Warkałki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 9: Linia 9:
 
  |zdjęcie              = Pole-obowiązkowe   
 
  |zdjęcie              = Pole-obowiązkowe   
 
  |opis zdjęcia          = Pole-obowiązkowe     
 
  |opis zdjęcia          = Pole-obowiązkowe     
  |rodzaj miejscowości  = [[Kategoria: wieś sołecka]] wieś sołecka
+
  |rodzaj miejscowości  = wieś sołecka
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
  |powiat                = [[Kategoria: powiat ostródzki]] ostródzki
+
  |powiat                = ostródzki
  |gmina                =[[Kategoria: gmina Miłakowo]] Miłakowo
+
  |gmina                = Miłakowo
 
  |miejscowość podstawowa =
 
  |miejscowość podstawowa =
 
  |sołectwo              =
 
  |sołectwo              =
Linia 31: Linia 31:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}
 
}}
<big>''' Warkałki''' (niem. ''Hartwich'', od 1938 r. ''Vorwerk Hartwich'')  – [[wieś sołecka]] w Polsce położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat ostródzki|powiecie ostródzkim]], w [[gmina Miłakowo|gminie Miłakowo]].
+
<big>''' Warkałki''' (niem. ''Hartwich'', od 1938 r. ''Vorwerk Hartwich'')  – [[wieś sołecka]] w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat ostródzki|powiecie ostródzkim]], w [[Miłakowo (gmina miejsko-wiejska)|gminie Miłakowo]].
  
W latach 1975–1998 miejscowość [[administracja|administracyjnie]] należała do [[województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W latach 1945-1946 miejscowość nosiła nazwę [[Twardowo]].  
+
W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W latach 1945-1946 miejscowość nosiła nazwę [[Twardowo]].  
  
 
<br/>
 
<br/>
Linia 42: Linia 42:
  
 
=== Dzieje miejscowości ===
 
=== Dzieje miejscowości ===
Wieś po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach z roku 1337, jako dwór ziemiański położony 8 włókach. Pierwsi polscy osadnicy zaczęli przybywać w okolice po zakończeniu [[wojna trzynastoletnia|wojny trzynastoletniej]] w roku 1466. Pierwotna nazwa osady to Baldeyn. Nie zachowały się wzmianki dotyczące losów miejscowości w okresie [[najazd tatarski|najazdów tatarskich]] w roku 1565 i 1566. Równie tajemniczo przedstawiają się dzieje Warkałek w okresie [[epidemia dżumy|epidemii dżumy]] w latach 1709-1711, pustoszącej bezlitośnie obszar [[Prusy|Prus]]. Warkałki nie uległy prawdopodobnie całkowitemu wyludnieniu. W roku 1782 we wsi odnotowano istnienie 9 domów, niestety nie podano liczby mieszkańców. Natomiast w roku 1858 w 8 gospodarstwach domowych żyło 67 osób. Około 1850 roku folwark w Warkałkach wchodził w skład ogromnego majątku rodu Dohna z siedzibą w [[Ponary|Ponarach]].Łączny obszar majątku obejmował wówczas ponad 400 włók. Dopiero na początku XX wieku wskutek procesu uwłaszczania chłopów stan posiadania uległ zmniejszeniu do 310 włók.
+
Wieś po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach z roku 1337, jako dwór ziemiański położony 8 włókach. Pierwsi polscy osadnicy zaczęli przybywać w okolice po zakończeniu [[Wojna trzynastoletnia|wojny trzynastoletniej]] w roku 1466. Pierwotna nazwa osady to Baldeyn. Nie zachowały się wzmianki dotyczące losów miejscowości w okresie [[najazd tatarski|najazdów tatarskich]] w roku 1565 i 1566. Równie tajemniczo przedstawiają się dzieje Warkałek w okresie [[Epidemia dżumy 1709-1711|epidemii dżumy]] w latach 1709-1711, pustoszącej bezlitośnie obszar [[Prusy|Prus]]. Warkałki nie uległy prawdopodobnie całkowitemu wyludnieniu. W roku 1782 we wsi odnotowano istnienie 9 domów, niestety nie podano liczby mieszkańców. Natomiast w roku 1858 w 8 gospodarstwach domowych żyło 67 osób. Około 1850 roku folwark w Warkałkach wchodził w skład ogromnego majątku rodu Dohna z siedzibą w [[Ponary|Ponarach]]. Łączny obszar majątku obejmował wówczas ponad 400 włók. Dopiero na początku XX wieku wskutek procesu uwłaszczania chłopów stan posiadania uległ zmniejszeniu do 310 włók.
W roku 1973 wieś należała do [[powiat morąski|powiatu morąskiego]]. Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Mirosław Stryjek]]
+
W roku 1973 wieś należała do [[Powiat morąski|powiatu morąskiego]]. Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Mirosław Stryjek]]
 
<ref>http://milakowo-umig.bip-wm.pl/public/?id=825 [data dostępu: 28.08.2013]</ref>.
 
<ref>http://milakowo-umig.bip-wm.pl/public/?id=825 [data dostępu: 28.08.2013]</ref>.
 
  
 
<br/>
 
<br/>
  
 
=== Zabytki: ===
 
=== Zabytki: ===
*Zlokalizowana osada i ślady osadnictwa z okresu wczesnośredniowiecznego i średniowiecznego
+
*Zlokalizowana osada i ślady osadnictwa z okresu wczesnośredniowiecznego i średniowiecznego.
*W rejonie południowym i południowo-wschodnim brzegu Jeziora Warkalskiego zlokalizowane trzy [[kurhany z okresu wczesnej epoki żelaza]]
+
*W rejonie południowym i południowo-wschodnim brzegu Jeziora Warkalskiego zlokalizowane trzy [[Kurhany w Warkałkach |kurhany z okresu wczesnej epoki żelaza]].
*W okolicach zarejestrowane dwie osady i ślad osadnictwa z wczesnej epoki żelaza
+
*W okolicach zarejestrowane dwie osady i ślad osadnictwa z wczesnej epoki żelaza.
  
 
<br/>
 
<br/>
Linia 65: Linia 64:
 
<br/>
 
<br/>
  
== Zobacz też ==
+
[[Kategoria: Powiat ostródzki]]
[[Użytkownik:Emzet|Emzet]] ([[Dyskusja użytkownika:Emzet|dyskusja]]) 22:54, 25 paź 2013 (CEST)
+
[[Kategoria: Miłakowo (gmina miejsko-wiejska)]]
[[Użytkownik:Emzet|Emzet]] ([[Dyskusja użytkownika:Emzet|dyskusja]]) 15:08, 27 wrz 2013 (CEST)
+
[[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: Miejscowość]]
+
[[Kategoria: 1301-1400]]
[[Użytkownik:Emzet|Emzet]] ([[Dyskusja użytkownika:Emzet|dyskusja]]) 14:29, 27 wrz 2013 (CEST)
+

Wersja z 06:50, 28 sie 2014


Pole-obowiązkowe

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Miłakowo
Liczba ludności (2010) 176
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 14-310
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Warkałki (niem. Hartwich, od 1938 r. Vorwerk Hartwich) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłakowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W latach 1945-1946 miejscowość nosiła nazwę Twardowo.


Charakterystyka fizjograficzna

Miejscowość położona na Mazurach Zachodnich (Pojezierze Iławsko-Ostródzkie), w odległości 1 km od Jeziora Warkalskiego (Warkałki, Boldenien)i 2 km od Jeziora Długiego koło Niebrzydowa.

Dzieje miejscowości

Wieś po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach z roku 1337, jako dwór ziemiański położony 8 włókach. Pierwsi polscy osadnicy zaczęli przybywać w okolice po zakończeniu wojny trzynastoletniej w roku 1466. Pierwotna nazwa osady to Baldeyn. Nie zachowały się wzmianki dotyczące losów miejscowości w okresie najazdów tatarskich w roku 1565 i 1566. Równie tajemniczo przedstawiają się dzieje Warkałek w okresie epidemii dżumy w latach 1709-1711, pustoszącej bezlitośnie obszar Prus. Warkałki nie uległy prawdopodobnie całkowitemu wyludnieniu. W roku 1782 we wsi odnotowano istnienie 9 domów, niestety nie podano liczby mieszkańców. Natomiast w roku 1858 w 8 gospodarstwach domowych żyło 67 osób. Około 1850 roku folwark w Warkałkach wchodził w skład ogromnego majątku rodu Dohna z siedzibą w Ponarach. Łączny obszar majątku obejmował wówczas ponad 400 włók. Dopiero na początku XX wieku wskutek procesu uwłaszczania chłopów stan posiadania uległ zmniejszeniu do 310 włók. W roku 1973 wieś należała do powiatu morąskiego. Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Mirosław Stryjek [1].


Zabytki:

  • Zlokalizowana osada i ślady osadnictwa z okresu wczesnośredniowiecznego i średniowiecznego.
  • W rejonie południowym i południowo-wschodnim brzegu Jeziora Warkalskiego zlokalizowane trzy kurhany z okresu wczesnej epoki żelaza.
  • W okolicach zarejestrowane dwie osady i ślad osadnictwa z wczesnej epoki żelaza.


Bibliografia:

  1. Morąg. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
  2. Bank Danych Lokalnych GUS:http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu:10.09.2013]

Przypisy