Wierzbowo (gmina Iłowo-Osada): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
(Religia)
Linia 4: Linia 4:
 
  |flaga wsi            =   
 
  |flaga wsi            =   
 
  |herb artykuł          =
 
  |herb artykuł          =
  |dopełniacz wsi        =  
+
  |dopełniacz wsi        = Wierzbowa
 
  |zdjęcie              =   
 
  |zdjęcie              =   
 
  |opis zdjęcia          =   
 
  |opis zdjęcia          =   
  |rodzaj miejscowości  =  
+
  |rodzaj miejscowości  = wieś sołecka
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
 
  |powiat                = działdowski
 
  |powiat                = działdowski
Linia 29: Linia 29:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}<br/>
 
}}<br/>
''' Wierzbowo ''' (niem. ''Wiersbau'', ''Wiersbau bei Soldau'') – [[wieś sołecka]] położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat działdowski|powiecie działdowskim]], w [[Iłowo-Osada (gmina wiejska)|gminie Iłowo-Osada]]. W latach 1975-1998 miejscowość należała [[Podział administracyjny|administracyjnie]] do [[Województwo ciechanowskie|województwa ciechanowskiego]].  
+
''' Wierzbowo ''' (niem. ''Wiersbau'', ''Wiersbau bei Soldau'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat działdowski|powiecie działdowskim]], w [[Iłowo-Osada (gmina wiejska)|gminie Iłowo–Osada]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała [[Podział administracyjny|administracyjnie]] do województwa ciechanowskiego.  
 
+
W 2010 roku liczyła 281 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Elżbieta Stenkel]]<ref>[http://ugilowo-osada.bip.org.pl/?tree=35/ Strona Urzędu Gminy Iłowo] [05.12.2013]</ref>.
Miejscowość w 2010 roku liczyła 281 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Elżbieta Stenkel]]<ref>http://ugilowo-osada.bip.org.pl/?tree=35 [data dostępu: 5.12.2013]</ref>.
+
<br/><br/>
 
+
<br/>
+
  
 
== Położenie ==
 
== Położenie ==
Wieś położona jest w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego, na pograniczu [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierza Mazurskiego]] i [[Nizina Mazowiecka|Niziny Mazowieckiej]], 10 km na południowy wschód od [[Działdowo|Działdowa]] i 6 km na zachód od [[Iłowo-Osada|Iłowo-Osady]].
+
Wieś położona jest w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego, na pograniczu [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierza Mazurskiego]] i Niziny Mazowieckiej, 10 km na południowy wschód od [[Działdowo|Działdowa]] i 6 km na zachód od [[Iłowo-Osada|Iłowo–Osady]].
 
+
 
<br/>
 
<br/>
  
 
== Dzieje miejscowości ==
 
== Dzieje miejscowości ==
Wieś powstała w ramach kolonizacji południowych terenów państwa [[Zakon Krzyżacki|Zakonu Krzyżackiego]]. W 1351 roku komtur ostródzki [[Gunter von Hohenstein]] nadał Marcinowi z Wierzbowa (prawdopodobnie na ziemi chełmińskiej) 27 łanów na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]] między [[Bursz|Burszem]] a [[Narzym|Narzymiem]], zaś Marcin w zamian zobowiązał się do jednej służby zbrojnej. Niedługo później, w 1371 roku, Staśko z Wierzbowa otrzymał od komtura ostródzkiego [[Zygfryd Walpot von Passenheim|Zygfryda Walpota von Passenheima]] trzy łany położone między Wierzbowem, Narzymiem i [[Kisiny|Kisinami]]. W rezultacie obszar majątku wzrósł do 30 łanów.  
+
Wieś powstała w ramach kolonizacji południowych terenów państwa [[Zakon Krzyżacki|Zakonu Krzyżackiego]]. W 1351 roku [[Komturstwo ostródzkie| komtur ostródzki]] [[Gunter von Hohenstein]] nadał Marcinowi z Wierzbowa (prawdopodobnie na ziemi chełmińskiej) 27 łanów na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]] między [[Bursz|Burszem]] a [[Narzym|Narzymiem]], zaś Marcin w zamian zobowiązał się do jednej służby zbrojnej. Niedługo później, w 1371 roku Staśko z Wierzbowa otrzymał od komtura ostródzkiego [[Zygfryd Walpot von Passenheim|Zygfryda Walpota von Passenheima]] trzy łany położone między Wierzbowem, Narzymiem i [[Kisiny|Kisinami]]. W rezultacie obszar majątku wzrósł do 30 łanów.  
  
 
Jeden z jego późniejszych właścicieli, Mikołaj, należał do [[Związek Pruski|Związku Pruskiego]]. W 1454 roku zaatakował on Działdowo i wyparł stamtąd Krzyżaków, ale już w następnym roku przeszedł na ich stronę i zwrócił miasto. Kilka lat później Mikołaj ponownie zmienił stronę, za co jego dobra zostały skonfiskowane przez Zakon. W 1460 roku wielki mistrz [[Ludwik von Erlichshausen]] nadał je Janowi i Kacprowi Schoeneich oraz Krzysztofowi, Zygmuntowi i Kacprowi Lesławiczom - prawdopodobnie jako nagrodę za zasługi wojenne. Od XVII wieku wśród właścicieli dóbr w Wierzbowie było wielu przedstawicieli polskiej szlachty: Burscy, Kraszewscy, Radzymińscy, Krzykowscy, Żabokliccy, Rybińscy, Szymańscy. Wierzbowo należało do [[Parafia ewangelicka w Narzymiu |parafii ewangelickiej w Narzymiu]].
 
Jeden z jego późniejszych właścicieli, Mikołaj, należał do [[Związek Pruski|Związku Pruskiego]]. W 1454 roku zaatakował on Działdowo i wyparł stamtąd Krzyżaków, ale już w następnym roku przeszedł na ich stronę i zwrócił miasto. Kilka lat później Mikołaj ponownie zmienił stronę, za co jego dobra zostały skonfiskowane przez Zakon. W 1460 roku wielki mistrz [[Ludwik von Erlichshausen]] nadał je Janowi i Kacprowi Schoeneich oraz Krzysztofowi, Zygmuntowi i Kacprowi Lesławiczom - prawdopodobnie jako nagrodę za zasługi wojenne. Od XVII wieku wśród właścicieli dóbr w Wierzbowie było wielu przedstawicieli polskiej szlachty: Burscy, Kraszewscy, Radzymińscy, Krzykowscy, Żabokliccy, Rybińscy, Szymańscy. Wierzbowo należało do [[Parafia ewangelicka w Narzymiu |parafii ewangelickiej w Narzymiu]].
 +
 
Szkołę we wsi założono w połowie XVIII wieku (przed 1763 rokiem). W połowie XIX wieku Wierzbowo liczyło 116 mieszkańców.
 
Szkołę we wsi założono w połowie XVIII wieku (przed 1763 rokiem). W połowie XIX wieku Wierzbowo liczyło 116 mieszkańców.
  
 
W 1919 roku na mocy traktatu wersalskiego wieś - wraz z całą Działdowszczyzną - przyznana została Rzeczpospolitej Polskiej. W 1939 roku znalazła się pod okupacją niemiecką.
 
W 1919 roku na mocy traktatu wersalskiego wieś - wraz z całą Działdowszczyzną - przyznana została Rzeczpospolitej Polskiej. W 1939 roku znalazła się pod okupacją niemiecką.
 
 
<br/>
 
<br/>
  
 
==Religia==
 
==Religia==
Wieś znajduje się na terenie [[Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Narzymiu |parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jana Chrzciciela w Narzymiu]].
+
Wieś znajduje się na terenie [[Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Narzymiu |parafii rzymskokatolickiej w Narzymiu]].
 
+
 
<br/>
 
<br/>
  
 
== Ludzie związani z miejscowością ==
 
== Ludzie związani z miejscowością ==
*[[lkwim: Adolf Edward Szymański|Adolf Edward Szymański]] - działacz mazurski, społecznik; w okresie międzywojennym mieszkał w Wierzbowie.
+
*[[lkwim: Adolf Edward Szymański|Adolf Edward Szymański]] - działacz mazurski, społecznik; w okresie międzywojennym mieszkał w Wierzbowie
 
+
<br/>
+
  
 
== Zabytki ==
 
== Zabytki ==
*[[Dwór w Wierzbowie (gmina Iłowo-Osada) |Zespół dworsko-folwarczny]]: dwór z okresu międzywojennego, pozostałości parku dworskiego, brama z kamiennym ogrodzeniem z początku XX wieku.
+
*[[Dwór w Wierzbowie (gmina Iłowo-Osada) |zespół dworsko–folwarczny]]: dwór z okresu międzywojennego, pozostałości parku dworskiego, brama z kamiennym ogrodzeniem z początku XX wieku
*Budynek szkoły z początku XX wieku, murowany.
+
*budynek szkoły z początku XX wieku, murowany
 
+
<br/>
+
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
Linia 70: Linia 62:
 
#''Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany'', red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
 
#''Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany'', red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
 
#''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch'', Königsberg 1857.
 
#''Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch'', Königsberg 1857.
#[http://www.wuoz.olsztyn.pl/| Wojewódzka ewidencja zabytków] [data dostępu: 12.11.2013]
+
#[http://www.wuoz.olsztyn.pl/| Wojewódzka Ewidencja Zabytków] [12.11.2013]
#Gminna ewidencja zabytków w: [http://ugilowo-osada.bip.org.pl/pliki/ugilowoosada/ilowo_-_zmiana_studium_2009.pdf |Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy] [data dostępu: 12.11.2013]]
+
#[http://ugilowo-osada.bip.org.pl/pliki/ugilowoosada/ilowo_-_zmiana_studium_2009.pdf| Strona Urzędu Gminy Iłowo–Osada] [12.11.2013]]
#[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims| Bank Danych Lokalnych GUS] [data dostępu: 12.11.2013]
+
#[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims| Bank Danych Lokalnych GUS] [12.11.2013]
#[http://www.verwaltungsgeschichte.de/neidenburg.html| Verwaltungsgeschichte] [data dostępu: 12.11.2013]
+
#[http://www.verwaltungsgeschichte.de/neidenburg.html| Verwaltungsgeschichte] [12.11.2013]
<br/>
+
  
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}

Wersja z 22:42, 1 gru 2014

Wierzbowo

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat działdowski
Gmina Iłowo-Osada
Liczba ludności (2010) 281
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Wierzbowo
Wierzbowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wierzbowo
Wierzbowo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Wierzbowo (niem. Wiersbau, Wiersbau bei Soldau) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Iłowo–Osada. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego. W 2010 roku liczyła 281 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Elżbieta Stenkel[1].

Położenie

Wieś położona jest w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego, na pograniczu Pojezierza Mazurskiego i Niziny Mazowieckiej, 10 km na południowy wschód od Działdowa i 6 km na zachód od Iłowo–Osady.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji południowych terenów państwa Zakonu Krzyżackiego. W 1351 roku komtur ostródzki Gunter von Hohenstein nadał Marcinowi z Wierzbowa (prawdopodobnie na ziemi chełmińskiej) 27 łanów na prawie chełmińskim między Burszem a Narzymiem, zaś Marcin w zamian zobowiązał się do jednej służby zbrojnej. Niedługo później, w 1371 roku Staśko z Wierzbowa otrzymał od komtura ostródzkiego Zygfryda Walpota von Passenheima trzy łany położone między Wierzbowem, Narzymiem i Kisinami. W rezultacie obszar majątku wzrósł do 30 łanów.

Jeden z jego późniejszych właścicieli, Mikołaj, należał do Związku Pruskiego. W 1454 roku zaatakował on Działdowo i wyparł stamtąd Krzyżaków, ale już w następnym roku przeszedł na ich stronę i zwrócił miasto. Kilka lat później Mikołaj ponownie zmienił stronę, za co jego dobra zostały skonfiskowane przez Zakon. W 1460 roku wielki mistrz Ludwik von Erlichshausen nadał je Janowi i Kacprowi Schoeneich oraz Krzysztofowi, Zygmuntowi i Kacprowi Lesławiczom - prawdopodobnie jako nagrodę za zasługi wojenne. Od XVII wieku wśród właścicieli dóbr w Wierzbowie było wielu przedstawicieli polskiej szlachty: Burscy, Kraszewscy, Radzymińscy, Krzykowscy, Żabokliccy, Rybińscy, Szymańscy. Wierzbowo należało do parafii ewangelickiej w Narzymiu.

Szkołę we wsi założono w połowie XVIII wieku (przed 1763 rokiem). W połowie XIX wieku Wierzbowo liczyło 116 mieszkańców.

W 1919 roku na mocy traktatu wersalskiego wieś - wraz z całą Działdowszczyzną - przyznana została Rzeczpospolitej Polskiej. W 1939 roku znalazła się pod okupacją niemiecką.

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Narzymiu.

Ludzie związani z miejscowością

Zabytki

  • zespół dworsko–folwarczny: dwór z okresu międzywojennego, pozostałości parku dworskiego, brama z kamiennym ogrodzeniem z początku XX wieku
  • budynek szkoły z początku XX wieku, murowany

Bibliografia

  1. Działdowo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1966.
  2. Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
  3. Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
  4. Wojewódzka Ewidencja Zabytków [12.11.2013]
  5. Strona Urzędu Gminy Iłowo–Osada [12.11.2013]]
  6. Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]
  7. Verwaltungsgeschichte [12.11.2013]

Przypisy