Encyklopedia Warmii i Mazur - Wkład użytkownika [pl]

Stolno

2025-09-19T20:02:39Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Stolno
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Stolna
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = ostródzki
|gmina = Miłakowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 91
|rok = 2010
|strefa numeracyjna =(+48) 89
|kod pocztowy =14-310
|tablice rejestracyjne = NOS
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN =03 |sekundN = 16.2
|stopniE = 20 |minutE =06 |sekundE = 23.4
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}} 
''' Stolno''' (niem. ''Stollen'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat ostródzki|powiecie ostródzkim]], w [[Miłakowo (gmina miejsko-wiejska)|gminie Miłakowo]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W 2010 roku wieś liczyła 91 mieszkańców<ref>łącznie Stolno i Żołędno</ref>. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Lidia Kołodziej]]<ref>[http://milakowo-umig.bip-wm.pl/public/?id=825/ Strona Urzędu Miasta i Gminy Miłakowo] [28.08.2013]</ref>.
 

==Położenie==
Stolno jest położone na [[Mazury Zachodnie|Mazurach Zachodnich]] ([[Pojezierze Iławsko–Ostródzkie]]). Miejscowość leży w odległości 8 km na północ od [[Miłakowo|Miłakowa]].
 

== Dzieje miejscowości ==
Wieś wzmiankowano w dokumentach z roku 1521 jako dwór szlachecki na 16 [[Włóka| włókach]]. Od 1445 do 1945 roku majątek w Stolnie należały do rodziny [[Rodzina von Kuenheim |von Kuenheim]]. Za służbę [[Zakon Krzyżacki|Zakonowi]] otrzymała liczne dobra położone w powiecie [[Powiat pasłęcki|pasłęckim]] i [[Powiat bartoszycki|bartoszyckim]]. Dobra rycerskie w Stolnie należały do rodziny od 1445 r. do 1945 r. W roku 1782 we wsi odnotowano 12 domów, natomiast w 1858 w 6 gospodarstwach domowych żyło 81 mieszkańców. Zachowany [[Dwór w Stolnie | dwór]] wzniesiono w 2. połowie XIX wieku. W latach 1937-1939 Stolno liczyło 304 mieszkańców. W miejscowości działało [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]. W roku 1973 jako majątek Stolno należało do powiatu [[Powiat morąski |morąskiego]], gmina i poczta Miłakowo.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
 

== Zabytki==
*[[Dwór w Stolnie |dwór]] z 2. połowy XIX wieku, wybudowany w stylu późnoklasycystycznym; obiekt został wpisany wraz z otaczającym go parkiem do wojewódzkiego rejestru zabytków; obecnie własność prywatna
*na terenie dworskiego parku zlokalizowane [[Kurhany w Stolnie |kurhany]] z epoki brązu i kurhany z młodszej epoki żelaza; na jednym z nich położony jest [[Cmentarz rodowy w Stolnie |cmentarz rodowy]] rodziny von Kuenheim

== Bibliografia==
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, ''Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich'', Olsztyn 2001. 
''Morąg. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973. 
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [28.08.2013] 
[http://www.wuoz.olsztyn.pl/ Wojewódzka Ewidencja Zabytków] [28.08.2013]

{{Przypisy}}
<references/>
 

[[Kategoria: Powiat ostródzki]]
[[Kategoria: Miłakowo (gmina miejsko-wiejska)]]
[[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: 1501-1600]]

Malinowo (gmina Pasłęk)

2024-04-03T17:32:58Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Malinowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok =
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 18.6
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 19.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Malinowo''' (niem. ''Amalienhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]].
== Dzieje miejscowości ==
Nie są znane prawie żadne szczegóły dotyczące historii wioski. Był tu majątek, należący do [[Kwitajny|Kwitajn]]. Majątek ten w XIX w. zaczęli dzierżawić Liedtkowie - Friedrich Liedtke, który w 1849 poślubił Charlotte Daniel z [[Rogajny (gmina Pasłęk)|Rogajn]], otrzymał Malinowo (niem. ''Amalienhof'') od rodziny Dönhoff z Kwitajn jako długoterminową dzierżawę. Malinowo musiało zmagać się z różnymi trudnościami, ale sytuacja gospodarcza pozostawała tam stabilna. W latach 80. XIX w. Friedrich Liedtke otrzymał możliwość przejęcia dwóch kolejnych gospodarstw jako długoterminowej dzierżawy dla swoich dzieci - były to [[Leżnica]] (niem. ''Lägs''), którą otrzymała druga córka, oraz [[Kudyny]] (niem. ''Komthurhof''), które otrzymał syn Gustav. Najstarsza córka dalej zarządzała Malinowem gdy Friedrich przeszedł na emeryturę. Zmarł on w wieku 75 lat w 1894.

W 1910 mieszkało tu 32 osób.

Malinowo jest wymienione w spisie majątków i folwarków podległym Kwitajnom z lat 1922-1939 - dzierżawcą miał być Johannes Foth, który przez pewien czas dzierżawił również majątek w [[Maciejowizna|Maciejowiznie]]. Prawdopodobnie był on dzierżawcą dóbr do 1945 roku. W czasie działań wojennych w 1945 spalone zostały stodoły i stajnie, a teren majątku został w sumie zrujnowany. Po wojnie były tu dwie rodziny (6 osób), zapewne do pilnowania tego co zostało po miejscowości. Malinowo być może nie podniosło się już z wojny, i nie było na skutek uszkodzeń zamieszkane. Natomiast nie jest to w pewni potwierdzone - na zdjęciach satelitarnych datowanych na lata 2000. widać jeszcze pozostałości jednego budynku, który później był rozbierany.

== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 Czesław Dziemidowicz, ''Kwitajny. Quittainen. Moja Ojczyzna'' ks. Cyganek, ''Rysy Historyczne'' ''Google Earth Pro''

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]

Sportyny

2024-03-05T16:48:21Z

Batory: Rework dziejów miejscowości.

{{Wieś infobox
|nazwa = Sportyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = ostródzki
|gmina = Miłakowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok =
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 55.4
|stopniE = 20 |minutE = 05 |sekundE = 43.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}

'''Sportyny''' (niem. ''Sportehnen'') - dawna wieś w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat ostródzki|powiecie ostródzkim]], w [[Miłakowo (gmina miejsko-wiejska)|gminie Miłakowo]].
== Położenie ==
Miejscowość była położona przy drodze [[Orneta]] - [[Miłakowo]], nad rzeką [[Rzeka Pasłęka|Pasłęką]], w pobliżu majątku [[Limity]] który znajdował się po drugiej stronie rzeki.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o Sportynach pochodzi z 1367 roku, kiedy to zostało nadane 4½, 4, 3 łany oraz 4 morgi "na polu ''Sparteyn''". Była to wieś szlachecka, założona w pobliżu miejsca, gdzie rzeka Miłakówka wpada do [[Rzeka Pasłęka|rzeki Pasłęki]], na której obecnie jest rezerwat przyrody, również w tutejszej okolicy. Pierwotna nazwa wsi wywodzi się prawdopodobnie od słowa "sparts", oznaczającego "możny". W 1445 Steffan Caunyten otrzymał w Sporteyn 4 łany. W 1448 w księdze odsetek zakonu krzyżackiego wymienieni są w Sporteyn: Matt, Materne, Clauwko i Mertin, wszyscy posiadający 3 łany. Steffan Druthin posiadał 3 łany i 4 morgi.

W 1795 miejscowość składała się z dwóch części: ''Adlig Sportehnen'' (Sportyny Szlacheckie) i ''Königlich Sportehnen'' (Sportyny Królewskie). W 1820 mieszkało tu razem 75 osób (36 w Sportynach Szlacheckich, 39 w Sportynach Królewskich). Te pierwsze były folwarkiem podległym pod majątek w [[Stolno|Stolnie]] (''Stollen''), gdzie do 1945 władała rodzina von Kunheim. W 1910 mieszkały tu razem 103 osoby (49 w Królewskich, 54 w Szlacheckich). Prawdopodobnie przy reformie administracyjnej doszło do połączenia obu części w jedną. Od 1927 wieś tworzyła obwód gminny, w którego skład wchodziły folwark [[Rotajny (gmina Miłakowo)|Rotajny]] (''Maulfritzen'') oraz stacja kolejowa (''Bahnhof Sportehnen''). W 1939 mieszkało tu 111 osób.

Na początku 1945 roku w okolicy miejscowości toczyły się ciężkie walki pomiędzy oddziałami niemieckimi i sowieckimi. Ze szczątkowych informacji wynika, że Sportyny uległy całkowitemu zniszczeniu podczas ostatnich dni wojny (wsi nie ma na polskich mapach z okresu PRL-u, co potwierdza, że zniknęła ona wcześniej, przed powstaniem owych map), a stacja kolejowa została spalona. Wsi nadano polską nazwę, ale ostatecznie nie podniosła się ona z ruin i nie była już po wojnie zamieszkana, a okoliczne pola z samym jej terenem przejęły PGR-y. Z dawnej osady dość długo przetrwały drzewa owocowe, które były odwiedzane przez okoliczną młodzież. Linię kolejową Orneta - Morąg przebiegającą w pobliżu wsi zaraz po wojnie rozebrano.

Po Sportynach nie zachowało się wiele, ale można jeszcze natrafić na ślady osadnictwa w postaci cegieł i kamieni - szczątków po budynkach, oraz na miejsca, gdzie były przydomowe sady. W okolicy dawnych sadów od strony szosy Orneta - Miłakowo znajduje się dzisiaj pasieka.

== Bibliografia ==
Pruthenia. Pismo poświęcone Prusom i ludom bałtyjskim (Tom III) geoportal.gov.pl marienburg.pl Topographische Übersicht des Verwaltungs-Bezirks der Königlichen Preussischen Regierung, 1820 Volständige Topographie vom Ost-Preußischen Cammer-Departement von 1785, Goldbeck.

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat ostródzki]] [[Kategoria: Miłakowo (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]

Użytkownik:Batory

2024-03-05T16:41:13Z

Batory:

Witam na mojej stronie użytkownika. Nie mam co za dużo powiedzieć o sobie, ale wymienię parę rzeczy. Pochodzę z powiatu elbląskiego, jest ze mnie pasjonata historii. Interesują mnie opuszczone wioski w tymże województwie, które chętnie zwiedzam i próbuje dokopać się do ich dziejów - mam zamiar tworzyć o nich artykuły na tej encyklopedii żeby przekazywać wiedzę, oraz w pewnym stopniu aby pamięć o danym miejscu nie zanikła, żeby była gdzieś zachowana, nawet jeśli w niewielkim stopniu. Interesuję się również ornitologią.

'''LISTA ODWIEDZONYCH OPUSZCZONYCH MIEJSCOWOŚCI''' [[Kudyny]] [[Wągniki (gmina Pasłęk)|Wągniki]] [[Piergozy (gmina Pasłęk)|Piergozy]] [[Bukowa]] [[Malinowo (gmina Pasłęk)]] '''POLIGON MUSZAKI''' >>> [[Dębowiec Duży]], [[Mędrzyki]], [[Małga]] [[Siódmak (gmina Pasłęk|Siódmak]] [[Warnikajmy]] [[Nowe Wikrowo]] [[Rotajny (gmina Miłakowo)]] [[Sportyny]]

Na liście miejsc do odwiedzenia mam jeszcze 90+ innych miejscowości, więc lista z czasem się wydłuży ;)

Malinowo (gmina Pasłęk)

2023-10-30T14:24:39Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Malinowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 18.6
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 19.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Malinowo''' (niem. ''Amalienhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]].
== Dzieje miejscowości ==
Nie są znane prawie żadne szczegóły dotyczące historii wioski. Był tu majątek, należący do [[Kwitajny|Kwitajn]]. Majątek ten w XIX w. zaczęli dzierżawić Liedtkowie - Friedrich Liedtke, który w 1849 poślubił Charlotte Daniel z [[Rogajny (gmina Pasłęk)|Rogajn]], otrzymał Malinowo (niem. ''Amalienhof'') od rodziny Dönhoff z Kwitajn jako długoterminową dzierżawę. Malinowo musiało zmagać się z różnymi trudnościami, ale sytuacja gospodarcza pozostawała tam stabilna. W latach 80. XIX w. Friedrich Liedtke otrzymał możliwość przejęcia dwóch kolejnych gospodarstw jako długoterminowej dzierżawy dla swoich dzieci - były to [[Leżnica]] (niem. ''Lägs''), którą otrzymała druga córka, oraz [[Kudyny]] (niem. ''Komthurhof''), które otrzymał syn Gustav. Najstarsza córka dalej zarządzała Malinowem gdy Friedrich przeszedł na emeryturę. Zmarł on w wieku 75 lat w 1894.

W 1910 mieszkało tu 32 osób.

Malinowo jest wymienione w spisie majątków i folwarków podległym Kwitajnom z lat 1922-1939 - dzierżawcą miał być Johannes Foth, który przez pewien czas dzierżawił również majątek w [[Maciejowizna|Maciejowiznie]]. Prawdopodobnie był on dzierżawcą dóbr do 1945 roku. W czasie działań wojennych w 1945 spalone zostały stodoły i stajnie, a teren majątku został w sumie zrujnowany. Po wojnie były tu dwie rodziny (6 osób), zapewne do pilnowania tego co zostało po miejscowości. Malinowo być może nie podniosło się już z wojny, i nie było na skutek uszkodzeń zamieszkane. Natomiast nie jest to w pewni potwierdzone - na zdjęciach satelitarnych datowanych na lata 2000. widać jeszcze pozostałości jednego budynku, który później był rozbierany.

== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 Czesław Dziemidowicz, ''Kwitajny. Quittainen. Moja Ojczyzna'' ks. Cyganek, ''Rysy Historyczne'' ''Google Earth Pro''

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]

Kudyny

2023-07-14T07:14:01Z

Batory: Lekkie poprawki w opisie

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki, dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) gdzie założył drugą farmę o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Po wojnie z majątku powstał PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził (wtedy jeszcze istniejący) powiat pasłęcki i znalazł gospodarstwo w Kudynach w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). 20 lat później nie było tu już nic - ostatni budynek prawdopodobnie w formie stodoły został rozebrany w latach 80.. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, a ich teren jest zarośnięty. W niektórych częściach dawnego majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 geoportal.gov.pl

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]

Sportyny

2023-06-30T08:00:34Z

Batory:

Malinowo (gmina Pasłęk)

2023-05-28T11:54:48Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Malinowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 18.6
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 19.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Malinowo''' (niem. ''Amalienhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]].
== Dzieje miejscowości ==
Nie są znane prawie żadne szczegóły dotyczące historii wioski. Był tu majątek, należący do [[Kwitajny|Kwitajn]]. Majątek ten w XIX w. zaczęli dzierżawić Liedtkowie - Friedrich Liedtke, który w 1849 poślubił Charlotte Daniel z [[Rogajny (gmina Pasłęk)|Rogajn]], otrzymał Malinowo (niem. ''Amalienhof'') od rodziny Dönhoff z Kwitajn jako długoterminową dzierżawę. Malinowo musiało zmagać się z różnymi trudnościami, ale sytuacja gospodarcza pozostawała tam stabilna. W latach 80. XIX w. Friedrich Liedtke otrzymał możliwość przejęcia dwóch kolejnych gospodarstw jako długoterminowej dzierżawy dla swoich dzieci - były to [[Leżnica]] (niem. ''Lägs''), którą otrzymała druga córka, oraz [[Kudyny]] (niem. ''Komthurhof''), które otrzymał syn Gustav. Najstarsza córka dalej zarządzała Malinowem gdy Friedrich przeszedł na emeryturę. Zmarł on w wieku 75 lat w 1894.

W 1910 mieszkało tu 32 osób.

Malinowo jest wymienione w spisie majątków i folwarków podległym Kwitajnom z lat 1922-1939 - dzierżawcą miał być Johannes Foth, który przez pewien czas dzierżawił również majątek w [[Maciejowizna|Maciejowiznie]].

Nie są znane nazwiska osób które osiedliły się tu po wojnie, ani data kiedy ostatnia osoba opuściła miejscowość. Na starych zdjęciach satelitarnych, pomiędzy 2005 a 2011, widać jeszcze jakby ostatnie zabudowania miejscowości - jeden, prawdopodobnie nie zachowany w całości, domek.

== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 (informacja o majątku) Czesław Dziemidowicz, ''Kwitajny. Quittainen. Moja Ojczyzna'' (spis majątków)

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]

Kudyny

2023-05-28T11:54:05Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Nie ma danych czy ktoś osiedlił się tutaj po wojnie - na pewno był tu PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził (wtedy jeszcze istniejący) powiat pasłęcki i znalazł gospodarstwo w Kudynach w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). 20 lat później nie było tu już nic, co pozwala stwierdzić iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 geoportal.gov.pl

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]

Użytkownik:Batory

2023-04-24T14:38:19Z

Batory:

Witam na mojej stronie użytkownika. Nie mam co za dużo powiedzieć o sobie, ale wymienię parę rzeczy. Pochodzę z powiatu elbląskiego, jest ze mnie pasjonata historii. Interesują mnie opuszczone wioski w tymże województwie, które chętnie zwiedzam i próbuje dokopać się do ich dziejów - mam zamiar tworzyć o nich artykuły na tej encyklopedii żeby przekazywać wiedzę, oraz w pewnym stopniu aby pamięć o danym miejscu nie zanikła, żeby była gdzieś zachowana, nawet jeśli w niewielkim stopniu. Interesuję się również ornitologią.

'''LISTA ODWIEDZONYCH OPUSZCZONYCH MIEJSCOWOŚCI''' [[Kudyny]] [[Wągniki (gmina Pasłęk)|Wągniki]] [[Piergozy (gmina Pasłęk)|Piergozy]] [[Bukowa]] [[Malinowo (gmina Pasłęk)|Malinowo]] '''POLIGON MUSZAKI''' >>> [[Dębowiec Duży]], [[Mędrzyki]], [[Małga]] [[Siódmak (gmina Pasłęk|Siódmak]] [[Warnikajmy]] 

Na liście miejsc do odwiedzenia mam jeszcze 90+ innych miejscowości, więc lista z czasem się wydłuży ;)

Karwity

2023-04-24T14:34:40Z

Batory: Lekkie poprawki artykułu

{{Wieś infobox
|nazwa = Karwity
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = Materialny ślad istnienia Karwit. Wieś na dawnej niemieckiej mapie.jpg
|opis zdjęcia = Materialny ślad istnienia Karwit. Wieś na dawnej niemieckiej mapie. Źródło: [http://www.forum.eksploracja.pl/viewtopic.php?f=45&t=4325 www.forum.eksploracja.pl]
|rodzaj miejscowości =
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Godkowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok =
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 42 |sekundN = 56
|stopniE = 21 |minutE = 19 |sekundE = 02
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
''' Karwity ''' (niem. ''Karwitten'', ''Carwitten'') – dawna wieś położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Godkowo (gmina wiejska)|gminie Godkowo]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego..
== Położenie ==
Dawne Karwity położone były w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze [[Wysoczyzna Elbląska|Wysoczyzny Elbląskiej]], 10 km na zachód od [[Godkowo|Godkowa]], w pobliżu granicy z [[powiat braniewski|powiatem braniewskim]].
 

== Dzieje miejscowości ==
Pierwotnie była to osada [[Prusowie|staropruska]]. Po raz pierwszy wieś pojawiła się w dokumentach z początku XV stulecia. Występowała wówczas pod nazwą ''Kirwiten'' i miała charakter wyłącznie pruskiej osady. W latach 1402–1408 miało w niej gospodarzyć 6 chłopów. 17 października 1514 roku [[Albrecht Hohenzollern]] zapisał Karwity Piotrowi zu Dohna. Na początku XVI stulecia rodzina ta posiadała ok. 404 ha ziemi w Karwitach.

W latach 1807–1812 we wsi stacjonowali francuscy żołnierze, co dla miejscowych wiązało się z ponoszeniem ciężarów kontrybucji. W 1895 roku wieś liczyła 133 mieszkańców. I wojna światowa pochłonęła życie kilku żołnierzy pochodzących z Karwit. Ich nazwiska zostały umieszczone na pomniku ku czci poległych, który został odsłonięty w [[Osiek|Osieku]].

W 1931 roku Karwity były zamieszkane przez 191 osób. Składały się z 30 budynków mieszkalnych i obejmowały powierzchnię prawie 400 ha. W latach 30. XX w. w Karwitach gospodarzyli między innymi: August Dreher,Gottfried Ehlert, Fritz Hoffmann, Friedrich Legant, Friedrich Naß, Gustav Mattern, i Walter Tollkühn. W miejscowości działał cieśla, krawiec, dekarz oraz kowal. Funkcjonowała także gospoda należąca do niejakiej Toni Schubert. Działała jednoklasowa szkoła.

W 1939 roku Karwity i Stojpy były zamieszkane łącznie przez 158 mieszkańców. Ostatnim wójtem wsi był August Dreher. Przed 1945 rokiem w Karwitach istniała szkoła, mleczarnia, gospoda.

W styczniu 1945 roku w okolicach wsi toczyły się ciężkie walki. Pierwsi polscy osadnicy pojawili się już latem 1945 roku. Pierwszym powojennym sołtysem został wybrany Stanisław Prokop, a ostatnim Józef Machaj. Po zakończeniu II wojny światowej ocalone zabudowania zostały włączone do Państwowego Ośrodka Hodowli Zarodowej w [[Słobity|Słobitach]]. W tych okolicznościach nielicznym mieszkańcom wsi zaproponowano wykup ziemi wraz z zabudowaniami. Do połowy lat 70. władzom udało się pozbyć wszystkich mieszkańców. Zabudowania zostały rozebrane i Karwity przestały istnieć.

Obecnie na obraz dawnej wsi składają się pozostałości czerwonych cegieł domostw i ślady istnienia sadów owocowych, fundamenty piwnic i drewniany krzyż. Historia Karwit pokrywa się dziejami wielu wsi, którym udało się przetrwać wojenną zawieruchę i falę ludzkiego okrucieństwa. Nie były jednak w stanie ostać się w starciu z nową rzeczywistością.
 
== Zabytki ==
*pozostałości cmentarza ewangelickiego z pierwszej połowy XIX wieku, położone za wsią w kierunku [[Bielica|Bielicy]]
{{Przypisy}}
<references/>
== Zobacz też ==
*[[Małga]]
*[[Wądołek]]
== Bibliografia ==
Mieczkowski Krzysztof, Tomaszewski Marian, ''Rowerem po krainie Kanału Elbląskiego. Przewodnik po szlakach rowerowych'', Elbląg 2012. 
[http://www.uggodkowo.bip.doc.pl/index.php?wiad=78718| Strategia zrównoważonego rozwoju gminy Godkowo na lata 2013-2020] [data dostępu: 5.05.2014] 
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims| Bank Danych Lokalnych GUS] [05.05.2014] 
Słodownik Lech, ''Karwity'', [http://www.glospasleka.pl/index.php?id=news&idd=27263|"Głos Pasłęka"] [05.05.2014] 
 

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Godkowo (gmina wiejska)]][[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: 1301-1400]] [[Kategoria: 1401-1500]]

Sportyny

2023-04-22T18:53:53Z

Batory:

Sportyny

2023-04-22T18:30:15Z

Batory:

Sportyny

2023-04-22T18:29:37Z

Batory:

Sportyny

2023-04-22T18:28:02Z

Batory: Utworzono nową stronę "{{Wieś infobox |nazwa = Sportyny |herb wsi = |flaga wsi = |herb artykuł = |dopełniacz wsi = |..."

Komorowo

2023-04-18T14:53:50Z

Batory: Poprawa nazwy niemieckiej miejscowości

{{Wieś infobox
|nazwa = Komorowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Komorowa
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = nidzicki
|gmina = Janowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo = Komorowo
|wysokość =
|liczba ludności = 1 047 (łącznie z mieszkańcami Janowa)
|rok = 2010
|strefa numeracyjna = (+48) 89
|kod pocztowy = 13 - 113 Janowo
|tablice rejestracyjne = NNI
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 19 |sekundN = 20
|stopniE = 20 |minutE = 40 |sekundE = 00
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}} 
'''Komorowo''' (niem. ''Camerau'', ''Kamerau'', od 1938 r. ''Grossmuckenhausen'') – wieś sołecka w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat nidzicki |powiecie nidzickim]], w [[Janowo (gmina wiejska)|gminie Janowo]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała [[Podział administracyjny| administracyjnie]] do [[Województwo olsztyńskie |województwa olsztyńskiego]]. W 2010 roku liczba mieszkańców Komorowa i [[Janowo| Janowa]] wynosiła 1 047. Obecnie sołtysem wsi jest [[Bożena Majewska]]<ref>[http://www.janowo.pl/pl_solectwa-gminy,28.html/ Strona Gminy Janowo] [23.07.2014]</ref>.
 

== Położenie ==
Komorowo leży nieopodal [[Jezioro Zawadzkie |Jeziora Zawadzkiego]], w odległości 1 km od Janowa.
 

== Dzieje miejscowości ==
Miejscowość lokowano przed 1437 r. W tym roku wójt niborski [[Jakub Michaelis]] nadał [[Paweł Wichartz |Pawłowi Wichartz]] 2 [[Włóka| włóki]]ziemi, 2 sady i 6 mórg łąk. W 1544 r. książę Olbracht nadał [[Cherubin Kosmaczewski |Cherubinowi Kosmaczewskiemu]] 46 włók na [[Prawo lenne| prawie lennym]]. Cherubin otrzymał prawo swobodnego połowu ryb w jeziorach: [[Jezioro Schönau|Schönau]] i [[Jeziorze Rukowo| Rukowa]]. Kosmaczewski miał obowiązek pełnienia jednej służby rycerskiej. W 1556 r. oddał córce Annie i jej mężowi [[Stanisław Pączkowski|Stanisławowi Pączkowskiemu]] 23 włóki. W 1600 r. była tu wyłącznie polska ludność. W latach 1709–1711 wieś została wyludniona z powodu epidemii dżumy.

W 1717 r. Komorowo było podzielone na: Pentzken i Schönau (23 łany) oraz Lomno (23 łany). W 1751 r. 10 pustych łanów obsadzono [[Asekurant| asekurantami]]. Wówczas 2 łany otrzymali – [[Lorenz Bomballa]] i [[Simon Ogrysek]], zaś po 1 łanie – [[Christoph Lach]], [[Franziskus Komorowski]], [[Adam Kopitka]], [[Joseph Bomballa]], [[Martin Bomballa]], [[Jan Bomballa]]. W 1791 r. Komorowo zostało osadą targową. Na przełomie XVIII/XIX w. we wsi powstała szkoła. W XIX w. Komorowo stanowiło dobra szlacheckie. W XIX w. miejscowość należała do [[Powiat niborski| powiatu niborskiego]]. Odbywały się tutaj 2 jarmarki.
 

== Religia ==
Wieś znajduje się na terenie [[Parafia pw. św. Wawrzyńca w Muszakach |parafii rzymskokatolickiej w Muszakach]].
 

== Zabytki==
Na terenie wsi znajduje się [[Dwór w Komorowie|dwór]] z XIX w., którego pierwszym właścicielem był generał Szlinger.
 

== Bibliografia==
''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. IV, Warszawa 1880-1914. 
Wijaczka Jacek, ''Dzieje wsi do końca XVIII wieku'', [w:] Historia Nidzicy i okolic, pod red. Waldemara Reznera, Nidzica 2012, ss. 165–202. 
[http://www.stat.gov.pl/ Bank Danych Lokalnych GUS] [23.07.2014] 
[http://www.janowo.pl/ Strona Gminy Janowo] [23.07.2014]

{{Przypisy}}
<references/>
 

[[Kategoria: Powiat nidzicki]]
[[Kategoria: Janowo (gmina wiejska)]]
[[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: 1401-1500]]

Marzewo

2023-04-08T16:06:30Z

Batory: Nazwa niemiecka miejscowości

{{Wieś infobox
|nazwa = Marzewo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 191
|rok = 2010
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN =57 |sekundN =52
|stopniE = 19 |minutE =41 |sekundE =36
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Marzewo''' (niem. ''Mahrau'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska) |gminie Pasłęk]]. Miejscowość w 2010 roku liczyła 191 mieszkańców. Funkcję sołtysa sprawuje [[Witold Stabrowski]]<ref>[http://www.paslek.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=874&Itemid=34 Urząd Miasta i Gminy Pasłęk] [10.02.2015]</ref>.
 
==Położenie==
Wieś położona jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 12 km na południe od [[Pasłęk|Pasłęka]], przy drodze krajowej E77.

==Dzieje miejscowości==
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref>. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref> umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim.

==Religia==
Wieś należy do [[Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej |parafii w Zielonce Pasłęckiej]].
{{Przypisy}}
<references/>

== Bibliografia ==
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015] 
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015] 
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims Bank Danych Lokalnych GUS] [10.02.2015] 
[http://www.paslek.pl/ Urząd Miasta i Gminy Pasłęk] [10.02.2015] 
[https://www.google.pl/maps Mapy Google Maps] [10.02.2015] 
[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: 1945-1989]]

Małga

2023-04-08T14:12:25Z

Batory: Lekka poprawa opisu zdjęcia

{{Wieś infobox
|nazwa = Małga
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Małgi
|zdjęcie = m tablica.jpg
|opis zdjęcia = Tablica informacyjna o historii wsi. Fot. Mieczysław Kalski
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = szczycieński
|gmina = Jedwabno
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = brak
|rok = 2013
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 27 |sekundN = 59.40
|stopniE = 20 |minutE = 40 |sekundE = 1.98
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}} 
[[Image:malgak.jpg|thumb|right|290px|Pozostałości Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:malgaw.jpg|thumb|right|290px|Wieża Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:Małga wieża 2021.jpg|thumb|right|290px|Wieża kościelna w Małdze, rok 2021. Fot. [[Użytkownik:Batory|Batory]]]]
''' Małga''' (również: Ruda, niem. ''Malga'') – jedna z najstarszych, a także jedna z największych wsi na terenie [[Powiat szczycieński |powiatu szczycieńskiego]], w [[Jedwabno (gmina wiejska)|gminie Jedwabno]], obecnie opuszczona.
 

== Położenie ==
Wieś położona była w południowej części [[Województwo warmińsko-mazurskie |województwa warmińsko–mazurskiego]], nad [[Rzeka Omulew|Omulwią]], w pobliżu granicy z [[Powiat nidzicki|powiatem nidzickim]].
 

== Dzieje miejscowości ==
Wieś wspominano już w 1343 roku jako Ruda – nazwa wywodzi się od rudy darniowej, z której wytapiano żelazo. Późniejsza nazwa Małga pochodzi od [[Prusowie| staropruskiego]] ''Malien'', czyli rzeki Omulew. W 1403 roku mistrz hutniczy Ekart otrzymał tu przywilej na kuźnicę żelazną; sto lat później powstała tu karczma. Poza tym w okolicy wsi osiedliło się sporo bartników, a także smolarze, rybacy, myśliwi przybywający z Mazowsza. W 1511 roku mieszkańcy wsi otrzymali zapis na 7 łanów na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]; w drugiej połowie tegoż stulecia wieś obejmowała 12 łanów. Pod koniec XVIII wieku Małga należała do wsi o największej liczbie mieszkańców na terenie powiatu nidzckiego.

Kościół zbudowany został przed rokiem 1579 jako filia parafii w [[Jedwabno |Jedwabnie]]. W 1898 roku do filii w Małdze uczęszczało 881 Polaków i zaledwie 30 Niemców. W latach 1900-1902 na miejscu drewnianego kościoła powstał kościół murowany. Obecnie została po nim tylko wieża będąca w fatalnym stanie. <ref>Informacje od historyka Witolda Olbrysia.</ref>

W 1858 roku w pobliżu wsi powstało osiedle [[Mędrzyki]] (Karłowo), obejmujące 2 łany.
Nieopodal znajdowało się [[Przeganisko]], osiedle i młyn wodny nad Omulwią, założone w 1752 roku; jeszcze w połowie XIX wieku obejmowało 4,5 łana i jedną chałupę.

Wiosną 1807 roku okolice Małgi były terenem działań wojennych. Nad Omulwią operował wówczas korpus obserwacyjny złożony z oddziałów polskich pod dowództwem gen. Józefa Zajączka. 25 marca doszło pod Małgą do poważniejszego starcia. Przed atakami oddziałów rosyjskich wioski bronił płk Cyprian Godebski. Z kolei 12 maja pod Małgą i Przeganiskiem doszło do jednej z najkrwawszych i najbardziej chlubnych dla polskiego oręża bitew na [[Mazury|Mazurach]] w roku 1807. Otoczonemu przez kozaków w Przeganisku polskiemu oddziałowi dowodzonemu przez kpt. Stanisława Leszczyńskiego z ratunkiem pospieszył z Małgi szef batalionu Jan Krukowiecki i nakazał żołnierzom „bronić się jak Polakom należy, do ostatniego człowieka”. Oddziały polskie w Przeganisku broniły się rzeczywiście na tyle dzielnie, że doczekały odsieczy gen. Stanisława Fiszera.

20 stycznia 1945 r. do Małgi wtargnęły wojska radzieckie. Czerwonoarmiści dokonywali zbrodni wojennych - podpalenia, mordy i gwałty były na porządku dziennym, np. gospodarza Friedriecha Brenda zamordowano, a ciało rozjechano czołgiem. Część mieszkańców ukryła się w Małej Małdze (część wsi) i wyszła dopiero w lutym. Tylko im udało się przeżyć. Połowa zabudowań wsi była spalona.

W 1947 r. do wsi przybyli Ukraińcy przesiedlani w ramach [[Akcja "Wisła"|Akcji "Wisła]]. Wyjątkowo trudna sytuacja bytowa rodziła solidarność między społecznością Mazurów, polską i ukraińską. Ludzie pomagali sobie nawzajem, chodzili też do jednego ewangelickiego kościoła.<ref>http://nidzica.wm.pl/33746,Malga-wies-ktorej-juz-nie-ma.html#axzz3k1dFzd1n</ref>

Wieś należała po [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach|II wojnie światowej]] do [[Powiat nidzicki|powiatu nidzickiego]]. Na początku lat 50. zdecydowano o utworzeniu na tych terenach poligonu wojskowego oraz ogłoszono, że Małga oraz kilka mniejszych wiosek zostaną ewakuowane. Po wysiedleniu mieszkańców wieś rozebrano, pozostawiając jedynie wieżę kościoła, wykorzystywaną przez wojsko jako punkt obserwacyjny. Poligon istniał w latach 1954-1993. Obecnie tę niegdyś jedną z największych mazurskich wsi porastają drzewa i zarośla.

W 2021 pojawiła się informacja o planach reaktywacji poligonu. Ma on objąć teren gminy Janowo (czyli zniszczone wsie Ulesie, Retkowo, Sadek).

Liczba mieszkańców i gospodarstw w poszczególnych okresach:

*1782 r. – 60 gospodarstw

*1818 r. – 263 osoby, 61 gospodarstw

*1939 r. – 481 osób

==Przyroda==
W pobliżu miejscowości rozciąga się [[Rezerwat Małga |rezerwat przyrody "Małga"]].
 

== Bibliografia ==
Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. II, Olsztyn 2011. 
Ambroziak Sławomir, ''Historia gminy Jedwabno''[w:] [http://www.jedwabno.pl/historia/ Strona Gminy Jedwabno] [22.08.2013] 
Ambroziak Sławomir, ''Atlantyda nad rzeką Omulew. Losy nieistniejących miejscowości położonych na granicy powiatów szczycieńskiego i nidzickiego'', Rocznik Mazurski, t. 9, 2005, ss. 3–39. 
Ambroziak Sławomir, ''Małga. Historia pewnej wsi mazurskiej'', Rocznik Mazurski, t. 4, 1999, ss. 3–12. 
Ambroziak Sławomir, ''Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór)'', Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30. 
Jasiński Janusz, ''Żołnierze polscy na Mazurach (1807)'', Olsztyn 2004. 
Jasiński Janusz, Skowronek Sławomir, ''Wschodniopruskie kampanie Napoleona. Wielka Armia i wojska polskie w 1807 roku. Historia, tradycja, legendy'', Olsztyn 2007. 
Kossert Andreas, ''Mazury. Zapomniane Południe dawnych Prus Wschodnich'', przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004. 
Nadzieja Jadwiga, ''Generał Józef Zajączek 1752-1826'', Warszawa 1975. 
Sowiński Tomasz, ''Tajemnice Warmii i Mazur'', Olsztyn 2008. 
Swędrowski Michał, ''Portret człowieka zapalczywego. Generał Jan Krukowiecki w powstaniu listopadowym'', Oświęcim 2013. 
''Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.

==Przypisy==
<references/>

[[Kategoria: Powiat szczycieński]]
[[Kategoria: Jedwabno (gmina wiejska)]]
[[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
[[Kategoria: 1301-1400]]

Malinowo (gmina Pasłęk)

2023-04-07T10:38:48Z

Batory: Rodzaj miejscowości

{{Wieś infobox
|nazwa = Malinowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = Malinowo 2005.jpg
|opis zdjęcia = Zdjęcie satelitarne z 2005 roku - Malinowo. Źródło: Google Earth Pro
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 18.6
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 19.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Malinowo''' (niem. ''Amalienhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]].
== Dzieje miejscowości ==
Nie są znane prawie żadne szczegóły dotyczące historii wioski. Był tu majątek, należący do [[Kwitajny|Kwitajn]]. Majątek ten w XIX w. zaczęli dzierżawić Liedtkowie - Friedrich Liedtke, który w 1849 poślubił Charlotte Daniel z [[Rogajny (gmina Pasłęk)|Rogajn]], otrzymał Malinowo (niem. ''Amalienhof'') od rodziny Dönhoff z Kwitajn jako długoterminową dzierżawę. Malinowo musiało zmagać się z różnymi trudnościami, ale sytuacja gospodarcza pozostawała tam stabilna. W latach 80. XIX w. Friedrich Liedtke otrzymał możliwość przejęcia dwóch kolejnych gospodarstw jako długoterminowej dzierżawy dla swoich dzieci - były to [[Leżnica]] (niem. ''Lägs''), którą otrzymała druga córka, oraz [[Kudyny]] (niem. ''Komthurhof''), które otrzymał syn Gustav. Najstarsza córka dalej zarządzała Malinowem gdy Friedrich przeszedł na emeryturę. Zmarł on w wieku 75 lat w 1894.

W 1910 mieszkało tu 32 osób.

Malinowo jest wymienione w spisie majątków i folwarków podległym Kwitajnom z lat 1922-1939 - dzierżawcą miał być Johannes Foth, który przez pewien czas dzierżawił również majątek w [[Maciejowizna|Maciejowiznie]].

Nie są znane nazwiska osób które osiedliły się tu po wojnie, ani data kiedy ostatnia osoba opuściła miejscowość. Na starych zdjęciach satelitarnych, pomiędzy 2005 a 2011, widać jeszcze jakby ostatnie zabudowania miejscowości - jeden, prawdopodobnie nie zachowany w całości, domek.

== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 (informacja o majątku) Czesław Dziemidowicz, ''Kwitajny. Quittainen. Moja Ojczyzna'' (spis majątków)

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]

== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Malinowo_1.jpg|<center>Miejsce gdzie stał budynek ze zdjęcia satelitarnego; przy dobrym spojrzeniu można zauważyć jeszcze resztki ścianek budynku. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_2.jpg|<center>Główna droga w Malinowie, w kierunku rozejścia się dróg do Maciejowizny i Leżnicy. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_3.jpg|<center>Miejsce, gdzie była droga. Widok w kierunku Maciejowizny. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.

Kudyny

2023-04-07T10:38:27Z

Batory: Rodzaj miejscowości

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Nie ma danych czy ktoś osiedlił się tutaj po wojnie - na pewno był tu PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził (wtedy jeszcze istniejący) powiat pasłęcki i znalazł gospodarstwo w Kudynach w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). 20 lat później nie było tu już nic, co pozwala stwierdzić iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 geoportal.gov.pl

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Kwitajny Małe

2023-04-07T10:38:05Z

Batory: Rodzaj miejscowości

{{Wieś infobox
|nazwa = Kwitajny Małe
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Godkowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 0159367
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN =06 |sekundN =44
|stopniE = 19 |minutE =54 |sekundE =26.2
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}

'''Kwitajny Małe''' (niem. ''Klein Quittainen'') - dawna wieś niesołecka w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Godkowo (gmina wiejska) |gminie Godkowo]].
==Położenie==
Miejscowość była położona na trasie [[Dobry]] - [[Osiek]], obok [[Kwitajny Wielkie|Kwitajn Wielkich]].
==Dzieje miejscowości==
Trudno dzisiaj ustalić dzieje miejscowości. Według jednego źródła w formie artykułu o miejscowości (obecnie niedostępny, być może został on usunięty), do 1945 była to osada folwarczna składająca się z najprawdopodobniej pałacyku, domu dla pracowników i trzech budynków gospodarczych. W czasie żniw w 1969 osada miała zostać zniszczona przez pożar powstały w wyniku nieszczęśliwego wypadku, a mieszkańcy mieli zostać przeniesieni do pobliskich miejscowości.
==Bibliografia==
Strona jmjaskot.pl - ''Blog o Prusach Książęcych i historycznej Warmii'', wpis ''Kwitajny Małe – Ostrułki (Kl. Quittainen)'' (blog usunięty)

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Godkowo (gmina wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]
[[Kategoria: Wsie nieistniejące]]

Łańsk

2023-04-07T10:33:07Z

Batory: Nazwa niemiecka miejscowości

{{Wieś infobox
|nazwa = Łańsk
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Łańska
|zdjęcie = lansk1.jpg
|opis zdjęcia = Pałacyk Myśliwski w Łańsku. Źródło: Kompleks Recepcyjno-Wypoczynkowy Łańsk.
|rodzaj miejscowości =
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = olsztyński
|gmina = Stawiguda
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności =
|rok =
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 37 |sekundN = 50
|stopniE = 20 |minutE = 28 |sekundE = 51
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}

'''Łańsk''' (niem. ''Lanskerofen'') – osada położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w [[Stawiguda (gmina wiejska)|gminie Stawiguda]], na terenie Pojezierza Olsztyńskiego.

==Ośrodek w Łańsku==
Łańsk to jeden z najciekawszych ośrodków na Warmii, który znajduje się w zarządzie Centrum Obsługi Administracji Rządowej.

Położony jest na ogromnym terenie o powierzchni 88,09 ha. Usytuowany bezpośrednio nad pięknym i krystalicznie czystym Jeziorem Łańskim, największym na Warmii, przez które przepływa, równie nietknięta cywilizacją, rzeka Łyna. Niezwykle kameralny i malowniczo położony kompleks znajduje się na terenie Puszczy Napiwodzko-Ramuckiej oraz w strefie Natura 2000. Daje to gwarancje spędzenia czasu w ciszy, spokoju oraz bliskiego obcowania z dziką naturą. Obiekt ma doskonałe położenie. Blisko dużych aglomeracji miejskich, w odległości 25 km od Olsztyna, 185 km od Gdańska, 210 km od Warszawy z łatwym dojazdem drogą ekspresowa S7 Warszawa-Gdańsk oraz drogą krajową nr 51.

Ośrodek w Łańsku ma bogatą przed i powojenną historię. Leśniczówka stała w miejscu dzisiejszego budynku Puszcza już przed pierwszą wojną światową. Polował tu feldmarszałek Paul von Hindenburg. Później przed drugą wojną światową miejsce to z upodobaniem myśliwego odwiedzał Hermann Goering nazista i dowódca Luftwaffe.

Do niedawna Łańsk był tajnym i ekskluzywnym rządowym ośrodkiem wypoczynkowym. Na starych mapach z lat pięćdziesiątych – siedemdziesiątych XX wieku nie doszukamy się Łańska. Od lat 50′ był to teren Urzędu Rady Ministrów, niedostępny dla nikogo poza najwyższymi urzędnikami państwa, ich gości, wojska oraz obsługi. Od roku 1952 ośrodek w Łańsku często gościł Bolesława Bieruta, który zdecydował o rozbudowie obiektu. Przez kolejne lata Łańsk odwiedzało wielu ówczesnych polityków: Władysław Gomułka, Józef Cyrankiewicz, Edward Gierek.

Teren całkowicie zalesiony obfitował w zwierzynę więc często organizowano tu przyjęcia, polowania na dziki, jelenie, a czasem i wilki. Dostęp do ściśle strzeżonego ośrodka miały tylko osoby z kręgów partyjnych i rządowych. Teren zajmował tysiące hektarów, był ogrodzony i ściśle strzeżony, miejsce to miało kryptonim W-1.

W kompleksie wypoczynkowym gościli przywódcy dawnego bloku wschodniego, prezydenci i koronowane głowy z Zachodu, m.in. sekretarze KC PZPR Nikita Chruszczow i Leonid Breżniew, Fidel Castro z Kuby, Czou-En-La z Chin, szachinszach Iranu Mohammad Reza Pahlawi, Erich Honecker, prezydent Jugosławii Josip Broz Tito oraz król Belgów Baldwin I Koburg.

Kompleks Recepcyjno-Wypoczynkowy Łańsk znajduje się w zarządzie Centrum Obsługi Administracji Rządowej (COAR), które jest instytucją gospodarki budżetowej powołaną przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w celu zapewnienia realizacji zadań publicznych przez KPRM.

==Galeria==
Źródło: Kompleks Recepcyjno-Wypoczynkowy Łańsk.
<gallery widths=300px heights=250px perrow=5>
File:lansk2.jpg|<center>Willa Gawra</center>
File:lansk3.jpg|<center>Pałacyk myśliwski "Puszcza"</center>
File:lansk4.jpg|<center>Pałacyk mysliwski "Puszcza"</center>
</gallery>
==Bibliografia==
#https://lansk.pl/

[[Category:Powiat olsztyński]]
[[Category:Stawiguda (gmina wiejska)]]
[[Category:Powiat olsztyński]]

Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej

2023-04-07T10:30:26Z

Batory:

{{Parafia infobox
|nazwa = Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej
|grafika = zielonka.jpg
|podpis grafiki = Kościół parafialny, źródło: [http://www.zielonkapaslecka.republika.pl/ Sanktuarium Jezusa Miłosiernego w Zielonce Pasłęckiej] [14.04.2014]
|siedziba = Zielonka Pasłęcka
|adres =
|data powołania = 1987 r.
|data zamknięcia =
|wyznanie = katolickie
|kościół = rzymskokatolicki
|1. jednostka typ = Diecezja
|1. jednostka nazwa = elbląska
|2. jednostka typ = Dekanat
|2. jednostka nazwa = Pasłęk II
|obiekt sakralny funkcja = Kościół
|obiekt sakralny = pw. św. Jana Chrzciciela
|dzień wspomnienia = 24 czerwca – Narodzenia św. Jana Chrzciciela
|www = [http://zielonkapaslecka.republika.pl/index.htm zielonkapaslecka.republika.pl]
}}
''' Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej ''' – rzymskokatolicka parafia w [[dekanat Pasłęk II|dekanacie Pasłęk II]], w [[diecezja elbląska|diecezji elbląskiej]]. Erygowana w 1987 r. Mieści się w [[Zielonka Pasłęcka|Zielonce Pasłęckiej]]. Administratorem parafii jest ks. Karol Dąbrowski
 

== Historia parafii ==
Od XV w. w miejscowości funkcjonowała wyznaniowa gmina ewangelicka. [[Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej|Kościół parafialny w Zielonce Pasłęckiej]] pochodzi z połowy XVIII w.

Po II wojnie światowej we wsi utworzono parafię rzymskokatolicką. W 1987 r. [[biskup warmiński]] [[Edmund Piszcz]] intronizował w kościele św. Jana Chrzciciela cudowny obraz Jezusa Miłosiernego oraz wydał dekret, w którym stwierdził m.in., iż dla pogłębienia wiary i umocnienia świętości ludu Bożego ustanawia kościół parafialny w Zielonce Pasłęckiej diecezjalnym sanktuarium Jezusa Miłosiernego.

Co roku do Zielonki Pasłęckiej przybywa wielu pielgrzymów, których przyciąga nie tylko cudowny obraz, grota Matki Bożej z Lourdes, ale również przykościelna golgota zbudowana z kamienia polnego w latach 1986–1987. Ponadto w Zielonce Pasłęckiej istnieje 2,5-kilometrowa droga krzyżowa. Szczególnie uroczyście parafia obchodzi dożynki diecezjalne (trzecia niedziela września) oraz uroczystości odpustowe: Niedzielę Miłosierdzia Bożego oraz uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela. Dla osób odwiedzających sanktuarium przygotowano miejsca noclegowe w Domu Pielgrzyma.

W skład parafii wchodzą następujące miejscowości: [[Awajki]], [[Kielminek]], [[Kronin]], [[Majki]], [[Marzewo]], [[Tolpity]], [[Wakarowo]], [[Wojtowizna]] i [[Zielonka Pasłęcka]].
 

== Duchowni parafii ==
'''Proboszczowie''':
* ks. Jan Skerge (1945)
* ks. Józef Sikora (1945–1955)
* ks. Kazimierz Cyganek (1955–1957)
* ks. Józef Łapiński (1957–1962)
* ks. Kazimierz Krepsztul (1962–1978)
* ks. [[Czesław Drężek]] (1978-2015)
* ks. Piotr Molenda (2015 - 2017)
* ks. Karol Dąbrowski (od 2017)
== Bibliografia ==
[http://www.zielonkapaslecka.republika.pl/ Sanktuarium Jezusa Miłosiernego w Zielonce Pasłęckiej] [14.04.2014]
 

[[Kategoria: Kościół rzymskokatolicki]]
[[Kategoria: Parafie rzymskokatolickie]]
[[Kategoria: Diecezja elbląska]]
[[Kategoria: Dekanat Pasłęk II]]
[[Kategoria: Powiat elbląski]]
[[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]]
[[Kategoria: 1945-1989]]
[[Kategoria: 1990-]]

Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej

2023-04-07T10:29:04Z

Batory:

{{Parafia infobox
|nazwa = Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej
|grafika = zielonka.jpg
|podpis grafiki = Kościół parafialny, źródło: [http://www.zielonkapaslecka.republika.pl/ Sanktuarium Jezusa Miłosiernego w Zielonce Pasłęckiej] [14.04.2014]
|siedziba = Zielonka Pasłęcka
|adres =
|data powołania = 1987 r.
|data zamknięcia =
|wyznanie = katolickie
|kościół = rzymskokatolicki
|1. jednostka typ = Diecezja
|1. jednostka nazwa = elbląska
|2. jednostka typ = Dekanat
|2. jednostka nazwa = Pasłęk II
|obiekt sakralny funkcja = Kościół
|obiekt sakralny = pw. św. Jana Chrzciciela
|dzień wspomnienia = 24 czerwca – Narodzenia św. Jana Chrzciciela
|www = [http://zielonkapaslecka.republika.pl/index.htm zielonkapaslecka.republika.pl]
}}
''' Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej ''' – rzymskokatolicka parafia w [[dekanat Pasłęk II|dekanacie Pasłęk II]], w [[diecezja elbląska|diecezji elbląskiej]]. Erygowana w 1987 r. Mieści się w [[Zielonka Pasłęcka|Zielonce Pasłęckiej]]. Administratorem parafii jest ks. Piotr Molenda.
 

== Historia parafii ==
Od XV w. w miejscowości funkcjonowała wyznaniowa gmina ewangelicka. [[Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej|Kościół parafialny w Zielonce Pasłęckiej]] pochodzi z połowy XVIII w.

Po II wojnie światowej we wsi utworzono parafię rzymskokatolicką. W 1987 r. [[biskup warmiński]] [[Edmund Piszcz]] intronizował w kościele św. Jana Chrzciciela cudowny obraz Jezusa Miłosiernego oraz wydał dekret, w którym stwierdził m.in., iż dla pogłębienia wiary i umocnienia świętości ludu Bożego ustanawia kościół parafialny w Zielonce Pasłęckiej diecezjalnym sanktuarium Jezusa Miłosiernego.

Co roku do Zielonki Pasłęckiej przybywa wielu pielgrzymów, których przyciąga nie tylko cudowny obraz, grota Matki Bożej z Lourdes, ale również przykościelna golgota zbudowana z kamienia polnego w latach 1986–1987. Ponadto w Zielonce Pasłęckiej istnieje 2,5-kilometrowa droga krzyżowa. Szczególnie uroczyście parafia obchodzi dożynki diecezjalne (trzecia niedziela września) oraz uroczystości odpustowe: Niedzielę Miłosierdzia Bożego oraz uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela. Dla osób odwiedzających sanktuarium przygotowano miejsca noclegowe w Domu Pielgrzyma.

W skład parafii wchodzą następujące miejscowości: [[Awajki]], [[Kielminek]], [[Kronin]], [[Majki]], [[Marzewo]], [[Tolpity]], [[Wakarowo]], [[Wojtowizna]] i [[Zielonka Pasłęcka]].
 

== Duchowni parafii ==
'''Proboszczowie''':
* ks. Jan Skerge (1945)
* ks. Józef Sikora (1945–1955)
* ks. Kazimierz Cyganek (1955–1957)
* ks. Józef Łapiński (1957–1962)
* ks. Kazimierz Krepsztul (1962–1978)
* ks. [[Czesław Drężek]] (1978-2015)
* ks. Piotr Molenda (2015 - 2017)
* ks. Karol Dąbrowski (od 2017)
== Bibliografia ==
[http://www.zielonkapaslecka.republika.pl/ Sanktuarium Jezusa Miłosiernego w Zielonce Pasłęckiej] [14.04.2014]
 

[[Kategoria: Kościół rzymskokatolicki]]
[[Kategoria: Parafie rzymskokatolickie]]
[[Kategoria: Diecezja elbląska]]
[[Kategoria: Dekanat Pasłęk II]]
[[Kategoria: Powiat elbląski]]
[[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]]
[[Kategoria: 1945-1989]]
[[Kategoria: 1990-]]

Kwitajny Małe

2023-03-27T14:33:00Z

Batory: Bibliografia

{{Wieś infobox
|nazwa = Kwitajny Małe
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Godkowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 0159367
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN =06 |sekundN =44
|stopniE = 19 |minutE =54 |sekundE =26.2
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}

'''Kwitajny Małe''' (niem. ''Klein Quittainen'') - dawna wieś niesołecka w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Godkowo (gmina wiejska) |gminie Godkowo]].
==Położenie==
Miejscowość była położona na trasie [[Dobry]] - [[Osiek]], obok [[Kwitajny Wielkie|Kwitajn Wielkich]].
==Dzieje miejscowości==
Trudno dzisiaj ustalić dzieje miejscowości. Według jednego źródła w formie artykułu o miejscowości (obecnie niedostępny, być może został on usunięty), do 1945 była to osada folwarczna składająca się z najprawdopodobniej pałacyku, domu dla pracowników i trzech budynków gospodarczych. W czasie żniw w 1969 osada miała zostać zniszczona przez pożar powstały w wyniku nieszczęśliwego wypadku, a mieszkańcy mieli zostać przeniesieni do pobliskich miejscowości.
==Bibliografia==
Strona jmjaskot.pl - ''Blog o Prusach Książęcych i historycznej Warmii'', wpis ''Kwitajny Małe – Ostrułki (Kl. Quittainen)'' (blog usunięty)

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Godkowo (gmina wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]
[[Kategoria: Wsie nieistniejące]]

Kudyny

2023-03-27T14:27:09Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Nie ma danych czy ktoś osiedlił się tutaj po wojnie - na pewno był tu PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził (wtedy jeszcze istniejący) powiat pasłęcki i znalazł gospodarstwo w Kudynach w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). 20 lat później nie było tu już nic, co pozwala stwierdzić iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 geoportal.gov.pl

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Kudyny

2023-03-27T14:26:38Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Nie ma danych czy ktoś osiedlił się tutaj po wojnie - na pewno był tu PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził (wtedy jeszcze istniejący) powiat pasłęcki i znalazł gospodarstwo w Kudynach w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). 20 lat później nie było tu już nic, co sugeruje iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 geoportal.gov.pl

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Kudyny

2023-03-27T14:21:54Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Nie ma danych czy ktoś osiedlił się tutaj po wojnie - na pewno był tu PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził dawne Prusy Wschodnie, wtedy już należące w większości do Polski. Odwiedził też Kudyny, i znalazł gospodarstwo w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). W latach 80. nie było tu już nic, co sugeruje iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 geoportal

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Kudyny

2023-03-27T14:21:41Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Nie ma danych czy ktoś osiedlił się tutaj po wojnie - na pewno był tu PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził dawne Prusy Wschodnie, wtedy już należące w większości do Polski. Odwiedził też Kudyny, i znalazł gospodarstwo w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). W latach 80. nie było tu już nic, co sugeruje iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013
geoportal

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Awajki

2023-03-27T14:18:44Z

Batory: Usunięto dwie ostatnie liczby mieszkańców - są to dane dotyczącej istniejącej do 1945 Gminy Awecken (Awajki) razem z miejscowościami Dargau (Dargowo) i Pinnau (Piniewo), a nie spis dotyczący bezpośrednio wsi Awajki.

{{Wieś infobox
|nazwa = Awajki
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = Awajki.jpg
|opis zdjęcia = Awajki. Autor: Aktron. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Awajki,_pohled_na_ves.JPG Wikimedia Commons]
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 60
|rok = 2010
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN =18 |sekundN =34
|stopniE = 19 |minutE =38 |sekundE =58
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Awajki''' (niem. ''Awecken'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska) |gminie Pasłęk]]. Miejscowość w 2010 roku liczyła 60 mieszkańców. Funkcję sołtysa sprawuje [[Barbara Moskwa]]<ref>[http://www.paslek.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=874&Itemid=34 Urząd Miasta i Gminy Pasłęk] [10.02.2015]</ref>.
 
==Położenie==
Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 16 km na południe od [[Pasłęk|Pasłęka]], nad [[Kanał Elbląski|Kanałem Elbląskim]].

==Dzieje miejscowości==
Wieś lokowana w 1435 roku na prawie magdeburskim. 
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref>. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref> umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim.

Liczba mieszkańców wsi w poszczególnych latach:
*1820 - 50 osób
*1885 - 96 osób
*1905 - 75 osób
*1910 - 70 osób

==Religia==
Wieś należy do [[Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Zielonce Pasłęckiej|parafii w Zielonce Pasłęckiej]].
{{Przypisy}}
<references/>

== Bibliografia ==
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl][10.02.2015] 
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015] 
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims Bank Danych Lokalnych GUS] [10.02.2015] 
[http://www.paslek.pl/ Urząd Miasta i Gminy Pasłęk] [10.02.2015] 
[https://www.google.pl/maps Mapy Google Maps] [10.02.2015] 
[http://wiki-de.genealogy.net/Awecken genealogy.net] [10.02.2015] 
[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: 1401-1500]]

Kudyny

2023-03-27T14:10:37Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę ''Dworczany'', którą później zmienioną na obecną - Kudyny. Nie ma danych czy ktoś osiedlił się tutaj po wojnie - na pewno był tu PGR jak wynika ze starszych map. W latach 60. Kluth odwiedził dawne Prusy Wschodnie, wtedy już należące w większości do Polski. Odwiedził też Kudyny, i znalazł gospodarstwo w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). W latach 80. nie było tu już nic, co sugeruje iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Maciejowizna

2023-03-27T14:08:53Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Maciejowizna
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości =
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2021
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 04 |sekundN = 24.0
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 40.0
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
''' Maciejowizna ''' (niem. ''Matzweißen'') – wieś niesołecka położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
 
== Położenie ==
Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze [[Wysoczyzna Elbląska|Wysoczyzny Elbląskiej]], na południowy zachód od [[Pasłęk|Pasłęka]].
 
== Dzieje miejscowości ==
Osada została założona w 1527 roku w wyniku nadania 10 łanów na [[prawo magdeburskie|prawie magdeburskim]] Maczowi Weisserowi, od którego imienia i nazwiska wieś przyjęła swoją niemiecką nazwę. Właścicielami Maciejowizny byli kolejni dziedzice dóbr w [[Kwitajny|Kwitajnach]]. Początkowo wieś podporządkowana była parafii w Pasłęku, a następnie w [[Rogajny (gmina Pasłęk) |Rogajnach]]. Od 1919 do 1922 roku dobra były dzierżawione przez mieszkającego w [[Malinowo (gmina Pasłęk)|Malinowie]] Johannesa Fotha. Od 1925 do 1940 roku zastępował go Max Hube. Ostatnim dzierżawcą dóbr był niejaki Rekitge. Dobra w Maciejowiźnie i Leżnicy obejmowały łącznie obszar 414 ha. W majątku prowadzono hodowlę owiec i świń. Z Maciejowizny i Leżnicy pochodzili przodkowie [[Ferdynand Schichau|Ferdynanda Schichaua]] – twórcy potęgi przemysłowej [[Elbląg|Elbląga]].

W 1939 roku we wsi żyło 51 mieszkańców. Od 1936 roku miejscowymi poddzierżawcami byli Emil Lange i Walter Hube. Z II wojny światowej Maciejowizna wyszła nietknięta, m.in. dzięki ustronnemu położeniu. Pierwszymi polskimi mieszkańcami osady nazwanej ''Maciejów'' byli osadnicy z Lubelszczyzny. We wsi zachowały się dwa dwurodzinne domy oraz dom zarządcy folwarku. W dobrym stanie znajdowały się zabudowania gospodarcze. Ostatecznie w Maciejowiźnie zamieszkało 9 rodzin. Ze względu na lokalizację kontakt wsi ze światem był utrudniony, a życie w niej trudne. W 1975 roku Maciejowiznę opuścił ostatni mieszkaniec. Po osadzie pozostały jedynie resztki dawnych przydomowych sadów.
 

== Ludzie związani z miejscowością ==
*[[Carl Rehs]] (1867–1945) – urodzony w Maciejowiźnie, największy praktyk i teoretyk pszczelarstwa w [[Prusy Wschodnie|Prusach Wschodnich]]. Popularnie zwany był ''Pszczelim Ojcem Rehsem''. Rehs był członkiem Zarządu Niemieckiego Związku Pszczelarskiego, publikował też liczne artykuły w czasopismach fachowych. 
== Bibliografia ==
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims Bank Danych Lokalnych GUS] [05.03.2014] 
[http://www.glospasleka.pl/index.php?id=news&idd=16428 Lech Słodownik, ''Maciejowizna'', glospasleka.pl] [19.05.2014] 
 
 

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: 1501-1600]]

Leżnica

2023-03-27T14:07:33Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Leżnica
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości =
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = brak danych
|rok = 2010
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 42 |sekundN = 56
|stopniE = 21 |minutE = 19 |sekundE = 02
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
''' Leżnica ''' (do 2013 r. ''Leżnice''<ref>Dz.U 2013, poz. 1629, Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego, [http://dziennikustaw.gov.pl/du/2013/1629/1 dziennikustaw.gov.pl] [10.02.2015]</ref>, niem. ''Lägs'') – wieś sołecka położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego. Funkcję sołtysa sprawuje [[Piotr Becmer]]<ref>[http://www.paslek.pl/ Urząd Miasta i Gminy Pasłęk]</ref>.
 
== Położenie ==
Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze [[Wysoczyzna Elbląska|Wysoczyzny Elbląskiej]], nad rzeczką [[rzeka Wąska|Wąską]], 5 km na wschód od [[Pasłęk|Pasłęka]], na południe od drogi wojewódzkiej nr 513.
 
== Dzieje miejscowości ==
Wieś została założona 19 lutego 1277 roku przez marszałka [[Zakon krzyżacki|zakonu krzyżackiego]], [[Konrad von Thierberg|Konrada von Thierberga]], który nadał 36 łanów ziemi czterem [[Prusowie|Prusom]] – Pygantowi, Wayseylowi, Stonenowi i Naschomowi. Na początku XV wieku Leżnice, zwane wówczas ''Leysen'', należały do komornictwa pasłęckiego. W tym czasie we wsi gospodarzyło trzech wolnych Prusów. W 1448 roku w miejscowości żyło dodatkowo 13 wolnych pruskich chłopów. W tym okresie Leżnice podlegały już komornictwu w [[Burdajny|Burdajnach]]. Na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci miejscowość wchodziła w skład dóbr [[von Pinnau|Jakuba von Pinnaua]], była również pustką osadniczą, co odnotowowano po zakończeniu [[wojny polsko-krzyżackie|wojen polsko-krzyżackich]]. Od 1543 roku Leżnice podlegały parafii protestanckiej w Pasłęku. W pierwszej połowie XVII wieku wieś stanowiła własność [[von Borck|Achatiusa von Borcka]] – właściciela [[Kwitajny|Kwitajn]]. W 1875 roku Leżnice były zamieszkane przez 101 osób.

W 1939 roku w [[Maciejowizna|Maciejowiźnie]], [[Malinowo (gmina Pasłęk)|Malinowie]] i Leżnicy mieszkało łącznie 147 osób. Na początku XX wieku w 15 domach żyło 163 mieszkańców, w tym 155 ewangelików i 8 katolików. Od 1919 do 1940 roku dzierżawcą, a następnie zarządcą miejscowych dóbr był Max Hube. Pon nim do 1945 roku zarządcą w Leżnicy był nadinspektor Georg Klatt z Kwitajn i Hermann Korbahn. Była to decyzja hrabiny [[Marion von Dönhoff|Marion von Dönhoff]]. Hrabina zarządzała dobrami wchodzącymi w skład Fundacji Rodziny von Dönhoff dla Biednych w Kwitajnach. Las w pobliżu Leżnic należał również do majątku w Kwitajnach. Pierwsi Polacy przybyli do wsi w 1945 roku. Nowi mieszkańcy ochrzcili wieś mianem ''Zieleńca''. Pierwszym sołtysem został [[Jan Woźniak]].
 

== Zabytki ==
*dom dawnego zarządcy folwarku – obecnie własność prywatna
*zabytkowa leśniczówka
*pozostałości dawnego niemieckiego cmentarza położone za leśniczówką, na skarpie wąwozu
{{Przypisy}}
<references/>
== Bibliografia ==
Dz.U 2013, poz. 1629, Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego, [http://dziennikustaw.gov.pl/du/2013/1629/1 dziennikustaw.gov.pl] [10.02.2015] 
Mieczkowski Krzysztof, Tomaszewski Marian, ''Rowerem po krainie Kanału Elbląskiego. Przewodnik po szlakach rowerowych'', Elbląg 2012. 
''Pasłęk. Z dziejów miasta i okolic 1297–1997'', red. Józef Włodarski, Pasłęk 1997. 
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims Bank Danych Lokalnych GUS] [05.03.2014] 
[http://www.glospasleka.pl/index.php?id=news&idd=16428 Słodownik Lech, Leżnice, glospasleka.pl] [15.06.2014] 
[http://www.paslek.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=874&Itemid=34 Urząd Miasta i Gminy Pasłęk] [10.02.2015] 
 
[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie sołeckie]] [[Kategoria: 1201-1300]]

Kwitajny

2023-03-27T13:16:42Z

Batory: Dodano Kudyny na listę trasy rowerowej.

{{Wieś infobox
|nazwa = Kwitajny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = kwitajny.jpg
|opis zdjęcia = Pałac w Kwitajnach. Źródło: [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Quittainen1.JPG Wikimedia Commons]
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 215
|rok = 2010
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN =01 |sekundN =05
|stopniE = 19 |minutE =48 |sekundE =13
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kwitajny''' (niem. ''Quittainen'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska) |gminie Pasłęk]]. Miejscowość w 2010 roku liczyła 215 mieszkańców. Funkcję sołtysa sprawuje Małgorzata Stanisławska.
==Położenie==
Wieś położona jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 11 km na południowy-wschód od [[Pasłęk|Pasłęka]], przy drodze wojewódzkiej nr 527.

==Dzieje miejscowości==
Majątek w Kwitajnach był własnością rodu Dönhof. W 1939 roku właścicielką była hrabina Marion Dönhoff. Po 1945 roku pałac użytkowany był przez [[Państwowe Gospodarstwa Rolne (PGR)|PGR]]. 
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref>. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref> umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim.

==Ludzie związani z miejscowością==
*[[lkwim: Marion Doenhoff| Marion Doenhoff]] (1909–2002) – hrabina urodzona w Prusach Wschodnich, niemiecka dziennikarka, pisarka, redaktorka naczelna i współwydawczyni tygodnika "Die Zeit", rzeczniczka min. polsko-niemieckiego pojednania.

==Zabytki==
*[[Kościół pw. św. Teresy w Kwitajnach|kościół pw. św. Teresy]] wraz z przykościelnym cmentarzem. Kościół został wzniesiony w latach 1714-19. Został ufundowany przez arystokratyczny pruski ród von Doenhoffów. W 2015 r. zakończył się czteroletni remont kościoła. Wyremontowano dach nad nawą główną i zakrystią, wzmocniono mury świątyni, naprawiono ściany i wymieniono dębowe gonty kopuły wieży. Odnowiono też cyferblaty umieszczonego na wieży starego zegara. <ref>http://wiadomosci.onet.pl/olsztyn/odrestaurowano-zabytkowy-kosciol-w-kwitajnach/nbtefy</ref>
*zespół pałacowy wraz z zabudowaniami gospodarczymi i parkiem

==Turystyka==
*[[Szlak Pocztyliona]] (żółty szlak rowerowy) o długości 128,7 km. Przebieg trasy: [[Elbląg]] – [[Gronowo Górne]] – [[Nowina]] – [[Przezmark]] – [[Pilona]] – [[Myślęcin]] – [[Pasieki]] – [[Weklice]] – [[Aniołowo]] – [[Marianka]] – [[Pasłęk]] – [[Gołąbki]] – [[Rogajny]] – [[Surowe]] – Kwitajny – [[Zielno]] – [[Kudyny]] - [[Kronin]] – [[Wójtowizna]] – [[Zielonka Pasłęcka]] – [[Sambród]] – [[Leśnica]] - [[Małdyty]] – [[Zajezierze]] – [[Jarnołtowo]] – [[Bądki]] – [[Zalewo]] – [[Półwieś]] – [[Witoszewo]] – [[Bądze]] – [[Kamieniec]] – [[Olbrachtowo]] – [[Olbrachtówko]] – [[Susz]] – [[Bałoszyce]] – [[Łęgowo]] – [[Kisielice]] – [[Goryń]]
{{Przypisy}}
<references/>

== Bibliografia ==
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015] 
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015] 
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims Bank Danych Lokalnych GUS] [10.02.2015] 
[http://www.paslek.pl/ Urząd Miasta i Gminy Pasłęk] [10.02.2015] 
[https://www.google.pl/maps Mapy Google Maps] [10.02.2015] 
[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: 1945-1989]]

Kwitajny Małe

2023-03-26T14:21:02Z

Batory: Utworzono nową stronę "{{Wieś infobox |nazwa = Kwitajny Małe |herb wsi = |flaga wsi = |herb artykuł = |dopełniacz wsi = ..."

{{Wieś infobox
|nazwa = Kwitajny Małe
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Godkowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 0159367
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN =06 |sekundN =44
|stopniE = 19 |minutE =54 |sekundE =26.2
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}

'''Kwitajny Małe''' (niem. ''Klein Quittainen'') - dawna wieś niesołecka w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Godkowo (gmina wiejska) |gminie Godkowo]].
==Położenie==
Miejscowość była położona na trasie [[Dobry]] - [[Osiek]], obok [[Kwitajny Wielkie|Kwitajn Wielkich]].
==Dzieje miejscowości==
Trudno dzisiaj ustalić dzieje miejscowości. Według jednego źródła w formie artykułu o miejscowości (obecnie niedostępny, być może został on usunięty), do 1945 była to osada folwarczna składająca się z najprawdopodobniej pałacyku, domu dla pracowników i trzech budynków gospodarczych. W czasie żniw w 1969 osada miała zostać zniszczona przez pożar powstały w wyniku nieszczęśliwego wypadku, a mieszkańcy mieli zostać przeniesieni do pobliskich miejscowości.

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Godkowo (gmina wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]
[[Kategoria: Wsie nieistniejące]]

Kudyny

2023-03-26T14:20:05Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę Dworczany, którą później zmienioną na obecną - Kudyny. W latach 60. Kluth odwiedził dawne Prusy Wschodnie, wtedy już należące w większości do Polski. Odwiedził też Kudyny, i znalazł gospodarstwo w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). W latach 80. nie było tu już nic, co sugeruje iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013

[[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Kwitajny Wielkie

2023-03-26T14:04:24Z

Batory: Nazwa niemiecka miejscowości

{{Wieś infobox
|nazwa = Kwitajny Wielkie
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Godkowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 88<ref name="p1"/>
|rok = 2010
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN =06 |sekundN =44
|stopniE = 19 |minutE =53 |sekundE =14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kwitajny Wielkie''' (niem. ''Groß Quittainen'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Godkowo (gmina wiejska) |gminie Godkowo]]. Miejscowość w 2010 roku liczyła 88 mieszkańców<ref name="p1">Łącznie miejscowości: Kwitajny Wielkie, Kwitajny Małe.</ref><ref>[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims Bank Danych Lokalnych GUS] [10.02.2015]</ref>.Funkcję sołtysa sprawuje Urszula Klimczak.
 
==Położenie==
Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 7 km na północ od [[Godkowo|Godkowa]].

==Dzieje miejscowości==
W latach 1975-1998 należała administracyjnie do województwa elbląskiego<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref>. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015]</ref> umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim.

==Turystyka==
*[[Szlak Pruskich Rodów]] – czarny szlak rowerowy Kwitajny – [[Klekotki]]
{{Przypisy}}
<references/>

== Bibliografia ==
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015] 
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [10.02.2015] 
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims Bank Danych Lokalnych GUS] [10.02.2015] 
[http://www.uggodkowo.bip.doc.pl/ BIP Urzędu Gminy Godkowo] [10.02.2015] 
[https://www.google.pl/maps Mapy Google Maps] [10.02.2015] 

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Godkowo (gmina wiejska)]] [[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: 1945-1989]]

Plik:Kudyny ruiny 2.jpg

2023-03-26T14:01:48Z

Batory: /* Opis */

== Opis ==
Nieistniejąca miejscowość Kudyny - ruiny podstawy drewnianej kładki przy stawie. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.

== Licencja ==
{{CC-BY-SA}}

Malinowo (gmina Pasłęk)

2023-03-26T14:00:36Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Malinowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = Malinowo 2005.jpg
|opis zdjęcia = Zdjęcie satelitarne z 2005 roku - Malinowo. Źródło: Google Earth Pro
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 18.6
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 19.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Malinowo''' (niem. ''Amalienhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]].
== Dzieje miejscowości ==
Nie są znane prawie żadne szczegóły dotyczące historii wioski. Był tu majątek, należący do [[Kwitajny|Kwitajn]]. Majątek ten w XIX w. zaczęli dzierżawić Liedtkowie - Friedrich Liedtke, który w 1849 poślubił Charlotte Daniel z [[Rogajny (gmina Pasłęk)|Rogajn]], otrzymał Malinowo (niem. ''Amalienhof'') od rodziny Dönhoff z Kwitajn jako długoterminową dzierżawę. Malinowo musiało zmagać się z różnymi trudnościami, ale sytuacja gospodarcza pozostawała tam stabilna. W latach 80. XIX w. Friedrich Liedtke otrzymał możliwość przejęcia dwóch kolejnych gospodarstw jako długoterminowej dzierżawy dla swoich dzieci - były to [[Leżnica]] (niem. ''Lägs''), którą otrzymała druga córka, oraz [[Kudyny]] (niem. ''Komthurhof''), które otrzymał syn Gustav. Najstarsza córka dalej zarządzała Malinowem gdy Friedrich przeszedł na emeryturę. Zmarł on w wieku 75 lat w 1894.

W 1910 mieszkało tu 32 osób.

Malinowo jest wymienione w spisie majątków i folwarków podległym Kwitajnom z lat 1922-1939 - dzierżawcą miał być Johannes Foth, który przez pewien czas dzierżawił również majątek w [[Maciejowizna|Maciejowiznie]].

Nie są znane nazwiska osób które osiedliły się tu po wojnie, ani data kiedy ostatnia osoba opuściła miejscowość. Na starych zdjęciach satelitarnych, pomiędzy 2005 a 2011, widać jeszcze jakby ostatnie zabudowania miejscowości - jeden, prawdopodobnie nie zachowany w całości, domek.

== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 (informacja o majątku) Czesław Dziemidowicz, ''Kwitajny. Quittainen. Moja Ojczyzna'' (spis majątków)

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]

== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Malinowo_1.jpg|<center>Miejsce gdzie stał budynek ze zdjęcia satelitarnego; przy dobrym spojrzeniu można zauważyć jeszcze resztki ścianek budynku. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_2.jpg|<center>Główna droga w Malinowie, w kierunku rozejścia się dróg do Maciejowizny i Leżnicy. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_3.jpg|<center>Miejsce, gdzie była droga. Widok w kierunku Maciejowizny. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.

Malinowo (gmina Pasłęk)

2023-03-26T14:00:03Z

Batory: Poprawki w opisie

{{Wieś infobox
|nazwa = Malinowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = Malinowo 2005.jpg
|opis zdjęcia = Zdjęcie satelitarne z 2005 roku - Malinowo. Źródło: Google Earth Pro
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 18.6
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 19.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Malinowo''' (niem. ''Amalienhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]].
== Dzieje miejscowości ==
Nie są znane prawie żadne szczegóły dotyczące historii wioski. Był tu majątek, należący do Kwitajn. Majątek ten w XIX w. zaczęli dzierżawić Liedtkowie - Friedrich Liedtke, który w 1849 poślubił Charlotte Daniel z [[Rogajny (gmina Pasłęk)|Rogajn]], otrzymał Malinowo (niem. ''Amalienhof'') od rodziny Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] jako długoterminową dzierżawę. Malinowo musiało zmagać się z różnymi trudnościami, ale sytuacja gospodarcza pozostawała tam stabilna. W latach 80. XIX w. Friedrich Liedtke otrzymał możliwość przejęcia dwóch kolejnych gospodarstw jako długoterminowej dzierżawy dla swoich dzieci - były to [[Leżnica]] (niem. ''Lägs''), którą otrzymała druga córka, oraz [[Kudyny]] (niem. ''Komthurhof''), które otrzymał syn Gustav. Najstarsza córka dalej zarządzała Malinowem gdy Friedrich przeszedł na emeryturę. Zmarł on w wieku 75 lat w 1894.

W 1910 mieszkało tu 32 osób.

Malinowo jest wymienione w spisie majątków i folwarków podległym Kwitajnom z lat 1922-1939 - dzierżawcą miał być Johannes Foth, który przez pewien czas dzierżawił również majątek w [[Maciejowizna|Maciejowiznie]].

Nie są znane nazwiska osób które osiedliły się tu po wojnie, ani data kiedy ostatnia osoba opuściła miejscowość. Na starych zdjęciach satelitarnych, pomiędzy 2005 a 2011, widać jeszcze jakby ostatnie zabudowania miejscowości - jeden, prawdopodobnie nie zachowany w całości, domek.

== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013 (informacja o majątku) Czesław Dziemidowicz, ''Kwitajny. Quittainen. Moja Ojczyzna'' (spis majątków)

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]

== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Malinowo_1.jpg|<center>Miejsce gdzie stał budynek ze zdjęcia satelitarnego; przy dobrym spojrzeniu można zauważyć jeszcze resztki ścianek budynku. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_2.jpg|<center>Główna droga w Malinowie, w kierunku rozejścia się dróg do Maciejowizny i Leżnicy. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_3.jpg|<center>Miejsce, gdzie była droga. Widok w kierunku Maciejowizny. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.

Kudyny

2023-03-26T13:59:08Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z [[Kwitajny|Kwitajn]] (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę Dworczany, którą później zmienioną na obecną - Kudyny. W latach 60. Kluth odwiedził dawne Prusy Wschodnie, wtedy już należące w większości do Polski. Odwiedził też Kudyny, i znalazł gospodarstwo w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). W latach 80. nie było tu już nic, co sugeruje iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Kudyny

2023-03-26T13:50:16Z

Batory: Lekkie poprawki w opisie

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawny majątek, wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Kudyny były położone na trasie biegnącej od Zielonki Pasłęckiej, za Kroninem i jeszcze przed rozgałęzieniem dróg na miejscowości Zielno i Prętki (ta druga to już pow. ostródzki, dawniej morąski), dalej na Kwitajny i Kalnik.
== Dzieje miejscowości ==
Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, jako osada ''Cotyn''. Był to majątek który tak jak inne majątki w okolicy był podległy rodzinie Dönhoff z Kwitajn (do 1945 niem. ''Quittainen''). Dwór w Kudynach był jednym z mniejszych o ile nie najmniejszym w okolicy. Nazwę niemiecką ''Komthurhof'' można tłumaczyć jako "Dwór Komtura".

Pod koniec XIX w. Kudyny zaczęli dzierżawić Liedtkowie - dzierżawcą majątku w Kudynach był najpierw Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz zdecydował się na emigrację do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia) na swoją drugą farmę (lub dopiero miał ją zakładać) o nazwie Okondura, która istnieje do dziś. Ostatnim dzierżawcą majątku został w 1928 Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), któremu w styczniu 1945 udało się uciec konną wraz z rodziną przed Armią Czerwoną.

Po wojnie miejscowość otrzymała nazwę Dworczany, którą później zmienioną na obecną - Kudyny. W latach 60. Kluth odwiedził dawne Prusy Wschodnie, wtedy już należące w większości do Polski. Odwiedził też Kudyny, i znalazł gospodarstwo w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie lub większość budynków). W latach 80. nie było tu już nic, co sugeruje iż miejscowość zanikła w latach 70. lub 80., możliwe że na skutek rozebrania zabudowań. Po Kudynach nie ma dzisiaj prawie żadnego śladu, będąc tutaj można przejść obok niczego nie wiedząc. W niektórych częściach majątku można jeszcze natrafić na ślady fundamentów.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny podstawy kładki nad stawem. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Użytkownik:Batory

2023-02-24T11:57:56Z

Batory:

Witam na mojej stronie użytkownika. Nie mam co za dużo powiedzieć o sobie, ale wymienię parę rzeczy. Pochodzę z powiatu elbląskiego, jest ze mnie pasjonata historii. Interesują mnie opuszczone wioski w tymże województwie, które chętnie zwiedzam i próbuje dokopać się do ich dziejów - mam zamiar tworzyć o nich artykuły na tej encyklopedii żeby przekazywać wiedzę, oraz w pewnym stopniu aby pamięć o danym miejscu nie zanikła, żeby była gdzieś zachowana, nawet jeśli w niewielkim stopniu. Interesuję się również ornitologią.

'''LISTA ODWIEDZONYCH OPUSZCZONYCH MIEJSCOWOŚCI''' [[Kudyny]] [[Wągniki (gmina Pasłęk)|Wągniki]] [[Piergozy (gmina Pasłęk)|Piergozy]] [[Bukowa]] [[Malinowo (gmina Pasłęk)|Malinowo]] '''POLIGON MUSZAKI''' >>> [[Dębowiec Duży]], [[Mędrzyki]], [[Małga]]

Na liście miejsc do odwiedzenia mam jeszcze 90+ innych miejscowości, więc lista z czasem się wydłuży ;)

Małga

2023-02-24T11:56:11Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Małga
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Małgi
|zdjęcie = m tablica.jpg
|opis zdjęcia = Tablica informacyjna o historii wsi. Fot. Mieczysław Kalski
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = szczycieński
|gmina = Jedwabno
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = brak
|rok = 2013
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 27 |sekundN = 59.40
|stopniE = 20 |minutE = 40 |sekundE = 1.98
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}} 
[[Image:malgak.jpg|thumb|right|290px|Pozostałości Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:malgaw.jpg|thumb|right|290px|Wieża Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:Małga wieża 2021.jpg|thumb|right|290px|Dawna wieża kościelna w Małdze, rok 2021. Fot. [[Użytkownik:Batory|Batory]]]]
''' Małga''' (również: Ruda, niem. ''Malga'') – jedna z najstarszych, a także jedna z największych wsi na terenie [[Powiat szczycieński |powiatu szczycieńskiego]], w [[Jedwabno (gmina wiejska)|gminie Jedwabno]], obecnie opuszczona.
 

== Położenie ==
Wieś położona była w południowej części [[Województwo warmińsko-mazurskie |województwa warmińsko–mazurskiego]], nad [[Rzeka Omulew|Omulwią]], w pobliżu granicy z [[Powiat nidzicki|powiatem nidzickim]].
 

== Dzieje miejscowości ==
Wieś wspominano już w 1343 roku jako Ruda – nazwa wywodzi się od rudy darniowej, z której wytapiano żelazo. Późniejsza nazwa Małga pochodzi od [[Prusowie| staropruskiego]] ''Malien'', czyli rzeki Omulew. W 1403 roku mistrz hutniczy Ekart otrzymał tu przywilej na kuźnicę żelazną; sto lat później powstała tu karczma. Poza tym w okolicy wsi osiedliło się sporo bartników, a także smolarze, rybacy, myśliwi przybywający z Mazowsza. W 1511 roku mieszkańcy wsi otrzymali zapis na 7 łanów na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]; w drugiej połowie tegoż stulecia wieś obejmowała 12 łanów. Pod koniec XVIII wieku Małga należała do wsi o największej liczbie mieszkańców na terenie powiatu nidzckiego.

Kościół zbudowany został przed rokiem 1579 jako filia parafii w [[Jedwabno |Jedwabnie]]. W 1898 roku do filii w Małdze uczęszczało 881 Polaków i zaledwie 30 Niemców. W latach 1900-1902 na miejscu drewnianego kościoła powstał kościół murowany. Obecnie została po nim tylko wieża będąca w fatalnym stanie. <ref>Informacje od historyka Witolda Olbrysia.</ref>

W 1858 roku w pobliżu wsi powstało osiedle [[Mędrzyki]] (Karłowo), obejmujące 2 łany.
Nieopodal znajdowało się [[Przeganisko]], osiedle i młyn wodny nad Omulwią, założone w 1752 roku; jeszcze w połowie XIX wieku obejmowało 4,5 łana i jedną chałupę.

Wiosną 1807 roku okolice Małgi były terenem działań wojennych. Nad Omulwią operował wówczas korpus obserwacyjny złożony z oddziałów polskich pod dowództwem gen. Józefa Zajączka. 25 marca doszło pod Małgą do poważniejszego starcia. Przed atakami oddziałów rosyjskich wioski bronił płk Cyprian Godebski. Z kolei 12 maja pod Małgą i Przeganiskiem doszło do jednej z najkrwawszych i najbardziej chlubnych dla polskiego oręża bitew na [[Mazury|Mazurach]] w roku 1807. Otoczonemu przez kozaków w Przeganisku polskiemu oddziałowi dowodzonemu przez kpt. Stanisława Leszczyńskiego z ratunkiem pospieszył z Małgi szef batalionu Jan Krukowiecki i nakazał żołnierzom „bronić się jak Polakom należy, do ostatniego człowieka”. Oddziały polskie w Przeganisku broniły się rzeczywiście na tyle dzielnie, że doczekały odsieczy gen. Stanisława Fiszera.

20 stycznia 1945 r. do Małgi wtargnęły wojska radzieckie. Czerwonoarmiści dokonywali zbrodni wojennych - podpalenia, mordy i gwałty były na porządku dziennym, np. gospodarza Friedriecha Brenda zamordowano, a ciało rozjechano czołgiem. Część mieszkańców ukryła się w Małej Małdze (część wsi) i wyszła dopiero w lutym. Tylko im udało się przeżyć. Połowa zabudowań wsi była spalona.

W 1947 r. do wsi przybyli Ukraińcy przesiedlani w ramach [[Akcja "Wisła"|Akcji "Wisła]]. Wyjątkowo trudna sytuacja bytowa rodziła solidarność między społecznością Mazurów, polską i ukraińską. Ludzie pomagali sobie nawzajem, chodzili też do jednego ewangelickiego kościoła.<ref>http://nidzica.wm.pl/33746,Malga-wies-ktorej-juz-nie-ma.html#axzz3k1dFzd1n</ref>

Wieś należała po [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach|II wojnie światowej]] do [[Powiat nidzicki|powiatu nidzickiego]]. Na początku lat 50. zdecydowano o utworzeniu na tych terenach poligonu wojskowego oraz ogłoszono, że Małga oraz kilka mniejszych wiosek zostaną ewakuowane. Po wysiedleniu mieszkańców wieś rozebrano, pozostawiając jedynie wieżę kościoła, wykorzystywaną przez wojsko jako punkt obserwacyjny. Poligon istniał w latach 1954-1993. Obecnie tę niegdyś jedną z największych mazurskich wsi porastają drzewa i zarośla.

W 2021 pojawiła się informacja o planach reaktywacji poligonu. Ma on objąć teren gminy Janowo (czyli zniszczone wsie Ulesie, Retkowo, Sadek).

Liczba mieszkańców i gospodarstw w poszczególnych okresach:

*1782 r. – 60 gospodarstw

*1818 r. – 263 osoby, 61 gospodarstw

*1939 r. – 481 osób

==Przyroda==
W pobliżu miejscowości rozciąga się [[Rezerwat Małga |rezerwat przyrody "Małga"]].
 

== Bibliografia ==
Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. II, Olsztyn 2011. 
Ambroziak Sławomir, ''Historia gminy Jedwabno''[w:] [http://www.jedwabno.pl/historia/ Strona Gminy Jedwabno] [22.08.2013] 
Ambroziak Sławomir, ''Atlantyda nad rzeką Omulew. Losy nieistniejących miejscowości położonych na granicy powiatów szczycieńskiego i nidzickiego'', Rocznik Mazurski, t. 9, 2005, ss. 3–39. 
Ambroziak Sławomir, ''Małga. Historia pewnej wsi mazurskiej'', Rocznik Mazurski, t. 4, 1999, ss. 3–12. 
Ambroziak Sławomir, ''Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór)'', Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30. 
Jasiński Janusz, ''Żołnierze polscy na Mazurach (1807)'', Olsztyn 2004. 
Jasiński Janusz, Skowronek Sławomir, ''Wschodniopruskie kampanie Napoleona. Wielka Armia i wojska polskie w 1807 roku. Historia, tradycja, legendy'', Olsztyn 2007. 
Kossert Andreas, ''Mazury. Zapomniane Południe dawnych Prus Wschodnich'', przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004. 
Nadzieja Jadwiga, ''Generał Józef Zajączek 1752-1826'', Warszawa 1975. 
Sowiński Tomasz, ''Tajemnice Warmii i Mazur'', Olsztyn 2008. 
Swędrowski Michał, ''Portret człowieka zapalczywego. Generał Jan Krukowiecki w powstaniu listopadowym'', Oświęcim 2013. 
''Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.

==Przypisy==
<references/>

[[Kategoria: Powiat szczycieński]]
[[Kategoria: Jedwabno (gmina wiejska)]]
[[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
[[Kategoria: 1301-1400]]

Janowo

2023-01-28T16:44:25Z

Batory: Poprawa co do nazwy - Janowo przed 1939 nie należało do Prus Wschodnich i nie miało stałej niemieckiej nazwy, leżało po stronie polskiej, granica polsko-niemiecka przebiegała przez most nad rzeką Orzyc między Komorowem (Prusy Wschodnie) i Janowem

{{Wieś infobox
|nazwa = Janowo
|herb wsi = Herb Janowa.png
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Janowa
|zdjęcie = Kościół św. Rocha w Janowie.jpg
|opis zdjęcia = Kościół św. Rocha w Janowie. Autor: Mieczysław Kalski.
|rodzaj miejscowości = wieś gminna
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = nidzicki
|gmina = Janowo
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 1 047
|rok = 2010
|strefa numeracyjna = (+48) 89
|kod pocztowy = 13 - 113
|tablice rejestracyjne = NNI
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 18 |sekundN = 58.68
|stopniE = 20 |minutE = 40 |sekundE = 21.04
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}} 
'''Janowo''' (do XVI w. ''Janowo Miasto'') – wieś gminna w [[Województwo warmińsko-mazurskie |województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat nidzicki |powiecie nidzickim]], w [[Janowo (gmina wiejska)|gminie Janowo]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie |województwa olsztyńskiego]]. We wsi znajduje się siedziba gminy Janowo. W 2010 roku wieś liczyła 1 047 mieszkańców. Obecnie funkcje wójta pełni [[Waldemar Szymański]]<ref>[http://www.janowo.pl/pl_kierownictwo-urzedu-gminy,40.html Strona Gminy Janowo] [18.07.2014]</ref>.

== Położenie ==
Janowo leży nad [[Rzeka Orzyc |rzeką Orzyc]],w odległości ok. 4 km na północny zachód od [[Jezioro Zawadzkie| Jeziora Zawadzkiego]].
 

== Dzieje miejscowości ==
Pierwotnie na terenie dzisiejszej wsi istniała osada i kościół, o których wspomina przywilej lokacyjny Janowa. Z założeniem miejscowości wiąże się legenda. Książę Jan Starszy podczas polowania spadł z konia i złamał nogę. Znalazł go Jan (cieśla) i zabrał do wioski, gdzie kolejni Janowie (zielarz, piekarz, medyk i wielu innych) zadbali o zdrowie księcia. Za udzieloną opiekę Jan lokował gród w miejsce ówczesnej wsi. Nadał jej też herb i pieczęć z wizerunkiem Jana Chrzciciela, który był jego patronem.

[[Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Janowie|Kościół]] powstał w 1374 r. i stał się symbolem miasta. Janowo stanowiło dawniej (po lokacji) miasteczko rządowe nad rzeką Orzyc. Jan Starszy – książę mazowiecki – w 1421 r. nadał [[przywilej niemiecki]], w którym ustanowił w miejscowości łaźnię i postrzygalnię. Miejscowość lokowano na 30 łanach. Mieszkańcy wsi otrzymali prawo do korzystania z lasu, a kupcy zostali zwolnieni z ceł – oprócz wywozu towarów poza Mazowsze. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia księcia Jana. Pierwszym wójtem Janowa był Mikołaj zwany Wańkiem.

Przed 1437 r. w obrębie miejscowości znalazła się wieś Mączki. Natomiast po inkorporacji Mazowsza do Polski Janowo zostało miastem królewskim. W XV w. odbywały się tu mazowiecko–krzyżackie zjazdy sądowe. Książęta mazowieccy wprowadzili targ i trzy jarmarki w ciągu roku. Zygmunt I w 1553 r. uwolnił miasto od podatków na okres 4 lat. W połowie XVI w. Janowo było trzecim co do wielkości miastem na ziemi ciechanowskiej. Miało swoich kowali, zdunów, kuśnierzy, cieśli, bednarzy, szewców, rzeźników, piekarzy i komorników.

W 1782 r. dzieci uczyły się jedynie zimą, gdyż latem musiały pracować na roli. W 1827 r. Janowo posiadało: synagogę, kościół murowany, młyn, urząd gminy i dwa wiatraki. W tym roku stanowiło odrębną gminę. W obszarze miasta znajdowało się 140 domów. Mieszkańców zaś było 2059. W 1862 r. w Janowie mieszkało 1616 osób, w tym: 1095 katolików, 11 ewangelików, 629 starozakonnych. Ci ostatni trudnili się rolnictwem i wyrobem płótna domowego. Janowo straciło prawa miejskie po powstaniu styczniowym.
 

==Gospodarka==
We wsi działają sklepy spożywcze i odzieżowe, firmy handlowo–usługowe, [[Agroturystyka |agroturystyka]], piekarnia. W Janowie mieści się siedziba [[Leśnictwo Janowo|leśnictwa]].
 

==Kultura==
W Janowie działa [[Gminny Ośrodek Kultury w Janowie|Gminny Ośrodek Kultury]] i [[Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Janowskiej w Janowie |Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Janowskiej]].
 

==Szkolnictwo==
*[[Ośrodek Edukacji Przedszkolnej w Janowie |Ośrodek Edukacji Przedszkolnej]]
*[[Szkoła Podstawowa w Janowie |Szkoła Podstawowa im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego]]
*[[Gimnazjum w Janowie |gimnazjum]]
*[[Zespół Szkół w Janowie|zespół szkół]]

==Opieka społeczna==
We wsi działa [[Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Janowie|Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej]].
 

== Ludzie związani z miejscowością==
*[[Władysław Biały]] – ksiądz katolicki
*[[Ryszard Juszkiewicz]] – polski prawnik, historyk, badacz dziejów ziemi mławskiej, senator pierwszej i drugiej kadencji

== Zabytki==
*[[Kościół pw. św. Rocha w Janowie |kościół]], będący siedzibą miejscowej [[Parafia pw. św. Rocha w Janowie |parafii rzymskokatolickiej]]
*cmentarz żydowski
*zabytkowy rynek z pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego
*drewniana zabudowa miejska
*miejsca pamięci bohaterskiej śmierci bojowników o polskość
== Przyroda ==
W pobliżu miejscowości znajduje się pomnik przyrody – [[Głaz narzutowy "Kucak" |głaz narzutowy "Kucak"]].
 

== Bibliografia==
''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'',pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. III, Warszawa 1882. 
Wijaczka Jacek,''Dzieje wsi do końca XVIII wieku'', [w:] Historia Nidzicy i okolic, pod red. Waldemara Reznera, Nidzica 2012, ss. 165-202. 
[http://www.mojemazury.pl/ Moje Mazury] [12.09.2013] 
[http://www.stat.gov.pl/ Bank Danych Lokalnych GUS] [18.07.2014] 
[http://www.janowo.pl/ Strona Gminy Janowo] [18.07.2014]

{{Przypisy}}
<references/>

[[Kategoria: Powiat nidzicki]]
[[Kategoria: Janowo (gmina wiejska)]]
[[Kategoria: Wsie gminne]]
[[Kategoria: 1301-1400]]

Małga

2023-01-16T18:15:32Z

Batory: Zapomniałem o :)

{{Wieś infobox
|nazwa = Małga
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Małgi
|zdjęcie = m tablica.jpg
|opis zdjęcia = Tablica informacyjna o historii wsi. Fot. Mieczysław Kalski
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = szczycieński
|gmina = Jedwabno
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = brak
|rok = 2013
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 27 |sekundN = 59.40
|stopniE = 20 |minutE = 40 |sekundE = 1.98
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}} 
[[Image:malgak.jpg|thumb|right|290px|Pozostałości Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:malgaw.jpg|thumb|right|290px|Wieża Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:Małga wieża 2021.jpg|thumb|right|290px|Dawna wieża kościelna w Małdze, rok 2021. Fot. [[Użytkownik:Batory|Batory]]]]
''' Małga''' (również: Ruda, niem. ''Malga'') – jedna z najstarszych, a także jedna z największych wsi na terenie [[Powiat szczycieński |powiatu szczycieńskiego]], w [[Jedwabno (gmina wiejska)|gminie Jedwabno]], obecnie opuszczona.
 

== Położenie ==
Wieś położona była w południowej części [[Województwo warmińsko-mazurskie |województwa warmińsko–mazurskiego]], nad [[Rzeka Omulew|Omulwią]], w pobliżu granicy z [[Powiat nidzicki|powiatem nidzickim]].
 

== Dzieje miejscowości ==
Wieś wspominano już w 1343 roku jako Ruda – nazwa wywodzi się od rudy darniowej, z której wytapiano żelazo. Późniejsza nazwa Małga pochodzi od [[Prusowie| staropruskiego]] ''Malien'', czyli rzeki Omulew. W 1403 roku mistrz hutniczy Ekart otrzymał tu przywilej na kuźnicę żelazną; sto lat później powstała tu karczma. Poza tym w okolicy wsi osiedliło się sporo bartników, a także smolarze, rybacy, myśliwi przybywający z Mazowsza. W 1511 roku mieszkańcy wsi otrzymali zapis na 7 łanów na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]; w drugiej połowie tegoż stulecia wieś obejmowała 12 łanów. Pod koniec XVIII wieku Małga należała do wsi o największej liczbie mieszkańców na terenie powiatu nidzckiego.

Kościół zbudowany został przed rokiem 1579 jako filia parafii w [[Jedwabno |Jedwabnie]]. W 1898 roku do filii w Małdze uczęszczało 881 Polaków i zaledwie 30 Niemców. W latach 1900-1902 na miejscu drewnianego kościoła powstał kościół murowany. Obecnie została po nim tylko wieża będąca w fatalnym stanie. <ref>Informacje od historyka Witolda Olbrysia.</ref>

W 1858 roku w pobliżu wsi powstało osiedle [[Mędrzyki]] (Karłowo), obejmujące 2 łany.
Nieopodal znajdowało się [[Przeganisko]], osiedle i młyn wodny nad Omulwią, założone w 1752 roku; jeszcze w połowie XIX wieku obejmowało 4,5 łana i jedną chałupę.

Wiosną 1807 roku okolice Małgi były terenem działań wojennych. Nad Omulwią operował wówczas korpus obserwacyjny złożony z oddziałów polskich pod dowództwem gen. Józefa Zajączka. 25 marca doszło pod Małgą do poważniejszego starcia. Przed atakami oddziałów rosyjskich wioski bronił płk Cyprian Godebski. Z kolei 12 maja pod Małgą i Przeganiskiem doszło do jednej z najkrwawszych i najbardziej chlubnych dla polskiego oręża bitew na [[Mazury|Mazurach]] w roku 1807. Otoczonemu przez kozaków w Przeganisku polskiemu oddziałowi dowodzonemu przez kpt. Stanisława Leszczyńskiego z ratunkiem pospieszył z Małgi szef batalionu Jan Krukowiecki i nakazał żołnierzom „bronić się jak Polakom należy, do ostatniego człowieka”. Oddziały polskie w Przeganisku broniły się rzeczywiście na tyle dzielnie, że doczekały odsieczy gen. Stanisława Fiszera.

20 stycznia 1945 r. do Małgi wtargnęły wojska radzieckie. Czerwonoarmiści dokonywali zbrodni wojennych - podpalenia, mordy i gwałty były na porządku dziennym, np. gospodarza Friedriecha Brenda zamordowano, a ciało rozjechano czołgiem. Część mieszkańców ukryła się w Małej Małdze (część wsi) i wyszła dopiero w lutym. Tylko im udało się przeżyć. Połowa zabudowań wsi była spalona.

W 1947 r. do wsi przybyli Ukraińcy przesiedlani w ramach [[Akcja "Wisła"|Akcji "Wisła]]. Wyjątkowo trudna sytuacja bytowa rodziła solidarność między społecznością Mazurów, polską i ukraińską. Ludzie pomagali sobie nawzajem, chodzili też do jednego ewangelickiego kościoła.<ref>http://nidzica.wm.pl/33746,Malga-wies-ktorej-juz-nie-ma.html#axzz3k1dFzd1n</ref>

Wieś należała po [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach|II wojnie światowej]] do [[Powiat nidzicki|powiatu nidzickiego]]. Na początku lat 50. zdecydowano o utworzeniu na tych terenach poligonu wojskowego oraz ogłoszono, że Małga oraz kilka mniejszych wiosek zostaną ewakuowane. Po wysiedleniu mieszkańców wieś rozebrano, pozostawiając jedynie wieżę kościoła, wykorzystywaną przez wojsko jako punkt obserwacyjny. Poligon istniał w latach 1954-1993. Obecnie tę niegdyś jedną z największych mazurskich wsi porastają drzewa i zarośla.

Liczba mieszkańców i gospodarstw w poszczególnych okresach:

*1782 r. – 60 gospodarstw

*1818 r. – 263 osoby, 61 gospodarstw

*1939 r. – 481 osób

==Przyroda==
W pobliżu miejscowości rozciąga się [[Rezerwat Małga |rezerwat przyrody "Małga"]].
 

== Bibliografia ==
Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. II, Olsztyn 2011. 
Ambroziak Sławomir, ''Historia gminy Jedwabno''[w:] [http://www.jedwabno.pl/historia/ Strona Gminy Jedwabno] [22.08.2013] 
Ambroziak Sławomir, ''Atlantyda nad rzeką Omulew. Losy nieistniejących miejscowości położonych na granicy powiatów szczycieńskiego i nidzickiego'', Rocznik Mazurski, t. 9, 2005, ss. 3–39. 
Ambroziak Sławomir, ''Małga. Historia pewnej wsi mazurskiej'', Rocznik Mazurski, t. 4, 1999, ss. 3–12. 
Ambroziak Sławomir, ''Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór)'', Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30. 
Jasiński Janusz, ''Żołnierze polscy na Mazurach (1807)'', Olsztyn 2004. 
Jasiński Janusz, Skowronek Sławomir, ''Wschodniopruskie kampanie Napoleona. Wielka Armia i wojska polskie w 1807 roku. Historia, tradycja, legendy'', Olsztyn 2007. 
Kossert Andreas, ''Mazury. Zapomniane Południe dawnych Prus Wschodnich'', przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004. 
Nadzieja Jadwiga, ''Generał Józef Zajączek 1752-1826'', Warszawa 1975. 
Sowiński Tomasz, ''Tajemnice Warmii i Mazur'', Olsztyn 2008. 
Swędrowski Michał, ''Portret człowieka zapalczywego. Generał Jan Krukowiecki w powstaniu listopadowym'', Oświęcim 2013. 
''Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.

==Przypisy==
<references/>

[[Kategoria: Powiat szczycieński]]
[[Kategoria: Jedwabno (gmina wiejska)]]
[[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
[[Kategoria: 1301-1400]]

Małga

2023-01-16T18:14:44Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Małga
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi = Małgi
|zdjęcie = m tablica.jpg
|opis zdjęcia = Tablica informacyjna o historii wsi. Fot. Mieczysław Kalski
|rodzaj miejscowości = wieś nieistniejąca
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = szczycieński
|gmina = Jedwabno
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = brak
|rok = 2013
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC =
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 27 |sekundN = 59.40
|stopniE = 20 |minutE = 40 |sekundE = 1.98
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}} 
[[Image:malgak.jpg|thumb|right|290px|Pozostałości Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:malgaw.jpg|thumb|right|290px|Wieża Kościoła Ewangelickiego w Małdze. Fot. Mieczysław Kalski]]
[[Image:Małga wieża 2021.jpg|thumb|right|290px|Dawna wieża kościelna w Małdze, rok 2021. Fot. [[Użytkownik:Batory|Batory]]]]
''' Małga''' (również: Ruda, niem. ''Malga'') – jedna z najstarszych, a także jedna z największych wsi na terenie [[Powiat szczycieński |powiatu szczycieńskiego]], w [[Jedwabno (gmina wiejska)|gminie Jedwabno]], obecnie opuszczona.
 

== Położenie ==
Wieś położona była w południowej części [[Województwo warmińsko-mazurskie |województwa warmińsko–mazurskiego]], nad [[Rzeka Omulew|Omulwią]], w pobliżu granicy z [[Powiat nidzicki|powiatem nidzickim]].
 

== Dzieje miejscowości ==
Wieś wspominano już w 1343 roku jako Ruda – nazwa wywodzi się od rudy darniowej, z której wytapiano żelazo. Późniejsza nazwa Małga pochodzi od [[Prusowie| staropruskiego]] ''Malien'', czyli rzeki Omulew. W 1403 roku mistrz hutniczy Ekart otrzymał tu przywilej na kuźnicę żelazną; sto lat później powstała tu karczma. Poza tym w okolicy wsi osiedliło się sporo bartników, a także smolarze, rybacy, myśliwi przybywający z Mazowsza. W 1511 roku mieszkańcy wsi otrzymali zapis na 7 łanów na [[Prawo chełmińskie|prawie chełmińskim]]; w drugiej połowie tegoż stulecia wieś obejmowała 12 łanów. Pod koniec XVIII wieku Małga należała do wsi o największej liczbie mieszkańców na terenie powiatu nidzckiego.

Kościół zbudowany został przed rokiem 1579 jako filia parafii w [[Jedwabno |Jedwabnie]]. W 1898 roku do filii w Małdze uczęszczało 881 Polaków i zaledwie 30 Niemców. W latach 1900-1902 na miejscu drewnianego kościoła powstał kościół murowany. Obecnie została po nim tylko wieża będąca w fatalnym stanie. <ref>Informacje od historyka Witolda Olbrysia.</ref>

W 1858 roku w pobliżu wsi powstało osiedle [[Mędrzyki]] (Karłowo), obejmujące 2 łany.
Nieopodal znajdowało się [[Przeganisko]], osiedle i młyn wodny nad Omulwią, założone w 1752 roku; jeszcze w połowie XIX wieku obejmowało 4,5 łana i jedną chałupę.

Wiosną 1807 roku okolice Małgi były terenem działań wojennych. Nad Omulwią operował wówczas korpus obserwacyjny złożony z oddziałów polskich pod dowództwem gen. Józefa Zajączka. 25 marca doszło pod Małgą do poważniejszego starcia. Przed atakami oddziałów rosyjskich wioski bronił płk Cyprian Godebski. Z kolei 12 maja pod Małgą i Przeganiskiem doszło do jednej z najkrwawszych i najbardziej chlubnych dla polskiego oręża bitew na [[Mazury|Mazurach]] w roku 1807. Otoczonemu przez kozaków w Przeganisku polskiemu oddziałowi dowodzonemu przez kpt. Stanisława Leszczyńskiego z ratunkiem pospieszył z Małgi szef batalionu Jan Krukowiecki i nakazał żołnierzom „bronić się jak Polakom należy, do ostatniego człowieka”. Oddziały polskie w Przeganisku broniły się rzeczywiście na tyle dzielnie, że doczekały odsieczy gen. Stanisława Fiszera.

20 stycznia 1945 r. do Małgi wtargnęły wojska radzieckie. Czerwonoarmiści dokonywali zbrodni wojennych - podpalenia, mordy i gwałty były na porządku dziennym, np. gospodarza Friedriecha Brenda zamordowano, a ciało rozjechano czołgiem. Część mieszkańców ukryła się w Małej Małdze (część wsi) i wyszła dopiero w lutym. Tylko im udało się przeżyć. Połowa zabudowań wsi była spalona.

W 1947 r. do wsi przybyli Ukraińcy przesiedlani w ramach [[Akcja "Wisła"|Akcji "Wisła]]. Wyjątkowo trudna sytuacja bytowa rodziła solidarność między społecznością Mazurów, polską i ukraińską. Ludzie pomagali sobie nawzajem, chodzili też do jednego ewangelickiego kościoła.<ref>http://nidzica.wm.pl/33746,Malga-wies-ktorej-juz-nie-ma.html#axzz3k1dFzd1n</ref>

Wieś należała po [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach|II wojnie światowej]] do [[Powiat nidzicki|powiatu nidzickiego]]. Na początku lat 50. zdecydowano o utworzeniu na tych terenach poligonu wojskowego oraz ogłoszono, że Małga oraz kilka mniejszych wiosek zostaną ewakuowane. Po wysiedleniu mieszkańców wieś rozebrano, pozostawiając jedynie wieżę kościoła, wykorzystywaną przez wojsko jako punkt obserwacyjny. Poligon istniał w latach 1954-1993. Obecnie tę niegdyś jedną z największych mazurskich wsi porastają drzewa i zarośla.

Liczba mieszkańców i gospodarstw w poszczególnych okresach:

*1782 r. – 60 gospodarstw

*1818 r. – 263 osoby, 61 gospodarstw

*1939 r. – 481 osób

==Przyroda==
W pobliżu miejscowości rozciąga się [[Rezerwat Małga |rezerwat przyrody "Małga"]].
 

== Bibliografia ==
Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', t. II, Olsztyn 2011. 
Ambroziak Sławomir, ''Historia gminy Jedwabno''[w:] [http://www.jedwabno.pl/historia/ Strona Gminy Jedwabno] [22.08.2013] 
Ambroziak Sławomir, ''Atlantyda nad rzeką Omulew. Losy nieistniejących miejscowości położonych na granicy powiatów szczycieńskiego i nidzickiego'', Rocznik Mazurski, t. 9, 2005, ss. 3–39. 
Ambroziak Sławomir, ''Małga. Historia pewnej wsi mazurskiej'', Rocznik Mazurski, t. 4, 1999, ss. 3–12. 
Ambroziak Sławomir, ''Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór)'', Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30. 
Jasiński Janusz, ''Żołnierze polscy na Mazurach (1807)'', Olsztyn 2004. 
Jasiński Janusz, Skowronek Sławomir, ''Wschodniopruskie kampanie Napoleona. Wielka Armia i wojska polskie w 1807 roku. Historia, tradycja, legendy'', Olsztyn 2007. 
Kossert Andreas, ''Mazury. Zapomniane Południe dawnych Prus Wschodnich'', przeł. Barbara Ostrowska, Warszawa 2004. 
Nadzieja Jadwiga, ''Generał Józef Zajączek 1752-1826'', Warszawa 1975. 
Sowiński Tomasz, ''Tajemnice Warmii i Mazur'', Olsztyn 2008. 
Swędrowski Michał, ''Portret człowieka zapalczywego. Generał Jan Krukowiecki w powstaniu listopadowym'', Oświęcim 2013. 
''Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu'', red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.

==Przypisy==
<references/>

[[Kategoria: Powiat szczycieński]]
[[Kategoria: Jedwabno (gmina wiejska)]]
[[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
[[Kategoria: 1301-1400]]

Plik:Małga wieża 2021.jpg

2023-01-16T18:12:23Z

Batory: Nieistniejąca wieś Małga - wieża kościelna. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, listopad 2021.

== Opis ==
Nieistniejąca wieś Małga - wieża kościelna. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, listopad 2021.
== Licencja ==
{{CC-BY-SA}}

Kudyny

2023-01-01T14:59:50Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Kudyny
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 53 |minutN = 59 |sekundN = 16
|stopniE = 19 |minutE = 47 |sekundE = 14
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Kudyny''' (niem. ''Komthurhof'') - dawna wieś niesołecka w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.
== Położenie ==
Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w pobliżu granicy z [[powiat ostródzki|powiatem ostródzkim]], na drodze Zielonka Pasłęcka-Kalnik, na odcinku między Kroninem a drogami rozchodzącymi się do miejscowości Zielno (do Kwitajn) i Prętki (do Kalnika), obok Tulna (które znajduje się na południowy wschód od Kudyn).
== Dzieje miejscowości ==
Wiadomo że była tu posiadłość (jedna z najmniejszych w okolicy) należąca do pobliskich Kwitajn (niem. ''Quittainen''). Pierwsza znana wzmianka o wsi pochodzi przynajmniej z 1319 roku, kiedy to Friedrich von Wildenberg, przyszły Wielki Komtur Zakonu Krzyżackiego, nadał 18 hektarów ziemi Kammerer Thoranowi w zamian za usługi konne. Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego z czasem dokładał więcej ziemi, aż obszar wyniósł ostatecznie 150 hektarów.

W 1890 zarządczą majątku w Kudynach był Gustav Liedtke, a później jego syn Fritz Liedtke (ur. 1888, zm. 1971). W 1927 na skutek konfliktu z nowym hrabią w Kwitajnach, Fritz wyemigrował do Afryki Południowo-Zachodniej (obecna Namibia), w okolicę farmy Okondura, założonej właśnie prze rodzinę Liedtków, która istnieje do dziś. Kolejnym - i jak się okazało ostatnim - zarządczą majątku został Bruno Kluth (ur. 1895, zm. 1973), który na początku 1945 roku zdołał uciec konną wraz z rodziną przed nadciągającą Armią Czerwoną.

W latach 60. Kluth odwiedził dawne Prusy Wschodnie, wtedy już należące w większości do Polski. Odwiedził też Kudyny, i znalazł gospodarstwo w zaniedbanym stanie (wtedy stały jeszcze wszystkie budynki). W latach 80. wieś już nie istniała. Obecnie na terenie dawnego majątku porastają drzewa i bez, i przy braku wiedzy o istnieniu miejscowości, łatwo można przejść lub przejechać obok, nie zauważając nic.
== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]]
== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Kudyny_1.jpg|<center>Dawny wjazd na podwórko. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Kudyny_ruiny_1.jpg|<center>Ruiny dawnego zabudowania w Kudynach. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_ruiny_2.jpg|<center>Ruiny czegoś na wzór studni. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_2.jpg|<center>Dawne ślady miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, październik 2021.
File:Kudyny_3.jpg|<center>Droga do Kronina. Widoczne miejsce gdzie był wjazd na podwórko, znajdujący się przy drzewach na wprost zdjęcia. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.
File:Kudyny_4.png|<center>Zarośnięty teren w miejscu dawnej miejscowości. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, czerwiec 2021.

Malinowo (gmina Pasłęk)

2023-01-01T14:53:33Z

Batory:

{{Wieś infobox
|nazwa = Malinowo
|herb wsi =
|flaga wsi =
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = Malinowo 2005.jpg
|opis zdjęcia = Zdjęcie satelitarne z 2005 roku - Malinowo. Źródło: Google Earth Pro
|rodzaj miejscowości = wieś niesołecka
|województwo = warmińsko-mazurskie
|powiat = elbląski
|gmina = Pasłęk
|miejscowość podstawowa =
|sołectwo =
|wysokość =
|liczba ludności = 0
|rok = 2023
|strefa numeracyjna =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|SIMC = 1045134
|mapa wsi =
|kod mapy = PL-WN
|stopniN = 54 |minutN = 03 |sekundN = 18.6
|stopniE = 19 |minutE = 45 |sekundE = 19.6
|commons =
|wikipodróże =
|wikisłownik =
|www =
}}
'''Malinowo''' (niem. ''Amalienhof'') - dawny majątek i wieś niesołecka w Polsce, położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat elbląski|powiecie elbląskim]], w [[Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)|gminie Pasłęk]].
== Dzieje miejscowości ==
Nie są znane prawie żadne szczegóły dotyczące historii wioski. Majątek należał do pobliskich Kwitajn (niem. ''Quittainen''), razem z [[Maciejowizna|Maciejowizną]] (niem. ''Matzweißen''), która znajdowała się na północ od Malinowa. Wiadomo natomiast, że dzierżawcami majątku byli, zaczynając przynajmniej od XIX w., byli Liedtkowie (którzy później dostali również Kudyny). Friedrich Liedtke, który w 1849 poślubił Charlotte Daniel z [[Rogajny|Rogajn]], otrzymał Malinowo od rodziny Dönhoff z Kwitajn, jako długoterminową dzierżawę. To tutaj urodził się Gustav Liedtke, ojciec Fritza Liedtke, który później zarządzał Kudynami. Sytuacja gospodarcza w Malinowie, pomimo trudności z jakimi musiała się zmagać, pozostała stabilna. W latach 80. XIX w. Friedrich Liedtke otrzymał możliwość przejęcia dwóch kolejnych gospodarstw jako długoterminowej dzierżawy dla swoich dzieci. Jego najstarsza córka, która wyszła za Jordana, nadal zarządzała Malinowem, kiedy Friedrich przeszedł na emeryturę. Druga córka, która wyszła za Kunze, otrzymała duży dwór Leżnica. Trzecia córka otrzymała odszkodowanie pewną sumą pieniędzy. Ojciec wydzierżawił [[Kudyny]] swojemu synowi Gustavowi. Friedrich Liedtke zmarł w 1894 roku w wieku 75 lat.

Johannes Foth, mieszkający w Malinowie, był później dzierżawcą majątku w Maciejowiznie.

W 1910 w Malinowie było 32 mieszkańców.

Nie znamy nazwisk osób które osiedliły się tu po wojnie, ani daty kiedy ostatnia osoba opuściła miejscowość. Na starych zdjęciach satelitarnych, pomiędzy 2005 a 2011, widać jeszcze jakby ostatnie zabudowania miejscowości - jeden, prawdopodobnie nie zachowany w całości, domek.

== Bibliografia ==
Helga Tödt, ''Okondura: Von Ostpreußen nach Südwestafrika'', 2013

[[Kategoria: Miejscowość]] [[Kategoria: Powiat elbląski]] [[Kategoria: Pasłęk (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie nieistniejące]] [[Kategoria: Wsie niesołeckie]]

== Galeria zdjęć ==
<gallery mode=packed widths=200px heights=200px class="left">
File:Malinowo_1.jpg|<center>Miejsce gdzie stał budynek ze zdjęcia satelitarnego; przy dobrym spojrzeniu można zauważyć jeszcze resztki ścianek budynku. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_2.jpg|<center>Główna droga w Malinowie, w kierunku rozejścia się dróg do Maciejowizny i Leżnicy. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.
File:Malinowo_3.jpg|<center>Miejsce, gdzie była droga. Widok w kierunku Maciejowizny. Zdjęcie zrobione przez użytkownika Batory, lipiec 2022.