Waplewo: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 1: Linia 1:
 
 
 
{{Wieś infobox
 
{{Wieś infobox
 
  |nazwa                = Waplewo   
 
  |nazwa                = Waplewo   
Linia 7: Linia 5:
 
  |herb artykuł          =
 
  |herb artykuł          =
 
  |dopełniacz wsi        = Waplewa   
 
  |dopełniacz wsi        = Waplewa   
  |zdjęcie              = Pole-obowiązkowe    
+
  |zdjęcie              =   
  |opis zdjęcia          = Pole-obowiązkowe      
+
  |opis zdjęcia          =     
 
  |rodzaj miejscowości  =wieś sołecka
 
  |rodzaj miejscowości  =wieś sołecka
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
Linia 30: Linia 28:
 
  |wikisłownik          =
 
  |wikisłownik          =
 
  |www                  =
 
  |www                  =
}}
+
}}<br/>
<big>''' Waplewo''' (niem. ''Waplitz'', ''Gut Waplitz'') – [[wieś sołecka]] w Polsce, położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat szczycieński | powiecie szczycieńskim]], w [[Jedwabno (gmina wiejska)|gminie Jedwabno]]. W latach 1975-1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]].
+
''' Waplewo''' (niem. ''Waplitz'', ''Gut Waplitz'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat szczycieński | powiecie szczycieńskim]], w [[Jedwabno (gmina wiejska)|gminie Jedwabno]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W 2010 r. liczyła 188 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Marzena Kacprzycka]]<ref> [http://www.jedwabno.pl/solectwa/ Strona Gminy Jedwabno] [10.09.2013]</ref>.
 +
<br/><br/>
 +
 
 +
==Położenie==
 +
Wieś położona jest na [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierzu Mazurskim]], w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego. Miejscowość leży w odległości 9 km na północ od [[Jedwabno|Jedwabna]], w pobliżu jezior: [[Jezioro Narajty|Narajty]] i [[Jezioro Małszewskie|Małszewskiego]].
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Charakterystyka fizjograficzna ===
+
== Dzieje miejscowości ==
Wieś położona jest na [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierzu Mazurskim]], w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego. Miejscowość leży w odległości 9 km na północ od [[Jedwabno|Jedwabna]], w pobliżu jezior [[Jezioro Narajty|Narajty]] i [[Jezioro Małszewskie|Małszewskiego]].
+
Przed przybyciem [[Zakon Krzyżacki |Krzyżaków]] okolice te zamieszkiwało plemię [[Galindowie|Galindów]]. Jest to jedna z najstarszych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. Założona została w 1388 roku na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]] na 10 łanach; zasadźcą i pierwszym sołtysem został niejaki Bartosz. W następnych latach powstały tu dwa dodatkowe majątki, każdy po 8 łanów. W XVI wieku istniała we wsi karczma. Miejscowość została poważnie zniszczona w wyniku najazdu Tatarów w czasie wojen szwedzkich.  
  
<br/>
+
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.  
 
+
=== Dzieje miejscowości ===
+
Przed przybyciem [[Zakon Krzyżacki |Krzyżaków]] okolice te zamieszkiwało plemię [[Galindowie|Galindów]]. Jest to jedna z najstarszych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. Założona została w 1388 roku na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]] na 10 łanach; zasadźcą i pierwszym sołtysem został niejaki Bartosz. W następnych latach powstały tu dwa dodatkowe majątki, każdy po 8 łanów. W XVI wieku istniała tu karczma. Wieś została poważnie zniszczona w wyniku [[Najazd tatarski 1656 r.|najazdu Tatarów]] w czasie [[Wojny polsko-szwedzkie|wojen szwedzkich]].  
+
  
Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Marzena Kacprzycka]]<ref> http://www.jedwabno.pl/solectwa [data dostępu: 10.09.2013]</ref>.
 
 
  
 
Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:
 
Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:
  
1539 – 22 gospodarstwa
+
*1539 r. – 22 gospodarstwa
  
1782 – 23 gospodarstwa
+
*1782 r. – 23 gospodarstwa
  
1818 – 167 osób, 29 gospodarstwa
+
*1818 r. – 167 osób, 29 gospodarstwa
  
1939 – 230 osób
+
*1939 r. – 230 osób
  
1954 – 147 osób
+
*1954 r. – 147 osób
  
2010 – 182 osoby
+
*2010 r. – 182 osoby
<br/>
+
  
=== Zabytki: ===
+
== Zabytki==
*Drewniana chałupa (nr 11)  
+
*drewniana chałupa (nr 11)  
*Budynek szkoły z końca XIX wieku, na wzgórzu, murowana, z czerwonej cegły; obecnie własność prywatna.
+
*budynek szkoły z końca XIX wieku, na wzgórzu, murowana, z czerwonej cegły; obecnie własność prywatna
*Dawny [[Cmentarz ewangelicki w Waplewie|cmentarz ewangelicki]].
+
*dawny [[Cmentarz ewangelicki w Waplewie|cmentarz ewangelicki]]
*[[Kapliczka w Waplewie|Kapliczka]] z początku XX wieku, w centrum wsi, z czerwonej cegły.
+
*[[Kapliczka w Waplewie|kapliczka]] z początku XX wieku, w centrum wsi, z czerwonej cegły
<br/>
+
  
=== Bibliografia: ===
+
== Bibliografia==
#Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. 1-2, Olsztyn 2011.
+
#Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. 1–2, Olsztyn 2011.
#Ambroziak Sławomir, ''Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór)'', Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, s. 3-30.
+
#Ambroziak Sławomir, ''Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór)'', Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30.
#Ambroziak Sławomir, ''Historia gminy Jedwabno'', http://www.jedwabno.pl/historia [dostęp: 22.08.2013]
+
#Ambroziak Sławomir, ''Historia gminy Jedwabno'', [w:] [http://www.jedwabno.pl/ Strona Gminy Jedwabno] [22.08.2013]
#Ambroziak Sławomir, ''Z dziejów gminy Jedwabno'', Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, s. 7-15.
+
#Ambroziak Sławomir, ''Z dziejów gminy Jedwabno'', Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 7–15.
 
#Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, ''Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej'', Olsztyn 1998.
 
#Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, ''Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej'', Olsztyn 1998.
 
#''Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
 
#''Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
#Bank Danych Lokalnych GUS:http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [dostęp: 22.08.2013]
+
#[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [22.08.2013]
#Deutsche Verwaltungsgeschichte: http://www.verwaltungsgeschichte.de/ortelsburg.html [dostęp: 22.08.2013]
+
#[http://www.verwaltungsgeschichte.de/ortelsburg.html/ Deutsche Verwaltungsgeschichte] [22.08.2013]
  
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}

Wersja z 21:57, 2 gru 2014

Waplewo

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Jedwabno
Liczba ludności (2010) 188
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 12-122
Tablice rejestracyjne NSZ
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Waplewo
Waplewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Waplewo
Waplewo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Waplewo (niem. Waplitz, Gut Waplitz) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 r. liczyła 188 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Marzena Kacprzycka[1].

Położenie

Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego. Miejscowość leży w odległości 9 km na północ od Jedwabna, w pobliżu jezior: Narajty i Małszewskiego.

Dzieje miejscowości

Przed przybyciem Krzyżaków okolice te zamieszkiwało plemię Galindów. Jest to jedna z najstarszych wsi na terenie powiatu szczycieńskiego. Założona została w 1388 roku na prawie chełmińskim na 10 łanach; zasadźcą i pierwszym sołtysem został niejaki Bartosz. W następnych latach powstały tu dwa dodatkowe majątki, każdy po 8 łanów. W XVI wieku istniała we wsi karczma. Miejscowość została poważnie zniszczona w wyniku najazdu Tatarów w czasie wojen szwedzkich.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.


Liczba mieszkańców i gospodarstw rolnych w poszczególnych okresach:

  • 1539 r. – 22 gospodarstwa
  • 1782 r. – 23 gospodarstwa
  • 1818 r. – 167 osób, 29 gospodarstwa
  • 1939 r. – 230 osób
  • 1954 r. – 147 osób
  • 2010 r. – 182 osoby

Zabytki

  • drewniana chałupa (nr 11)
  • budynek szkoły z końca XIX wieku, na wzgórzu, murowana, z czerwonej cegły; obecnie własność prywatna
  • dawny cmentarz ewangelicki
  • kapliczka z początku XX wieku, w centrum wsi, z czerwonej cegły

Bibliografia

  1. Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 1–2, Olsztyn 2011.
  2. Ambroziak Sławomir, Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór), Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30.
  3. Ambroziak Sławomir, Historia gminy Jedwabno, [w:] Strona Gminy Jedwabno [22.08.2013]
  4. Ambroziak Sławomir, Z dziejów gminy Jedwabno, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 7–15.
  5. Liżewska Iwona, Knercer Wiktor, Przewodnik po historii i zabytkach ziemi szczycieńskiej, Olsztyn 1998.
  6. Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
  7. Bank Danych Lokalnych GUS [22.08.2013]
  8. Deutsche Verwaltungsgeschichte [22.08.2013]

Przypisy

  1. Strona Gminy Jedwabno [10.09.2013]