Rumy: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
(Dzieje miejscowości)
Linia 43: Linia 43:
  
 
=== Dzieje miejscowości ===
 
=== Dzieje miejscowości ===
Wieś lokowana
+
Wieś lokowana została lokowana w 1566 roku na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]. Obejmowała obszar 100 łanów. Zasadźcą i pierwszym sołtysem wsi został Paweł Kosak z Mikosz w [[kapitanat ryński|kapitanacie ryńskim]], który otrzymał 10 łanów sołeckich. Rumy powstały jako [[wieś czynszowa]]. W XVII wieku były tu dwie karczmy. Wielu mieszkańców zmarło podczas [[epidemia dżumy|epidemii dżumy]] w latach 1709-1711 i do połowy stulecia była ponownie zasiedlana. W 1782 roku Rumy składały się z 52 gospodarstw. W 1818 roku wieś zamieszkiwało 556 osób, składała się z 55 gospodarstw. Ze względu na swe wydłużenie wieś od 1840 roku była podzielona na dwie gminy sołeckie: [[Rumy A]] i [[Rumy B]]. Przed wybuchem II wojny światowej była jedną z największych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego.  
w 1566 r. na prawie chełmińskim. Na początku
+
W 1849 roku osiedlili się w Rumach [[baptyści]] ,zaś w 1861 roku założyli tu pierwszą gminę. W 1858 roku Rumy liczyły 791 mieszkańców i 115 gospodarstw.  
XX w. we wsi było 1200 mieszkańców i uważana
+
Szkoła we wsi powstała w pierwszej połowie XIX wieku; w latach 20. XX wieku otrzymała nowy budynek.W 1937 roku wieś liczyła 1012 osób, co czyniło z niej jedną z największych wsi na [[Mazury|Mazurach]]. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 899 osób.
była za jedną z największych wsi na Mazurach.
+
W 1840 r. wieś podzielona została na dwie gminy
+
sołeckie: wschodnią (Rumy A) i zachodnią (Rumy B).
+
Wieś została założona w 1557 roku na 100 łanach puszczy; zasadźcą wsi i pierwszym sołtysem został Paweł Kosak z Mikosz w kapitanacie ryńskim, który otrzymał 10 łanów sołeckich. Rumy powstały jako wieś czynszowa. W XVII wieku były tu dwie karczmy. Wielu mieszkańców zmarło podczas epidemii dżumy w latach 1709-1711 i do połowy stulecia była ponownie zasiedlana. Ze względu na swe wydłużenie wieś od 1840 roku była podzielona na dwie gminy sołeckie: Rumy A i Rumy B. Przed wybuchem II wojny światowej była jedną z największych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego.  
+
W 1849 roku osiedlili się w Rumach baptyści (odłam kościoła anglikańskiego), zaś w 1861 roku założyli tu pierwszą gminę.  
+
Szkoła we wsi powstała w pierwszej połowie XIX wieku; w latach 20. XX wieku otrzymała nowy budynek.
+
 
Rumy zachowały dawny układ przestrzenny ulicówki. Jest to jedna z najdłuższych mazurskich wsi – ciągnie się na długości około 3 km.  
 
Rumy zachowały dawny układ przestrzenny ulicówki. Jest to jedna z najdłuższych mazurskich wsi – ciągnie się na długości około 3 km.  
 
Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych
 
1782 – 52 gospodarstwa
 
1818 – 556 osób, 55 gospodarstw
 
1858 – 791 osób, 115 gospodarstw
 
1937 – 1012 osób
 
1939 – 899 osób
 
 
Rumy są siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi również wieś [[Laurentowo]]. Aktualnie funkcję sołtysa sprawuje [[Irena Osojca]]<ref>Źródło: http://www.gminadzwierzuty.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-271 [data dostępu: 20.09.2013]</ref>.
 
Rumy są siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi również wieś [[Laurentowo]]. Aktualnie funkcję sołtysa sprawuje [[Irena Osojca]]<ref>Źródło: http://www.gminadzwierzuty.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-271 [data dostępu: 20.09.2013]</ref>.
W miejscowości działa jednostka [[Ochotnicza Straż Pożarna|Ochotniczej Straży Pożarnej]]
+
W miejscowości działa jednostka [[Ochotnicza Straż Pożarna|Ochotniczej Straży Pożarnej]].
 
<br/>
 
<br/>
  

Wersja z 00:29, 19 paź 2013


Rumy

Mogiły mieszkańców wsi Rumy poległych w 1914 roku
Mogiły mieszkańców wsi Rumy poległych w 1914 roku
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Dźwierzuty
Liczba ludności (2010) 375 (łącznie Rumy i Laurentowo)
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 12-120
Tablice rejestracyjne NSZ
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Rumy
Rumy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rumy
Rumy
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Rumy (niem. Rummy, od 1938 r. Rummau)– wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.


Charakterystyka fizjograficzna

Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowo-wschodniej części województwa warmińsko - mazurskiego, w północnej części powiatu szczycieńskiego. Rumy leżą w odległości 7 km na północny zachód od Dźwierzut, w pobliżu granicy z powiatem olsztyńskim.


Dzieje miejscowości

Wieś lokowana została lokowana w 1566 roku na prawie chełmińskim. Obejmowała obszar 100 łanów. Zasadźcą i pierwszym sołtysem wsi został Paweł Kosak z Mikosz w kapitanacie ryńskim, który otrzymał 10 łanów sołeckich. Rumy powstały jako wieś czynszowa. W XVII wieku były tu dwie karczmy. Wielu mieszkańców zmarło podczas epidemii dżumy w latach 1709-1711 i do połowy stulecia była ponownie zasiedlana. W 1782 roku Rumy składały się z 52 gospodarstw. W 1818 roku wieś zamieszkiwało 556 osób, składała się z 55 gospodarstw. Ze względu na swe wydłużenie wieś od 1840 roku była podzielona na dwie gminy sołeckie: Rumy A i Rumy B. Przed wybuchem II wojny światowej była jedną z największych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. W 1849 roku osiedlili się w Rumach baptyści ,zaś w 1861 roku założyli tu pierwszą gminę. W 1858 roku Rumy liczyły 791 mieszkańców i 115 gospodarstw. Szkoła we wsi powstała w pierwszej połowie XIX wieku; w latach 20. XX wieku otrzymała nowy budynek.W 1937 roku wieś liczyła 1012 osób, co czyniło z niej jedną z największych wsi na Mazurach. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 899 osób. Rumy zachowały dawny układ przestrzenny ulicówki. Jest to jedna z najdłuższych mazurskich wsi – ciągnie się na długości około 3 km. Rumy są siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi również wieś Laurentowo. Aktualnie funkcję sołtysa sprawuje Irena Osojca[1]. W miejscowości działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Ludzie związani z miejscowością:

Plik:Dawny kościół baptystów w Rumach.jpg
Dawny kościół baptystów w Rumach
Plik:Kaplica baptystów w Rumach.jpg
Kaplica baptystów w Rumach


Szkolnictwo

W miejscowości funkcjonuje szkoła podstawowa.

Zabytki:

  • Budynek szkoły z lat 20. XX wieku, piętrowy, kamienne fundamenty, z częścią przeznaczoną na mieszkanie dla nauczyciela
  • Dawna kaplica baptystów z lat 1863-1864;obecnie świetlica
  • Za wsią w szczątkowym stanie zachowały się dawne cmentarze: baptystów i dwa ewangelickie, oba z XIX wieku . Na cmentarzu ewangelickim, zlokalizowanym na południe od wsi,znajdują się mogiły 3 mieszkańców poległych pod koniec sierpnia 1914 roku.
  • Trzy stare kuźnie
  • Stary młyn, częściowo przebudowany


Bibliografia:

  1. Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 1, Olsztyn 2011.
  2. Gąsiorowski Andrzej, Podróże historyczne i krajoznawcze po pograniczu pruskim 1466-1939, Olsztyn 2005.
  3. Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
  4. Mazury. Słownik stronniczy ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
  5. Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
  6. Bank Danych Lokalnych GUS:http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 27.08.2013]
  7. Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/ortelsburg.html [data dostępu: 27.08.2013]
  8. Olsztyńska Strona Rowerowa: http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejsca/1914/warminsko-mazurskie/rumy [data dostępu: 27.08.2013]

Przypisy

  1. Źródło: http://www.gminadzwierzuty.pl/?c=mdTresc-cmPokaz-271 [data dostępu: 20.09.2013]



Zobacz też

Emes (dyskusja) 12:13, 21 wrz 2013 (CEST)Emes (dyskusja) 12:07, 21 wrz 2013 (CEST)