Waplewo: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 31: Linia 31:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}
 
}}
<big>''' Waplewo''' (niem. ''Waplitz'', ''Gut Waplitz'') – [[wieś  sołecka]] w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat szczycieński | powiecie szczycieńskim]], w [[gmina Jedwabno |gminie Jedwabno]]. W latach 1975-1998 miejscowość [[administracja|administracyjnie]] należała do [[województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]].
+
<big>''' Waplewo''' (niem. ''Waplitz'', ''Gut Waplitz'') – [[wieś  sołecka]] w Polsce, położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat szczycieński | powiecie szczycieńskim]], w [[Jedwabno (gmina wiejska)|gminie Jedwabno]]. W latach 1975-1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]].
 
<br/>
 
<br/>
  
Linia 40: Linia 40:
  
 
=== Dzieje miejscowości ===
 
=== Dzieje miejscowości ===
Przed przybyciem Krzyżaków okolice te zamieszkiwało plemię [[Galindowie|Galindów]]. Jest to jedna z najstarszych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. Założona została w 1388 roku na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]] na 10 łanach; zasadźcą i pierwszym sołtysem został niejaki Bartosz. W następnych latach powstały tu dwa dodatkowe majątki, każdy po 8 łanów. W XVI wieku istniała tu karczma. Wieś została poważnie zniszczona w wyniku [[najazd tatarski|najazdu Tatarów]] w czasie [[wojny szwedzkie|wojen szwedzkich]].  
+
Przed przybyciem [[Zakon Krzyżacki |Krzyżaków]] okolice te zamieszkiwało plemię [[Galindowie|Galindów]]. Jest to jedna z najstarszych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. Założona została w 1388 roku na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]] na 10 łanach; zasadźcą i pierwszym sołtysem został niejaki Bartosz. W następnych latach powstały tu dwa dodatkowe majątki, każdy po 8 łanów. W XVI wieku istniała tu karczma. Wieś została poważnie zniszczona w wyniku [[Najazd tatarski 1656 r.|najazdu Tatarów]] w czasie [[Wojny polsko-szwedzkie|wojen szwedzkich]].  
  
 
Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Marzena Kacprzycka]]<ref> http://www.jedwabno.pl/solectwa [data dostępu: 10.09.2013]</ref>.
 
Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Marzena Kacprzycka]]<ref> http://www.jedwabno.pl/solectwa [data dostępu: 10.09.2013]</ref>.
Linia 58: Linia 58:
  
 
2010 – 182 osoby
 
2010 – 182 osoby
 
 
<br/>
 
<br/>
  
 
=== Zabytki: ===
 
=== Zabytki: ===
 
*Drewniana chałupa (nr 11)  
 
*Drewniana chałupa (nr 11)  
*Budynek szkoły z końca XIX wieku, na wzgórzu, murowana, z czerwonej cegły; obecnie własność prywatna
+
*Budynek szkoły z końca XIX wieku, na wzgórzu, murowana, z czerwonej cegły; obecnie własność prywatna.
*Dawny [[cmentarz ewangelicki w Waplewie|cmentarz ewangelicki]]
+
*Dawny [[Cmentarz ewangelicki w Waplewie|cmentarz ewangelicki]].
*[[kapliczka w Waplewie|Kapliczka]] z początku XX wieku, w centrum wsi, z czerwonej cegły
+
*[[Kapliczka w Waplewie|Kapliczka]] z początku XX wieku, w centrum wsi, z czerwonej cegły.
 
<br/>
 
<br/>
 +
 
=== Turystyka ===
 
=== Turystyka ===
 
W miejscowości ma swój początek [[Szlak Grunwaldzki: Waplewo - Samborowo]] oraz [[Szlak pieszy Waplewo - Żelazno]].
 
W miejscowości ma swój początek [[Szlak Grunwaldzki: Waplewo - Samborowo]] oraz [[Szlak pieszy Waplewo - Żelazno]].
 
<br/>
 
<br/>
 +
 
=== Bibliografia: ===
 
=== Bibliografia: ===
 
#Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. 1-2, Olsztyn 2011.
 
#Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. 1-2, Olsztyn 2011.
Linia 85: Linia 86:
 
<br/>
 
<br/>
  
== Zobacz też ==
+
[[Kategoria: Powiat szczycieński]]   
[[Użytkownik:Emes|Emes]] ([[Dyskusja użytkownika:Emes|dyskusja]]) 21:52, 27 paź 2013 (CET)
+
[[Kategoria: Jedwabno (gmina wiejska)]]  
[[Użytkownik:Emes|Emes]] ([[Dyskusja użytkownika:Emes|dyskusja]]) 19:13, 21 wrz 2013 (CEST)
+
[[Kategoria: Wsie sołeckie]]  
[[Kategoria: Miejscowość]][[Kategoria: wieś sołecka]] [[Kategoria: powiat szczycieński]]  [[Kategoria: gmina Jedwabno]]  
+
[[Kategoria: 1301-1400]]
[[Użytkownik:Emes|Emes]] ([[Dyskusja użytkownika:Emes|dyskusja]]) 19:12, 21 wrz 2013 (CEST)
+

Wersja z 17:29, 27 sie 2014


Waplewo

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Jedwabno
Liczba ludności (2010) 188
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 12-122
Tablice rejestracyjne NSZ
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Waplewo
Waplewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Waplewo
Waplewo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Waplewo (niem. Waplitz, Gut Waplitz) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Charakterystyka fizjograficzna

Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego. Miejscowość leży w odległości 9 km na północ od Jedwabna, w pobliżu jezior Narajty i Małszewskiego.


Dzieje miejscowości

Przed przybyciem Krzyżaków okolice te zamieszkiwało plemię Galindów. Jest to jedna z najstarszych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. Założona została w 1388 roku na prawie chełmińskim na 10 łanach; zasadźcą i pierwszym sołtysem został niejaki Bartosz. W następnych latach powstały tu dwa dodatkowe majątki, każdy po 8 łanów. W XVI wieku istniała tu karczma. Wieś została poważnie zniszczona w wyniku najazdu Tatarów w czasie wojen szwedzkich.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Marzena Kacprzycka[1].


Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:

1539 – 22 gospodarstwa

1782 – 23 gospodarstwa

1818 – 167 osób, 29 gospodarstwa

1939 – 230 osób

1954 – 147 osób

2010 – 182 osoby

Zabytki:

  • Drewniana chałupa (nr 11)
  • Budynek szkoły z końca XIX wieku, na wzgórzu, murowana, z czerwonej cegły; obecnie własność prywatna.
  • Dawny cmentarz ewangelicki.
  • Kapliczka z początku XX wieku, w centrum wsi, z czerwonej cegły.


Turystyka

W miejscowości ma swój początek Szlak Grunwaldzki: Waplewo - Samborowo oraz Szlak pieszy Waplewo - Żelazno.

Bibliografia:

  1. Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 1-2, Olsztyn 2011.
  2. Ambroziak Sławomir, Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór), Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, s. 3-30.
  3. Ambroziak Sławomir, Historia gminy Jedwabno, http://www.jedwabno.pl/historia [dostęp: 22.08.2013]
  4. Ambroziak Sławomir, Z dziejów gminy Jedwabno, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, s. 7-15.
  5. Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
  6. Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
  7. Bank Danych Lokalnych GUS:http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [dostęp: 22.08.2013]
  8. Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/ortelsburg.html [dostęp: 22.08.2013]

Przypisy

  1. http://www.jedwabno.pl/solectwa [data dostępu: 10.09.2013]