Wilamowo (gmina Małdyty): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 1: Linia 1:
 
 
 
{{Wieś infobox
 
{{Wieś infobox
  |nazwa                = Pole-obowiązkowe 
+
  |nazwa                = Wilamowo
 
  |herb wsi              =
 
  |herb wsi              =
 
  |flaga wsi            =
 
  |flaga wsi            =
 
  |herb artykuł          =
 
  |herb artykuł          =
  |dopełniacz wsi        = Pole-obowiązkowe  
+
  |dopełniacz wsi        = Wilamowa  
  |zdjęcie              = Pole-obowiązkowe 
+
  |zdjęcie              =  
  |opis zdjęcia          = Pole-obowiązkowe   
+
  |opis zdjęcia          =    
 
  |rodzaj miejscowości  =wieś sołecka
 
  |rodzaj miejscowości  =wieś sołecka
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
Linia 16: Linia 14:
 
  |sołectwo              =
 
  |sołectwo              =
 
  |wysokość              =
 
  |wysokość              =
  |liczba ludności      = 297 (łącznie Wilamowo i Wilamówko)
+
  |liczba ludności      = 297  
 
  |rok                  = 2010  
 
  |rok                  = 2010  
 
  |strefa numeracyjna    =(+48) 89
 
  |strefa numeracyjna    =(+48) 89
Linia 30: Linia 28:
 
  |wikisłownik          =
 
  |wikisłownik          =
 
  |www                  =
 
  |www                  =
}}
+
}}<br/>
<big>''' Wilamowo'''  (niem. ''Groß Wilmsdorf'')– [[wieś sołecka]] w Polsce, położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat ostródzki |powiecie ostródzkim]], w [[Małdyty (gmina wiejska)|gminie Małdyty]]. W latach 1975-1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]].
+
''' Wilamowo'''  (niem. ''Groß Wilmsdorf'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat ostródzki |powiecie ostródzkim]], w [[Małdyty (gmina wiejska)|gminie Małdyty]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W 2010 r. liczyła 297 mieszkańców<ref>łącznie Wilamowo i Wilamówko</ref>. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Rafał Lech ]]<ref> [http://www.bip.maldyty.pl/index.php?strona=dokument&podstrona=5&id=1110&bip_sid=e3DRsZo4CIm9blcLPbJWoQBlLARkrt/ Strona Urzędu Gminy Małdyty] [29.08.2013]</ref>.
<br/>
+
<br/><br/>
  
=== Charakterystyka fizjograficzna ===
+
==Położenie==
Miejscowość położona na [[Mazury Zachodnie|Mazurach Zachodnich]], na [[Pojezierze Iławsko-Ostródzkie|Pojezierzu Iławsko-Ostródzkim]], w odległości 5 km na północny wschód od [[Małdyty|Małdyt]].
+
Miejscowość położona jest na [[Mazury Zachodnie|Mazurach Zachodnich]], na [[Pojezierze Iławsko-Ostródzkie|Pojezierzu Iławsko–Ostródzkim]], w odległości 5 km na północny wschód od [[Małdyty|Małdyt]].
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Dzieje miejscowości ===
+
== Dzieje miejscowości ==
Wieś powstała na początku XIV wieku (najprawdopodobniej w roku 1308), na starym szlaku handlowym z [[Mazowsze|Mazowsza]] do [[Elbląg|Elbląga]], między [[Jezioro Ruda Woda|Jeziorem Ruda Woda]] a rozległymi [[Lasy Dobrocińskie|Lasami Dobrocińskimi]]. W latach 1301-1305 komtur dzierzgoński [[Seghardt von Schwarzburg]] wyznaczył 70 włók na lokację wsi pod nazwą Wyllamsdorf na [[prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]. Lokacja została odnowiona w 1322 roku. Komtur [[Luter z Brunszwiku]] zlecił zmierzyć obszar wsi i wyznaczył jej granice. Zasadźca Albrecht otrzymał 6 włók wolnych, a także prawo do sprawowania niższego sądownictwa. Cztery włóki przeznaczono na utrzymanie kościoła. Pozostałe włóki obciążone zostały dziesięciną oraz daniną. W roku 1467 komtur pasłęcki [[Henryk Reuss z Plauen]] nadał wieś rycerzowi pruskiemu Janikowi von Perband (Przebędowskiemu) za wierność [[Zakon Krzyżacki|Zakonowi]] w czasie [[Wojny polsko-krzyżackie|wojny polsko-krzyżackiej]]. Od tej pory Perbandowie zaczęli zwać się Wilmsdorfami (Wilamowskimi). Należały do nich rozległe dobra w okolicy, w tym pobliski Dobrocin, w którym wybudowali rodzinną rezydencję w roku 1540.
+
Wieś powstała na początku XIV wieku (najprawdopodobniej w roku 1308), na starym szlaku handlowym z Mazowsza do [[Elbląg|Elbląga]], między jeziorem [[Jezioro Ruda Woda|Ruda Woda]] a rozległymi [[Lasy Dobrocińskie|Lasami Dobrocińskimi]]. W latach 1301–1305 [[Komturstwo dzierzgońskie |komtur dzierzgoński]] [[Seghardt von Schwarzburg]] wyznaczył 70 [[Włóka |włók]] na lokację wsi pod nazwą ''Wyllamsdorf''na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]. Lokacja została odnowiona w 1322 roku. Komtur [[Luter z Brunszwiku]] zlecił zmierzyć obszar wsi i wyznaczył jej granice. Zasadźca Albrecht otrzymał 6 włók wolnych, a także prawo do sprawowania niższego sądownictwa. Cztery włóki przeznaczono na utrzymanie kościoła. Pozostałe włóki obciążone zostały dziesięciną oraz daniną. W roku 1467 [[Komturstwo pasłęckie |komtur pasłęcki]] [[Henryk Reuss z Plauen]] nadał wieś rycerzowi [[Prusowie| pruskiemu]] Janikowi von Perband (Przebędowskiemu) za wierność [[Zakon Krzyżacki|Zakonowi]] w czasie [[Wojny polsko-krzyżackie|wojny polsko–krzyżackiej]]. Od tej pory Perbandowie zaczęli zwać się Wilmsdorfami (Wilamowskimi). Należały do nich rozległe dobra w okolicy, w tym pobliski [[Dobrocin]], w którym wybudowali rodzinną rezydencję w roku 1540.
Murowany [[lkwim:Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Wilamowie|kościół]] wybudowany w latach 1754-1755 , zastąpił dotychczasową drewnianą budowlę. Kościół został przebudowany w 1842 roku w stylu klasycystycznym. Szkoła w Wilamowie mieściła się początkowo przy plebanii. Przed 1945 rokiem do dwuklasowej szkoły uczęszczały  również  dzieci ze wsi Wilamówko i Ględy.
+
Murowany [[lkwim:Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Wilamowie|kościół]] wybudowany w latach 1754–1755 zastąpił dotychczasową drewnianą budowlę. Kościół został przebudowany w 1842 roku w stylu klasycystycznym.  
W 1782 roku Wilamowo składało się z 34 domów. W 1817 roku wieś liczyła 19 domów, w których mieszkało  98 osób.  W roku 1858 roku  w miejscowości żyło 306 mieszkańców w 24 gospodarstwach. W tym czasie obszar wsi wynosił 47 włók. Około 1924 roku majątek został rozparcelowany na gospodarstwa chłopskie. Pozostała jedynie tak zwana resztówka wraz z dużymi zabudowaniami. W 1939 roku [[Gmina Wilamowo |gmina Wilamowo]] liczyła 96 gospodarstw domowych i była zamieszkana przez 349 osób.Aktualnie wieś jest siedzibą [[sołectwo|sołectwa]]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Rafał Lech ]]<ref> [http://www.bip.maldyty.pl/index.php?strona=dokument&podstrona=5&id=1110&bip_sid=e3DRsZo4CIm9blcLPbJWoQBlLARkrt www.bip.maldyty.pl] [data dostępu: 29.08.2013]</ref>.
+
<br/>
+
  
=== Religia===
+
Szkoła w Wilamowie mieściła się początkowo przy plebanii. Przed 1945 rokiem do dwuklasowej szkoły uczęszczały również dzieci ze wsi [[Wilamówko]] i [[Ględy]].
We wsi znajduje się siedziba [[Parafia pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Wilamowie |parafii rzymkokatolickiej pw. Matki Bożej Częstochowskiej]].
+
W 1782 roku Wilamowo składało się z 34 domów. W 1817 roku wieś liczyła 19 domów, w których mieszkało  98 osób. W roku 1858 roku w miejscowości żyło 306 mieszkańców w 24 gospodarstwach. W tym czasie obszar wsi wynosił 47 włók. Około 1924 roku majątek został rozparcelowany na gospodarstwa chłopskie. Pozostała jedynie tak zwana resztówka wraz z dużymi zabudowaniami. W 1939 roku [[Gmina Wilamowo |gmina Wilamowo]] liczyła 96 gospodarstw domowych i była zamieszkana przez 349 osób.
 +
 
 +
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.  
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Zabytki: ===
+
== Religia==
*Klasycystyczny [[lkwim:Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Wilamowie|kościół parafialny]], zbudowany w latach 1754-1755, przebudowany w 1842 w stylu klasycystycznym. Ołtarz główny barokowy z czasów budowy kościoła. Obiekt jest wpisany do [[Wojewódzki rejestr zabytków|wojewódzkiego rejestru zabytków]].
+
We wsi znajduje się siedziba [[Parafia pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Wilamowie |parafii rzymkokatolickiej]].
 
<br/>
 
<br/>
  
=== Bibliografia: ===
+
== Zabytki==
 +
*klasycystyczny kościół parafialny, zbudowany w latach 1754-1755, przebudowany w 1842 w stylu klasycystycznym; ołtarz główny barokowy z czasów budowy kościoła; obiekt wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków
 +
 
 +
== Bibliografia==
 
#Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, ''Warmia. Mazury'', Białystok 1998.
 
#Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, ''Warmia. Mazury'', Białystok 1998.
 
#''Morąg. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
 
#''Morąg. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
 
#''Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany'', red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
 
#''Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany'', red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
#Bank Danych Lokalnych GUS:http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims [data dostępu: 30.08.2013]
+
#[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [30.08.2013]
#Wojewódzka Ewidencja Zabytków:  http://www.wuoz.olsztyn.pl/ [data dostępu: 30.08.2013]
+
#[http://www.wuoz.olsztyn.pl/ Wojewódzka Ewidencja Zabytków] [30.08.2013]
 
+
  
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}

Wersja z 21:20, 1 gru 2014

Wilamowo

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Małdyty
Liczba ludności (2010) 297
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 14-330
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Wilamowo
Wilamowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wilamowo
Wilamowo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Wilamowo (niem. Groß Wilmsdorf) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 r. liczyła 297 mieszkańców[1]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Rafał Lech [2].

Położenie

Miejscowość położona jest na Mazurach Zachodnich, na Pojezierzu Iławsko–Ostródzkim, w odległości 5 km na północny wschód od Małdyt.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała na początku XIV wieku (najprawdopodobniej w roku 1308), na starym szlaku handlowym z Mazowsza do Elbląga, między jeziorem Ruda Woda a rozległymi Lasami Dobrocińskimi. W latach 1301–1305 komtur dzierzgoński Seghardt von Schwarzburg wyznaczył 70 włók na lokację wsi pod nazwą Wyllamsdorfna prawie chełmińskim. Lokacja została odnowiona w 1322 roku. Komtur Luter z Brunszwiku zlecił zmierzyć obszar wsi i wyznaczył jej granice. Zasadźca Albrecht otrzymał 6 włók wolnych, a także prawo do sprawowania niższego sądownictwa. Cztery włóki przeznaczono na utrzymanie kościoła. Pozostałe włóki obciążone zostały dziesięciną oraz daniną. W roku 1467 komtur pasłęcki Henryk Reuss z Plauen nadał wieś rycerzowi pruskiemu Janikowi von Perband (Przebędowskiemu) za wierność Zakonowi w czasie wojny polsko–krzyżackiej. Od tej pory Perbandowie zaczęli zwać się Wilmsdorfami (Wilamowskimi). Należały do nich rozległe dobra w okolicy, w tym pobliski Dobrocin, w którym wybudowali rodzinną rezydencję w roku 1540. Murowany kościół wybudowany w latach 1754–1755 zastąpił dotychczasową drewnianą budowlę. Kościół został przebudowany w 1842 roku w stylu klasycystycznym.

Szkoła w Wilamowie mieściła się początkowo przy plebanii. Przed 1945 rokiem do dwuklasowej szkoły uczęszczały również dzieci ze wsi Wilamówko i Ględy. W 1782 roku Wilamowo składało się z 34 domów. W 1817 roku wieś liczyła 19 domów, w których mieszkało 98 osób. W roku 1858 roku w miejscowości żyło 306 mieszkańców w 24 gospodarstwach. W tym czasie obszar wsi wynosił 47 włók. Około 1924 roku majątek został rozparcelowany na gospodarstwa chłopskie. Pozostała jedynie tak zwana resztówka wraz z dużymi zabudowaniami. W 1939 roku gmina Wilamowo liczyła 96 gospodarstw domowych i była zamieszkana przez 349 osób.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.

Religia

We wsi znajduje się siedziba parafii rzymkokatolickiej.

Zabytki

  • klasycystyczny kościół parafialny, zbudowany w latach 1754-1755, przebudowany w 1842 w stylu klasycystycznym; ołtarz główny barokowy z czasów budowy kościoła; obiekt wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków

Bibliografia

  1. Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, Warmia. Mazury, Białystok 1998.
  2. Morąg. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
  3. Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
  4. Bank Danych Lokalnych GUS [30.08.2013]
  5. Wojewódzka Ewidencja Zabytków [30.08.2013]

Przypisy

  1. łącznie Wilamowo i Wilamówko
  2. Strona Urzędu Gminy Małdyty [29.08.2013]