Warkałki

Z Encyklopedia Warmii i Mazur


Pole-obowiązkowe

Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Miłakowo
Liczba ludności (2010) 176
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 14-310
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pole-obowiązkowe
Pole-obowiązkowe
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Warkałki (niem. Hartwich, od 1938 r. Vorwerk Hartwich) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłakowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W latach 1945-1946 miejscowość nosiła nazwę Twardowo.


Charakterystyka fizjograficzna

Miejscowość położona na Mazurach Zachodnich (Pojezierze Iławsko-Ostródzkie), w odległości 1 km od Jeziora Warkalskiego (Warkałki, Boldenien)i 2 km od Jeziora Długiego koło Niebrzydowa.

Dzieje miejscowości

Wieś po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach z roku 1337, jako dwór ziemiański położony 8 włókach. Pierwsi polscy osadnicy zaczęli przybywać w okolice po zakończeniu wojny trzynastoletniej w roku 1466. Pierwotna nazwa osady to Baldeyn. Nie zachowały się wzmianki dotyczące losów miejscowości w okresie najazdów tatarskich w roku 1565 i 1566. Równie tajemniczo przedstawiają się dzieje Warkałek w okresie epidemii dżumy w latach 1709-1711, pustoszącej bezlitośnie obszar Prus. Warkałki nie uległy prawdopodobnie całkowitemu wyludnieniu. W roku 1782 we wsi odnotowano istnienie 9 domów, niestety nie podano liczby mieszkańców. Natomiast w roku 1858 w 8 gospodarstwach domowych żyło 67 osób. Około 1850 roku folwark w Warkałkach wchodził w skład ogromnego majątku rodu Dohna z siedzibą w Ponarach.Łączny obszar majątku obejmował wówczas ponad 400 włók. Dopiero na początku XX wieku wskutek procesu uwłaszczania chłopów stan posiadania uległ zmniejszeniu do 310 włók. W roku 1973 wieś należała do powiatu morąskiego. Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Mirosław Stryjek [1].



Zabytki:

  • Zlokalizowana osada i ślady osadnictwa z okresu wczesnośredniowiecznego i średniowiecznego
  • W rejonie południowym i południowo-wschodnim brzegu Jeziora Warkalskiego zlokalizowane trzy kurhany z okresu wczesnej epoki żelaza
  • W okolicach zarejestrowane dwie osady i ślad osadnictwa z wczesnej epoki żelaza


Bibliografia:

  1. Morąg. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
  2. Bank Danych Lokalnych GUS:http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu:10.09.2013]

Przypisy



Zobacz też

Emzet (dyskusja) 22:54, 25 paź 2013 (CEST) Emzet (dyskusja) 15:08, 27 wrz 2013 (CEST)Emzet (dyskusja) 14:29, 27 wrz 2013 (CEST)