jednej służby zbrojnej. Początkowo powstał tu majątek, następnie wieś szlachecka. W drugiej połowie XVIII wieku znajdował się tu majątek szlachecki, folwark i wieś, które łącznie liczyły 30 domów. W początkach następnego stulecia właścicielem majątku był niejaki Gerkowski. W 1820 roku majątek oraz wieś obejmowały łącznie 26 domów, natomiast w 1848 roku – 25 domów.

Szkoła we wsi funkcjonowała już w pierwszej połowie XIX wieku: w 1827 roku nauczano w niej w języku polskim, zaś uczęszczało tu 27 uczniów. Z kolei w 1935 roku zatrudnionych w niej było trzech nauczycieli, zaś uczęszczało 133 dzieci. W 1882 roku staraniem Jana Liszewskiego założono w Raszągu bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych. W plebiscycie 1920 roku padło tu za Polską 39% głosów. W okresie międzywojennym działało w Raszągu koło Związku Polaków w Niemczech oraz koło Związku Towarzystw Młodzieży.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Roman Jaśkiewicz.

Liczba mieszkańców

1820 – 205 osób

1857 – 421 osób

1933 – 557 osób

1939 – 605 osób

1988 – 378 osób

Religia

Rasząg znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich. We wsi znajduje się także filiał parafii ewangelicko-augsburskiej z Sorkwit.

Ludzie związani z miejscowością:


Zabytki:


Turystyka


Bibliografia:

  1. Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
  2. Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
  3. Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/roessel.html [data dostępu: 15.09.2013]
  4. Bank Danych Lokalnych GUS: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 15.09.2013]
  5. Wojewódzka Ewidencja Zabytków http://www.wuoz.olsztyn.pl/ [data dostępu: 15.09.2013]