Rumy: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
Linia 7: Linia 7:
 
  |herb artykuł          =
 
  |herb artykuł          =
 
  |dopełniacz wsi        = Pole-obowiązkowe   
 
  |dopełniacz wsi        = Pole-obowiązkowe   
  |zdjęcie              = Młyn w Rumach.jpg   
+
  |zdjęcie              = Kaplica baptystów w Rumach.jpg   
  |opis zdjęcia          = Młyn w Rumach  
+
  |opis zdjęcia          = Kaplica baptystów w Rumach  
 
  |rodzaj miejscowości  =wieś sołecka
 
  |rodzaj miejscowości  =wieś sołecka
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
Linia 31: Linia 31:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}
 
}}
<big>''' Rumy''' (niem. ''Rummy'', od 1938 r. ''Rummau'')– wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty.  
+
<big>''' Rumy''' (niem. ''Rummy'', od 1938 r. ''Rummau'')– [[wieś sołecka]] w Polsce położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat szczycieński|powiecie szczycieńskim]], w [[gmina Dźwierzuty|gminie Dźwierzuty]].  
  
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
+
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do [[województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]].
  
 
<br/>
 
<br/>
  
 
=== Charakterystyka fizjograficzna ===
 
=== Charakterystyka fizjograficzna ===
Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w  południowo-wschodniej części województwa warmińsko - mazurskiego, w północnej części powiatu szczycieńskiego. Rumy leżą w odległości  7 km na północny zachód od Dźwierzut, w pobliżu granicy z powiatem olsztyńskim.
+
Wieś położona jest na [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierzu Mazurskim]], w  południowo-wschodniej części województwa warmińsko - mazurskiego, w północnej części powiatu szczycieńskiego. Rumy leżą w odległości  7 km na północny zachód od [[Dźwierzuty|Dźwierzut]], w pobliżu granicy z [[powiat olsztyński|powiatem olsztyńskim]].
  
 
<br/>
 
<br/>
Linia 60: Linia 60:
 
1937 – 1012 osób
 
1937 – 1012 osób
 
1939 – 899 osób
 
1939 – 899 osób
 +
Rumy są siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi również wieś [[Laurentowo]]. Aktualnie funkcję sołtysa sprawuje [[Irena Osojca]]<ref>Źródło: http://www.gminadzwierzuty.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-271 [data dostępu: 20.09.2013]</ref>.
 
W miejscowości działa jednostka [[Ochotnicza Straż Pożarna|Ochotniczej Straży Pożarnej]]
 
W miejscowości działa jednostka [[Ochotnicza Straż Pożarna|Ochotniczej Straży Pożarnej]]
 
<br/>
 
<br/>
  
 
=== Ludzie związani z miejscowością: ===
 
=== Ludzie związani z miejscowością: ===
*[[Bogumił Labusz]] (1860-1919) – chłopski działacz mazurski, współzałożyciel Mazurskiej Partii Ludowej, pisma „Mazur” i Banku Mazurskiego w Szczytnie. Urodził się w Rumach.
+
*[[Bogumił Labusz]] (1860-1919) – chłopski działacz mazurski, współzałożyciel [[Mazurska Partia Ludowa|Mazurskiej Partii Ludowej]], [[pismo„Mazur”| pisma „Mazur”]] i [[Bank Mazurski|Banku Mazurskiego]] w Szczytnie. Urodził się w Rumach.
 
[[File: Dawny kościół baptystów w Rumach.jpg|thumb|left|300px|Dawny kościół baptystów w Rumach]]
 
[[File: Dawny kościół baptystów w Rumach.jpg|thumb|left|300px|Dawny kościół baptystów w Rumach]]
 
[[File: Kaplica baptystów w Rumach.jpg|thumb|right|300px|Kaplica baptystów w Rumach]]
 
[[File: Kaplica baptystów w Rumach.jpg|thumb|right|300px|Kaplica baptystów w Rumach]]
 
<br/>
 
<br/>
 
+
===Szkolnictwo===
 +
W miejscowości funkcjonuje [[szkoła podstawowa]].
 
=== Zabytki: ===
 
=== Zabytki: ===
 
*Budynek szkoły z lat 20. XX wieku, piętrowy, kamienne fundamenty, z częścią przeznaczoną na mieszkanie dla nauczyciela
 
*Budynek szkoły z lat 20. XX wieku, piętrowy, kamienne fundamenty, z częścią przeznaczoną na mieszkanie dla nauczyciela
*Dawna kaplica baptystów z lat 1863-1864; obecnie biblioteka
+
*Dawna [[kaplica baptystów]] z lat 1863-1864;obecnie świetlica
*Za wsią w szczątkowym stanie zachowały się dawne cmentarze: baptystów i dwa ewangelickie, oba z XIX wieku  
+
*Za wsią w szczątkowym stanie zachowały się dawne cmentarze: [[cmentarz baptystów|baptystów]] i [[cmentarz ewangelicki|dwa ewangelickie]], oba z XIX wieku . Na cmentarzu ewangelickim, zlokalizowanym na południe od wsi,znajdują się mogiły 3 mieszkańców poległych pod koniec sierpnia 1914 roku.
 
*Trzy stare kuźnie
 
*Trzy stare kuźnie
*Stary młyn, częściowo przebudowany
+
*[[młyn w Rumach|Stary młyn]], częściowo przebudowany
  
  

Wersja z 00:19, 19 paź 2013


Rumy

Kaplica baptystów w Rumach
Kaplica baptystów w Rumach
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Dźwierzuty
Liczba ludności (2010) 375 (łącznie Rumy i Laurentowo)
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 12-120
Tablice rejestracyjne NSZ
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Rumy
Rumy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rumy
Rumy
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Rumy (niem. Rummy, od 1938 r. Rummau)– wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.


Charakterystyka fizjograficzna

Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowo-wschodniej części województwa warmińsko - mazurskiego, w północnej części powiatu szczycieńskiego. Rumy leżą w odległości 7 km na północny zachód od Dźwierzut, w pobliżu granicy z powiatem olsztyńskim.


Dzieje miejscowości

Wieś lokowana w 1566 r. na prawie chełmińskim. Na początku XX w. we wsi było 1200 mieszkańców i uważana była za jedną z największych wsi na Mazurach. W 1840 r. wieś podzielona została na dwie gminy sołeckie: wschodnią (Rumy A) i zachodnią (Rumy B). Wieś została założona w 1557 roku na 100 łanach puszczy; zasadźcą wsi i pierwszym sołtysem został Paweł Kosak z Mikosz w kapitanacie ryńskim, który otrzymał 10 łanów sołeckich. Rumy powstały jako wieś czynszowa. W XVII wieku były tu dwie karczmy. Wielu mieszkańców zmarło podczas epidemii dżumy w latach 1709-1711 i do połowy stulecia była ponownie zasiedlana. Ze względu na swe wydłużenie wieś od 1840 roku była podzielona na dwie gminy sołeckie: Rumy A i Rumy B. Przed wybuchem II wojny światowej była jedną z największych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. W 1849 roku osiedlili się w Rumach baptyści (odłam kościoła anglikańskiego), zaś w 1861 roku założyli tu pierwszą gminę. Szkoła we wsi powstała w pierwszej połowie XIX wieku; w latach 20. XX wieku otrzymała nowy budynek. Rumy zachowały dawny układ przestrzenny ulicówki. Jest to jedna z najdłuższych mazurskich wsi – ciągnie się na długości około 3 km.

Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych 1782 – 52 gospodarstwa 1818 – 556 osób, 55 gospodarstw 1858 – 791 osób, 115 gospodarstw 1937 – 1012 osób 1939 – 899 osób Rumy są siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi również wieś Laurentowo. Aktualnie funkcję sołtysa sprawuje Irena Osojca[1]. W miejscowości działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej

Ludzie związani z miejscowością:

Plik:Dawny kościół baptystów w Rumach.jpg
Dawny kościół baptystów w Rumach
Plik:Kaplica baptystów w Rumach.jpg
Kaplica baptystów w Rumach


Szkolnictwo

W miejscowości funkcjonuje szkoła podstawowa.

Zabytki:

  • Budynek szkoły z lat 20. XX wieku, piętrowy, kamienne fundamenty, z częścią przeznaczoną na mieszkanie dla nauczyciela
  • Dawna kaplica baptystów z lat 1863-1864;obecnie świetlica
  • Za wsią w szczątkowym stanie zachowały się dawne cmentarze: baptystów i dwa ewangelickie, oba z XIX wieku . Na cmentarzu ewangelickim, zlokalizowanym na południe od wsi,znajdują się mogiły 3 mieszkańców poległych pod koniec sierpnia 1914 roku.
  • Trzy stare kuźnie
  • Stary młyn, częściowo przebudowany



Bibliografia:

  1. Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 1, Olsztyn 2011.
  2. Gąsiorowski Andrzej, Podróże historyczne i krajoznawcze po pograniczu pruskim 1466-1939, Olsztyn 2005.
  3. Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
  4. Mazury. Słownik stronniczy ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
  5. Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
  6. Bank Danych Lokalnych GUS:http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 27.08.2013]
  7. Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/ortelsburg.html [data dostępu: 27.08.2013]
  8. Olsztyńska Strona Rowerowa: http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejsca/1914/warminsko-mazurskie/rumy [data dostępu: 27.08.2013]

Przypisy

  1. Źródło: http://www.gminadzwierzuty.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-271 [data dostępu: 20.09.2013]



Zobacz też

Emes (dyskusja) 12:13, 21 wrz 2013 (CEST)Emes (dyskusja) 12:07, 21 wrz 2013 (CEST)