https://encyklopedia.warmia.mazury.pl/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=CormoEncyklopedia Warmii i Mazur - Wkład użytkownika [pl]2026-07-28T16:16:00ZWkład użytkownikaMediaWiki 1.46.0https://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:Wie%C5%9B_infobox&diff=158714Szablon:Wieś infobox2026-07-16T13:26:11Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>{| class="infobox" cellpadding="4"<br />
{{infobox nagłówek<br />
|{{{nazwa}}}<br />
|wiersz=style="text-align:center; background:yellow; font-size:120%;font-weight:bold; border-bottom:1px solid #aaa;"<br />
|wiersz2=class="naglowek"<br />
}}<br />
{{infobox nagłówek<br />
|<br />
|wiersz=style=""<br />
|wiersz2=class="naglowekPusta"<br />
}}<br />
{{infobox nagłówek<br />
|<hr/><br />
|wiersz=style=""<br />
|wiersz2=class="naglowekLinia"<br />
}}<br />
{{infobox grafika dodaj<br />
|1={{{herb wsi}}}<br />
|2={{{flaga wsi}}}<br />
|3=[[Plik:{{{herb wsi}}}|100px|Herb]]<br />
|4=[[Plik:{{{flaga wsi}}}|border|100px|Flaga]]<br />
|5={{#if:{{{herb artykuł}}}|[[{{{herb artykuł}}}|Herb {{{dopełniacz wsi<includeonly>|wsi</includeonly>}}}]]|{{#ifexist:Herb {{{dopełniacz wsi}}}|[[Herb {{{dopełniacz wsi}}}]]|Herb {{{dopełniacz wsi<includeonly>|wsi</includeonly>}}}}}}}<br />
|6=Flaga {{{dopełniacz wsi<includeonly>|wsi</includeonly>}}}<br />
|pole=style="text-align:center;background-color:white;"<br />
|wiersz=class="herb"<br />
}}<br />
{{infobox nagłówek dodaj|{{{zdjęcie}}}<br />
|2=[[Plik:{{{zdjęcie}}}|240px|{{#if:{{{opis zdjęcia}}}|{{{opis zdjęcia}}}|{{{nazwa}}}}}]]{{#if:{{{opis zdjęcia}}}|<br /><div class="opisZdjecia">{{{opis zdjęcia}}}</div>}}<br />
|pole=style="text-align:center;background-color:white;"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{rodzaj miejscowości<includeonly>|</includeonly>}}}<br />
|Rodzaj miejscowości<br />
|{{{rodzaj miejscowości}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz<br />
|Państwo<br />
|{{państwo|POL}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz<br />
|Województwo<br />
|{{#if:{{{województwo}}}|{{{województwo}}}|{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategoria:Wieś infobox z błędem - województwo]]}}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz<br />
|Powiat<br />
|{{#if:{{{powiat}}}|{{{powiat}}}|{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategoria:Wieś infobox z błędem - powiat]]}}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz<br />
|Gmina<br />
|{{#if:{{{gmina}}}|{{{gmina}}}|{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategoria:Wieś infobox z błędem - gmina]]}}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{miejscowość podstawowa<includeonly>|</includeonly>}}}<br />
|Część miejscowości<br />
|{{{miejscowość podstawowa}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{sołectwo}}}<br />
|Sołectwo<br />
|{{{sołectwo}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{wysokość}}}<br />
|Wysokość<br />
|{{{wysokość}}} [[metr|m]] [[wysokość bezwzględna|n.p.m.]]<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{liczba ludności}}}<br />
|Liczba ludności {{#if:{{{rok}}}|<span style="font-size:x-small;">({{{rok}}})</span>}}<br />
|{{{liczba ludności}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{strefa numeracyjna}}}<br />
|Strefa numeracyjna<br />
|{{{strefa numeracyjna}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{kod pocztowy}}}<br />
|Kod pocztowy<br />
|{{{kod pocztowy}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{tablice rejestracyjne}}}<br />
|Tablice rejestracyjne<br />
|{{{tablice rejestracyjne}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox wiersz dodaj|{{{SIMC}}}<br />
|[[SIMC]]<br />
|{{{SIMC}}}<br />
|wiersz=class="infoboksDane"<br />
}}<br />
{{infobox nagłówek dodaj|{{{mapa wsi}}}<br />
|Położenie wsi<br />[[{{{mapa wsi}}}|220px|Położenie wsi]]<br />
|pole=style="background-color:white;border: 0px solid red;"<br />
|wiersz=style="background-color:white;border: 0px solid red;"<br />
}}<br />
{{infobox mapa lokalizacyjna<br />
|mapa = {{#if:{{{kod mapy|}}}|{{{kod mapy}}}|{{#switch:{{{województwo}}}<br />
|[[województwo dolnośląskie]]<br />
|[[województwo dolnośląskie|dolnośląskie]]<br />
|[[Województwo dolnośląskie]]<br />
|[[Województwo dolnośląskie|dolnośląskie]]<br />
|{{państwo|dolnośląskie}} = dolnośląskie<br />
<br />
|[[województwo kujawsko-pomorskie]]<br />
|[[województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskie]]<br />
|[[Województwo kujawsko-pomorskie]]<br />
|[[Województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskie]]<br />
|{{państwo|kujawsko-pomorskie}} = kujawsko-pomorskie<br />
<br />
|[[województwo lubelskie]]<br />
|[[województwo lubelskie|lubelskie]]<br />
|[[Województwo lubelskie]]<br />
|[[Województwo lubelskie|lubelskie]]<br />
|{{państwo|lubelskie}} = lubelskie<br />
<br />
|[[województwo lubuskie]]<br />
|[[województwo lubuskie|lubuskie]]<br />
|[[Województwo lubuskie]]<br />
|[[Województwo lubuskie|lubuskie]]<br />
|{{państwo|lubuskie}} = lubuskie<br />
<br />
|[[województwo łódzkie]]<br />
|[[województwo łódzkie|łódzkie]]<br />
|[[Województwo łódzkie]]<br />
|[[Województwo łódzkie|łódzkie]]<br />
|{{państwo|łódzkie}} = łódzkie<br />
<br />
|[[województwo małopolskie]]<br />
|[[województwo małopolskie|małopolskie]]<br />
|[[Województwo małopolskie]]<br />
|[[Województwo małopolskie|małopolskie]]<br />
|{{państwo|małopolskie}} = małopolskie<br />
<br />
|[[województwo mazowieckie]]<br />
|[[województwo mazowieckie|mazowieckie]]<br />
|[[Województwo mazowieckie]]<br />
|[[Województwo mazowieckie|mazowieckie]]<br />
|{{państwo|mazowieckie}} = mazowieckie<br />
<br />
|[[województwo opolskie]]<br />
|[[województwo opolskie|opolskie]]<br />
|[[Województwo opolskie]]<br />
|[[Województwo opolskie|opolskie]]<br />
|{{państwo|opolskie}} = opolskie<br />
<br />
|[[województwo podkarpackie]]<br />
|[[województwo podkarpackie|podkarpackie]]<br />
|[[Województwo podkarpackie]]<br />
|[[Województwo podkarpackie|podkarpackie]]<br />
|{{państwo|podkarpackie}} = podkarpackie<br />
<br />
|[[województwo podlaskie]]<br />
|[[województwo podlaskie|podlaskie]]<br />
|[[Województwo podlaskie]]<br />
|[[Województwo podlaskie|podlaskie]]<br />
|{{państwo|podlaskie}} = podlaskie<br />
<br />
|[[województwo pomorskie]]<br />
|[[województwo pomorskie|pomorskie]]<br />
|[[Województwo pomorskie]]<br />
|[[Województwo pomorskie|pomorskie]]<br />
|{{państwo|pomorskie}} = pomorskie<br />
<br />
|[[województwo śląskie]]<br />
|[[województwo śląskie|śląskie]]<br />
|[[Województwo śląskie]]<br />
|[[Województwo śląskie|śląskie]]<br />
|{{państwo|śląskie}} = śląskie<br />
<br />
|[[województwo świętokrzyskie]]<br />
|[[województwo świętokrzyskie|świętokrzyskie]]<br />
|[[Województwo świętokrzyskie]]<br />
|[[Województwo świętokrzyskie|świętokrzyskie]]<br />
|{{państwo|świętokrzyskie}} = świętokrzyskie<br />
<br />
|[[województwo warmińsko-mazurskie]]<br />
|[[województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskie]]<br />
|[[Województwo warmińsko-mazurskie]]<br />
|[[Województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskie]]<br />
|{{państwo|warmińsko-mazurskie}} = warmińsko-mazurskie<br />
<br />
|[[województwo wielkopolskie]]<br />
|[[województwo wielkopolskie|wielkopolskie]]<br />
|[[Województwo wielkopolskie]]<br />
|[[Województwo wielkopolskie|wielkopolskie]]<br />
|{{państwo|wielkopolskie}} = wielkopolskie<br />
<br />
|[[województwo zachodniopomorskie]]<br />
|[[województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskie]]<br />
|[[Województwo zachodniopomorskie]]<br />
|[[Województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskie]]<br />
|{{państwo|zachodniopomorskie}} = <br />
<br />
|[[Kategoria:Wieś infobox - zły kod mapy]]}}<br />
}}<br />
|szerokość = {{#expr:(0{{{stopniN|}}}+(0{{{minutN|}}}+0{{{sekundN|}}}/60)/60)}}<br />
|szerokość stopnie = {{{stopniN|}}}<noinclude>0</noinclude><br />
|szerokość minuty = {{{minutN|}}}<br />
|szerokość sekundy = {{{sekundN|}}}<br />
|szerokość kierunek = N<br />
|długość = {{#expr:(0{{{stopniE|}}}+(0{{{minutE|}}}+0{{{sekundE|}}}/60)/60)}}<br />
|długość stopnie = {{{stopniE|}}}<br />
|długość minuty = {{{minutE|}}}<br />
|długość sekundy = {{{sekundE|}}}<br />
|długość kierunek = E<br />
|współrzędne = {{#if:{{{stopniN|}}}|{{{stopniN}}} {{{minutN|0}}} {{{sekundN|0}}} N {{{stopniE}}} {{{minutE|0}}} {{{sekundE|0}}} E}}<br />
|opis = {{#if:{{{opis miejsca<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{opis miejsca}}}|{{{nazwa}}}}}<br />
|dwie mapy = nie<br />
|kategoria = Wieś infobox<br />
}}<br />
{{infobox projekt|c<br />
|{{{commons}}}|<br />
}}<br />
{{infobox projekt|voy<br />
|{{{wikipodróże<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />
}}<br />
{{infobox projekt|wikt<br />
|{{{wikisłownik<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />
}}<br />
{{infobox nagłówek dodaj|{{{www}}}<br />
|[{{{www}}} Strona internetowa miejscowości]<br />
|pole=style="border-top:1px solid #aaa; text-align:left;"<br />
}}<br />
|}<br />
{{#if:{{{stopniN|}}}|{{#if:{{{kod mapy|}}}{{NAMESPACE}}||{{#switch:{{{województwo}}}<br />
|[[województwo dolnośląskie]]<br />
|[[województwo dolnośląskie|dolnośląskie]]<br />
|[[Województwo dolnośląskie]]<br />
|[[Województwo dolnośląskie|dolnośląskie]]<br />
|{{państwo|dolnośląskie}}<br />
<br />
|[[województwo kujawsko-pomorskie]]<br />
|[[województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskie]]<br />
|[[Województwo kujawsko-pomorskie]]<br />
|[[Województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskie]]<br />
|{{państwo|kujawsko-pomorskie}}<br />
<br />
|[[województwo lubelskie]]<br />
|[[województwo lubelskie|lubelskie]]<br />
|[[Województwo lubelskie]]<br />
|[[Województwo lubelskie|lubelskie]]<br />
|{{państwo|lubelskie}}<br />
<br />
|[[województwo lubuskie]]<br />
|[[województwo lubuskie|lubuskie]]<br />
|[[Województwo lubuskie]]<br />
|[[Województwo lubuskie|lubuskie]]<br />
|{{państwo|lubuskie}}<br />
<br />
|[[województwo łódzkie]]<br />
|[[województwo łódzkie|łódzkie]]<br />
|[[Województwo łódzkie]]<br />
|[[Województwo łódzkie|łódzkie]]<br />
|{{państwo|łódzkie}}<br />
<br />
|[[województwo małopolskie]]<br />
|[[województwo małopolskie|małopolskie]]<br />
|[[Województwo małopolskie]]<br />
|[[Województwo małopolskie|małopolskie]]<br />
|{{państwo|małopolskie}}<br />
<br />
|[[województwo mazowieckie]]<br />
|[[województwo mazowieckie|mazowieckie]]<br />
|[[Województwo mazowieckie]]<br />
|[[Województwo mazowieckie|mazowieckie]]<br />
|{{państwo|mazowieckie}}<br />
<br />
|[[województwo opolskie]]<br />
|[[województwo opolskie|opolskie]]<br />
|[[Województwo opolskie]]<br />
|[[Województwo opolskie|opolskie]]<br />
|{{państwo|opolskie}}<br />
<br />
|[[województwo podkarpackie]]<br />
|[[województwo podkarpackie|podkarpackie]]<br />
|[[Województwo podkarpackie]]<br />
|[[Województwo podkarpackie|podkarpackie]]<br />
|{{państwo|podkarpackie}}<br />
<br />
|[[województwo podlaskie]]<br />
|[[województwo podlaskie|podlaskie]]<br />
|[[Województwo podlaskie]]<br />
|[[Województwo podlaskie|podlaskie]]<br />
|{{państwo|podlaskie}}<br />
<br />
|[[województwo pomorskie]]<br />
|[[województwo pomorskie|pomorskie]]<br />
|[[Województwo pomorskie]]<br />
|[[Województwo pomorskie|pomorskie]]<br />
|{{państwo|pomorskie}}<br />
<br />
|[[województwo śląskie]]<br />
|[[województwo śląskie|śląskie]]<br />
|[[Województwo śląskie]]<br />
|[[Województwo śląskie|śląskie]]<br />
|{{państwo|śląskie}}<br />
<br />
|[[województwo świętokrzyskie]]<br />
|[[województwo świętokrzyskie|świętokrzyskie]]<br />
|[[Województwo świętokrzyskie]]<br />
|[[Województwo świętokrzyskie|świętokrzyskie]]<br />
|{{państwo|świętokrzyskie}}<br />
<br />
|[[województwo warmińsko-mazurskie]]<br />
|[[województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskie]]<br />
|[[Województwo warmińsko-mazurskie]]<br />
|[[Województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskie]]<br />
|{{państwo|warmińsko-mazurskie}}<br />
<br />
|[[województwo wielkopolskie]]<br />
|[[województwo wielkopolskie|wielkopolskie]]<br />
|[[Województwo wielkopolskie]]<br />
|[[Województwo wielkopolskie|wielkopolskie]]<br />
|{{państwo|wielkopolskie}}<br />
<br />
|[[województwo zachodniopomorskie]]<br />
|[[województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskie]]<br />
|[[Województwo zachodniopomorskie]]<br />
|[[Województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskie]]<br />
|{{państwo|zachodniopomorskie}} = <br />
<br />
|[[Kategoria:Wieś infobox - zły kod mapy]]}}<br />
}}}}<br />
{{#if:{{{commons}}}|{{#if:{{{zdjęcie}}}{{NAMESPACE}}{{{mapa wsi}}}||[[Kategoria:Wieś infobox - jest commons a bez ilustracji]]}}}}<br />
<noinclude>{{dokumentacja}}</noinclude></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Duplicate-args-category&diff=158713MediaWiki:Duplicate-args-category2026-07-14T07:27:41Z<p>Cormo: Utworzono nową stronę "-"</p>
<hr />
<div>-</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158711Strona główna2026-07-08T13:01:07Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><span class="sg-hero-logo"><img src="/images/ceiklogo.png" style="max-height:75px;width:auto;flex-shrink:0;" alt="CEiIK Olsztyn"></span></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158710Strona główna2026-07-08T12:43:06Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><span class="sg-hero-logo"><img src="/images/ceiklogo.png" style="max-height:75px;width:auto;flex-shrink:0;" alt="CEiIK Olsztyn"></span></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158709Strona główna2026-07-08T12:42:37Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><span class="sg-hero-logo"><img src="/images/ceiklogo.png" style="max-height:75px;width:auto;flex-shrink:0;" alt="CEiIK Olsztyn"></span></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">PrzeglÄ…daj encyklopediÄ™</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158708Strona główna2026-07-07T11:16:38Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><span class="sg-hero-logo"><img src="/images/ceiklogo.png" style="max-height:75px;width:auto;flex-shrink:0;" alt="CEiIK Olsztyn"></span></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158707Strona główna2026-07-07T11:14:21Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><img src="/images/ceiklogo.png" style="max-height:75px;width:auto;flex-shrink:0;" alt="CEiIK Olsztyn"></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158706Strona główna2026-07-07T11:11:53Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><img src="/images/ceiklogo.png" style="float:left;margin:0 1em 1em 0;max-height:75px;width:auto;" alt="CEiIK Olsztyn"></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158705Strona główna2026-07-07T11:11:38Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><img src="/images/ceiklogo.png" style="float:left;margin:0 1em 1em 0;max-height:50px;width:auto;" alt="CEiIK Olsztyn"></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158704Strona główna2026-07-07T10:58:54Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><img src="/images/ceiklogo.png" style="float:left;margin:0 1em 1em 0;max-height:100px;width:auto;" alt="CEiIK Olsztyn"></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Masuren2.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Luk4.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158703Strona główna2026-07-07T10:57:27Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><html><img src="/images/ceiklogo.png" style="float:left;margin:0 1em 1em 0;max-height:100px;width:auto;" alt="CEiIK Olsztyn"></html><div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Mazury.jpg|300px|link=Mazury]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Mazury]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Mazury''' – region geograficzny i kulturowy Polski północno-wschodniej, współcześnie położony w granicach województwa warmińsko-mazurskiego. Słyną z niezliczonych jezior, lasów i szlaków wodnych.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Mazury|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Warmia.jpg|300px|link=Warmia]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Warmia]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Warmia''' – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus. Współcześnie znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Warmia|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski. Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158702Strona główna2026-07-07T10:08:06Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero">[[Image:Logoue.jpg|left|100px|link=Encyklopedia Warmii i Mazur]]<div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski (w 2014 stanowi jedno z 16 województw). Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]] i luterańskiej [[diecezja mazurska|diecezji mazurskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Jest miastem na prawach powiatu. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'', ros. ''Элк'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Spo%C5%82ecze%C5%84stwo"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Społeczeństwo</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Stowarzyszenia, organizacje, samorządowcy i życie społeczne mieszkańców Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki i imprezy sportowe w regionie warmińsko-mazurskim.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div><div class="sg-kat-wszystkie"><a href="/wiki/Specjalna:Kategorie">Pokaż wszystkie kategorie →</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158701Strona główna2026-07-07T10:05:24Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero">[[Image:Logoue.jpg|left|100px|link=Encyklopedia Warmii i Mazur]]<div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski (w 2014 stanowi jedno z 16 województw). Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]] i luterańskiej [[diecezja mazurska|diecezji mazurskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Jest miastem na prawach powiatu. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'', ros. ''Элк'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-grid"><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Administracja_i_polityka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Administracja i polityka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Samorząd, urzędy, starostowie, burmistrzowie i życie polityczne województwa warmińsko-mazurskiego.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Archidiecezja_warmińska"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kościół i religia</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Parafie, kościoły, zakony i biskupi warmińscy – życie religijne regionu od średniowiecza po dziś.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Kultura"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Kultura i sztuka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Pisarze, muzycy, artyści, muzea, teatry i instytucje kultury Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Edukacja_i_nauka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Edukacja i nauka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Szkoły wszystkich szczebli, uczelnie wyższe, ośrodki badawcze i środowisko naukowe regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Sport_i_turystyka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Sport i turystyka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Sportowcy, kluby, szlaki turystyczne i organizacje turystyczne na warmińsko-mazurskim pojezierzu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Gospodarka</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Rolnictwo, przemysł, organizacje gospodarcze i rozwój ekonomiczny regionu na przestrzeni wieków.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Przyroda"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Przyroda i środowisko</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Jeziora, rzeki, rezerwaty przyrody i chronione gatunki – naturalne bogactwo Warmii i Mazur.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Budownictwo_ludowe"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Budownictwo i zabytki</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Budownictwo ludowe, zamki, kościoły, cmentarze zabytkowe i architektura regionu.</div></a><br />
<a class="sg-kat-kafel" href="/wiki/Kategoria:Wielkie_postaci_Warmii_i_Mazur"><div class="sg-kat-kafel-tytul">Wielkie postaci</div><div class="sg-kat-kafel-opis">Wybitni ludzie związani z regionem – uczeni, duchowni, artyści i działacze społeczni.</div></a><br />
</div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158700Strona główna2026-07-07T10:00:26Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero">[[Image:Logoue.jpg|left|100px|link=Encyklopedia Warmii i Mazur]]<div class="sg-hero-tresc"><div class="sg-hero-tytul">Witamy w [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-opis">Encyklopedia Warmii i Mazur to internetowy zbiór wiedzy o regionie – jego historii, przyrodzie, kulturze, gospodarce, religii i ludziach. Liczy ponad '''7500 haseł'''. Siostrzany [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykon Kultury Warmii i Mazur] zawiera blisko 6000 artykułów.<br><br>Zapraszamy do lektury, rejestracji i samodzielnego współredagowania zbioru.</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski (w 2014 stanowi jedno z 16 województw). Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]] i luterańskiej [[diecezja mazurska|diecezji mazurskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Jest miastem na prawach powiatu. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'', ros. ''Элк'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-lista"><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Historia">Historia</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Przyroda">Przyroda</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka">Gospodarka</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Kultura">Kultura i tradycja</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Religia">Religia</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Polityka">Polityka</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Edukacja">Edukacja</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Sport">Sport</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Miejscowości">Miejscowości</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Biografie">Biografie</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158699Strona główna2026-07-07T09:57:22Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-hero"><div class="sg-hero-logo">[[Image:Logoue.jpg|80px|link=Encyklopedia Warmii i Mazur]]</div><div class="sg-hero-tytul">Encyklopedia Warmii i Mazur</div><div class="sg-hero-opis">Ponad 7500 haseł o historii, przyrodzie, kulturze i ludziach regionu.<br>Odkrywaj Warmię i Mazury razem z nami.</div><div class="sg-hero-meta">W siostrzanym [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykonie Kultury Warmii i Mazur] – blisko 6000 haseł. '''Zapraszamy do współredagowania!'''</div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski (w 2014 stanowi jedno z 16 województw). Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]] i luterańskiej [[diecezja mazurska|diecezji mazurskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Jest miastem na prawach powiatu. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'', ros. ''Элк'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><div class="sg-kat-naglowek">Przeglądaj encyklopedię</div><html><div class="sg-kat-lista"><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Historia">Historia</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Przyroda">Przyroda</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Gospodarka">Gospodarka</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Kultura">Kultura i tradycja</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Religia">Religia</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Polityka">Polityka</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Edukacja">Edukacja</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Sport">Sport</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Miejscowości">Miejscowości</a><a class="sg-kat-pill" href="/wiki/Kategoria:Biografie">Biografie</a></div></html></div><br />
<br />
<div class="sg-stopka">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158698Strona główna2026-07-07T09:54:00Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-intro">[[Image:Logoue.jpg|thumb|left|130px]]<div class="sg-intro-tekst"><center>Witamy na stronach [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]].<br>Zapraszamy w fascynującą podróż po naszym regionie, po jego historii i współczesności, jego kulturze i tradycji, przyrodzie, gospodarce, religii i polityce, edukacji i sporcie. W Encyklopedii znajdziecie ponad 7500 haseł, a w siostrzanym [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykonie Kultury Warmii i Mazur] – blisko 6000.<br>'''Zapraszamy wszystkich Państwa do współpracy. Zapraszamy do lektury haseł, do rejestracji w systemie i samodzielnego współredagowania zbioru.'''<br>Pamiętajmy jednak, że zawsze będziemy na początku tej drogi. Praca z Encyklopedią nigdy się nie skończy...</center></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski (w 2014 stanowi jedno z 16 województw). Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]] i luterańskiej [[diecezja mazurska|diecezji mazurskiej]]).</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Jest miastem na prawach powiatu. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><div class="sg-karta-tresc"><div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'', ros. ''Элк'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div></div></div><br />
<br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-kategorie"><br />
<div class="sg-kat-naglowek">Kategorie główne</div><br />
<div class="sg-kat-lista"><br />
* [[Kategoria:Historia|Historia]]<br />
* [[Kategoria:Przyroda|Przyroda]]<br />
* [[Kategoria:Gospodarka|Gospodarka]]<br />
* [[Kategoria:Kultura|Kultura i tradycja]]<br />
* [[Kategoria:Religia|Religia]]<br />
* [[Kategoria:Polityka|Polityka]]<br />
* [[Kategoria:Edukacja|Edukacja]]<br />
* [[Kategoria:Sport|Sport]]<br />
* [[Kategoria:Miejscowości|Miejscowości]]<br />
* [[Kategoria:Biografie|Biografie]]<br />
</div><br />
</div><br />
<br />
[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]<br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158697Strona główna2026-07-07T09:50:15Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<br />
<div class="sg-intro"><br />
[[Image:Logoue.jpg|thumb|left|130px]]<br />
<div class="sg-intro-tekst"><br />
<center><br />
Witamy na stronach [[Encyklopedia Warmii i Mazur|Encyklopedii Warmii i Mazur]].<br />
<br>Zapraszamy w fascynującą podróż po naszym regionie, po jego historii i współczesności, jego kulturze i tradycji, przyrodzie, gospodarce, religii i polityce, edukacji i sporcie.<br />
W Encyklopedii znajdziecie ponad 7500 haseł, a w siostrzanym [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykonie Kultury Warmii i Mazur] – blisko 6000.<br />
<br>'''Zapraszamy wszystkich Państwa do współpracy. Zapraszamy do lektury haseł, do rejestracji w systemie i samodzielnego współredagowania zbioru.'''<br />
<br>Pamiętajmy jednak, że zawsze będziemy na początku tej drogi. Praca z Encyklopedią nigdy się nie skończy...<br />
</center><br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-linki"><br />
*[[Kategorie główne w Encyklopedii Warmii i Mazur]]<br />
[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]<br />
</div><br />
<br />
----<br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:przyroda_jezioro_mamry.jpg|300px|link=Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[Województwo warmińsko-mazurskie]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">'''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski (w 2014 stanowi jedno z 16 województw). Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[Województwo warmińsko-mazurskie|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:Panorama Olsztyna.jpg|300px|link=Olsztyn]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[Olsztyn]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">'''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]] i luterańskiej [[diecezja mazurska|diecezji mazurskiej]]). Nazwa miasta w brzmieniu niemieckim – ''Allenstein'' – oznacza "zamek nad [[Rzeka Łyna|Łyną]]".</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[Olsztyn|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:Elbląg miasto.jpg|300px|link=Elbląg]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[Elbląg]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">'''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Jest miastem na prawach powiatu, stanowi siedzibę władz [[Powiat elbląski|powiatu ziemskiego elbląskiego]]. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[Elbląg|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:Domy Ełk.JPG|300px|link=Ełk]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[Ełk]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">'''Ełk''' (niem. ''Lyck'', lit. ''Lukas'', ros. ''Элк'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1975–1998 należało do województwa suwalskiego.</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[Ełk|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div><br />
<br />
</div><br />
<br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158696Strona główna2026-07-07T09:49:57Z<p>Cormo: UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „=Test=”</p>
<hr />
<div>=Test=</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&diff=158695Strona główna2026-07-07T09:49:25Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>=== <!-- =========================================================================================================================== --><br />
<!-- Szablon ukończony. Jak podamy pusty tekst w polu "haslo_x" (x: liczby od 1 do 4), to takie hasło zostanie pominięte --><br />
<!-- Hasła wyświetlane zgodnie z "numerami haseł" --><br />
<!-- =========================================================================================================================== --><br />
{{DefiniujStroneGlowna<br />
|TopTekst = [[Image:Logoue.jpg|thumb|left|130px]]<br><center> Witamy na stronach [[Encyklopedia Warmii i Mazur |Encyklopedii Warmii i Mazur]]. <br>Zapraszamy w fascynującą podróż po naszym regionie, po jego historii i współczesności, jego kulturze i tradycji, przyrodzie, gospodarce, religii i polityce, edukacji i sporcie. W Encyklopedii znajdziecie ponad 7500 haseł, a w siostrzanym [http://www.leksykonkultury.ceik.eu Leksykonie Kultury Warmii i Mazur] – blisko 6000. <br>'''Zapraszamy wszystkich Państwa do współpracy. Zapraszamy do lektury haseł, do rejestracji w systemie i samodzielnego współredagowania zbioru.''' <br> Pamiętajmy jednak, że zawsze będziemy na początku tej drogi. Praca z Encyklopedią nigdy się nie skończy...</center><br />
*[[Kategorie główne w Encyklopedii Warmii i Mazur]]<br />
<br />
----<br />
<br />
<br />
|haslo_1 = Województwo warmińsko-mazurskie<br />
|opisHasla_1 = '''Województwo warmińsko-mazurskie''' jest jednostką podstawowego podziału administracyjnego Polski (w 2014 stanowi jedno z 16 województw). Położone jest w Polsce północno-wschodniej. Stolicą i siedzibą władz jest [[Olsztyn]].<br />
|zdjecieHasla_1 = przyroda_jezioro_mamry.jpg <br />
<br />
<br />
|haslo_2 = Olsztyn<br />
|opisHasla_2 = '''Olsztyn''' – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej [[metropolia warmińska|metropolii warmińskiej]] i luterańskiej [[diecezja mazurska|diecezji mazurskiej]]).<br />
Nazwa miasta w brzmieniu niemieckim – ''Allenstein'' – oznacza "zamek nad [[Rzeka Łyna|Łyną]]". Nazwa została utworzona analogicznie do innych nazw miast na [[Warmia|Warmii]], gdzie człon ''Stein'' (niem. kamień) charakterystyczny był dla miast z zamkami. Niemiecka nazwa Łyny – ''Alle'' – pochodzi od pruskiej nazwy ''Alna'', oznaczającej łanię.<br />
|zdjecieHasla_2 = Panorama Olsztyna.jpg<br />
<br />
<br />
<br />
|haslo_3 = Elbląg<br />
|opisHasla_3 = '''Elbląg''' (niem. ''Elbing'') – drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. Jest miastem na prawach powiatu, stanowi siedzibę władz [[Powiat elbląski|powiatu ziemskiego elbląskiego]] i [[Elbląg (gmina wiejska)|gminy wiejskiej elbląskiej]]. Do 1998 roku Elbląg był stolicą województwa elbląskiego. Od 1992 roku jest stolicą diecezji elbląskiej.<br />
|zdjecieHasla_3 = Elbląg miasto.jpg<br />
<br />
|haslo_4 = Ełk<br />
|opisHasla_4 = ''' Ełk''' (niem.''Lyck'', lit. ''Lukas'', ros. ''Элк'') – miasto i gmina w Polsce położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko–mazurskim]]. W latach 1946–1975 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego, a w latach 1975–1998 do województwa suwalskiego. <br />
<br />
|zdjecieHasla_4 = Domy Ełk.JPG<br />
<br />
}} ===</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158694Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:48:41Z<p>Cormo: UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!</p>
<hr />
<div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158693Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:37:12Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><br />
<div id="primary"><br />
<div class="sg-naglowek"><br />
<span class="sg-naglowek-tekst">{{{TopTekst}}}</span><br />
<span class="sg-dostepnosc">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</span><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
{{#if:{{{haslo_1|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_1}}}|300px|link={{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_1}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_2|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_2}}}|300px|link={{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_2}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_3|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_3}}}|300px|link={{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_3}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_4|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_4}}}|300px|link={{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_4}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
</div><br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Common.css&diff=158692MediaWiki:Common.css2026-07-07T09:32:27Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>/* Umieszczony tutaj kod CSS zostanie zastosowany we wszystkich skórkach */<br />
<br />
/* */<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Styl CSS importowany do wszystkich skórek. Zawiera wspólne klasy CSS.<br />
<br />
*<br />
<br />
* Zobacz też: [[MediaWiki:Monobook.css]], [[MediaWiki:Modern.css]],<br />
<br />
* [[MediaWiki:Cologneblue.css]], [[MediaWiki:Vector.css]].<br />
<br />
*/<br />
/* Ewim */<br />
#bodyContent h2,#bodyContent p,#bodyContent pre {clear:left;}<br />
/* Style dla infoboksów */<br />
<br />
.infobox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f8f8f8;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
color: black;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
margin-bottom: 0.5em;<br />
<br />
margin-left: 1em;<br />
<br />
border-spacing: 0;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
width: 300px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox td,<br />
<br />
.infobox th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox caption {<br />
<br />
font-size: larger;<br />
<br />
margin-left: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered {<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered td,<br />
<br />
.infobox.bordered th {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless td,<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.sisterproject {<br />
<br />
width: 20em;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* styles for bordered infobox with merged rows */<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-top: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox ul,ol { margin-top: 0px; }<br />
<br />
/* Style boksów z Merge i Split */<br />
<br />
.messagebox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f9f9f9;<br />
<br />
margin: 0 auto 1em auto;<br />
<br />
padding: .2em;<br />
<br />
text-align: justify;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.merge {<br />
<br />
border: 1px solid #cf9fff;<br />
<br />
background-color: #f5edf5;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.nested-talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
margin: 2px 4px 2px 4px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small, .messagebox.small-talk {<br />
<br />
width: 238px;<br />
<br />
font-size: 85%;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0 0 1em 1em;<br />
<br />
line-height: 1.25em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small-talk {<br />
<br />
background: #F8EABA;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Standardowe szablony nawigacyjne. Dokumentacja pod [[en:Wikipedia:NavFrame]]. */<br />
<br />
div.Boxmerge,<br />
<br />
div.NavFrame {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 4px;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame,<br />
<br />
div.Boxmerge div.NavFrame {<br />
<br />
border-style: none;<br />
<br />
border-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame + div.NavFrame {<br />
<br />
border-top-style: none;<br />
<br />
border-top-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavPic {<br />
<br />
background-color: #fff;<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
float: left;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavHead {<br />
<br />
height: 1.6em;<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #ccf;<br />
<br />
position:relative;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavEnd {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
line-height: 1px;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
a.NavToggle {<br />
<br />
position: absolute;<br />
<br />
top: 0;<br />
<br />
right: 3px;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
color:inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */<br />
<br />
th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0 left, 0.9em right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
width: 1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Article message box template styles */<br />
<br />
table.ambox {<br />
<br />
margin: 0 10%; /* Will not overlap with other elements */<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
background-color: #fbfbfb !important;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Default "notice" blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox th.ambox-text, table.ambox td.ambox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all templates the same width regardless of text size */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
padding: 2px 4px 2px 0; /* 0 left, 4px right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-notice {<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-delete,<br />
<br />
table.ambox-serious {<br />
<br />
border-left: 10px solid #b22222; /* Red */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-content {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-style {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f4c430; /* Yellow */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-merge {<br />
<br />
border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-protection {<br />
<br />
border-left: 10px solid #bba; /* Gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox.ambox-mini { /* small floating box variant */<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
margin: 0 0 0 1em;<br />
<br />
width: 25%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawa podwójnego obramowania, gdy w artykule znajduje się kilka amboksów */<br />
<br />
/* fixing double border when multiple amboxes present */<br />
<br />
table.ambox + table.ambox {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Footer and header message box styles */<br />
<br />
table.fmbox {<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0.2em 0;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background: #f9f9f9; /* Default "system" gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-system {<br />
<br />
background: #f9f9f9;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-warning {<br />
<br />
border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */<br />
<br />
background: #ffdbdb; /* Pink */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-editnotice {<br />
<br />
background: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dokumentacji */<br />
<br />
.template-documentation {<br />
<br />
background-color:#ECFCF4;<br />
<br />
border:1px solid #AAAAAA;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
margin:1em 0pt 0pt;<br />
<br />
padding:5px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* default skin for navigation boxes */<br />
<br />
table.navbox { /* navbox container style */<br />
<br />
border:1px solid #aaa;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
margin:auto;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
font-size:88%;<br />
<br />
text-align:center;<br />
<br />
padding:1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.navbox + table.navbox {<br />
<br />
margin-top:-1px; /* single pixel border between adjacent navboxes (doesn't work for IE6, but that's okay) */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, .navbox-abovebelow, table.navbox th {<br />
<br />
text-align:center; /* title and above/below styles */<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-group { /* group style */<br />
<br />
white-space:nowrap;<br />
<br />
text-align:right;<br />
<br />
font-weight:bold;<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox, .navbox-subgroup {<br />
<br />
background:#fdfdfd; /* Background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-list {<br />
<br />
border-color:#fdfdfd; /* Must match background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
a.navbox-title {<br />
<br />
color:inherit; /* kolor linków w nagłówku */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, table.navbox th {<br />
<br />
background:#ccccff; /* Level 1 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-abovebelow, .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title {<br />
<br />
background:#ddddff; /* Level 2 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow {<br />
<br />
background:#e6e6ff; /* Level 3 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-even {<br />
<br />
background:#f7f7f7; /* Even row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-odd {<br />
<br />
background:transparent; /* Odd row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* odstęp pomiędzy pierwszym navboksem a tekstem */<br />
<br />
table.firstNavbox {<br />
<br />
margin-top:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* -------------------------------------------------------------------------- */<br />
<br />
/* universalna ramka zamiast szablonu border */<br />
<br />
#bodyContent .ramka {<br />
<br />
display:table-cell;<br />
<br />
border-collapse:collapse;<br />
<br />
border:1px solid #BBB;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* zapobieganie rozjeżdżaniu stron */<br />
<br />
#bodyContent pre {<br />
<br />
overflow-x: auto;<br />
<br />
overflow-y: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* ----<br />
<br />
Klasy do spisu treści pomocy i ew. pokrewnych.<br />
<br />
---- */<br />
<br />
/* powrót do spisu treści itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_back a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Torchlight_back.png/15px-Torchlight_back.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 19px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przejście do następnej strony pomocy itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_forward a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Torchlight_forward.png/15px-Torchlight_forward.png") center right no-repeat;<br />
<br />
padding-right: 19px;<br />
<br />
padding-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* podstrona tematyczna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_subpage a, #bodyContent .legenda .helplink_subpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/A_help_folder.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona pomocy */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_helppage a, #bodyContent .legenda .helplink_helppage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3c/A_help_text.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kategoria */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_catpage a, #bodyContent .legenda .helplink_catpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/40/A_help_category.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona specjalna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_specpage a, #bodyContent .legenda .helplink_specpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/A_help_special.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona portalu */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_orgpage a, #bodyContent .legenda .helplink_orgpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/A_help_portal.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa audiolink dla szablonu Audio */<br />
<br />
#bodyContent .audiolink a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/Loudspeaker.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 15px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa topalign, żeby umożliwić wyrównanie do góry wszystkich pól tableki */<br />
<br />
table.topalign td, table.topalign th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i centeralign */<br />
<br />
table.bottomalign td, table.bottomalign th {<br />
<br />
vertical-align: bottom;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i middlealign */<br />
<br />
table.middlealign td, table.middlealign th {<br />
<br />
vertical-align: middle;<br />
<br />
}<br />
<br />
.CollapseButton {<br />
<br />
font-size: x-small;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
text-align: right;<br />
<br />
width: 36px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyróżnienie klikniętego przypisu w celu ułatwienia nawigacji */<br />
<br />
ol.references li:target,<br />
<br />
sup.reference:target,<br />
<br />
span.citation:target {<br />
<br />
background-color: #DEF;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dla szablonu {{Main}} */<br />
<br />
.detail, .details {<br />
<br />
margin: 0 0 0.7em 2em;<br />
<br />
border: 1px solid #e7e7e7;<br />
<br />
border-width: 1px 0;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
font-size:95%;<br />
<br />
background: #fdfdfd;<br />
<br />
padding:1px 4px;<br />
<br />
display: table;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span {<br />
<br />
display: table-row;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span > span {<br />
<br />
display: table-cell;<br />
<br />
padding-left: 4px;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawne wyświetlanie tytułów z indeksami z użyciem szablonu {{małą literą}} */<br />
<br />
.firstHeading {<br />
<br />
line-height: 1.2em<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Szablon:Władca */<br />
<br />
table.wladca-box + table.navbox {<br />
<br />
margin-top: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box {<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box + table.wladca-box {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box td {<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Domyślne wartości dla szablonu współrzędnych geograficznych<br />
<br />
Więcej informacji w szablonie [[Szablon:Koordynaty/Linkuj]].<br />
<br />
Nazwy klas "geo", "longitude" i "latitude" są używane w mikroformacie<br />
<br />
geograficznym i nie powinny być zmieniane. */<br />
<br />
.geo-default, .geo-dms, .geo-dec {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
}<br />
<br />
.geo-nondefault, .geo-multi-punct {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
.longitude, .latitude {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka tagów filtru nadużyć - widoczne na OZ */<br />
<br />
.mw-tag-marker {<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #f0fff0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.mw-tag-marker-visualeditor,<br />
<br />
.mw-tag-marker-mobile_edit {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
background-color: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kolorowanie linków w nagłówkach tabel z kolorowym tłem */<br />
<br />
.linksInherit a {<br />
<br />
color: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]], reszta w [Monobook|Modern].css */<br />
<br />
table.fb-tab {<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]] */<br />
<br />
table.fb-tab0 { font-size: 100%; }<br />
<br />
table.fb-tab1 { font-size: 90%; }<br />
<br />
table.fb-tab2 { font-size: 85%; }<br />
<br />
table.fb-tab3 { font-size: 80%; }<br />
<br />
tr.fb-row0 { color: black; background-color: #EEE; }<br />
<br />
tr.fb-row1 { color: black; background-color: white; }<br />
<br />
td.fb-result-none { background-color: #CCC; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-hwin { background-color: #DFE7FF; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-gwin { background-color: #FFDFDF; width: 30px;}<br />
<br />
td.fb-result-draw { background-color: #FFF; width: 30px;}<br />
<br />
/* Poniższy kawałek może się nie walidować walidatorem W3C */<br />
<br />
/* -moz-* i -webkit-* to rozszerzenia producentów przeglądarek(CSS 2.1 4.1.2.1) */<br />
<br />
/* column-count pochodzi z modułu "CSS Multi-column Layout" w CSS3 */<br />
<br />
/* Zignoruj błędy walidatora spowodowane poniższymi definicjami */<br />
<br />
/* Używana też: .references-1column */<br />
<br />
.references-2column {<br />
<br />
-moz-column-count: 2;<br />
<br />
-webkit-column-count: 2;<br />
<br />
column-count: 2;<br />
<br />
}<br />
<br />
.references-3column {<br />
<br />
-moz-column-count: 3;<br />
<br />
-webkit-column-count: 3;<br />
<br />
column-count: 3;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Pozwala na "numerowanie" uwag kolejnymi literami alfabetu; patrz [[Szablon:Uwagi]] */<br />
<br />
.refsection-uwagi .references,<br />
<br />
.refsection-uwaga .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy dla [[Szablon:Infobox uwaga]] i kolegów */<br />
<br />
.refsection-infobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy w [[Szablon:Piłkarz infobox]] */<br />
<br />
/* Do usunięcia po zakończeniu konwersji na powyższe (nie wcześniej niż 12 lutego 2013) */<br />
<br />
.refsection-pilkarzinfobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Zapobiega zwiększaniu się wysokości linii z indeksami górnymi i dolnymi */<br />
<br />
#bodyContent sup, #bodyContent sub {<br />
<br />
line-height: 1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie łamiemy linii w głupich miejscach */<br />
<br />
.nowraplinks a, span.texhtml, sup.reference a {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przyciski ułatwiające administrację poczekalnią - domyślnie ukryte */<br />
<br />
.poczekalnia {<br />
<br />
display:none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* W oknie oznaczania wersji jako przejrzana ukrycie pola komentarza */<br />
<br />
.fr-comment-box {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka wersji przejrzanych - likwidacja pogrubienia na OZ */<br />
<br />
.mw-fr-reviewlink {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wikiglob */<br />
<br />
.wikiglob {<br />
<br />
background:url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/MP-open-book4.png)<br />
<br />
}<br />
<br />
.coordinates.put-in-header {<br />
<br />
font-size: small;<br />
<br />
}<br />
<br />
iframe#openstreetmap {<br />
<br />
height: 350px;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
* html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
:first-child ~ html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie podkreślamy linków z szablonu {{IPA}} */<br />
<br />
.IPA a {<br />
<br />
text-decoration: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Do wersji oprogramowania */<br />
<br />
td.wersja { white-space: nowrap; background-color: white; color: black; }<br />
<br />
td.wersja .poprzednia { background-color: white; }<br />
<br />
td.wersja .biezaca { background-color: lime; }<br />
<br />
td.wersja .testowa { background-color: palegreen; }<br />
<br />
td.wersja .zapowiedziana { background-color: lightyellow; }<br />
<br />
/* Koperta na pasku "Masz nowe wiadomości" */<br />
<br />
.usermessage {<br />
<br />
background: #FFCE7B url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Nuvola_apps_email.png/25px-Nuvola_apps_email.png) no-repeat 0.5em center;<br />
<br />
padding-left: 37px; /* 0.5em + 25px + 0.5em */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Style dla narzędzi edycyjnych pod polem edycji, patrz [[MediaWiki:Edittools]] */<br />
<br />
#plwiki-edittools {<br />
<br />
margin-top: 1px;<br />
<br />
border: 1px dotted #aaaaaa;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
#plwiki-edittools .plwiki-edittools-section p {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyświetlanie strony [[Specjalna:Zaloguj]] dla logowania i rejestracji */<br />
<br />
/* Nie zawijaj tekstu w opisach pól formularza */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin form .mw-label { white-space: pre; }<br />
<br />
/* Ukryj puste miejsce pozostałe po zbalnkowaniu [[MediaWiki:Prefs-help-email-others]] */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin .prefsectiontip p:last-child { display: none; }<br />
<br />
/* Ukryj listę języków */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin #languagelinks { display: none; }<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Style for horizontal lists (separator following item).<br />
<br />
* @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists<br />
<br />
* @revision 3.1 (2013-01-16)<br />
<br />
* @author [[User:Edokter]]<br />
<br />
*/<br />
<br />
.skin-monobook .hlist dl,<br />
<br />
.skin-modern .hlist dl,<br />
<br />
.skin-vector .hlist dl {<br />
<br />
line-height: 1.5em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dl,<br />
<br />
.hlist ol,<br />
<br />
.hlist ul {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display list items inline and make them nowrap */<br />
<br />
.hlist dd,<br />
<br />
.hlist dt,<br />
<br />
.hlist li {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Allow wrapping for list items (in tight spaces) */<br />
<br />
.hlist.hwrap dd,<br />
<br />
.hlist.hwrap dt,<br />
<br />
.hlist.hwrap li {<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display nested lists inline and allow them to wrap */<br />
<br />
.hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul,<br />
<br />
.hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul,<br />
<br />
.hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Generate interpuncts */<br />
<br />
.hlist dt:after {<br />
<br />
content: ":";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:after,<br />
<br />
.hlist li:after {<br />
<br />
content: " ·";<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li:last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Add parentheses around nested lists */<br />
<br />
.hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd dd.hlist-last-child:after, .hlist dd dt.hlist-last-child:after, .hlist dd li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd.hlist-last-child:after, .hlist dt dt.hlist-last-child:after, .hlist dt li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd.hlist-last-child:after, .hlist li dt.hlist-last-child:after, .hlist li li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Put numbers in front of ordered list items */<br />
<br />
.hlist.hnum ol {<br />
<br />
counter-reset: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li {<br />
<br />
counter-increment: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li:before {<br />
<br />
content: counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum dd ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum dt ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum li ol > li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(" counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Mniejsze linki do edycji sekcji */<br />
<br />
/* Domyślny to 'small', 'x-small' używany na pl.wikipedii od 2007: */<br />
<br />
/* https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.js&diff=prev&oldid=6328525 */<br />
<br />
.mw-editsection { font-size: x-small; }<br />
<br />
/* heraldic design */<br />
#mw-content-text .infobox .herb img { <br />
border: 0px solid #C5C5C5;<br />
}<br />
<br />
body {<br />
font-size: 82%; /* Zwiększa bazowy rozmiar o 10%. Możesz wpisać np. 115% jeśli chcesz jeszcze większy */<br />
}<br />
<br />
.filehistory tr {<br />
background-color: #fef6e7;<br />
}<br />
<br />
<br />
.sg-karty { display: grid; grid-template-columns: repeat(2, 1fr); gap: 1.5em; }<br />
.sg-karta { border: 1px solid #e0e0e0; border-radius: 8px; overflow: hidden; }<br />
.sg-karta:hover { box-shadow: 0 4px 16px rgba(0,0,0,0.12); }<br />
.sg-karta-obraz img { width: 100%; height: 200px; object-fit: cover; display: block; }<br />
.sg-karta-tresc { padding: 1em 1.2em; }<br />
.sg-karta-tytul { font-size: 1.15em; font-weight: bold; margin-bottom: 0.4em; }<br />
.sg-karta-opis { font-size: 0.9em; color: #555; line-height: 1.5; margin-bottom: 0.8em; }<br />
.sg-karta-wiecej { font-size: 0.88em; color: #3366cc; font-weight: 600; }</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158691Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:31:15Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><br />
<div id="primary"><br />
<div class="sg-naglowek"><br />
<span class="sg-naglowek-tekst">{{{TopTekst}}}test</span><br />
<span class="sg-dostepnosc">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</span><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
{{#if:{{{haslo_1|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_1}}}|300px|link={{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_1}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_2|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_2}}}|300px|link={{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_2}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_3|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_3}}}|300px|link={{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_3}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_4|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_4}}}|300px|link={{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_4}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
</div><br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158690Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:31:03Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><br />
<div id="primary"><br />
<div class="sg-naglowek"><br />
<span class="sg-naglowek-tekst">{{{TopTekst}}}test</span><br />
<span class="sg-dostepnosc">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</span><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
{{#if:{{{haslo_1|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_1}}}|300px|link={{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_1}}}]]test</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_1}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_2|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_2}}}|300px|link={{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_2}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_3|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_3}}}|300px|link={{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_3}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_4|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_4}}}|300px|link={{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_4}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
</div><br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158689Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:30:10Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><style><br />
.sg-karty { display: grid; grid-template-columns: repeat(2, 1fr); gap: 1.5em; }<br />
.sg-karta { border: 1px solid #e0e0e0; border-radius: 8px; overflow: hidden; }<br />
.sg-karta:hover { box-shadow: 0 4px 16px rgba(0,0,0,0.12); }<br />
.sg-karta-obraz img { width: 100%; height: 200px; object-fit: cover; display: block; }<br />
.sg-karta-tresc { padding: 1em 1.2em; }<br />
.sg-karta-tytul { font-size: 1.15em; font-weight: bold; margin-bottom: 0.4em; }<br />
.sg-karta-opis { font-size: 0.9em; color: #555; line-height: 1.5; margin-bottom: 0.8em; }<br />
.sg-karta-wiecej { font-size: 0.88em; color: #3366cc; font-weight: 600; }<br />
</style><br />
<br />
<div id="primary"><br />
<div class="sg-naglowek"><br />
<span class="sg-naglowek-tekst">{{{TopTekst}}}test</span><br />
<span class="sg-dostepnosc">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</span><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
{{#if:{{{haslo_1|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_1}}}|300px|link={{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_1}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_2|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_2}}}|300px|link={{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_2}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_3|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_3}}}|300px|link={{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_3}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_4|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_4}}}|300px|link={{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_4}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
</div><br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158688Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:29:41Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><style><br />
.sg-karty { display: grid; grid-template-columns: repeat(2, 1fr); gap: 1.5em; }<br />
.sg-karta { border: 1px solid #e0e0e0; border-radius: 8px; overflow: hidden; }<br />
.sg-karta:hover { box-shadow: 0 4px 16px rgba(0,0,0,0.12); }<br />
.sg-karta-obraz img { width: 100%; height: 200px; object-fit: cover; display: block; }<br />
.sg-karta-tresc { padding: 1em 1.2em; }<br />
.sg-karta-tytul { font-size: 1.15em; font-weight: bold; margin-bottom: 0.4em; }<br />
.sg-karta-opis { font-size: 0.9em; color: #555; line-height: 1.5; margin-bottom: 0.8em; }<br />
.sg-karta-wiecej { font-size: 0.88em; color: #3366cc; font-weight: 600; }<br />
</style><br />
<br />
<div id="primary"><br />
<div class="sg-naglowek"><br />
<span class="sg-naglowek-tekst">{{{TopTekst}}}</span><br />
<span class="sg-dostepnosc">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</span><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
{{#if:{{{haslo_1|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_1}}}|300px|link={{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_1}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_2|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_2}}}|300px|link={{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_2}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_3|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_3}}}|300px|link={{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_3}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_4|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_4}}}|300px|link={{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_4}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
</div><br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Vector.css&diff=158687MediaWiki:Vector.css2026-07-07T09:27:41Z<p>Cormo: UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!</p>
<hr />
<div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158686Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:25:40Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<div class="sg-naglowek"><br />
<span class="sg-naglowek-tekst">{{{TopTekst}}}</span><br />
<span class="sg-dostepnosc">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</span><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
{{#if:{{{haslo_1|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_1}}}|300px|link={{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_1}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_1}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_2|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_2}}}|300px|link={{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_2}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_2}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_3|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_3}}}|300px|link={{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_3}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_3}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_4|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_4}}}|300px|link={{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">[[{{{haslo_4}}}]]</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">[[{{{haslo_4}}}|czytaj więcej →]]</div><br />
</div><br />
</div>|}}<br />
</div><br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:DefiniujStroneGlowna&diff=158685Szablon:DefiniujStroneGlowna2026-07-07T09:24:09Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><div id="primary"><br />
<div class="sg-naglowek"><br />
<span class="sg-naglowek-tekst">{{{TopTekst}}}</span><br />
<span class="sg-dostepnosc">[https://ceik.eu/deklaracja-dostepnosci Stan dostępności cyfrowej]</span><br />
</div><br />
<br />
<div class="sg-karty"><br />
{{#if:{{{haslo_1|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<a class="sg-karta-link" href="/wiki/{{{haslo_1}}}"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_1}}}|300px]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">{{{haslo_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_1}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">czytaj więcej →</div><br />
</div><br />
</a><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_2|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<a class="sg-karta-link" href="/wiki/{{{haslo_2}}}"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_2}}}|300px]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">{{{haslo_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_2}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">czytaj więcej →</div><br />
</div><br />
</a><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_3|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<a class="sg-karta-link" href="/wiki/{{{haslo_3}}}"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_3}}}|300px]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">{{{haslo_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_3}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">czytaj więcej →</div><br />
</div><br />
</a><br />
</div>|}}<br />
{{#if:{{{haslo_4|}}}|<br />
<div class="sg-karta"><br />
<a class="sg-karta-link" href="/wiki/{{{haslo_4}}}"><br />
<div class="sg-karta-obraz">[[plik:{{{zdjecieHasla_4}}}|300px]]</div><br />
<div class="sg-karta-tresc"><br />
<div class="sg-karta-tytul">{{{haslo_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-opis">{{{opisHasla_4}}}</div><br />
<div class="sg-karta-wiecej">czytaj więcej →</div><br />
</div><br />
</a><br />
</div>|}}<br />
</div><br />
</div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Vector.css&diff=158684MediaWiki:Vector.css2026-07-07T09:23:34Z<p>Cormo: Utworzono nową stronę "/* Umieszczony tutaj kod CSS zostanie załadowany przez użytkowników korzystających ze skórki Wektor */ /* Strona główna — karty */ .sg-naglowek { display: flex; justify-content: space-between; align-items: baseline; margin-bottom: 1.5em; padding-bottom: 0.75em; border-bottom: 2px solid #eee; } .sg-naglowek-tekst { font-size: 1.1em; color: #333; } .sg-dostepnosc { font-size: 0.85em; color: #666; } .sg-karty { dis…"</p>
<hr />
<div>/* Umieszczony tutaj kod CSS zostanie załadowany przez użytkowników korzystających ze skórki Wektor */<br />
/* Strona główna — karty */<br />
.sg-naglowek {<br />
display: flex;<br />
justify-content: space-between;<br />
align-items: baseline;<br />
margin-bottom: 1.5em;<br />
padding-bottom: 0.75em;<br />
border-bottom: 2px solid #eee;<br />
}<br />
.sg-naglowek-tekst {<br />
font-size: 1.1em;<br />
color: #333;<br />
}<br />
.sg-dostepnosc {<br />
font-size: 0.85em;<br />
color: #666;<br />
}<br />
<br />
.sg-karty {<br />
display: grid;<br />
grid-template-columns: repeat(2, 1fr);<br />
gap: 1.5em;<br />
}<br />
<br />
.sg-karta {<br />
border: 1px solid #e0e0e0;<br />
border-radius: 8px;<br />
overflow: hidden;<br />
transition: box-shadow 0.2s, transform 0.2s;<br />
}<br />
.sg-karta:hover {<br />
box-shadow: 0 4px 16px rgba(0,0,0,0.12);<br />
transform: translateY(-2px);<br />
}<br />
<br />
.sg-karta-link {<br />
display: block;<br />
text-decoration: none;<br />
color: inherit;<br />
}<br />
<br />
.sg-karta-obraz img {<br />
width: 100%;<br />
height: 200px;<br />
object-fit: cover;<br />
display: block;<br />
}<br />
<br />
.sg-karta-tresc {<br />
padding: 1em 1.2em 1.2em;<br />
}<br />
.sg-karta-tytul {<br />
font-size: 1.15em;<br />
font-weight: bold;<br />
margin-bottom: 0.4em;<br />
color: #1a1a1a;<br />
}<br />
.sg-karta-opis {<br />
font-size: 0.9em;<br />
color: #555;<br />
line-height: 1.5;<br />
margin-bottom: 0.8em;<br />
}<br />
.sg-karta-wiecej {<br />
font-size: 0.88em;<br />
color: #3366cc;<br />
font-weight: 600;<br />
}<br />
<br />
@media (max-width: 720px) {<br />
.sg-karty { grid-template-columns: 1fr; }<br />
}</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Szablon:Infobox_nag%C5%82%C3%B3wek&diff=158683Szablon:Infobox nagłówek2026-07-02T10:43:45Z<p>Cormo: Utworzono nową stronę "<noinclude>{| class="infobox" cellpadding="4" </noinclude>|- {{{wiersz|{{{3|}}}}}} | colspan="2" {{{pole|{{{2|}}}}}} | {{{1}}} |-<noinclude> |} {{Dokumentacja}}</noinclude> <noinclude></noinclude>"</p>
<hr />
<div><noinclude>{| class="infobox" cellpadding="4"<br />
</noinclude>|- {{{wiersz|{{{3|}}}}}}<br />
| colspan="2" {{{pole|{{{2|}}}}}} | {{{1}}}<br />
|-<noinclude><br />
|}<br />
{{Dokumentacja}}</noinclude><br />
<noinclude></noinclude></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Olsztyn&diff=158682Olsztyn2026-07-02T10:10:23Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>{{Wieś infobox<br />
|nazwa = Olsztyn<br />
|herb wsi = herbO.jpg<br />
|flaga wsi =<br />
|herb artykuł =<br />
|dopełniacz wsi = Olsztyna<br />
|zdjęcie = miasta_Olsztyn.jpg<br />
|opis zdjęcia = Olsztyn, fot. Tomasz Raczyński<br />
|rodzaj miejscowości = miasto <br />
|województwo = warmińsko-mazurskie<br />
|powiat = Olsztyn<br />
|gmina = Olsztyn<br />
|miejscowość podstawowa =<br />
|sołectwo =<br />
|wysokość =<br />
|liczba ludności = 174 775<br />
|rok = 2015<br />
|strefa numeracyjna =(+48) 89<br />
|kod pocztowy =10-001 do 11-041<br />
|tablice rejestracyjne = NO<br />
|SIMC =<br />
|mapa wsi =<br />
|kod mapy = PL-WN<br />
|stopniN = 53 |minutN = 46 |sekundN = 23<br />
|stopniE = 20 |minutE = 28 |sekundE = 34<br />
|commons =<br />
|wikipodróże =<br />
|wikisłownik =<br />
|www =<br />
}}<br />
'''Olsztyn''' (niem. ''Allenstein'') – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej). <br />
<br><br><br />
[[Plik:Urzad Marszalkowski.jpg|thumb|290px|right|Urząd Marszałkowski, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:Kamienica Naujacka w Olsztynie.jpg|thumb|290px|right|Kamienica Naujacka w Olsztynie, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:Gazeta Olsztyńska.jpg|thumb|290px|right|Dom Gazety Olsztyńskiej, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:kultura_teatr_jaracza_olsztyn.JPG|thumb|290px|right|Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie, fot. Natalia Tarkowska]]<br />
[[Plik:Panorama Olsztyna.jpg|thumb|290px|right|Panorama Olsztyna, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Amfiteatr im. Czesława Niemena fot. Marcin Kierul.jpg|thumb|290px|right|Amfiteatr im. Czesława Niemena, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Zamek Kapituły Warmińskiej - bab pruska fot. Marcin Kierul.jpg|thumb|290px|right|Zamek Kapituły Warmińskiej, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Stary Ratusz fot. Wojciech Krom.jpg|thumb|290px|right|Stary Ratusz, fot. Wojciech Krom]]<br />
[[Plik:mosty ol.jpg|thumb|right|290px|Mosty kolejowe w Olsztynie.<br>Fot. Mirosław Garniec]]<br />
[[image:olsztyn kdp.jpg|thumb|right|290px|Olsztyn i okolice na mapie z XIX w.<br>Źródło: Karta dawnéj Polski z przyległémi okolicami krajów sąsiednich, 1:300000, Paryż 1859 r.]]<br />
==Toponimia==<br />
Nazwa miasta w brzmieniu niemieckim – ''Allenstein'' – oznacza "zamek nad [[Rzeka Łyna|Łyną]]". Nazwa została utworzona analogicznie do innych nazw miast na [[Warmia|Warmii]], gdzie człon ''Stein'' (niem. kamień) charakterystyczny był dla miast z zamkami. Niemiecka nazwa Łyny – ''Alle'' – pochodzi od pruskiej nazwy ''Alna'', oznaczającej łanię.<br />
<br />
Polskie brzmienie nazwy ''Holsten'' (''Olszten'') pojawia się po raz pierwszy u Jana Długosza (''Banderia Prutenorum'', 1448). Jeszcze bliższa współczesnej nazwie forma została odnotowana w dokumentach kapituły warmińskiej epoki [[lkwim:Mikołaj Kopernik|Kopernika]] (1522) – ''Olstyn'' (wymowa ''Olsztyn'').<br />
<br />
==Położenie==<br />
Olsztyn leży w południowej części Warmii, a w centralnej części [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. W klasyfikacji fizycznogeograficznej położenie miasta związane jest z [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierzem Mazurskim]].<br />
<br />
==Warunki naturalne==<br />
===Rzeźba terenu=== <br />
Ukształtowanie terenu Olsztyna charakteryzuje się fałdami z uwagi na moreny czołowe ostatniego zlodowacenia. Zróżnicowanie między najwyższym a najniższym punktem w mieście wynosi 67 metrów (155 m n.p.m. do 88 m n.p.m.).<br />
<br />
===Klimat=== <br />
Klimat Olsztyna przypisany jest do strefy umiarkowanej ciepłej przejściowej, jest warunkowany naturalnymi czynnikami środowiska (położeniem wśród jezior, zalesieniem, polodowcową rzeźbą terenu). Średnie roczne wartości czynników klimatycznych wynoszą: opady – około 600 mm; temperatura powietrza – +7,2 stopni C (maksymalnie w lipcu – +17,3 stopni C, minimalnie w styczniu – -3,0 stopni C); liczba dni z opadami – 160; liczba dni z przymrozkami – 140; zaleganie pokrywy śnieżnej – 83 dni; wiatr – przewaga wiatrów południowo-zachodnich i zachodnich.<br />
<br />
===Przyroda===<br />
Nieco ponad 21 % powierzchni Olsztyna zajmują lasy (1800 ha, z czego 1050 ha stanowi Las Miejski). Tereny zieleni miejskiej obejmują 560 ha i są to przede wszystkim parki oraz cmentarze. Funkcjonują dwa rezerwaty przyrody torfowej ([[Rezerwat Redykajny|Redykajny]] i [[Rezerwat Mszar|Mszar]]), jeden dawny rezerwat został zniesiony ([[jezioro Tyrsko]]). Część terenu miasta z dolinami rzek [[Rzeka Łyna|Łyny]] i Wadąg należy do Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny. Z 16 zarejestrowanych na terenie miasta pomników przyrody ożywionej (drzew i alei drzew) większość znajduje się w miasteczku akademickim [[Kortowo]].<br />
<br />
Przez miasto przepływają trzy rzeki – [[Rzeka Łyna|Łyna]], Wadąg i Kortówka. Około 8 % powierzchni miasta zajmują jeziora, których łącznie jest 15 (13 przekracza 1 ha powierzchni). Część historycznych jezior zostało osuszonych po nabyciu ziemi przez osoby prywatne, m.in. [[Jezioro Fajferek|Fajferek]], przy którym w XIX wieku mieściło się kąpielisko miejskie.<br />
<br />
==Historia==<br />
===Pradzieje=== <br />
Obecność człowieka w okolicach dzisiejszego Olsztyna sięga epoki mezolitu (około 8000–4500 p.n.e.), z tego okresu pochodzą najstarsze znaleziska (motyka kamienna, motyka z poroża łosia). Na ziemiach tych przebywały w tym czasie niewielkie grupy wędrownych myśliwych. Wraz ze stopniowym ocieplaniem klimatu i porastaniem terenów leśnych pojawiły się grupy osiadłe, zajmujące się nie tylko myślistwem, ale i zbieractwem oraz rybołówstwem. W epoce neolitu (4500–1500 p.n.e.) miejscowa ludność prowadziła częściowo osiadły tryb życia, zajmując się rolnictwem (uprawa pszenicy, owsa i żyta) po uprzednim wypaleniu i wykarczowaniu lasu przez kilkuletni okres do czasu wyjałowienia ziemi. Względna stabilizacja trybu życia oznaczała zwiększenie populacji oraz podniesienie poziomu produkcji narzędzi (jako surowiec wykorzystywano kamień, poroża jeleni) oraz pojawienie się naczyń ceramicznych. Epoka brązu (od około 1500 p.n.e.) przyniosła upowszechnienie się przedmiotów z brązu oraz nową formę pochówku – kremację zwłok. Ludność, podobnie jak w epoce neolitu, uprawiała ziemię oraz hodowała zwierzęta – bydło, owce, świnie, kozy. Epoka żelaza, przypadająca na ok. VI wiek p.n.e., na terenie okolic Olsztyna ma raczej charakter symboliczny, nie wiąże się bowiem z obróbką i wykorzystaniem żelaza (co nastąpiło później). Okres ten charakteryzuje się rozdrobnieniem dotychczasowych większych skupisk ludzkich na rzecz mniejszych, ale położonych w miejscach o naturalnych walorach obronnych, np. na sztucznych wyspach w obrębie strefy brzegowej jezior. Nawiązane zostały też kontakty handlowe z Rzymem (wymiana bursztynu). Wobec stabilnej, pozbawionej większych konfliktów wojennych sytuacji, powstawała osadnicza społeczność plemienna [[Prusowie|Prusów]], a w samym rejonie Olsztyna – Galindów (Prusów południowo-zachodnich). <br />
<br />
Najstarszą przeszłość Olsztyna i najbliższych okolic potwierdzają liczne znaleziska archeologiczne z różnych epok, np. neolityczne narzędzia odnajdywane na terenie współczesnych ulic miasta (aleja Wojska Polskiego, ul. Dworcowa, ul. Kościuszki), pozostałości osiedla z epoki brązu (prawy brzeg Łyny, ul. Grabowskiego), ślady osadnictwa epoki żelaza na terenie Kortowa.<br />
<br />
===Pod rządami zakonu krzyżackiego (1243–1466)===<br />
<br />
W XIII wieku ziemie Prusów zostały podbite przez [[Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach|zakon krzyżacki]]. Okolice współczesnego Olsztyna zostały w 1243 r. przypisane bullą legata Wilhelma z Modeny nowo powstałej diecezji warmińskiej. W 1334 wójt warmiński i brat krzyżacki – Henryk von Luter – wybudował w zakolu Łyny strażnicę obronną ''Allenstein'' – Olsztyn. Nie jest to data równoznaczna z założeniem miasta, dopiero bowiem w ciągu kilku kolejnych lat nastąpiła budowa drugiej strażnicy ([[Bartążek]]) i lokacja okolicznych wsi ([[Wadąg|Wadąg]] z młynem, [[Pistki]], [[Brąswałd]], [[Dywity]], [[Jaroty]], [[Warkały]], [[Jonkowo]], [[Tomaszkowo]], [[Bartąg]], [[Wołowno]], [[Linowo (powiat olsztyński)|Linowo]], [[Gągławki]], [[Gronity]], [[Cegłowo]]), co przypuszczalnie miało związek z planową polityką lokacyjną, uwieńczoną przywilejem lokacyjnym kapituły warmińskiej dla Olsztyna z 31 października 1353 r. W tym czasie na ukończeniu był już [[lkwim: Zamek w Olsztynie|zamek olsztyński]], którego budowę rozpoczęto około 1347–1348 r. Zasadźcą miasta był "roztropny mąż" [[lkwim:Jan z Łajs|Jan z Łajs]], który objął też funkcję pierwszego sołtysa. Początkowo miasto zajmowało 178 łanów, a przywilej lokacyjny określił dokładne granice miasta, oparte na brzegach jezior [[Jezioro Kortowskie|Kortowskiego]] i [[Jezioro Krzywe|Krzywego]], granicy wsi [[Likusy]], korycie Łyny i Wadąga, granicy wsi [[Myki]], [[Track]], [[Klebark]] i [[Szczęsne]], ponownie korycie Łyny, aż do brzegów Jeziora Kortowskiego. W obrębie obszaru miasta znalazła się m.in. wieś Sędyty. Pierwsze poszerzenie granic Olsztyna nastąpiło w 1378 r.<br />
<br />
W latach 1370–1380 wybudowano kościół. Powstały też fortyfikacje obronne miasta, [[lkwim:Stary Ratusz w Olsztynie|ratusz]] (zastąpiony pod koniec XV wieku konstrukcją późnogotycką, w zasadzie zachowaną do dzisiaj) i inne budowle charakterystyczne dla struktur miejskich.<br />
<br />
[[lkwim: Zamek w Olsztynie|Zamek]] stał się rezydencją administratora dóbr kapitulnych. Pierwszym znanym administratorem pełniącym tę funkcję był w 1398 r. kanonik [[Henryk IV Vogelsang]], późniejszy [[biskupi warmińscy|biskup warmiński]]. W 1410 nieznany z nazwiska administrator złożył hołd zwycięzcy spod [[Bitwa pod Grunwaldem|Grunwaldu]] Władysławowi Jagielle, a władztwo nad zamkiem olsztyńskim zostało na krótko przekazane księciu mazowieckiemu Januszowi. W okresie wojny trzynastoletniej administrator kapitulny, sprzyjający Krzyżakom, został odsunięty przez mieszczan olsztyńskich, a zamek stał się obiektem przetargów i walk pomiędzy stronnictwami krzyżackimi i polskimi z udziałem niezależnych wojsk zaciężnych. Kres tym wydarzeniom położył II pokój toruński z 1466 r., po którym Olsztyn włączony został do państwa polskiego.<br />
<br />
===W państwie polskim (1466–1772)===<br />
<br />
Pierwsze lata przynależności Olsztyna i Warmii do Polski charakteryzował brak stabilności związany z toczonymi walkami, m.in. na tle konfliktu o obsadę biskupstwa warmińskiego w 1478 r. Zamek olsztyński pozostawał w tym czasie rezydencją administratora dóbr kapituły, którym dwukrotnie był Mikołaj Kopernik, prowadząc w Olsztynie badania astronomiczne. Stanął on także w styczniu 1521 r. przed zadaniem obrony zamku w czasie kolejnej wojny polsko-krzyżackiej.<br />
<br />
Hołd pruski z 1525 r. zakończył czas wojen, pozwalając miastu na odbudowę i rozwój struktur handlowych i rzemieślniczych. Na początku XVII wieku umacniano mury miejskie w związku z groźbami przemarszów wojsk w związku z rokoszem Zebrzydowskiego. Niewiele wcześniej ziemie warmińskie przeżywały przemarsze niekarnych oddziałów polskich walczących pod Moskwą. W 1620 r. w wielkim pożarze miasta spłonął szereg budynków, a cztery lata później wiele istnień ludzkich pochłonęła zaraza. Mimo realnej groźby w 1628 r. nie doszło natomiast do wkroczenia do Olsztyna wojsk szwedzkich, jednak dotykały miasto uciążliwości związane z wojną i obecnością obcych wojsk w najbliższym sąsiedztwie (m.in. w [[Dobre Miasto|Dobrym Mieście]]). W lipcu 1635 r. przez Olsztyn przejeżdżał król Władysław IV Waza.<br />
<br />
Olsztyn silnie odczuł wojnę polsko-szwedzką w 1655 r. Na mocy porozumień Stanów [[Prusy Królewskie|Prus Królewskich]] i biskupa warmińskiego [[Wacław Leszczyński|Wacława Leszczyńskiego]] miasta strzec miały wojska elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma. Rzeczywiście żołnierze brandenburscy obsadzili Olsztyn, ale z kolei elektor wsparł niebawem Szwedów. Pobyt wojsk brandenburskich pozostawał dla mieszczan dotkliwy także po ponownym wsparciu przez elektora Rzeczypospolitej, tym bardziej, że miasto dotknęła klęska głodu, a następnie kolejny wielki pożar (1658). Powojenną odbudowę miasta zahamował nieco pożar z 1669 r., a także kolejne wydarzenia wojenne z 1703 r. (pobyt wojsk saskich na Warmii w związku z kolejną wojną przeciw Szwecji).<br />
<br />
W latach 1709–1710 liczne ofiary w Olsztynie i najbliższej okolicy pociągnęła za sobą [[epidemia dżumy 1709-1711|epidemia dżumy]], zmarli m.in. archiprezbiter olsztyński i czterech innych księży. W 1712 r. w dużym pożarze spłonęło pięć domów. Niepokoje wojenne niezwiązane bezpośrednio z zajmowaniem miasta, ale z obciążeniami kontrybucyjnymi i pustoszeniem okolic, przynosiły wydarzenia polskiej wojny o tron po śmierci Augusta II Mocnego (1733–1734) oraz wojny siedmioletniej.<br />
<br />
===Olsztyn w granicach państwa pruskiego (1772–1918)===<br />
<br />
W chwili przejmowania przez Prusy Warmii Olsztyn spełniał funkcję miasta raczej formalnie niż faktycznie, a większość mieszkańców czerpała dochody w podobny sposób jak ludność wiejska – wszystkim z uprawy ziemi. Jednak już kilka kolejnych dekad przyniosło znaczący wzrost znaczenia rzemiosła. W 1807 r. miasto zostało zajęte przez wojska francuskie walczące z Rosjanami, a w najbliższej okolicy miało miejsce kilka starć. 3 lutego 1807 r. przez kilka godzin przebywał w Olsztynie sam Napoleon. W związku z działaniami wojennymi mieszkańcy Olsztyna ponosili koszty kontrybucji i utrzymania kwaterujących wojsk, w tym czasie wystąpiła też epidemia tyfusu głodowego, w rezultacie której zmarło około 25% olsztynian.<br />
<br />
W 1808 w Olsztynie, podobnie jak w innych miastach pruskich, weszła w życie ordynacja miejska wprowadzająca uprawnienia samorządowe. Pierwsza połowa XIX wieku (aż do lat 60.) stała pod znakiem kolejnych problemów związanych z epidemiami i klęskami głodu, m.in. w 1866 zmarło na cholerę 215 mieszkańców Olsztyna. <br />
<br />
Od 1818 r. Olsztyn był siedzibą powiatu ziemskiego. Rozwój miasta przyniosła kadencja burmistrza [[Jakub Rarkowski|Rarkowskiego]] (1836–1865). Miasto zyskało wówczas szereg studni, brukowane ulice, latarnie uliczne; w 1860r. rozpoczęto budowę [[Jakubowo|Jakubowa]], ośrodka rekreacyjnego na terenie lasu miejskiego. Powiększyła się także znacznie liczba mieszkańców (w 1834 r. było ich 2838, a w 1867 – 5829), dzięki czemu Olsztyn stał się pod tym względem trzecim miastem na Warmii. O dalszym szybkim rozwoju miasta zadecydowało doprowadzenie w 1872 r. linii kolejowej. Politykę rozwoju kontynuował burmistrz [[Oskar Belian]] (1877–1908), który zainicjował uczynienie z Olsztyna siedziby sztabu 37 Dywizji Cesarstwa Niemieckiego. W czasie jego kadencji na stanowisku burmistrza nastąpił kolejny dynamiczny skok demograficzny (1895 – około 25 tysięcy mieszkańców), w mieście zainstalowano m.in. instalację gazową, nowoczesne systemy wodociągowe i kanalizacyjne, doprowadzono elektryczność, uruchomiono tramwaje. W 1905 r. wyodrębniono rejencję olsztyńską.<br />
<br />
W drugiej połowie XIX wieku kształtował się polski ruch narodowy na Warmii i również w Olsztynie, gdzie w 1886 r. rozpoczęto wydawanie "[[lkwim:Gazeta Olsztyńska|Gazety Olsztyńskiej]]". Wsparcia ruchowi udzielali działacze z Pomorza i Wielkopolski, skąd pochodził redaktor i wydawca "Gazety" [[lkwim:Seweryn Pieniężny (senior)|Seweryn Pieniężny]] (ojciec). Polacy zrzeszali się w [[ Polsko-Katolickie Towarzystwo Ludowe "Zgoda" pw. św. Kazimierza w Olsztynie|Polsko-Katolickim Towarzystwie Ludowym "Zgoda"]] założonym w 1891 r.<br />
<br />
Zaraz po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 r. Olsztyn był na krótko zajęty przez wojska rosyjskie. W okolicy miasta toczono krwawe walki (m.in. pod [[Dorotowo|Dorotowem]]), ale sam Olsztyn ominęły tym razem realne działania wojenne i zniszczenia.<br />
<br />
===Lata 1918–1945===<br />
<br />
Początek okresu międzywojennego upłynął w Olsztynie pod znakiem napięć na tle zmian ustrojowych w Niemczech po abdykacji cesarza Wilhelma II i utworzeniu rządu republikańskiego, a także pod znakiem trudnych warunków życia powojennego. W listopadzie 1918 r. władzę w mieście przejęła Rada Żołnierska (wkrótce przekształcona w Radę Żołniersko-Robotniczą). Ukonstytuowała się także polska [[Warmińska Rada Ludowa]]. Poza środowiskiem polskim przeważały nastroje przeciwne separacji jakiejkolwiek części Prus Wschodnich do Polski. Wyznaczony przez traktat wersalski [[Plebiscyt na Warmii i Mazurach|plebiscyt]] do ustalenia przynależności państwowej Warmii i [[Mazury|Mazur]] 11 lipca 1920 r. przyniósł zdecydowane zwycięstwo opcji niemieckiej także w samym Olsztynie (342 głosy za Polską, 16 742 za Niemcami). Mimo tego wyniku, osiągniętego w kontrowersyjnych okolicznościach, Polacy nie zaprzestali działalności narodowej, prowadząc w okresie międzywojennym w Olsztynie m.in. [[lkwim:Dom Polski w Olsztynie|Dom Polski]] oraz [[Katolicka Szkoła Polska w Olsztynie|katolicką szkołę ludową]] z przedszkolem. Funkcjonował także [[Konsulat RP w Olsztynie|polski konsulat]]. Do 1939 r. kontynuowano wydawanie "Gazety Olsztyńskiej".<br />
<br />
Okres ten to także dalszy rozwój miasta, wzrastała wóczas znacząco liczba budowanych budynków mieszkalnych, a liczba mieszkańców do wybuchu II wojny światowej przekroczyła 50 tysięcy. Rozpoczęło funkcjonowanie lotnisko na [[Dajtki|Dajtkach]], w 1925 r. uruchomiono [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|teatr]] (pierwotnie jako dar wdzięczności dla narodu niemieckiego za wygrany plebiscyt). W 1933 r. przebywał krótko w Olsztynie kanclerz Hitler, nie ominęły także miasta wydarzenia "nocy kryształowej" w 1938 r., kiedy spalono synagogę olsztyńską. Już w latach wojny powstało getto, którego mieszkańców wywieziono z Olsztyna na śmierć w 1942 r.<br />
<br />
W styczniu 1945 r. wojska rosyjskie pod wodzą generała Nikołaja Oslikowskiego zdobyły Olsztyn. Walki w dniach 21–23 stycznia 1945 r.kosztowały życie około 4 tysięcy ludzi, zniszczono przeszło tysiąc budynków stanowiących około 1/3 zabudowy miejskiej. Zdewastowana została infrastruktura miasta. Szczególnie ucierpiało [[Stare Miasto w Olsztynie|Stare Miasto]].<br />
<br />
===Po II wojnie światowej===<br />
<br />
Powojenna rzeczywistość ukazała zniszczenie miasta i wyludnienie. Po dwumiesięcznym okresie zarządzania Olsztyna przez rosyjską komendanturę wojskową w marcu 1945 r. powołany został pełnomocnik rządu RP na Okręg Mazurski w osobie pułkownika [[Jakub Prawin|Jakuba Prawina]]. Już 17 lutego 1945 r. do Olsztyna przyjechała ekipa polskich kolejarzy z Białegostoku, przybywały też inne ekipy specjalistyczne do realizacji zadań gospodarczych i administracyjnych. Od maja 1945 r. docierały do Olsztyna transporty przesiedleńców z Wołynia i Wileńszczyzny, dzięki czemu w lipcu tegoż roku liczba mieszkańców miasta przekraczała 20 tysięcy, a w lutym 1946 r. sięgała niemal 30 tysięcy, co wprawdzie odbiegało od wartości przedwojennych, ale stanowiło znaczącą poprawę szacunków bezpośrednio powojennych z lutego 1945 r. – około 8 tysięcy mieszkańców.<br />
<br />
W administracyjnym systemie Polski Ludowej, a potem III Rzeczypospolitej, Olsztyn stał się siedzibą władz wojewódzkich (województwa olsztyńskiego, potem [[województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskiego]]). Z miasta uczyniono także siedzibę władz diecezji (od 1992 r. archidiecezji) warmińskiej. Nastąpił rozwój przemysłowy (w tym w 1967 r. uruchomiono Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych), powstały nowe dzielnice mieszkaniowe, w granice miasta wchłonięte zostały niektóre podmiejskie wsie ([[Likusy]], [[Jaroty]], Dajtki). Stały rozwój zapewniały miastu także instytucje naukowe i kulturalne, należy wymienić choćby [[Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie|Wyższą Szkołę Rolniczą]] (Akademię Rolniczo-Techniczną) i [[Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie|Wyższą Szkołę Pedagogiczną]], które w 1999 r. stanowiły podwaliny [[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie|Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego]], a także [[lkwim: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatr im. Stefana Jaracza]], [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego]], [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie|Filharmonię Olsztyńską]], biblioteki publiczne [[lkwim:Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie|wojewódzką]] i miejską. W latach 70. liczba mieszkańców Olsztyna przekroczyła 100 tysięcy, a w połowie lat 80. – 150 tysięcy.<br />
<br />
Od 1990 r. władze samorządowe wybierane są w wyborach demokratycznych, a od 2002 r. wyborami bezpośrednimi objęto także urząd prezydenta miasta. W czerwcu 1991 r. w czasie swojej czwartej pielgrzymki do Polski przebywał w Olsztynie Jan Paweł II i celebrował mszę na stadionie [[ OKS Stomil Olsztyn|Stomilu]].<br />
<br />
==Demografia==<br />
<br />
W drugiej dekadzie XXI wieku liczba mieszkańców Olsztyna wynosi około 175 tysięcy. W pierwszych wiekach od nadania praw miejskich ich liczba kształtowała się na poziomie 2–3 tysięcy, stawiając Olsztyn w rzędzie przeciętnych miast regionu. Sytuacja taka utrzymywała się do początku XIX wieku, na sporadyczne spadki liczebności ludności miasta wpływ miały przede wszystkim wydarzenia wojenne i epidemie.<br />
<br />
W XIX wieku nastąpił gwałtowny wzrost demograficzny. Wraz z rosnącym znaczeniem Olsztyna w administracji (miasto zostało najpierw stolicą powiatu, potem rejencji) i jego rozwojem cywilizacyjnym wzrastała liczba mieszkańców, w latach 60. XIX wieku przekraczając 5 tysięcy, a na początku XX wieku wynosząc już 20 tysięcy. Tuż przed II wojną światową w Olsztynie mieszkało już około 50 tysięcy osób.<br />
<br />
Wydarzenia wojenne drastycznie zredukowały liczbę mieszkańców Olsztyna. Szacunki z pierwszych tygodni po wkroczeniu Rosjan wskazywały na około 8 tysięcy ludności cywilnej. Wskutek prowadzonej intensywnie polityki osiedleńczej liczba ta już w 1946 r. zbliżyła się do 30 tysięcy i w kolejnych latach systematycznie rosła. W 1960 r. było to już niemal 70 tysięcy, w połowie lat 70. – ponad 100 tysięcy, pod koniec lat 90. – 170 tysięcy. Spis powszechny z 2002 r. wykazał liczbę 172 467 mieszkańców Olsztyna, a dane statystyczne z 2013 r. mówią o licznie 174 675. <br />
<br />
Dane z grudnia 2007 r. wskazują, że na 175 710 ówczesnych mieszkańców 53,61 % stanowiły kobiety (94 205). Struktura wiekowa przedstawia się następująco: do 17 lat – 30 193 osób, 18–65 lat – 119 642 osób, powyżej 65 lat – 25 875. Pod względem liczby ludności Olsztyn jest 23. miastem w Polsce.<br />
<br />
==Administracja== <br />
===Burmistrzowie i prezydenci===<br />
<br />
W latach 1773–1945 urząd burmistrza Olsztyna pełnili:<br />
* Anton Gehrmann (1773)<br />
* Jan Bogusław Zwonkowski (1774–1777)<br />
* Joseph Titius (1777–1801)<br />
* Marcin Rogalli (1801–1809)<br />
* Andrzej Piotr Grunenberg (18091818)<br />
* Karl Anton Ehlert (1818–1835)<br />
* [[Jakub Rarkowski]] (1836–1865)<br />
* Tausch (komisarycznie, 1865–1866)<br />
* [[Robert Zakrzewski]] (Sakrzewski, 1866–1875)<br />
* Friedrich von Roebel (1875–1877)<br />
* [[Oskar Belian]] (1877–1908, od 1903 jako nadburmistrz)<br />
* [[Georg Zülch]] (1908–1935, od 1910 jako nadburmistrz)<br />
* Fritz Schiedat (1933–1945)<br />
<br />
W latach 1945–1950 funkcję prezydenta Olsztyna pełnili:<br />
* [[Bronisław Latosiński]] (1945)<br />
* Tadeusz Pałucki (1945–1947)<br />
* Stefan Nafalski (1948–1949)<br />
* Czesław Browiński (1949–1950)<br />
<br />
W 1950 r. zadania prezydenta miast przekazano przewodniczącym Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. W latach 1950–1973 funkcję tę w Olsztynie pełnili:<br />
* Franciszek Kurzynoga (1950–1953)<br />
* Romuald Nowak (1953–1958)<br />
* [[Julian Molenda]] (1958–1969)<br />
* (1969–1971)<br />
* Jerzy Grelewski (1971–1973)<br />
Od 1973 r. funkcję prezydenta Olsztyna pełnili:<br />
* Jerzy Grelewski (1973–1977)<br />
* [[Marek Różycki]] (1977–1990)<br />
* [[Jerzy Bukowski]] (1990–1992)<br />
* [[Józef Grzegorczyk]] (1992–1994)<br />
* [[Andrzej Ryński]] (1994–1998)<br />
* [[Janusz Cichoń]] (1998–2001)<br />
* [[Czesław Małkowski |Czesław Jerzy Małkowski]] (2001–2008, w 2002 wybrany jako pierwszy prezydent w wyborach bezpośrednich)<br />
* Tomasz Głażewski (p.o. 2008, komisarz 2008–2009)<br />
* [[Piotr Grzymowicz]] (2009-2024)<br />
* [[Robert Szewczyk]] (2024-)<br />
<br />
===Rada Miasta===<br />
<br />
Instytucja Rady Miasta miała duże znaczenie w danym systemie administracyjnym miasta. Rada pozostawała pod kontrolą kapituły warmińskiej i jej administratora. Wydawała regulujące życie miejskie wilkierze, najstarszy zachowany pochodzi z 1568 r.<br />
<br />
Po reformie administracyjnej w Prusach na początku XIX wieku rada wybierana była bezpośrednio przez obywateli i liczyła 24 członków. Realizowała zadania władzy ustawodawczej, wybierała też władze wykonawcze (magistrat).<br />
<br />
We współczesnym systemie administracyjno-politycznym Rada Miasta jest organem stanowiącym i kontrolnym. Do 2002 r. dokonywała wyboru prezydenta. Liczy 25 członków wybieranych na cztery lata w ramach ogólnopolskich wyborów samorządowych (jednocześnie z wyborem prezydenta).<br />
<br />
===Podział administracyjny=== <br />
<br />
Współczesny Olsztyn podzielony jest na 23 osiedla (stan na 2011), posiadające własny samorząd (rady osiedla). Najliczniejszym osiedlem są Jaroty (około 25 tysięcy mieszkańców), a największym – osiedle Podleśna (prawie 10 kilometrów kwadratowych). W świadomości mieszkańców funkcjonują także nieoficjalne mniejsze osiedla, stanowiące fragment pozostałych, np. Stare Miasto, [[Pozorty]], Mleczna. Rada Miasta tworzy osiedla, znosi, ustala granice i łączy, a także nadaje osiedlom nazwy.<br />
<br />
Oficjalne osiedla Olsztyna to:<br />
* Brzeziny<br />
* Dajtki<br />
* Generałów<br />
* Grunwaldzkie<br />
* Gutkowo<br />
* Jaroty<br />
* Kętrzyńskiego<br />
* Kormoran<br />
* Kortowo<br />
* Kościuszki<br />
* Likusy<br />
* Mazurskie<br />
* Nad Jeziorem Długim<br />
* Nagórki<br />
* Pieczewo<br />
* Podgrodzie<br />
* Podleśna<br />
* Pojezierze<br />
* Redykajny<br />
* Śródmieście<br />
* Wojska Polskiego<br />
* Zatorze<br />
* Zielona Górka<br />
<br />
===Pozostałe===<br />
<br />
Olsztyn stanowi siedzibę władz samorządowych i administracyjnych kilku szczebli – władz wojewódzkich (wojewoda) i samorządu województwa warmińsko-mazurskiego (marszałek, sejmik), samorządu powiatowego (starosta, rada powiatu) i gminnego (prezydent, Rada Miasta). W wyborach powszechnych w Olsztynie wybierani są posłowie na Sejm w okręgu wyborczym nr 35, obejmującym poza miastem Olsztyn i [[powiat olsztyński|powiatem olsztyńskim]] dziesięć innych powiatów województwa (10 mandatów), jeden senator w okręgu nr 86 (poza miastem i powiatem olsztyńskim w granicach okręgu są jeszcze dwa powiaty) oraz – wspólnie z województwem podlaskim – dwaj posłowie do Parlamentu Europejskiego w okręgu nr 3.<br />
<br />
==Zabytki==<br />
<br />
[[lkwim: Zamek w Olsztynie|Zamek Kapituły Warmińskiej]] powstał w połowie XIV wieku, w okresie nadania Olsztynowi praw miejskich. Zbudowany jest w stylu gotyckim. Przez kilka stuleci pozostawał siedzibą administratora dóbr kapituły warmińskiej (rezydowali w Olsztynie m.in. Mikołaj Kopernik i [[Tiedemann Giese]]). W XVIII wieku charakter obronny zamku został zmieniony na bardziej sprzyjający zamieszkaniu – dobudowano skrzydło pałacowe oraz doprowadzono dojazd z miasta. Od 1921 r. zamek wykorzystywany jest do celów kulturalnych – mieścił muzeum niemieckie, a od 1945 r. polskie Muzeum Mazurskie (obecnie [[lkwim:Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]]). Współcześnie zamek wraz z amfiteatrem gości szereg imprez i koncertów, głównie w ramach [[lkwim: Olsztyńskie Lato Artystyczne|Olsztyńskiego Lata Artystycznego]].<br />
<br />
Do innych znanych zabytków Olsztyna zaliczyć można m.in.:<br />
* mury obronne (zachowane fragmenty), w tym [[lkwim:Brama Górna w Olsztynie|Brama Górna]], tzw. Wysoka Brama (XIV wiek)<br />
* [[lkwim:Bazylika Współkatedralna Świętego Jakuba Apostoła w Olsztynie|konkatedrę św. Jakuba]] (XIV wiek)<br />
* [[lkwim:Stary Ratusz w Olsztynie|Stary Ratusz]] (XIV wiek, odbudowany po pożarze w XVII wieku)<br />
* [[lkwim:Kaplica Jerozolimska pw. Krzyża Świętego w Olsztynie|Kaplicę Jerozolimską]] (1565)<br />
* [[lkwim:Muzeum – Dom Gazety Olsztyńskiej – oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Dom "Gazety Olsztyńskiej"]]<br />
* [[lkwim:Dom Polski w Olsztynie|Dom Polski]]<br />
* kamienice przy ulicy Dąbrowszczaków<br />
* gmach [[ I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Olsztynie|I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza]]<br />
* Pałac Archiprezbitera<br />
* [[Mosty kolejowe nad rzeką Łyną w Olsztynie|wiadukt kolejowy w przełomie Łyny]]<br />
* [[lkwim:Kościół pw. św. Wawrzyńca w Gutkowie|kościół św. Wawrzyńca (Gutkowo)]]<br />
* [[lkwim:Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie|kościół Serca Jezusowego]]<br />
* [[lkwim:Kościół pw. św. Józefa w Olsztynie|kościół św. Józefa]]<br />
* [[lkwim:Kościół ewangelicko-augsburski pw. Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie|kościół ewangelicko-augsburski]]<br />
* figurę Boża Męka<br />
Olsztyn korzysta z dwóch cmentarzy komunalnych – przy ulicy Poprzecznej oraz w Dywitach, tuż za granicami administracyjnymi miasta. Istnieją także w mieście nekropolie już nieczynne – św. Józefa przy [[lkwim:Kościół pw. św. Józefa w Olsztynie|kościele parafialnym]], św. Jakuba przy alei Wojska Polskiego, pozostałości cmentarza żydowskiego przy ulicy Zyndrama z Maszkowic, cmentarze wojenne przy alei Wojska Polskiego (wyjazd z miasta, z I wojny światowej) i przy ulicy Szarych Szeregów (z II wojny światowej). Całkowitej likwidacji uległy m.in. cmentarz ewangelicki i cmentarz Szpitala Mariackiego.<br />
<br />
==Gospodarka==<br />
===Budżet miasta=== <br />
<br />
W budżecie Olsztyna na rok 2014 Rada Miasta (uchwała nr XXVII/249/13 z 19 grudnia 2013) założyła:<br />
* dochody w wysokości 26 526 158,61 PLN<br />
* wydatki w wysokości 27 461 407,36 PLN<br />
* deficyt w wysokości 935 248,75 PLN<br />
===Przemysł=== <br />
<br />
Historycznie Olsztyn mógł pochwalić się u schyłku XIX wieku dwiema fabrykami maszyn (Roenscha oraz Beyer i Thiel) i fabryką zapałek (Landedorfa). W kolejnych latach zakładów przemysłowych przybywało wraz z rozwojem miasta, w chwili wybuchu I wojny światowej liczba zakładów przekraczała 60.<br />
<br />
Po II wojnie światowej wizytówką Olsztyna stały się [[Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych]] (OZOS), uruchomione w 1967 r., które znalazły swoją kontynuację jako [[Michelin Polska S.A.|Michelin]]. Funkcjonują także zakłady meblarskie, spożywcze (m.in. Indykpol), poligraficzne, Olsztyńskie Kopalnie Surowców Mineralnych.<br />
<br />
===Handel=== <br />
W 2005 r. otwarta została w centrum miasta galeria handlowa "Alfa", w 2013 r. przemianowana na "Aurę". W 2014 r. uruchomiono drugą galerię – Galerię Warmińską (Jaroty). Funkcjonują ponadto mniejsze centra handlowe – "Jakub", "Dekada", "Gracja", "Manhattan", "Dukat", "H&B" oraz sklepy wielkopowierzchniowe (obecnie sieci "Carrefour", "Real", "Tesco").<br />
<br />
==Transport==<br />
===Transport drogowy=== <br />
<br />
Przez Olsztyn przebiegają drogi krajowe nr 16 (z Dolnej Grupy do przejścia granicznego w Ogrodnikach), 51 (od przejścia granicznego w [[Bezledy|Bezledach]] do [[Olsztynek|Olsztynka]] i drogi krajowej nr 7) i 53 (łączy Olsztyn z Ostrołęką, przez m.in. [[Szczytno]] i Myszyniec). Jest także miasto punktem skrajnym dróg wojewódzkich nr 527 (do [[Pasłęk|Pasłęka]]) i 598 (do [[Wielbark|Wielbarka]]).<br />
<br />
Główne drogi wylotowe z Olsztyna to: <br />
* ulica Warszawska (na Warszawę)<br />
* ulica Sielska (na Gdańsk, Toruń)<br />
* ulica Bałtycka (na [[Elbląg]])<br />
* aleja Wojska Polskiego (na [[Bartoszyce]])<br />
* ulica Pstrowskiego (na Szczytno)<br />
===Transport kolejowy===<br />
<br />
Na terenie Olsztyna znajdują się trzy kolejowe przystanki osobowe z dworcami: [[Olsztyn Główny]], [[Olsztyn Zachodni]] i [[Dworzec w Gutkowie |Gutkowo]]. Ponadto istnieją kolejowe bocznice szlakowe Olsztyn Kortowo i Olsztyn Gietkowska.<br />
<br />
Olsztyn leży na trasie linii kolejowych nr 216 (Działdowo – Olsztyn Główny), nr 219 (Olsztyn Główny – [[Ełk]]), nr 220 (OlsztDworzec w Gutkowie<br />
Historia kolei w Olsztynie sięga roku 1872, kiedy uruchomiono połączenie z [[Czerwonka|Czerwonką]]. Oddano także do użytku dworzec. W kolejnych latach połączeń kolejowych przybywało, co uczyniło z Olsztyna główny węzeł kolejowy regionu.<br />
<br />
===Transport miejski===<br />
<br />
Pierwszym miejskim środkiem transportu w Olsztynie były tramwaje, uruchomione w 1907 r. Funkcjonowały dwie linie, których długość ulegała stopniowemu przedłużeniu. W 1939 r. uruchomiono dodatkowo połączenia omnibusowe oraz transport trolejbusowy, a w 1940 r. dwie stałe linie autobusowe.<br />
<br />
W pierwszych dziesięcioleciach po wojnie wznowiono wszystkie trzy środki transportu. W latach 60. wzrosło znaczenie linii autobusowych; linie tramwajowe zlikwidowano w 1965 r., a trolejbusowe w 1971 r., zastępując ich obsługę przez autobusy. Liczba linii autobusowych stale się zmieniała, w 2014 r. liczyła 33, z czego dwie nocne i cztery aglomeracyjne, obsługujące sąsiednie miejscowości.<br />
<br />
Od 2006 r. trwają prace nad przywróceniem transportu tramwajowego w Olsztynie. Z uwagi na trudności proceduralne uruchomienie planowanej linii łączącej dworzec główny z osiedlem Jaroty (z odnogami uwzględniającymi centrum miasta i kampus uniwersytecki Kortowo) było już kilkakrotnie przekładane.<br />
<br />
===Transport lotniczy=== <br />
<br />
Od 1926 r. funkcjonuje lotnisko na Dajtkach, w chwili powstania zlokalizowane poza Olsztynem, obecnie w granicach administracyjnych miasta (pierwszy samolot wylądował na Dajtkach w 1913 r.). Lotnisko ma charakter cywilno-sportowy.<br />
<br />
Olsztyn ma także dwa lądowiska sanitarne, przy [[Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie|Szpitalu Wojewódzkim]] (ul. Żołnierska) i Poliklinice (al. Wojska Polskiego).<br />
<br />
===Drogi i szlaki rowerowe=== <br />
<br />
Na terenie Olsztyna wytyczonych zostało 27 dróg rowerowych. Najdłuższe z nich znajdują się na ulicy Bałtyckiej (prawie 4 km), Sikorskiego, Wojska Polskiego, Sielskiej (wszystkie ponad 2,5 km) i Tuwima (ponad 2 km).<br />
<br />
==Służba zdrowia== <br />
W Olsztynie funkcjonują szpitale:<br />
* Uniwersytecki Szpital Kliniczny<br />
* [[Wojewódzki Szpital Specjalistyczny]]<br />
* [[Miejski Szpital Zespolony]]<br />
* [[Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy]]<br />
* Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (z Centrum Onkologii)<br />
* Wojewódzki Zespół Lecznictwa Psychiatrycznego<br />
* Samodzielny Publiczny Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc<br />
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Malarkiewicz i spółka" s.c. (położnictwo, ginekologia)<br />
Olsztyn jest siedzibą warmińsko-mazurskiego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (ul. Żołnierska 16).<br />
<br />
==Oświata i nauka==<br />
<br />
===Szkolnictwo podstawowe i średnie===<br />
W Olsztynie funkcjonują 53 przedszkola (zarówno publiczne, jak i niepubliczne), zob.: [[Przedszkole Miejskie nr 1 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 1]], [[Przedszkole Miejskie nr 2 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 2]], [[Przedszkole Miejskie nr 3 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 3]], [[Przedszkole Miejskie nr 7 Specjalne dla Dzieci Niesłyszących w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 7 Specjalne dla Dzieci Niesłyszących]], [[Przedszkole Miejskie nr 18 Specjalne w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 18 Specjalne]].<br />
<br />
W 2014 r. funkcjonuje w 27 publicznych szkół podstawowych oraz 2 niepubliczne ("[[Niepubliczna Szkoła Absolwent w Olsztynie|Absolwent]]" i "Jedenastka"). W tradycyjnej numeracji szkół najwyższy numer – 34 – przypisany jest Szkole Podstawowej im. [[Józef Malewski|Józefa Malewskiego]] na osiedlu Jaroty. Niezgodność tej numeracji z faktyczną liczbą szkół wynika z likwidacji niektórych placówek. Zob. <br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 1 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 1]]<br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 2 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 2]]<br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 3 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 3]]<br />
<br />
Ponadto działają 23 gimnazja, w tym jedno dla dorosłych.<br />
<br />
Z czternastu liceów olsztyńskich (publicznych) największe tradycje mają: [[I Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|I Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie im. Adama Mickiewicza]] (funkcjonujące od 1945 r., a pod obecna nazwą od 1959 r.), [[II Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|II Liceum Ogólnokształcące im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego]] (kontynuujące tradycje przedwojennego ''Luisenschule'' i powojennego gimnazjum żeńskiego), [[III Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie| III Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika]] (istniejące od 1964 r.), [[IV Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Olsztynie|IV Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie-Skłodowskiej]] (istniejące od 1975 r. i uznawane za czołową olsztyńską szkołę ponadgimnazjalną w rankingach szkół). Funkcjonują również licea niepubliczne, kilkanaście techników (w 2014 – 11) i szkół zawodowych (w 2014 – 8) oraz kilkadziesiąt szkół policealnych (większość o charakterze niepublicznym). Zob.:<br />
*[[V Liceum Ogólnokształcące im. Wspólnej Europy w Olsztynie|V Liceum Ogólnokształcące im. Wspólnej Europy]]<br />
*[[VII Liceum Ogólnokształcące im. Jędrzeja Śniadeckiego w Olsztynie|VII Liceum Ogólnokształcące im. Jędrzeja Śniadeckiego]]<br />
*[[X Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|X Liceum Ogólnokształcące]]<br />
*[[XI Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|XI Liceum Ogólnokształcące]]<br />
*[[XII Liceum Ogólnokształcące Akademickie w Olsztynie|XII Liceum Ogólnokształcące Akademickie]]<br />
*[[XIII Liceum Ogólnokształcące Katolickie w Olsztynie|XIII Liceum Ogólnokształcące Katolickie]]<br />
*[[Liceum Ogólnokształcące przy Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących w Olsztynie|Liceum Ogólnokształcące przy Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących]]<br />
*[[Państwowe Liceum Plastyczne w Olsztynie|Państwowe Liceum Plastyczne]]<br />
*[[Zespół Szkół Budowlanych w Olsztynie|Zespół Szkół Budowlanych]]<br />
*[[Zespół Szkół Ekonomiczno-Handlowych w Olsztynie|Zespół Szkół Ekonomiczno-Handlowych]]<br />
*[[Zespół Szkół Ekonomicznych w Olsztynie|Zespół Szkół Ekonomicznych]]<br />
*[[Zespół Szkół Samochodowych w Olsztynie|Zespół Szkół Samochodowych]] <br />
*[[Zespół Placówek Specjalnych w Olsztynie|Zespół Placówek Specjalnych]]<br />
*[[Katolicki Zespół Edukacyjny im. Świętej Rodziny w Olsztynie|Katolicki Zespół Edukacyjny im. Świętej Rodziny]]<br />
<br />
W latach 1945–1962 funkcjonowało tu [[Państwowe Liceum Pedagogiczne w Olsztynie|Państwowe Liceum Pedagogiczne]].<br />
<br />
Nadzór pedagogiczny nad szkołami podstawowymi, gimnazjalnymi i ponadgimnazjalnymi oraz placówkami oświatowymi sprawuje [[Kuratorium Oświaty w Olsztynie |Kuratorium Oświaty w Olsztynie]]. Doskonaleniem zawodowym nauczycieli szkół publicznych zajmuje się [[Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie|Olsztyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli]] oraz [[Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie|Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli]].<br />
<br />
===Szkoły wyższe===<br />
<br />
Największą uczelnią Olsztyna jest [[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie|Uniwersytet Warmińsko-Mazurski]], powstały w 1999 r. z połączenia [[Akademia Rolniczo-Techniczna w Olsztynie|Akademii Rolniczo-Technicznej]] (założonej w 1950 r. jako [[Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie|Wyższa Szkoła Rolnicza]], pod nazwą AR-T od 1969 r.), [[Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie|Wyższej Szkoły Pedagogicznej]] (założonej w 1969 r. jako [[Wyższa Szkoła Nauczycielska w Olsztynie|Wyższa Szkoła Nauczycielska]], pod nazwą WSP od 1974 r.) i [[Warmiński Instytut Teologiczny|Warmińskiego Instytutu Teologicznego]] (założonego w 1980 r.). Siedzibą władz Uniwersytetu i większości budynków naukowych i dydaktycznych jest kampus akademicki Kortowo. Kształcenie prowadzone jest na 17 wydziałach (w tym jednym zamiejscowym w [[Ełk|Ełku]]). Na uczelni kształci się około 35 tysięcy studentów.<br />
<br />
Ponadto w Olsztynie funkcjonują:<br />
* [[Olsztyńska Szkoła Wyższa|Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego]]<br />
* [[Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego w Olsztynie|Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Tadeusza Kotarbińskiego]]<br />
* [[Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie|Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii Towarzystwa Wiedzy Powszechnej]]<br />
* [[Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej Hosianum w Olsztynie|Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej "Hosianum"]]<br />
* wydziały zamiejscowe:<br />
** Wydział Nauk Humanistyczno-Społecznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie<br />
** Wydział Zamiejscowy Gdańskiej Wyższej Szkoły Administracji<br />
Do tradycji uniwersyteckich nawiązuje Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Trzeciego Wieku.<br />
<br />
===Jednostki naukowe===<br />
<br />
Poza uczelniami w Olsztynie działają instytuty naukowe. W 2014 r. były to:<br />
* [[Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza]] (z siedzibą w Kortowie)<br />
* [[Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk]]<br />
* [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego|Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego]]<br />
* [[Centrum Badań Wschodnich]]<br />
Wcześniej działające instytuty doczekały się kontynuacji – Instytut Mazurski w postaci OBN, Warmiński Instytut Teologiczny jako Wydział Teologii UWM.<br />
<br />
Popularyzacją nauki zajmują się placówki astronomiczne – [[lkwim:Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne|Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie]].<br />
<br />
W latach 1946-1948 działał w Olsztynie [[Naukowy Instytut Rzemieślniczy w Olsztynie|Naukowy Instytut Rzemieślniczy]], następnie [[Zakład Doskonalenia Rzemiosła w Olsztynie]].<br />
<br />
==Kultura==<br />
===Teatr=== <br />
Działający w Olsztynie od 1925 r. teatr niemiecki – ''Treudank-Theather'' – znalazł kontynuację po wojnie jako [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatr im. Stefana Jaracza]]. Stałej działalności teatru towarzyszą festiwale: [[lkwim:Olsztyńskie Spotkania Teatralne|Olsztyńskie Spotkania Teatralne]] oraz [[lkwim:Międzynarodowy Festiwal Teatralny Demoludy|Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Demoludy"]]. Od 1991 przy teatrze prowadzone jest 4-letnie zawodowe Studium Aktorskie. Siedziba teatru (przy ulicy 1 Maja) przeszła w latach 2010–2013 gruntowny remont.<br />
<br />
Od 1953 r. istnieje także [[lkwim: Olsztyński Teatr Lalek|Olsztyński Teatr Lalek]], a w latach 1957–2009 działała Pantomima Olsztyńska, zrzeszająca artystów głuchych. Przy współpracy z zawodowymi artystami tworzone były także zespoły amatorskie, np. Studencki Teatrzyk Słowa "Kandelabr" (1965–1977) przy WSR czy Galeria "X" (1974–1975) i "Kod" (1975–1978) przy WSP.<br />
<br />
===Muzyka=== <br />
<br />
Od 1946 r. działa w Olsztynie filharmonia, obecnie jako [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego|Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego]]. Edukację muzyczną prowadzi [[lkwim:Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Fryderyka Chopina w Olsztynie|Państwowa Szkoła Muzyczna im. Fryderyka Chopina I i II stopnia]].<br />
<br />
Olsztyn cieszy się sławą ważnego ośrodka chóralistyki. Do znanych chórów należą m.in. [[lkwim:Chór im. prof. Wiktora Wawrzyczka|Chór im. Profesora Wiktora Wawrzyczka]] (przy UWM), [[lkwim:Olsztyński Chór Kameralny Collegium Musicum|Olsztyński Chór Kameralny "Collegium Musicum"]], Olsztyński Chór Chłopięcy, [[lkwim: Chór Męski Surma|Chór Męski „Surma”]], zespół wokalny "[[lkwim: ProForma|ProForma]]". Chóry kontynuują przedwojenne tradycje polskich chórów, m.in. działającego przy kościele św. Jakuba (póżniejszej katedrze). Na początku XX wieku organistą w tym kościele był obecny patron filharmonii – [[lkwim: Feliks Nowowiejski|Feliks Nowowiejski]]. <br />
<br />
Z miastem związanych jest wiele innych zespołów muzycznych i artystów solowych, wykonujących różne gatunki muzyki, m.in. [[lkwim:Vader|Vader]], [[lkwim:Afromental|Afromental]], [[lkwim:Enej|Enej]], [[lkwim:Big Day|Big Day]], [[lkwim:Kaczki z Nowej Paczki|Kaczki z Nowej Paczki]], [[Norbi]], [[lkwim:Shannon|Shannon]], [[Łydka Grubasa]], [[lkwim: Czerwony Tulipan|Czerwony Tulipan]].<br />
<br />
===Literatura===<br />
<br />
Podwaliny pod współczesny ruch literacki w Olsztynie położył w okresie powojennym [[lkwim: Władysław Gębik|Władysław Gębik]], założyciel Klubu Literackiego w Olsztynie (1952). W pionierskim okresie ruch literacki wspierali mieszkający w Olsztynie poeci ludowi pochodzący z najbliższych okolic – [[lkwim: Michał Lengowski|Michał Lengowski]], [[lkwim:Maria Zientara-Malewska|Maria Zientara-Malewska]], [[lkwim: Alojzy Śliwa|Alojzy Śliwa]], którym nadano członkostwo Związku Literatów Polskich. W 1955 r. powstał olsztyński oddział ZLP. <br />
<br />
Poza wymienionymi wyżej do znanych literatów związanych z Olsztynem należeli lub należą m.in.: [[lkwim: Edward Zbigniew Martuszewski|Edward Martuszewski]], [[lkwim:Klemens Oleksik|Klemens Oleksik]], [[lkwim:Leonard Turkowski|Leonard Turkowski]], [[lkwim:Władysław Ogrodziński|Władysław Ogrodziński]], [[lkwim: Witold Piechocki|Witold Piechocki]], [[lkwim: Tadeusz Stępowski|Tadeusz Stępowski]], [[lkwim: Henryk Panas|Henryk Panas]], [[lkwim: Karol Małłek|Karol Małłek]], [[lkwim: Janusz Teodor Dybowski|Janusz Teodor Dybowski]], [[lkwim:Stefan Połom|Stefan Połom]], [[lkwim:Erwin Kruk|Erwin Kruk]], [[lkwim:Władysław Katarzyński|Władysław Katarzyński]], [[lkwim:Józef Jacek Rojek|Józef Jacek Rojek]], [[lkwim: Bohdan Dzitko]], [[lkwim:Kazimierz Brakoniecki|Kazimierz Brakoniecki]], [[lkwim:Włodzimierz Kowalewski|Włodzimierz Kowalewski]], [[lkwim:Mariusz Sieniewicz|Mariusz Sieniewicz]], [[lkwim:Bernadetta Darska|Bernadetta Darska]].<br />
<br />
===Muzea i galerie=== <br />
<br />
W Zamku Kapituły Warmińskiej działa [[lkwim: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], założone w 1945 r., gromadzące przede wszystkim eksponaty z przeszłości regionu. Również przed wojną w olsztyńskim zamku mieściło się muzeum, założone po [[Plebiscyt na Warmii i Mazurach|plebiscycie]] dla udokumentowania niemieckiej przeszłości regionu (miało także charakter archeologiczny). Współczesne muzeum obok wystaw czasowych i innych form działalności prezentuje stałą ekspozycje kopernikowską.<br />
<br />
Oddziałem Muzeum Warmii i Mazur jest [[lkwim:Muzeum – Dom Gazety Olsztyńskiej – oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Dom "Gazety Olsztyńskiej"]], dokumentujący przeszłość tej polskiej gazety z okresu 1886–1939. Drugi olsztyński oddział to [[lkwim:Muzeum Przyrody – Oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Przyrody]] (ulica Metalowa), poza tym funkcjonują oddziały zamiejscowe ([[Morąg]], [[Reszel]], [[Lidzbark Warmiński]], [[Szczytno]], [[Reszel]], [[Mrągowo]]). W olsztyńskiej [[Hala widowiskowo-sportowa "Urania"|hali "Urania"]] działa [[lkwim:Muzeum Sportu w Olsztynie|Muzeum Sportu im. Mariana Rapackiego]].<br />
<br />
Muzeum (wspólnie z archiwum) funkcjonuje w strukturze Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (działa m.in. Izba Tradycji w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej). Na uniwersytecie funkcjonuje też Muzeum Przyrody im. Janiny Wengris.<br />
<br />
Największą olsztyńską galerią jest Biuro Wystaw Artystycznych, założone w 1958 r. Siedzibą BWA jest budynek olsztyńskiego planetarium (al. marsz. Józefa Piłsudskiego).<br />
<br />
===Kina=== <br />
Olsztyn szczyci się długimi tradycjami kina – pierwsze powstało w 1909 r. Z kilku przedwojennych kin po 1945 r. swoje siedziby zachowały przez kilkadziesiąt lat ''Luisen-Theater'' (jako Awangarda) i kino firmy UT-Lichtspiele (jako [[lkwim:Kino Polonia w Olsztynie|Polonia]]). Poza wymienionymi działały po wojnie w Olsztynie m.in. kina: [[lkwim:Kino Kopernik w Olsztynie|Kopernik]], Student, [[lkwim:Kino Grunwald w Olsztynie|Grunwald]], [[lkwim:Kino „Odrodzenie” w Olsztynie|Odrodzenie]], [[lkwim:Kino Dworcowe w Olsztynie|Dworcowe]]. W 2014 r. kina działają przy galeriach handlowych (Multikino, Helios), a tradycje Awangardy kontynuuje Awangarda 2 przy [[lkwim:Dom Książki w Olsztynie|Domu Książki]] (Plac Jana Pawła II).<br />
<br />
===Biblioteki i mediateki=== <br />
Do najważniejszych bibliotek Olsztyna zaliczyć należy:<br />
* [[lkwim:Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie|Wojewódzką Bibliotekę Publiczną]]<br />
* [[Miejska Biblioteka Publiczna w Olsztynie|Miejską Bibliotekę Publiczną]] (15 filii, w tym biblioteka dla dzieci "Abecadło", multimedialna "[[lkwim:Planeta 11|Planeta 11]]" oraz Centrum Informacji Technicznej i Biznesowej)<br />
* [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Olsztynie|Warmińsko-Mazurską Bibliotekę Pedagogiczną]]<br />
* [[lkwim: Biblioteka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie|Bibliotekę Uniwersytecką UWM]]<br />
* [[lkwim:Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej Hosianum i Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego|Bibliotekę Wyższego Seminarium Duchownego "Hosianum"]]<br />
Biblioteki działają także przy innych uczelniach i instytucjach, m.in. [[lkwim:Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], [[Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie|Instytucie Rybactwa Śródlądowego]], [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Ośrodku Badań Naukowych]].<br />
<br />
===Imprezy cykliczne=== <br />
<br />
Jedną z wizytówek Olsztyna są juwenalia "[[lkwim: Kortowiada|Kortowiada]]", z uwagi na korzystne warunki (położenie i ukształtowanie kampusu uniwersyteckiego) zaliczane do najpopularniejszych w Polsce i chętnie odwiedzane przez znanych wykonawców. W Olsztynie organizowane są także cyklicznie m.in.:<br />
* [[lkwim:Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe Śpiewajmy Poezję|Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe "Śpiewajmy Poezję"]]<br />
* [[lkwim:Olsztyńskie Noce Bluesowe|Olsztyńskie Noce Bluesowe]]<br />
* [[lkwim:Olsztyńskie Lato Artystyczne|Olsztyńskie Lato Artystyczne]] (w ramach tego ostatniego m.in. koncerty muzyki organowej oraz szantowej)<br />
* [[lkwim: Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki|Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki]]<br />
==Media==<br />
<br />
Do najważniejszych tytułów gazet i czasopism wydawanych współcześnie w Olsztynie należą:<br />
* "[[lkwim: Gazeta Olsztyńska|Gazeta Olsztyńska]]" (dziennik)<br />
* "Gazeta Wyborcza" – mutacja olsztyńska (dziennik)<br />
* "[[lkwim:Nasz Olsztyniak|Nasz Olsztyniak]]" (wychodzi dwa razy w tygodniu)<br />
* "[[lkwim:Wiadomości Uniwersyteckie|Wiadomości Uniwersyteckie]]" (miesięcznik)<br />
* "[[lkwim:Debata|Debata]]" (miesięcznik)<br />
* "[[lkwim:Posłaniec Warmiński|Posłaniec Warmiński]]" (od 2009 jako dodatek do "Gościa Niedzielnego")<br />
Tradycje prasowe Olsztyna sięgają I połowy XIX wieku, kiedy wydawano powiatowe dzienniki urzędowe. W 1886 r. ukazał się pierwszy numer polskiej "Gazety Olsztyńskiej" do wybuchu II wojny światowej rywalizującej z prasą niemieckojęzyczną, a przez jakiś czas także z "Warmiakiem". Po 1945 r. krótko ukazywały się "[[lkwim: Wiadomości Mazurskie|Wiadomości Mazurskie]]" i [[lkwim: Życie Olsztyńskie|Życie Olsztyńskie]]", a od 1951 r. "[[lkwim: Głos Olsztyński|Głos Olsztyński]]", w 1970 r. przemianowany na "Gazetę Olsztyńską". W okresie PRL gazeta ta była oficjalnym regionalnym dziennikiem PZPR. W latach 80. i 90. XX wieku wydawana była popołudniówka "Dziennik Pojezierza". Tematykę regionalno-społeczną poruszało także "[[lkwim: Słowo na Warmii i Mazurach|Słowo na Warmii i Mazurach]]", dodatek do tygodnika "Słowo Powszechne".<br />
<br />
W Olsztynie nadają rozgłośnie radiowe:<br />
* [[lkwim:Polskie Radio Olsztyn|Radio Olsztyn]]<br />
* [[Radio Eska Olsztyn|Radio Eska]]<br />
* Radio Plus<br />
* Radio Planeta (dawniej Radio WaMa)<br />
* [[lkwim: Radio UWM FM|Radio UWM FM]]<br />
Olsztyn jest również siedzibą ośrodka regionalnego Telewizji Polskiej – TVP Olsztyn i uniwersyteckiej telewizji TV Kortowo. Lokalne stacje telewizyjne prowadzą też sieci telewizji kablowej – Vectra i Multimedia. W połowie lat 90. XX wieku nadawała telewizja Copernicus, współpracująca ze stacją Polonia 1.<br />
<br />
==Sport i rekreacja==<br />
Do najważniejszych obiektów sportowych w Olsztynie zaliczyć należy m.in.:<br />
* stadion OSiR (Stomilu)<br />
* [[ Stadion Warmii Olsztyn|stadion Warmii]]<br />
* [[Stadion Leśny]] (nieczynny)<br />
* stadion lekkoatletyczny AZS UWM<br />
* [[Hala widowiskowo-sportowa "Urania"|hala widowiskowo-sportowa "Urania"]]<br />
* centrum wodne [[Aquasfera Olsztyn|Aquasfera]] Galeria Warmińska<br />
* basen Ośrodka Sportu i Rekreacji<br />
* basen UWM<br />
* basen [[Olsztyńska Szkoła Wyższa|Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego]]<br />
* korty tenisowe w Jakubowie<br />
* korty tenisowe "Jodłowa"<br />
* dwa kompleksy kortów w Kortowie<br />
* tor motocrossowy<br />
* lodowisko przy hali "Urania" (sezonowo)<br />
* Plaża Miejska<br />
Największe sukcesy zawodnicy i kluby olsztyńskie odnosiły przede wszystkim w piłce siatkowej ([[KS AZS UWM Olsztyn|AZS UWM]], dawniej AZS ART, pięciokrotnie mistrzostwo Polski), piłce nożnej ([[OKS Stomil Olsztyn|Stomil Olsztyn]], 8 sezonów w ekstraklasie), piłce ręcznej, koszykówce, gimnastyce sportowej, sportach samochodowych ([[Marian Bublewicz]], [[Krzysztof Hołowczyc]]), żeglarstwie i żeglarstwie lodowym, lekkoatletyce, brydżu sportowym, tańcu.<br />
<br />
W latach 2003–2008 Olsztyn był miastem etapowym wyścigu kolarskiego Tour de Pologne. W Olsztynie rozgrywany był także siatkarski [[Memoriał Huberta Wagnera]], przeniesiony po kilku latach do [[Iława|Iławy]], następnie poza region [[Warmia|Warmii]] i [[Mazury|Mazur]]. W latach 2007–2010 zawodowy charakter miał tenisowy turniej Memoriał Marka Włodarczyka, a jednym ze zwycięzców został późniejszy półfinalista Wimbledonu – Jerzy Janowicz. W mieście organizowane są znane biegi uliczne – Copernicus Run (od 2013 na dystansie 10 km), Półmaraton Jakubowy (od 2012, wcześniej na dystansie 15 km), Bieg Europejski (od 2013, 10 km).<br />
<br />
====[[Parki Olsztyna]] - zobacz oddzielne hasło====<br />
<br />
==Turystyka==<br />
Położenie miasta wśród lasów oraz liczne jeziora zarówno w granicach administracyjnych, jak i najbliższych okolicach, zapewniają Olsztynowi status lubianego ośrodka turystycznego. Tradycje historyczne i zabytkowa zabudowa sytuują miasto na trasach popularnych europejskich i krajowych szlaków, m.in. Szlaku Zamków Gotyckich, Europejskich Szlaku Gotyku Ceglanego, Szlaku Kopernikowskim, Drodze św. Jakuba.<br />
<br />
Wytyczonych zostało kilka szlaków pieszych, przebiegających bądź rozpoczynających się w Olsztynie, m.in.:<br />
* [[Szlak pieszy Olsztyn - Dajtki|im. Alojzego Śliwy]] (spod Wysokiej Bramy do Dajtek)<br />
* Błękitny (od ul. Bałtyckiej do Jakubowa)<br />
* [[Szlak im. Piotra Diernowa: Olsztyn - Olsztyn/sanatorium|im. Piotra Diernowa]] (z Jakubowa do Sanatorium)<br />
* [[Szlak im. Marii Zientary-Malewskiej: Olsztyn - Brąswałd|im. Marii Zientary-Malewskiej]] (z Likus do podolsztyńskiego [[Brąswałd|Brąswałdu]])<br />
* Zielony (z Olsztyna do Dobrzynia w gminie Nidzica)<br />
* Kopernikowski (z Olsztyna do Torunia)<br />
<br />
Z Olsztyna można podróżować kilkoma wyznaczonymi szlakami rowerowymi:<br />
* Czarnym (Olsztyn – Gąsiorowo)<br />
* Żółtym (Olsztyn – Zgniłocha)<br />
* Czerwonym (Olsztyn – Łajs)<br />
* Czerwonym (Olsztyn – Stare Jabłonki)<br />
* szlakiem Olsztyn – Frombork<br />
* szlakiem Olsztyn – Nidzica<br />
* szlakiem Olsztyn – Pisz<br />
* szlakiem Olsztyn – Iława<br />
Dzięki rzekom Łynie i Wadągowi Olsztyn jest też ośrodkiem turystyki kajakowej.<br />
<br />
==Religia==<br />
<br />
Na terenie Olsztyna będącego stolicą katolickiej metropolii warmińskiej funkcjonuje 21 parafii Kościoła katolickiego, zrzeszonych w pięciu dekanatach (część dekanatów wykracza swoimi granicami poza miasto, obejmując podolsztyńskie parafie): Olsztyn I (Śródmieście), Olsztyn II (Zatorze), Olsztyn III (Gutkowo), Olsztyn IV (Jaroty), Olsztyn V (Kormoran).<br />
<br />
W dawnej kaplicy cmentarza św. Jakuba (al. Wojska Polskiego) mieści się świątynia Kościoła polskokatolickiego. Działają w Olsztynie także parafie innych wyznań – Kościoła ewangelicko-augsburskiego (miasto jest stolicą diecezji mazurskiej) i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Istnieją także m.in. wspólnoty: Kościoła zielonoświątkowców, baptystów, Świadków Jehowy, buddystów.<br />
<br />
==Osoby związane z Olsztynem==<br />
*[[Jan Bałdowski]] (1917–1999) – nauczyciel, przewodnik turystyczny, autor publikacji turystycznych, prawnik<br />
*[[Włodzimierz Baran]] (1937–2009) – profesor, geodeta, rektor ART w Olsztynie<br />
*[[Walenty Barczewski]] (1856–1928) – ksiądz katolicki, działacz narodowy, etnograf, pisarz, redaktor, historyk<br />
*[[Szczepan Brym]] (ur. 1950 r.) – nauczyciel, profesor UWM w Olsztynie, fizyk<br />
*[[Mirosław Dąbrowski]] (1910–2001) – pianista, pedagog, krytyk muzyczny, założyciel [[lkwim:Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Fryderyka Chopina w Olsztynie|Państwowej Szkoły Muzycznej]]<br />
*[[Tadeusz Gączowski]] (1905–1968) – nauczyciel, działacz oświatowy na Warmii i Mazurach, dyrektor [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Olsztynie|Wojewódzkiej Biblioteki Pedagogicznej w Olsztynie]] (1964-1968) <br />
*[[Tadeusz Maria Gelewski]] (1922–2002) – profesor zwyczajny, prawnik, historyk <br />
*[[Wojciech Gromadecki]] (1906–1954) – nauczyciel <br />
*[[Stanisław Grzesiuk]] (1926–2013) – profesor zwyczajny, specjalista w zakresie fizjologii roślin <br />
*[[Marta Hanowska-Sendrowska]] (1909–1977) – wychowawczyni polskich przedszkoli na Warmii, działaczka społeczna, redaktor "[[lkwim:Słowo na Warmii i Mazurach|Słowa na Warmii i Mazurach]]" <br />
*[[Paweł Jasiek]] (1908–1982) – nauczyciel, poeta, działacz oświatowy, nauczyciel szkół polskich w Niemczech, kierownik [[Polsko-Katolickie Towarzystwo Szkolne na Warmię|Polsko-Katolickiego Towarzystwa Szkolnego na Warmię]] <br />
*[[Janina Leśnierowska]] (1909-?) – nauczycielka, przedszkolanka polskich przedszkoli, wychowawczyni ochronki w Olsztynie, działaczka harcerska, bibliotekarka.<br />
*[[Wit Madeja]] (1922–1997) – nauczyciel <br />
*[[Teofil Mazur]] (ur. 1927 r.) – profesor zwyczajny, specjalista z zakresu agronomii, rektor ART w Olsztynie <br />
*[[Władysław Nowak]] (ur. 1940 r.) – ksiądz, profesor nauk teologicznych <br />
*[[Juliusz Popowicz]] (1923–1996) – profesor biochemii, rektor WSP w Olsztynie<br />
*[[Józef Rusiecki]] (1947–2000) – pedagog, rektor Olsztyńskiej Szkoły Wyższej <br />
*[[Ryszard Smoliński]] (1926–2007) – nauczyciel, działacz społeczny<br />
*[[lkwim:Paweł Sowa|Paweł Sowa]] (1897–1984) – nauczyciel, redaktor, polski działacz oświatowy, pierwszy naczelnik Wydziału Oświaty, Kultury i Sztuki przy przy Pełnomocniku Rządu na Okręg Mazurski<br />
*[[Jerzy Ryszard Strzeżek]] (ur. 1939 r.) – profesor, rektor ART w Olsztynie <br />
*[[Stanisław Szteyn]] (ur. 1933 r.) – profesor uczelni olsztyńskich, biolog, rektor WSP w Olsztynie<br />
*[[Mirosław Świątecki]] (1930–1996) – nauczyciel, organizator olsztyńskiego życia kulturalnego <br />
*[[Roman Urbanek]] (1930–1988) – muzyk, pedagog, dyrygent, prezes [[Stowarzyszenie Miłośników Muzyki im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie|Stowarzyszenia Miłośników Muzyki im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie]]<br />
*[[Witold Władysław Witkowski]] (1908–1981) – polonista, pedagog, pracownik naukowy, działacz społeczno-oświatowy i polityczny, kurator oświaty i Prezes Zarządu Okręgowego Związku Nauczycielstwa Polskiego w Olsztynie<br />
<br />
===Honorowi obywatele===<br />
<br />
Tytuł honorowego obywatela Olsztyna nadawała Rada Miasta już w XIX wieku. Jako pierwszy wyróżniony został mistrz szewski i wieloletni rajca [[Johann Adelstein]] (1865). Tytuł otrzymał też m.in. zasłużony dla rozwoju miasta fabrykant [[Karl Roensch]].<br />
<br />
W okresie PRL tytuł honorowego obywatela zastępował wpis do Księgi Honorowej Samorządu Mieszkańców Olsztyna – Miejskiej Rady Narodowej, było to jednak wyróżnienie nadawane stosunkowo często (kilka razy do roku po kilka-kilkanaście osób).<br />
<br />
Po 1989 r. tytuł Honorowego Obywatela Olsztyna otrzymały następujące osoby:<br />
* [[Tadeusz Nowakowski]], pisarz, urodzony w Olsztynie, syn przedwojennego redaktora „Gazety Olsztyńskiej”;<br />
* [[Natalia Żarska]], nauczycielka<br />
* [[Mieczysław Pimpicki]], lekarz<br />
* [[Kazimierz Pacer]], nauczyciel<br />
* [[lkwim:Jadwiga Lindner|Jadwiga Lindner]], nauczycielka<br />
* [[lkwim: Jan Lubomirski|Jan Lubomirski]], nauczyciel, folklorysta<br />
* [[lkwim:Georg Dietrich|Georg Dietrich]], organizator pomocy humanitarnej dla Olsztyna<br />
* [[lkwim:Andrzej Hopfer|Andrzej Hopfer]], geodeta, rektor Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie<br />
* [[lkwim:Janusz Jasiński|Janusz Jasiński]], historyk<br />
* [[lkwim:Erwin Kruk|Erwin Kruk]], pisarz<br />
* [[Tadeusz Krzymowski]], fizjolog, rektor Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie<br />
* [[lkwim: Władysław Ogrodziński|Władysław Ogrodziński]], prozaik, dziennikarz, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur<br />
* [[lkwim: Hieronim Skurpski|Hieronim Skurpski]], malarz, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur<br />
* [[Edmund Piszcz]], pierwszy arcybiskup warmiński<br />
* [[Marian Rapacki]], trener kajakarstwa, założyciel Muzeum Sportu w Olsztynie (obecnie jego patron)<br />
* [[Ryszard Górecki]], fizjolog, rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego<br />
* [[Zbigniew Lubiejewski]], siatkarz, mistrz olimpijski<br />
* [[Mieczysław Doroszuk]], trener siatkówki, nauczyciel<br />
* [[Julian Żołnierkiewicz]], wieloletni proboszcz parafii Najświętszego Serca Jezusowego, kapelan "Solidarności"<br />
* Jan Paweł II, papież<br />
* [[lkwim:Eugenia Dudzik|Eugenia Dudzik]], nauczycielka, inicjatorka Uniwersytetu Trzeciego Wieku<br />
* [[lkwim:Wojciech Stanisław Wrzesiński|Wojciech Wrzesiński]], historyk<br />
* [[lkwim:Włodzimierz Jarmołowicz|Włodzimierz Jarmołowicz]], popularyzator folkloru muzycznego<br />
* [[Józef Szmidt]], lekkoatleta, mistrz olimpijski<br />
* [[lkwim:Bohdan Głuszczak|Bohdan Głuszczak]], artysta Pantomimy Olsztyńskiej<br />
* [[Stanisław Oszczak]], astronom<br />
===Osoby urodzone w Olsztynie===<br />
W Olsztynie urodzili się m.in.:<br />
* [[Łukasz David]], XVI-wieczny historyk<br />
* [[Antoni Blank]], malarz historyczny<br />
* [[Franz Hipler]], historyk, ksiądz katolicki<br />
* [[Hugo Haase]], polityk<br />
* [[Franz Justus Rarkowski]], niemiecki biskup polowy<br />
* [[lkwim:Erich Mendelsohn|Erich Mendelsohn]], wybitny architekt, ekspresjonista<br />
* [[lkwim:Ingrid Wagner-Andersson|Ingrid Wagner-Andersson]], malarka<br />
* [[Tadeusz Nowakowski]], pisarz i dziennikarz, syn redaktora "Gazety Olsztyńskiej"<br />
* [[lkwim:Georg Hermanowski|Georg Hermanowski]], pisarz<br />
* [[Hans-Jürgen Wischnewski]], minister w rządzie RFN<br />
* [[Andrzej Zawada]], himalaista, syn konsula RP w Olsztynie<br />
* [[Leonhard Pohl]], biegacz, medalista olimpijski<br />
* [[Helmut Frenz]], biskup ewangelicki<br />
* [[Jacek Jezierski]], biskup pomocniczy warmiński, ordynariusz elbląski<br />
* [[Bronisław Wildstein]], dziennikarz<br />
* [[Henryka Krzywonos]], działaczka "Solidarności"<br />
* [[Juliusz Machulski]], reżyser filmowy<br />
* [[Izabela Trojanowska]], aktorka i piosenkarka<br />
* [[lkwim:Piotr Bałtroczyk|Piotr Bałtroczyk]], dziennikarz, satyryk<br />
* [[Krzysztof Pater]], urzędnik państwowy, minister<br />
* [[Krzysztof Hołowczyc]], kierowca rajdowy<br />
* [[Artur Wojdat]], pływak<br />
* [[Anna Samusionek]], aktorka<br />
* [[Wojciech Grzyb]], siatkarz<br />
* [[Adrian Mierzejewski]], piłkarz<br />
* [[Krystyna Janina Stasiewicz]], profesor, specjalistka w zakresie literaturoznawstwa<br />
==Miasta partnerskie== <br />
<br />
Władze Olsztyna podpisały umowy o współpracy partnerskiej z 9 miastami europejskimi i jednym amerykańskim. Najdłużej trwa współpraca z fińskim Rovaniemi (od 1976). Wśród miast partnerskich Olsztyna są ponadto trzy niemieckie (Gelsenkirchen, Osnabrück, Offenburg), francuskie Châteauroux, hiszpańskie Calpe, ukraiński Łuck, rosyjski Kaliningrad, Bielsko-Biała oraz amerykańskie Richmond. Ponadto trzy miasta – Sønderborg (Dania), Halmstad (Szwecja) i Perugia (Włochy) – mają status miasta współpracującego z Olsztynem.<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', tom I: ''Pradzieje – 1772'', Olsztyn 2010.<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', tom II: ''1772–2010'', Olsztyn 2011.<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Warmia'', Olsztyn 2011.<br />
* Browiński Czesław, ''Olsztyn 1945–1970'', Olsztyn 1974.<br />
* Chłosta Jan, ''Ludzie Olsztyna'', Olsztyn 2003.<br />
* Chłosta Jan, ''Słownik Warmii (historyczno-geograficzny)'', Olsztyn 2002.<br />
* ''Olsztyn 1353–2003'', pod redakcją Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego, Olsztyn 2003.<br />
* ''Olsztyn 1945–2005. Kultura i nauka'', pod redakcją Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego, Olsztyn 2006.<br />
* Wakar Andrzej, ''Olsztyn 1353–1945'', Olsztyn 1971.<br />
<br />
[[Kategoria: Miejscowość]][[Kategoria:Miasta]] [[Kategoria: Olsztyn]][[Kategoria:Napoleon na Warmii i Mazurach]][[Kategoria: powiat olsztyński]] [[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: 1401-1500]] [[Kategoria: 1501-1600]] [[Kategoria: 1601-1700]] [[Kategoria: 1701-1800]] [[Kategoria: 1801-1918]] [[Kategoria: 1919-1944]] [[Kategoria: 1945-1989]] [[Kategoria: 1990-]]</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Olsztyn&diff=158681Olsztyn2026-07-02T09:54:09Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>{{Wieś infobox<br />
|nazwa = Olsztyn<br />
|herb wsi = herbO.jpg<br />
|flaga wsi =<br />
|herb artykuł =<br />
|dopełniacz wsi = Olsztyna<br />
|zdjęcie = miasta_Olsztyn.jpg<br />
|opis zdjęcia = Olsztyn, fot. Tomasz Raczyński<br />
|rodzaj miejscowości = miasto <br />
|województwo = warmińsko-mazurskie<br />
|powiat = Olsztyn<br />
|gmina = Olsztyn<br />
|miejscowość podstawowa =<br />
|sołectwo =<br />
|wysokość =<br />
|liczba ludności = 174 775<br />
|rok = 2015<br />
|strefa numeracyjna =(+48) 89<br />
|kod pocztowy =10-001 do 11-041<br />
|tablice rejestracyjne = NO<br />
|SIMC =<br />
|mapa wsi =<br />
|kod mapy = PL-WN<br />
|szerokość = 53.773056<br />
|długość = 20.476111<br />
|commons =<br />
|wikipodróże =<br />
|wikisłownik =<br />
|www =<br />
}}<br />
'''Olsztyn''' (niem. ''Allenstein'') – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej). <br />
<br><br><br />
[[Plik:Urzad Marszalkowski.jpg|thumb|290px|right|Urząd Marszałkowski, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:Kamienica Naujacka w Olsztynie.jpg|thumb|290px|right|Kamienica Naujacka w Olsztynie, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:Gazeta Olsztyńska.jpg|thumb|290px|right|Dom Gazety Olsztyńskiej, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:kultura_teatr_jaracza_olsztyn.JPG|thumb|290px|right|Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie, fot. Natalia Tarkowska]]<br />
[[Plik:Panorama Olsztyna.jpg|thumb|290px|right|Panorama Olsztyna, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Amfiteatr im. Czesława Niemena fot. Marcin Kierul.jpg|thumb|290px|right|Amfiteatr im. Czesława Niemena, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Zamek Kapituły Warmińskiej - bab pruska fot. Marcin Kierul.jpg|thumb|290px|right|Zamek Kapituły Warmińskiej, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Stary Ratusz fot. Wojciech Krom.jpg|thumb|290px|right|Stary Ratusz, fot. Wojciech Krom]]<br />
[[Plik:mosty ol.jpg|thumb|right|290px|Mosty kolejowe w Olsztynie.<br>Fot. Mirosław Garniec]]<br />
[[image:olsztyn kdp.jpg|thumb|right|290px|Olsztyn i okolice na mapie z XIX w.<br>Źródło: Karta dawnéj Polski z przyległémi okolicami krajów sąsiednich, 1:300000, Paryż 1859 r.]]<br />
==Toponimia==<br />
Nazwa miasta w brzmieniu niemieckim – ''Allenstein'' – oznacza "zamek nad [[Rzeka Łyna|Łyną]]". Nazwa została utworzona analogicznie do innych nazw miast na [[Warmia|Warmii]], gdzie człon ''Stein'' (niem. kamień) charakterystyczny był dla miast z zamkami. Niemiecka nazwa Łyny – ''Alle'' – pochodzi od pruskiej nazwy ''Alna'', oznaczającej łanię.<br />
<br />
Polskie brzmienie nazwy ''Holsten'' (''Olszten'') pojawia się po raz pierwszy u Jana Długosza (''Banderia Prutenorum'', 1448). Jeszcze bliższa współczesnej nazwie forma została odnotowana w dokumentach kapituły warmińskiej epoki [[lkwim:Mikołaj Kopernik|Kopernika]] (1522) – ''Olstyn'' (wymowa ''Olsztyn'').<br />
<br />
==Położenie==<br />
Olsztyn leży w południowej części Warmii, a w centralnej części [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. W klasyfikacji fizycznogeograficznej położenie miasta związane jest z [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierzem Mazurskim]].<br />
<br />
==Warunki naturalne==<br />
===Rzeźba terenu=== <br />
Ukształtowanie terenu Olsztyna charakteryzuje się fałdami z uwagi na moreny czołowe ostatniego zlodowacenia. Zróżnicowanie między najwyższym a najniższym punktem w mieście wynosi 67 metrów (155 m n.p.m. do 88 m n.p.m.).<br />
<br />
===Klimat=== <br />
Klimat Olsztyna przypisany jest do strefy umiarkowanej ciepłej przejściowej, jest warunkowany naturalnymi czynnikami środowiska (położeniem wśród jezior, zalesieniem, polodowcową rzeźbą terenu). Średnie roczne wartości czynników klimatycznych wynoszą: opady – około 600 mm; temperatura powietrza – +7,2 stopni C (maksymalnie w lipcu – +17,3 stopni C, minimalnie w styczniu – -3,0 stopni C); liczba dni z opadami – 160; liczba dni z przymrozkami – 140; zaleganie pokrywy śnieżnej – 83 dni; wiatr – przewaga wiatrów południowo-zachodnich i zachodnich.<br />
<br />
===Przyroda===<br />
Nieco ponad 21 % powierzchni Olsztyna zajmują lasy (1800 ha, z czego 1050 ha stanowi Las Miejski). Tereny zieleni miejskiej obejmują 560 ha i są to przede wszystkim parki oraz cmentarze. Funkcjonują dwa rezerwaty przyrody torfowej ([[Rezerwat Redykajny|Redykajny]] i [[Rezerwat Mszar|Mszar]]), jeden dawny rezerwat został zniesiony ([[jezioro Tyrsko]]). Część terenu miasta z dolinami rzek [[Rzeka Łyna|Łyny]] i Wadąg należy do Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny. Z 16 zarejestrowanych na terenie miasta pomników przyrody ożywionej (drzew i alei drzew) większość znajduje się w miasteczku akademickim [[Kortowo]].<br />
<br />
Przez miasto przepływają trzy rzeki – [[Rzeka Łyna|Łyna]], Wadąg i Kortówka. Około 8 % powierzchni miasta zajmują jeziora, których łącznie jest 15 (13 przekracza 1 ha powierzchni). Część historycznych jezior zostało osuszonych po nabyciu ziemi przez osoby prywatne, m.in. [[Jezioro Fajferek|Fajferek]], przy którym w XIX wieku mieściło się kąpielisko miejskie.<br />
<br />
==Historia==<br />
===Pradzieje=== <br />
Obecność człowieka w okolicach dzisiejszego Olsztyna sięga epoki mezolitu (około 8000–4500 p.n.e.), z tego okresu pochodzą najstarsze znaleziska (motyka kamienna, motyka z poroża łosia). Na ziemiach tych przebywały w tym czasie niewielkie grupy wędrownych myśliwych. Wraz ze stopniowym ocieplaniem klimatu i porastaniem terenów leśnych pojawiły się grupy osiadłe, zajmujące się nie tylko myślistwem, ale i zbieractwem oraz rybołówstwem. W epoce neolitu (4500–1500 p.n.e.) miejscowa ludność prowadziła częściowo osiadły tryb życia, zajmując się rolnictwem (uprawa pszenicy, owsa i żyta) po uprzednim wypaleniu i wykarczowaniu lasu przez kilkuletni okres do czasu wyjałowienia ziemi. Względna stabilizacja trybu życia oznaczała zwiększenie populacji oraz podniesienie poziomu produkcji narzędzi (jako surowiec wykorzystywano kamień, poroża jeleni) oraz pojawienie się naczyń ceramicznych. Epoka brązu (od około 1500 p.n.e.) przyniosła upowszechnienie się przedmiotów z brązu oraz nową formę pochówku – kremację zwłok. Ludność, podobnie jak w epoce neolitu, uprawiała ziemię oraz hodowała zwierzęta – bydło, owce, świnie, kozy. Epoka żelaza, przypadająca na ok. VI wiek p.n.e., na terenie okolic Olsztyna ma raczej charakter symboliczny, nie wiąże się bowiem z obróbką i wykorzystaniem żelaza (co nastąpiło później). Okres ten charakteryzuje się rozdrobnieniem dotychczasowych większych skupisk ludzkich na rzecz mniejszych, ale położonych w miejscach o naturalnych walorach obronnych, np. na sztucznych wyspach w obrębie strefy brzegowej jezior. Nawiązane zostały też kontakty handlowe z Rzymem (wymiana bursztynu). Wobec stabilnej, pozbawionej większych konfliktów wojennych sytuacji, powstawała osadnicza społeczność plemienna [[Prusowie|Prusów]], a w samym rejonie Olsztyna – Galindów (Prusów południowo-zachodnich). <br />
<br />
Najstarszą przeszłość Olsztyna i najbliższych okolic potwierdzają liczne znaleziska archeologiczne z różnych epok, np. neolityczne narzędzia odnajdywane na terenie współczesnych ulic miasta (aleja Wojska Polskiego, ul. Dworcowa, ul. Kościuszki), pozostałości osiedla z epoki brązu (prawy brzeg Łyny, ul. Grabowskiego), ślady osadnictwa epoki żelaza na terenie Kortowa.<br />
<br />
===Pod rządami zakonu krzyżackiego (1243–1466)===<br />
<br />
W XIII wieku ziemie Prusów zostały podbite przez [[Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach|zakon krzyżacki]]. Okolice współczesnego Olsztyna zostały w 1243 r. przypisane bullą legata Wilhelma z Modeny nowo powstałej diecezji warmińskiej. W 1334 wójt warmiński i brat krzyżacki – Henryk von Luter – wybudował w zakolu Łyny strażnicę obronną ''Allenstein'' – Olsztyn. Nie jest to data równoznaczna z założeniem miasta, dopiero bowiem w ciągu kilku kolejnych lat nastąpiła budowa drugiej strażnicy ([[Bartążek]]) i lokacja okolicznych wsi ([[Wadąg|Wadąg]] z młynem, [[Pistki]], [[Brąswałd]], [[Dywity]], [[Jaroty]], [[Warkały]], [[Jonkowo]], [[Tomaszkowo]], [[Bartąg]], [[Wołowno]], [[Linowo (powiat olsztyński)|Linowo]], [[Gągławki]], [[Gronity]], [[Cegłowo]]), co przypuszczalnie miało związek z planową polityką lokacyjną, uwieńczoną przywilejem lokacyjnym kapituły warmińskiej dla Olsztyna z 31 października 1353 r. W tym czasie na ukończeniu był już [[lkwim: Zamek w Olsztynie|zamek olsztyński]], którego budowę rozpoczęto około 1347–1348 r. Zasadźcą miasta był "roztropny mąż" [[lkwim:Jan z Łajs|Jan z Łajs]], który objął też funkcję pierwszego sołtysa. Początkowo miasto zajmowało 178 łanów, a przywilej lokacyjny określił dokładne granice miasta, oparte na brzegach jezior [[Jezioro Kortowskie|Kortowskiego]] i [[Jezioro Krzywe|Krzywego]], granicy wsi [[Likusy]], korycie Łyny i Wadąga, granicy wsi [[Myki]], [[Track]], [[Klebark]] i [[Szczęsne]], ponownie korycie Łyny, aż do brzegów Jeziora Kortowskiego. W obrębie obszaru miasta znalazła się m.in. wieś Sędyty. Pierwsze poszerzenie granic Olsztyna nastąpiło w 1378 r.<br />
<br />
W latach 1370–1380 wybudowano kościół. Powstały też fortyfikacje obronne miasta, [[lkwim:Stary Ratusz w Olsztynie|ratusz]] (zastąpiony pod koniec XV wieku konstrukcją późnogotycką, w zasadzie zachowaną do dzisiaj) i inne budowle charakterystyczne dla struktur miejskich.<br />
<br />
[[lkwim: Zamek w Olsztynie|Zamek]] stał się rezydencją administratora dóbr kapitulnych. Pierwszym znanym administratorem pełniącym tę funkcję był w 1398 r. kanonik [[Henryk IV Vogelsang]], późniejszy [[biskupi warmińscy|biskup warmiński]]. W 1410 nieznany z nazwiska administrator złożył hołd zwycięzcy spod [[Bitwa pod Grunwaldem|Grunwaldu]] Władysławowi Jagielle, a władztwo nad zamkiem olsztyńskim zostało na krótko przekazane księciu mazowieckiemu Januszowi. W okresie wojny trzynastoletniej administrator kapitulny, sprzyjający Krzyżakom, został odsunięty przez mieszczan olsztyńskich, a zamek stał się obiektem przetargów i walk pomiędzy stronnictwami krzyżackimi i polskimi z udziałem niezależnych wojsk zaciężnych. Kres tym wydarzeniom położył II pokój toruński z 1466 r., po którym Olsztyn włączony został do państwa polskiego.<br />
<br />
===W państwie polskim (1466–1772)===<br />
<br />
Pierwsze lata przynależności Olsztyna i Warmii do Polski charakteryzował brak stabilności związany z toczonymi walkami, m.in. na tle konfliktu o obsadę biskupstwa warmińskiego w 1478 r. Zamek olsztyński pozostawał w tym czasie rezydencją administratora dóbr kapituły, którym dwukrotnie był Mikołaj Kopernik, prowadząc w Olsztynie badania astronomiczne. Stanął on także w styczniu 1521 r. przed zadaniem obrony zamku w czasie kolejnej wojny polsko-krzyżackiej.<br />
<br />
Hołd pruski z 1525 r. zakończył czas wojen, pozwalając miastu na odbudowę i rozwój struktur handlowych i rzemieślniczych. Na początku XVII wieku umacniano mury miejskie w związku z groźbami przemarszów wojsk w związku z rokoszem Zebrzydowskiego. Niewiele wcześniej ziemie warmińskie przeżywały przemarsze niekarnych oddziałów polskich walczących pod Moskwą. W 1620 r. w wielkim pożarze miasta spłonął szereg budynków, a cztery lata później wiele istnień ludzkich pochłonęła zaraza. Mimo realnej groźby w 1628 r. nie doszło natomiast do wkroczenia do Olsztyna wojsk szwedzkich, jednak dotykały miasto uciążliwości związane z wojną i obecnością obcych wojsk w najbliższym sąsiedztwie (m.in. w [[Dobre Miasto|Dobrym Mieście]]). W lipcu 1635 r. przez Olsztyn przejeżdżał król Władysław IV Waza.<br />
<br />
Olsztyn silnie odczuł wojnę polsko-szwedzką w 1655 r. Na mocy porozumień Stanów [[Prusy Królewskie|Prus Królewskich]] i biskupa warmińskiego [[Wacław Leszczyński|Wacława Leszczyńskiego]] miasta strzec miały wojska elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma. Rzeczywiście żołnierze brandenburscy obsadzili Olsztyn, ale z kolei elektor wsparł niebawem Szwedów. Pobyt wojsk brandenburskich pozostawał dla mieszczan dotkliwy także po ponownym wsparciu przez elektora Rzeczypospolitej, tym bardziej, że miasto dotknęła klęska głodu, a następnie kolejny wielki pożar (1658). Powojenną odbudowę miasta zahamował nieco pożar z 1669 r., a także kolejne wydarzenia wojenne z 1703 r. (pobyt wojsk saskich na Warmii w związku z kolejną wojną przeciw Szwecji).<br />
<br />
W latach 1709–1710 liczne ofiary w Olsztynie i najbliższej okolicy pociągnęła za sobą [[epidemia dżumy 1709-1711|epidemia dżumy]], zmarli m.in. archiprezbiter olsztyński i czterech innych księży. W 1712 r. w dużym pożarze spłonęło pięć domów. Niepokoje wojenne niezwiązane bezpośrednio z zajmowaniem miasta, ale z obciążeniami kontrybucyjnymi i pustoszeniem okolic, przynosiły wydarzenia polskiej wojny o tron po śmierci Augusta II Mocnego (1733–1734) oraz wojny siedmioletniej.<br />
<br />
===Olsztyn w granicach państwa pruskiego (1772–1918)===<br />
<br />
W chwili przejmowania przez Prusy Warmii Olsztyn spełniał funkcję miasta raczej formalnie niż faktycznie, a większość mieszkańców czerpała dochody w podobny sposób jak ludność wiejska – wszystkim z uprawy ziemi. Jednak już kilka kolejnych dekad przyniosło znaczący wzrost znaczenia rzemiosła. W 1807 r. miasto zostało zajęte przez wojska francuskie walczące z Rosjanami, a w najbliższej okolicy miało miejsce kilka starć. 3 lutego 1807 r. przez kilka godzin przebywał w Olsztynie sam Napoleon. W związku z działaniami wojennymi mieszkańcy Olsztyna ponosili koszty kontrybucji i utrzymania kwaterujących wojsk, w tym czasie wystąpiła też epidemia tyfusu głodowego, w rezultacie której zmarło około 25% olsztynian.<br />
<br />
W 1808 w Olsztynie, podobnie jak w innych miastach pruskich, weszła w życie ordynacja miejska wprowadzająca uprawnienia samorządowe. Pierwsza połowa XIX wieku (aż do lat 60.) stała pod znakiem kolejnych problemów związanych z epidemiami i klęskami głodu, m.in. w 1866 zmarło na cholerę 215 mieszkańców Olsztyna. <br />
<br />
Od 1818 r. Olsztyn był siedzibą powiatu ziemskiego. Rozwój miasta przyniosła kadencja burmistrza [[Jakub Rarkowski|Rarkowskiego]] (1836–1865). Miasto zyskało wówczas szereg studni, brukowane ulice, latarnie uliczne; w 1860r. rozpoczęto budowę [[Jakubowo|Jakubowa]], ośrodka rekreacyjnego na terenie lasu miejskiego. Powiększyła się także znacznie liczba mieszkańców (w 1834 r. było ich 2838, a w 1867 – 5829), dzięki czemu Olsztyn stał się pod tym względem trzecim miastem na Warmii. O dalszym szybkim rozwoju miasta zadecydowało doprowadzenie w 1872 r. linii kolejowej. Politykę rozwoju kontynuował burmistrz [[Oskar Belian]] (1877–1908), który zainicjował uczynienie z Olsztyna siedziby sztabu 37 Dywizji Cesarstwa Niemieckiego. W czasie jego kadencji na stanowisku burmistrza nastąpił kolejny dynamiczny skok demograficzny (1895 – około 25 tysięcy mieszkańców), w mieście zainstalowano m.in. instalację gazową, nowoczesne systemy wodociągowe i kanalizacyjne, doprowadzono elektryczność, uruchomiono tramwaje. W 1905 r. wyodrębniono rejencję olsztyńską.<br />
<br />
W drugiej połowie XIX wieku kształtował się polski ruch narodowy na Warmii i również w Olsztynie, gdzie w 1886 r. rozpoczęto wydawanie "[[lkwim:Gazeta Olsztyńska|Gazety Olsztyńskiej]]". Wsparcia ruchowi udzielali działacze z Pomorza i Wielkopolski, skąd pochodził redaktor i wydawca "Gazety" [[lkwim:Seweryn Pieniężny (senior)|Seweryn Pieniężny]] (ojciec). Polacy zrzeszali się w [[ Polsko-Katolickie Towarzystwo Ludowe "Zgoda" pw. św. Kazimierza w Olsztynie|Polsko-Katolickim Towarzystwie Ludowym "Zgoda"]] założonym w 1891 r.<br />
<br />
Zaraz po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 r. Olsztyn był na krótko zajęty przez wojska rosyjskie. W okolicy miasta toczono krwawe walki (m.in. pod [[Dorotowo|Dorotowem]]), ale sam Olsztyn ominęły tym razem realne działania wojenne i zniszczenia.<br />
<br />
===Lata 1918–1945===<br />
<br />
Początek okresu międzywojennego upłynął w Olsztynie pod znakiem napięć na tle zmian ustrojowych w Niemczech po abdykacji cesarza Wilhelma II i utworzeniu rządu republikańskiego, a także pod znakiem trudnych warunków życia powojennego. W listopadzie 1918 r. władzę w mieście przejęła Rada Żołnierska (wkrótce przekształcona w Radę Żołniersko-Robotniczą). Ukonstytuowała się także polska [[Warmińska Rada Ludowa]]. Poza środowiskiem polskim przeważały nastroje przeciwne separacji jakiejkolwiek części Prus Wschodnich do Polski. Wyznaczony przez traktat wersalski [[Plebiscyt na Warmii i Mazurach|plebiscyt]] do ustalenia przynależności państwowej Warmii i [[Mazury|Mazur]] 11 lipca 1920 r. przyniósł zdecydowane zwycięstwo opcji niemieckiej także w samym Olsztynie (342 głosy za Polską, 16 742 za Niemcami). Mimo tego wyniku, osiągniętego w kontrowersyjnych okolicznościach, Polacy nie zaprzestali działalności narodowej, prowadząc w okresie międzywojennym w Olsztynie m.in. [[lkwim:Dom Polski w Olsztynie|Dom Polski]] oraz [[Katolicka Szkoła Polska w Olsztynie|katolicką szkołę ludową]] z przedszkolem. Funkcjonował także [[Konsulat RP w Olsztynie|polski konsulat]]. Do 1939 r. kontynuowano wydawanie "Gazety Olsztyńskiej".<br />
<br />
Okres ten to także dalszy rozwój miasta, wzrastała wóczas znacząco liczba budowanych budynków mieszkalnych, a liczba mieszkańców do wybuchu II wojny światowej przekroczyła 50 tysięcy. Rozpoczęło funkcjonowanie lotnisko na [[Dajtki|Dajtkach]], w 1925 r. uruchomiono [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|teatr]] (pierwotnie jako dar wdzięczności dla narodu niemieckiego za wygrany plebiscyt). W 1933 r. przebywał krótko w Olsztynie kanclerz Hitler, nie ominęły także miasta wydarzenia "nocy kryształowej" w 1938 r., kiedy spalono synagogę olsztyńską. Już w latach wojny powstało getto, którego mieszkańców wywieziono z Olsztyna na śmierć w 1942 r.<br />
<br />
W styczniu 1945 r. wojska rosyjskie pod wodzą generała Nikołaja Oslikowskiego zdobyły Olsztyn. Walki w dniach 21–23 stycznia 1945 r.kosztowały życie około 4 tysięcy ludzi, zniszczono przeszło tysiąc budynków stanowiących około 1/3 zabudowy miejskiej. Zdewastowana została infrastruktura miasta. Szczególnie ucierpiało [[Stare Miasto w Olsztynie|Stare Miasto]].<br />
<br />
===Po II wojnie światowej===<br />
<br />
Powojenna rzeczywistość ukazała zniszczenie miasta i wyludnienie. Po dwumiesięcznym okresie zarządzania Olsztyna przez rosyjską komendanturę wojskową w marcu 1945 r. powołany został pełnomocnik rządu RP na Okręg Mazurski w osobie pułkownika [[Jakub Prawin|Jakuba Prawina]]. Już 17 lutego 1945 r. do Olsztyna przyjechała ekipa polskich kolejarzy z Białegostoku, przybywały też inne ekipy specjalistyczne do realizacji zadań gospodarczych i administracyjnych. Od maja 1945 r. docierały do Olsztyna transporty przesiedleńców z Wołynia i Wileńszczyzny, dzięki czemu w lipcu tegoż roku liczba mieszkańców miasta przekraczała 20 tysięcy, a w lutym 1946 r. sięgała niemal 30 tysięcy, co wprawdzie odbiegało od wartości przedwojennych, ale stanowiło znaczącą poprawę szacunków bezpośrednio powojennych z lutego 1945 r. – około 8 tysięcy mieszkańców.<br />
<br />
W administracyjnym systemie Polski Ludowej, a potem III Rzeczypospolitej, Olsztyn stał się siedzibą władz wojewódzkich (województwa olsztyńskiego, potem [[województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskiego]]). Z miasta uczyniono także siedzibę władz diecezji (od 1992 r. archidiecezji) warmińskiej. Nastąpił rozwój przemysłowy (w tym w 1967 r. uruchomiono Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych), powstały nowe dzielnice mieszkaniowe, w granice miasta wchłonięte zostały niektóre podmiejskie wsie ([[Likusy]], [[Jaroty]], Dajtki). Stały rozwój zapewniały miastu także instytucje naukowe i kulturalne, należy wymienić choćby [[Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie|Wyższą Szkołę Rolniczą]] (Akademię Rolniczo-Techniczną) i [[Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie|Wyższą Szkołę Pedagogiczną]], które w 1999 r. stanowiły podwaliny [[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie|Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego]], a także [[lkwim: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatr im. Stefana Jaracza]], [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego]], [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie|Filharmonię Olsztyńską]], biblioteki publiczne [[lkwim:Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie|wojewódzką]] i miejską. W latach 70. liczba mieszkańców Olsztyna przekroczyła 100 tysięcy, a w połowie lat 80. – 150 tysięcy.<br />
<br />
Od 1990 r. władze samorządowe wybierane są w wyborach demokratycznych, a od 2002 r. wyborami bezpośrednimi objęto także urząd prezydenta miasta. W czerwcu 1991 r. w czasie swojej czwartej pielgrzymki do Polski przebywał w Olsztynie Jan Paweł II i celebrował mszę na stadionie [[ OKS Stomil Olsztyn|Stomilu]].<br />
<br />
==Demografia==<br />
<br />
W drugiej dekadzie XXI wieku liczba mieszkańców Olsztyna wynosi około 175 tysięcy. W pierwszych wiekach od nadania praw miejskich ich liczba kształtowała się na poziomie 2–3 tysięcy, stawiając Olsztyn w rzędzie przeciętnych miast regionu. Sytuacja taka utrzymywała się do początku XIX wieku, na sporadyczne spadki liczebności ludności miasta wpływ miały przede wszystkim wydarzenia wojenne i epidemie.<br />
<br />
W XIX wieku nastąpił gwałtowny wzrost demograficzny. Wraz z rosnącym znaczeniem Olsztyna w administracji (miasto zostało najpierw stolicą powiatu, potem rejencji) i jego rozwojem cywilizacyjnym wzrastała liczba mieszkańców, w latach 60. XIX wieku przekraczając 5 tysięcy, a na początku XX wieku wynosząc już 20 tysięcy. Tuż przed II wojną światową w Olsztynie mieszkało już około 50 tysięcy osób.<br />
<br />
Wydarzenia wojenne drastycznie zredukowały liczbę mieszkańców Olsztyna. Szacunki z pierwszych tygodni po wkroczeniu Rosjan wskazywały na około 8 tysięcy ludności cywilnej. Wskutek prowadzonej intensywnie polityki osiedleńczej liczba ta już w 1946 r. zbliżyła się do 30 tysięcy i w kolejnych latach systematycznie rosła. W 1960 r. było to już niemal 70 tysięcy, w połowie lat 70. – ponad 100 tysięcy, pod koniec lat 90. – 170 tysięcy. Spis powszechny z 2002 r. wykazał liczbę 172 467 mieszkańców Olsztyna, a dane statystyczne z 2013 r. mówią o licznie 174 675. <br />
<br />
Dane z grudnia 2007 r. wskazują, że na 175 710 ówczesnych mieszkańców 53,61 % stanowiły kobiety (94 205). Struktura wiekowa przedstawia się następująco: do 17 lat – 30 193 osób, 18–65 lat – 119 642 osób, powyżej 65 lat – 25 875. Pod względem liczby ludności Olsztyn jest 23. miastem w Polsce.<br />
<br />
==Administracja== <br />
===Burmistrzowie i prezydenci===<br />
<br />
W latach 1773–1945 urząd burmistrza Olsztyna pełnili:<br />
* Anton Gehrmann (1773)<br />
* Jan Bogusław Zwonkowski (1774–1777)<br />
* Joseph Titius (1777–1801)<br />
* Marcin Rogalli (1801–1809)<br />
* Andrzej Piotr Grunenberg (18091818)<br />
* Karl Anton Ehlert (1818–1835)<br />
* [[Jakub Rarkowski]] (1836–1865)<br />
* Tausch (komisarycznie, 1865–1866)<br />
* [[Robert Zakrzewski]] (Sakrzewski, 1866–1875)<br />
* Friedrich von Roebel (1875–1877)<br />
* [[Oskar Belian]] (1877–1908, od 1903 jako nadburmistrz)<br />
* [[Georg Zülch]] (1908–1935, od 1910 jako nadburmistrz)<br />
* Fritz Schiedat (1933–1945)<br />
<br />
W latach 1945–1950 funkcję prezydenta Olsztyna pełnili:<br />
* [[Bronisław Latosiński]] (1945)<br />
* Tadeusz Pałucki (1945–1947)<br />
* Stefan Nafalski (1948–1949)<br />
* Czesław Browiński (1949–1950)<br />
<br />
W 1950 r. zadania prezydenta miast przekazano przewodniczącym Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. W latach 1950–1973 funkcję tę w Olsztynie pełnili:<br />
* Franciszek Kurzynoga (1950–1953)<br />
* Romuald Nowak (1953–1958)<br />
* [[Julian Molenda]] (1958–1969)<br />
* (1969–1971)<br />
* Jerzy Grelewski (1971–1973)<br />
Od 1973 r. funkcję prezydenta Olsztyna pełnili:<br />
* Jerzy Grelewski (1973–1977)<br />
* [[Marek Różycki]] (1977–1990)<br />
* [[Jerzy Bukowski]] (1990–1992)<br />
* [[Józef Grzegorczyk]] (1992–1994)<br />
* [[Andrzej Ryński]] (1994–1998)<br />
* [[Janusz Cichoń]] (1998–2001)<br />
* [[Czesław Małkowski |Czesław Jerzy Małkowski]] (2001–2008, w 2002 wybrany jako pierwszy prezydent w wyborach bezpośrednich)<br />
* Tomasz Głażewski (p.o. 2008, komisarz 2008–2009)<br />
* [[Piotr Grzymowicz]] (2009-2024)<br />
* [[Robert Szewczyk]] (2024-)<br />
<br />
===Rada Miasta===<br />
<br />
Instytucja Rady Miasta miała duże znaczenie w danym systemie administracyjnym miasta. Rada pozostawała pod kontrolą kapituły warmińskiej i jej administratora. Wydawała regulujące życie miejskie wilkierze, najstarszy zachowany pochodzi z 1568 r.<br />
<br />
Po reformie administracyjnej w Prusach na początku XIX wieku rada wybierana była bezpośrednio przez obywateli i liczyła 24 członków. Realizowała zadania władzy ustawodawczej, wybierała też władze wykonawcze (magistrat).<br />
<br />
We współczesnym systemie administracyjno-politycznym Rada Miasta jest organem stanowiącym i kontrolnym. Do 2002 r. dokonywała wyboru prezydenta. Liczy 25 członków wybieranych na cztery lata w ramach ogólnopolskich wyborów samorządowych (jednocześnie z wyborem prezydenta).<br />
<br />
===Podział administracyjny=== <br />
<br />
Współczesny Olsztyn podzielony jest na 23 osiedla (stan na 2011), posiadające własny samorząd (rady osiedla). Najliczniejszym osiedlem są Jaroty (około 25 tysięcy mieszkańców), a największym – osiedle Podleśna (prawie 10 kilometrów kwadratowych). W świadomości mieszkańców funkcjonują także nieoficjalne mniejsze osiedla, stanowiące fragment pozostałych, np. Stare Miasto, [[Pozorty]], Mleczna. Rada Miasta tworzy osiedla, znosi, ustala granice i łączy, a także nadaje osiedlom nazwy.<br />
<br />
Oficjalne osiedla Olsztyna to:<br />
* Brzeziny<br />
* Dajtki<br />
* Generałów<br />
* Grunwaldzkie<br />
* Gutkowo<br />
* Jaroty<br />
* Kętrzyńskiego<br />
* Kormoran<br />
* Kortowo<br />
* Kościuszki<br />
* Likusy<br />
* Mazurskie<br />
* Nad Jeziorem Długim<br />
* Nagórki<br />
* Pieczewo<br />
* Podgrodzie<br />
* Podleśna<br />
* Pojezierze<br />
* Redykajny<br />
* Śródmieście<br />
* Wojska Polskiego<br />
* Zatorze<br />
* Zielona Górka<br />
<br />
===Pozostałe===<br />
<br />
Olsztyn stanowi siedzibę władz samorządowych i administracyjnych kilku szczebli – władz wojewódzkich (wojewoda) i samorządu województwa warmińsko-mazurskiego (marszałek, sejmik), samorządu powiatowego (starosta, rada powiatu) i gminnego (prezydent, Rada Miasta). W wyborach powszechnych w Olsztynie wybierani są posłowie na Sejm w okręgu wyborczym nr 35, obejmującym poza miastem Olsztyn i [[powiat olsztyński|powiatem olsztyńskim]] dziesięć innych powiatów województwa (10 mandatów), jeden senator w okręgu nr 86 (poza miastem i powiatem olsztyńskim w granicach okręgu są jeszcze dwa powiaty) oraz – wspólnie z województwem podlaskim – dwaj posłowie do Parlamentu Europejskiego w okręgu nr 3.<br />
<br />
==Zabytki==<br />
<br />
[[lkwim: Zamek w Olsztynie|Zamek Kapituły Warmińskiej]] powstał w połowie XIV wieku, w okresie nadania Olsztynowi praw miejskich. Zbudowany jest w stylu gotyckim. Przez kilka stuleci pozostawał siedzibą administratora dóbr kapituły warmińskiej (rezydowali w Olsztynie m.in. Mikołaj Kopernik i [[Tiedemann Giese]]). W XVIII wieku charakter obronny zamku został zmieniony na bardziej sprzyjający zamieszkaniu – dobudowano skrzydło pałacowe oraz doprowadzono dojazd z miasta. Od 1921 r. zamek wykorzystywany jest do celów kulturalnych – mieścił muzeum niemieckie, a od 1945 r. polskie Muzeum Mazurskie (obecnie [[lkwim:Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]]). Współcześnie zamek wraz z amfiteatrem gości szereg imprez i koncertów, głównie w ramach [[lkwim: Olsztyńskie Lato Artystyczne|Olsztyńskiego Lata Artystycznego]].<br />
<br />
Do innych znanych zabytków Olsztyna zaliczyć można m.in.:<br />
* mury obronne (zachowane fragmenty), w tym [[lkwim:Brama Górna w Olsztynie|Brama Górna]], tzw. Wysoka Brama (XIV wiek)<br />
* [[lkwim:Bazylika Współkatedralna Świętego Jakuba Apostoła w Olsztynie|konkatedrę św. Jakuba]] (XIV wiek)<br />
* [[lkwim:Stary Ratusz w Olsztynie|Stary Ratusz]] (XIV wiek, odbudowany po pożarze w XVII wieku)<br />
* [[lkwim:Kaplica Jerozolimska pw. Krzyża Świętego w Olsztynie|Kaplicę Jerozolimską]] (1565)<br />
* [[lkwim:Muzeum – Dom Gazety Olsztyńskiej – oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Dom "Gazety Olsztyńskiej"]]<br />
* [[lkwim:Dom Polski w Olsztynie|Dom Polski]]<br />
* kamienice przy ulicy Dąbrowszczaków<br />
* gmach [[ I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Olsztynie|I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza]]<br />
* Pałac Archiprezbitera<br />
* [[Mosty kolejowe nad rzeką Łyną w Olsztynie|wiadukt kolejowy w przełomie Łyny]]<br />
* [[lkwim:Kościół pw. św. Wawrzyńca w Gutkowie|kościół św. Wawrzyńca (Gutkowo)]]<br />
* [[lkwim:Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie|kościół Serca Jezusowego]]<br />
* [[lkwim:Kościół pw. św. Józefa w Olsztynie|kościół św. Józefa]]<br />
* [[lkwim:Kościół ewangelicko-augsburski pw. Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie|kościół ewangelicko-augsburski]]<br />
* figurę Boża Męka<br />
Olsztyn korzysta z dwóch cmentarzy komunalnych – przy ulicy Poprzecznej oraz w Dywitach, tuż za granicami administracyjnymi miasta. Istnieją także w mieście nekropolie już nieczynne – św. Józefa przy [[lkwim:Kościół pw. św. Józefa w Olsztynie|kościele parafialnym]], św. Jakuba przy alei Wojska Polskiego, pozostałości cmentarza żydowskiego przy ulicy Zyndrama z Maszkowic, cmentarze wojenne przy alei Wojska Polskiego (wyjazd z miasta, z I wojny światowej) i przy ulicy Szarych Szeregów (z II wojny światowej). Całkowitej likwidacji uległy m.in. cmentarz ewangelicki i cmentarz Szpitala Mariackiego.<br />
<br />
==Gospodarka==<br />
===Budżet miasta=== <br />
<br />
W budżecie Olsztyna na rok 2014 Rada Miasta (uchwała nr XXVII/249/13 z 19 grudnia 2013) założyła:<br />
* dochody w wysokości 26 526 158,61 PLN<br />
* wydatki w wysokości 27 461 407,36 PLN<br />
* deficyt w wysokości 935 248,75 PLN<br />
===Przemysł=== <br />
<br />
Historycznie Olsztyn mógł pochwalić się u schyłku XIX wieku dwiema fabrykami maszyn (Roenscha oraz Beyer i Thiel) i fabryką zapałek (Landedorfa). W kolejnych latach zakładów przemysłowych przybywało wraz z rozwojem miasta, w chwili wybuchu I wojny światowej liczba zakładów przekraczała 60.<br />
<br />
Po II wojnie światowej wizytówką Olsztyna stały się [[Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych]] (OZOS), uruchomione w 1967 r., które znalazły swoją kontynuację jako [[Michelin Polska S.A.|Michelin]]. Funkcjonują także zakłady meblarskie, spożywcze (m.in. Indykpol), poligraficzne, Olsztyńskie Kopalnie Surowców Mineralnych.<br />
<br />
===Handel=== <br />
W 2005 r. otwarta została w centrum miasta galeria handlowa "Alfa", w 2013 r. przemianowana na "Aurę". W 2014 r. uruchomiono drugą galerię – Galerię Warmińską (Jaroty). Funkcjonują ponadto mniejsze centra handlowe – "Jakub", "Dekada", "Gracja", "Manhattan", "Dukat", "H&B" oraz sklepy wielkopowierzchniowe (obecnie sieci "Carrefour", "Real", "Tesco").<br />
<br />
==Transport==<br />
===Transport drogowy=== <br />
<br />
Przez Olsztyn przebiegają drogi krajowe nr 16 (z Dolnej Grupy do przejścia granicznego w Ogrodnikach), 51 (od przejścia granicznego w [[Bezledy|Bezledach]] do [[Olsztynek|Olsztynka]] i drogi krajowej nr 7) i 53 (łączy Olsztyn z Ostrołęką, przez m.in. [[Szczytno]] i Myszyniec). Jest także miasto punktem skrajnym dróg wojewódzkich nr 527 (do [[Pasłęk|Pasłęka]]) i 598 (do [[Wielbark|Wielbarka]]).<br />
<br />
Główne drogi wylotowe z Olsztyna to: <br />
* ulica Warszawska (na Warszawę)<br />
* ulica Sielska (na Gdańsk, Toruń)<br />
* ulica Bałtycka (na [[Elbląg]])<br />
* aleja Wojska Polskiego (na [[Bartoszyce]])<br />
* ulica Pstrowskiego (na Szczytno)<br />
===Transport kolejowy===<br />
<br />
Na terenie Olsztyna znajdują się trzy kolejowe przystanki osobowe z dworcami: [[Olsztyn Główny]], [[Olsztyn Zachodni]] i [[Dworzec w Gutkowie |Gutkowo]]. Ponadto istnieją kolejowe bocznice szlakowe Olsztyn Kortowo i Olsztyn Gietkowska.<br />
<br />
Olsztyn leży na trasie linii kolejowych nr 216 (Działdowo – Olsztyn Główny), nr 219 (Olsztyn Główny – [[Ełk]]), nr 220 (OlsztDworzec w Gutkowie<br />
Historia kolei w Olsztynie sięga roku 1872, kiedy uruchomiono połączenie z [[Czerwonka|Czerwonką]]. Oddano także do użytku dworzec. W kolejnych latach połączeń kolejowych przybywało, co uczyniło z Olsztyna główny węzeł kolejowy regionu.<br />
<br />
===Transport miejski===<br />
<br />
Pierwszym miejskim środkiem transportu w Olsztynie były tramwaje, uruchomione w 1907 r. Funkcjonowały dwie linie, których długość ulegała stopniowemu przedłużeniu. W 1939 r. uruchomiono dodatkowo połączenia omnibusowe oraz transport trolejbusowy, a w 1940 r. dwie stałe linie autobusowe.<br />
<br />
W pierwszych dziesięcioleciach po wojnie wznowiono wszystkie trzy środki transportu. W latach 60. wzrosło znaczenie linii autobusowych; linie tramwajowe zlikwidowano w 1965 r., a trolejbusowe w 1971 r., zastępując ich obsługę przez autobusy. Liczba linii autobusowych stale się zmieniała, w 2014 r. liczyła 33, z czego dwie nocne i cztery aglomeracyjne, obsługujące sąsiednie miejscowości.<br />
<br />
Od 2006 r. trwają prace nad przywróceniem transportu tramwajowego w Olsztynie. Z uwagi na trudności proceduralne uruchomienie planowanej linii łączącej dworzec główny z osiedlem Jaroty (z odnogami uwzględniającymi centrum miasta i kampus uniwersytecki Kortowo) było już kilkakrotnie przekładane.<br />
<br />
===Transport lotniczy=== <br />
<br />
Od 1926 r. funkcjonuje lotnisko na Dajtkach, w chwili powstania zlokalizowane poza Olsztynem, obecnie w granicach administracyjnych miasta (pierwszy samolot wylądował na Dajtkach w 1913 r.). Lotnisko ma charakter cywilno-sportowy.<br />
<br />
Olsztyn ma także dwa lądowiska sanitarne, przy [[Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie|Szpitalu Wojewódzkim]] (ul. Żołnierska) i Poliklinice (al. Wojska Polskiego).<br />
<br />
===Drogi i szlaki rowerowe=== <br />
<br />
Na terenie Olsztyna wytyczonych zostało 27 dróg rowerowych. Najdłuższe z nich znajdują się na ulicy Bałtyckiej (prawie 4 km), Sikorskiego, Wojska Polskiego, Sielskiej (wszystkie ponad 2,5 km) i Tuwima (ponad 2 km).<br />
<br />
==Służba zdrowia== <br />
W Olsztynie funkcjonują szpitale:<br />
* Uniwersytecki Szpital Kliniczny<br />
* [[Wojewódzki Szpital Specjalistyczny]]<br />
* [[Miejski Szpital Zespolony]]<br />
* [[Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy]]<br />
* Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (z Centrum Onkologii)<br />
* Wojewódzki Zespół Lecznictwa Psychiatrycznego<br />
* Samodzielny Publiczny Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc<br />
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Malarkiewicz i spółka" s.c. (położnictwo, ginekologia)<br />
Olsztyn jest siedzibą warmińsko-mazurskiego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (ul. Żołnierska 16).<br />
<br />
==Oświata i nauka==<br />
<br />
===Szkolnictwo podstawowe i średnie===<br />
W Olsztynie funkcjonują 53 przedszkola (zarówno publiczne, jak i niepubliczne), zob.: [[Przedszkole Miejskie nr 1 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 1]], [[Przedszkole Miejskie nr 2 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 2]], [[Przedszkole Miejskie nr 3 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 3]], [[Przedszkole Miejskie nr 7 Specjalne dla Dzieci Niesłyszących w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 7 Specjalne dla Dzieci Niesłyszących]], [[Przedszkole Miejskie nr 18 Specjalne w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 18 Specjalne]].<br />
<br />
W 2014 r. funkcjonuje w 27 publicznych szkół podstawowych oraz 2 niepubliczne ("[[Niepubliczna Szkoła Absolwent w Olsztynie|Absolwent]]" i "Jedenastka"). W tradycyjnej numeracji szkół najwyższy numer – 34 – przypisany jest Szkole Podstawowej im. [[Józef Malewski|Józefa Malewskiego]] na osiedlu Jaroty. Niezgodność tej numeracji z faktyczną liczbą szkół wynika z likwidacji niektórych placówek. Zob. <br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 1 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 1]]<br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 2 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 2]]<br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 3 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 3]]<br />
<br />
Ponadto działają 23 gimnazja, w tym jedno dla dorosłych.<br />
<br />
Z czternastu liceów olsztyńskich (publicznych) największe tradycje mają: [[I Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|I Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie im. Adama Mickiewicza]] (funkcjonujące od 1945 r., a pod obecna nazwą od 1959 r.), [[II Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|II Liceum Ogólnokształcące im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego]] (kontynuujące tradycje przedwojennego ''Luisenschule'' i powojennego gimnazjum żeńskiego), [[III Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie| III Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika]] (istniejące od 1964 r.), [[IV Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Olsztynie|IV Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie-Skłodowskiej]] (istniejące od 1975 r. i uznawane za czołową olsztyńską szkołę ponadgimnazjalną w rankingach szkół). Funkcjonują również licea niepubliczne, kilkanaście techników (w 2014 – 11) i szkół zawodowych (w 2014 – 8) oraz kilkadziesiąt szkół policealnych (większość o charakterze niepublicznym). Zob.:<br />
*[[V Liceum Ogólnokształcące im. Wspólnej Europy w Olsztynie|V Liceum Ogólnokształcące im. Wspólnej Europy]]<br />
*[[VII Liceum Ogólnokształcące im. Jędrzeja Śniadeckiego w Olsztynie|VII Liceum Ogólnokształcące im. Jędrzeja Śniadeckiego]]<br />
*[[X Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|X Liceum Ogólnokształcące]]<br />
*[[XI Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|XI Liceum Ogólnokształcące]]<br />
*[[XII Liceum Ogólnokształcące Akademickie w Olsztynie|XII Liceum Ogólnokształcące Akademickie]]<br />
*[[XIII Liceum Ogólnokształcące Katolickie w Olsztynie|XIII Liceum Ogólnokształcące Katolickie]]<br />
*[[Liceum Ogólnokształcące przy Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących w Olsztynie|Liceum Ogólnokształcące przy Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących]]<br />
*[[Państwowe Liceum Plastyczne w Olsztynie|Państwowe Liceum Plastyczne]]<br />
*[[Zespół Szkół Budowlanych w Olsztynie|Zespół Szkół Budowlanych]]<br />
*[[Zespół Szkół Ekonomiczno-Handlowych w Olsztynie|Zespół Szkół Ekonomiczno-Handlowych]]<br />
*[[Zespół Szkół Ekonomicznych w Olsztynie|Zespół Szkół Ekonomicznych]]<br />
*[[Zespół Szkół Samochodowych w Olsztynie|Zespół Szkół Samochodowych]] <br />
*[[Zespół Placówek Specjalnych w Olsztynie|Zespół Placówek Specjalnych]]<br />
*[[Katolicki Zespół Edukacyjny im. Świętej Rodziny w Olsztynie|Katolicki Zespół Edukacyjny im. Świętej Rodziny]]<br />
<br />
W latach 1945–1962 funkcjonowało tu [[Państwowe Liceum Pedagogiczne w Olsztynie|Państwowe Liceum Pedagogiczne]].<br />
<br />
Nadzór pedagogiczny nad szkołami podstawowymi, gimnazjalnymi i ponadgimnazjalnymi oraz placówkami oświatowymi sprawuje [[Kuratorium Oświaty w Olsztynie |Kuratorium Oświaty w Olsztynie]]. Doskonaleniem zawodowym nauczycieli szkół publicznych zajmuje się [[Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie|Olsztyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli]] oraz [[Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie|Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli]].<br />
<br />
===Szkoły wyższe===<br />
<br />
Największą uczelnią Olsztyna jest [[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie|Uniwersytet Warmińsko-Mazurski]], powstały w 1999 r. z połączenia [[Akademia Rolniczo-Techniczna w Olsztynie|Akademii Rolniczo-Technicznej]] (założonej w 1950 r. jako [[Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie|Wyższa Szkoła Rolnicza]], pod nazwą AR-T od 1969 r.), [[Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie|Wyższej Szkoły Pedagogicznej]] (założonej w 1969 r. jako [[Wyższa Szkoła Nauczycielska w Olsztynie|Wyższa Szkoła Nauczycielska]], pod nazwą WSP od 1974 r.) i [[Warmiński Instytut Teologiczny|Warmińskiego Instytutu Teologicznego]] (założonego w 1980 r.). Siedzibą władz Uniwersytetu i większości budynków naukowych i dydaktycznych jest kampus akademicki Kortowo. Kształcenie prowadzone jest na 17 wydziałach (w tym jednym zamiejscowym w [[Ełk|Ełku]]). Na uczelni kształci się około 35 tysięcy studentów.<br />
<br />
Ponadto w Olsztynie funkcjonują:<br />
* [[Olsztyńska Szkoła Wyższa|Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego]]<br />
* [[Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego w Olsztynie|Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Tadeusza Kotarbińskiego]]<br />
* [[Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie|Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii Towarzystwa Wiedzy Powszechnej]]<br />
* [[Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej Hosianum w Olsztynie|Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej "Hosianum"]]<br />
* wydziały zamiejscowe:<br />
** Wydział Nauk Humanistyczno-Społecznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie<br />
** Wydział Zamiejscowy Gdańskiej Wyższej Szkoły Administracji<br />
Do tradycji uniwersyteckich nawiązuje Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Trzeciego Wieku.<br />
<br />
===Jednostki naukowe===<br />
<br />
Poza uczelniami w Olsztynie działają instytuty naukowe. W 2014 r. były to:<br />
* [[Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza]] (z siedzibą w Kortowie)<br />
* [[Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk]]<br />
* [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego|Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego]]<br />
* [[Centrum Badań Wschodnich]]<br />
Wcześniej działające instytuty doczekały się kontynuacji – Instytut Mazurski w postaci OBN, Warmiński Instytut Teologiczny jako Wydział Teologii UWM.<br />
<br />
Popularyzacją nauki zajmują się placówki astronomiczne – [[lkwim:Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne|Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie]].<br />
<br />
W latach 1946-1948 działał w Olsztynie [[Naukowy Instytut Rzemieślniczy w Olsztynie|Naukowy Instytut Rzemieślniczy]], następnie [[Zakład Doskonalenia Rzemiosła w Olsztynie]].<br />
<br />
==Kultura==<br />
===Teatr=== <br />
Działający w Olsztynie od 1925 r. teatr niemiecki – ''Treudank-Theather'' – znalazł kontynuację po wojnie jako [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatr im. Stefana Jaracza]]. Stałej działalności teatru towarzyszą festiwale: [[lkwim:Olsztyńskie Spotkania Teatralne|Olsztyńskie Spotkania Teatralne]] oraz [[lkwim:Międzynarodowy Festiwal Teatralny Demoludy|Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Demoludy"]]. Od 1991 przy teatrze prowadzone jest 4-letnie zawodowe Studium Aktorskie. Siedziba teatru (przy ulicy 1 Maja) przeszła w latach 2010–2013 gruntowny remont.<br />
<br />
Od 1953 r. istnieje także [[lkwim: Olsztyński Teatr Lalek|Olsztyński Teatr Lalek]], a w latach 1957–2009 działała Pantomima Olsztyńska, zrzeszająca artystów głuchych. Przy współpracy z zawodowymi artystami tworzone były także zespoły amatorskie, np. Studencki Teatrzyk Słowa "Kandelabr" (1965–1977) przy WSR czy Galeria "X" (1974–1975) i "Kod" (1975–1978) przy WSP.<br />
<br />
===Muzyka=== <br />
<br />
Od 1946 r. działa w Olsztynie filharmonia, obecnie jako [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego|Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego]]. Edukację muzyczną prowadzi [[lkwim:Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Fryderyka Chopina w Olsztynie|Państwowa Szkoła Muzyczna im. Fryderyka Chopina I i II stopnia]].<br />
<br />
Olsztyn cieszy się sławą ważnego ośrodka chóralistyki. Do znanych chórów należą m.in. [[lkwim:Chór im. prof. Wiktora Wawrzyczka|Chór im. Profesora Wiktora Wawrzyczka]] (przy UWM), [[lkwim:Olsztyński Chór Kameralny Collegium Musicum|Olsztyński Chór Kameralny "Collegium Musicum"]], Olsztyński Chór Chłopięcy, [[lkwim: Chór Męski Surma|Chór Męski „Surma”]], zespół wokalny "[[lkwim: ProForma|ProForma]]". Chóry kontynuują przedwojenne tradycje polskich chórów, m.in. działającego przy kościele św. Jakuba (póżniejszej katedrze). Na początku XX wieku organistą w tym kościele był obecny patron filharmonii – [[lkwim: Feliks Nowowiejski|Feliks Nowowiejski]]. <br />
<br />
Z miastem związanych jest wiele innych zespołów muzycznych i artystów solowych, wykonujących różne gatunki muzyki, m.in. [[lkwim:Vader|Vader]], [[lkwim:Afromental|Afromental]], [[lkwim:Enej|Enej]], [[lkwim:Big Day|Big Day]], [[lkwim:Kaczki z Nowej Paczki|Kaczki z Nowej Paczki]], [[Norbi]], [[lkwim:Shannon|Shannon]], [[Łydka Grubasa]], [[lkwim: Czerwony Tulipan|Czerwony Tulipan]].<br />
<br />
===Literatura===<br />
<br />
Podwaliny pod współczesny ruch literacki w Olsztynie położył w okresie powojennym [[lkwim: Władysław Gębik|Władysław Gębik]], założyciel Klubu Literackiego w Olsztynie (1952). W pionierskim okresie ruch literacki wspierali mieszkający w Olsztynie poeci ludowi pochodzący z najbliższych okolic – [[lkwim: Michał Lengowski|Michał Lengowski]], [[lkwim:Maria Zientara-Malewska|Maria Zientara-Malewska]], [[lkwim: Alojzy Śliwa|Alojzy Śliwa]], którym nadano członkostwo Związku Literatów Polskich. W 1955 r. powstał olsztyński oddział ZLP. <br />
<br />
Poza wymienionymi wyżej do znanych literatów związanych z Olsztynem należeli lub należą m.in.: [[lkwim: Edward Zbigniew Martuszewski|Edward Martuszewski]], [[lkwim:Klemens Oleksik|Klemens Oleksik]], [[lkwim:Leonard Turkowski|Leonard Turkowski]], [[lkwim:Władysław Ogrodziński|Władysław Ogrodziński]], [[lkwim: Witold Piechocki|Witold Piechocki]], [[lkwim: Tadeusz Stępowski|Tadeusz Stępowski]], [[lkwim: Henryk Panas|Henryk Panas]], [[lkwim: Karol Małłek|Karol Małłek]], [[lkwim: Janusz Teodor Dybowski|Janusz Teodor Dybowski]], [[lkwim:Stefan Połom|Stefan Połom]], [[lkwim:Erwin Kruk|Erwin Kruk]], [[lkwim:Władysław Katarzyński|Władysław Katarzyński]], [[lkwim:Józef Jacek Rojek|Józef Jacek Rojek]], [[lkwim: Bohdan Dzitko]], [[lkwim:Kazimierz Brakoniecki|Kazimierz Brakoniecki]], [[lkwim:Włodzimierz Kowalewski|Włodzimierz Kowalewski]], [[lkwim:Mariusz Sieniewicz|Mariusz Sieniewicz]], [[lkwim:Bernadetta Darska|Bernadetta Darska]].<br />
<br />
===Muzea i galerie=== <br />
<br />
W Zamku Kapituły Warmińskiej działa [[lkwim: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], założone w 1945 r., gromadzące przede wszystkim eksponaty z przeszłości regionu. Również przed wojną w olsztyńskim zamku mieściło się muzeum, założone po [[Plebiscyt na Warmii i Mazurach|plebiscycie]] dla udokumentowania niemieckiej przeszłości regionu (miało także charakter archeologiczny). Współczesne muzeum obok wystaw czasowych i innych form działalności prezentuje stałą ekspozycje kopernikowską.<br />
<br />
Oddziałem Muzeum Warmii i Mazur jest [[lkwim:Muzeum – Dom Gazety Olsztyńskiej – oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Dom "Gazety Olsztyńskiej"]], dokumentujący przeszłość tej polskiej gazety z okresu 1886–1939. Drugi olsztyński oddział to [[lkwim:Muzeum Przyrody – Oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Przyrody]] (ulica Metalowa), poza tym funkcjonują oddziały zamiejscowe ([[Morąg]], [[Reszel]], [[Lidzbark Warmiński]], [[Szczytno]], [[Reszel]], [[Mrągowo]]). W olsztyńskiej [[Hala widowiskowo-sportowa "Urania"|hali "Urania"]] działa [[lkwim:Muzeum Sportu w Olsztynie|Muzeum Sportu im. Mariana Rapackiego]].<br />
<br />
Muzeum (wspólnie z archiwum) funkcjonuje w strukturze Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (działa m.in. Izba Tradycji w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej). Na uniwersytecie funkcjonuje też Muzeum Przyrody im. Janiny Wengris.<br />
<br />
Największą olsztyńską galerią jest Biuro Wystaw Artystycznych, założone w 1958 r. Siedzibą BWA jest budynek olsztyńskiego planetarium (al. marsz. Józefa Piłsudskiego).<br />
<br />
===Kina=== <br />
Olsztyn szczyci się długimi tradycjami kina – pierwsze powstało w 1909 r. Z kilku przedwojennych kin po 1945 r. swoje siedziby zachowały przez kilkadziesiąt lat ''Luisen-Theater'' (jako Awangarda) i kino firmy UT-Lichtspiele (jako [[lkwim:Kino Polonia w Olsztynie|Polonia]]). Poza wymienionymi działały po wojnie w Olsztynie m.in. kina: [[lkwim:Kino Kopernik w Olsztynie|Kopernik]], Student, [[lkwim:Kino Grunwald w Olsztynie|Grunwald]], [[lkwim:Kino „Odrodzenie” w Olsztynie|Odrodzenie]], [[lkwim:Kino Dworcowe w Olsztynie|Dworcowe]]. W 2014 r. kina działają przy galeriach handlowych (Multikino, Helios), a tradycje Awangardy kontynuuje Awangarda 2 przy [[lkwim:Dom Książki w Olsztynie|Domu Książki]] (Plac Jana Pawła II).<br />
<br />
===Biblioteki i mediateki=== <br />
Do najważniejszych bibliotek Olsztyna zaliczyć należy:<br />
* [[lkwim:Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie|Wojewódzką Bibliotekę Publiczną]]<br />
* [[Miejska Biblioteka Publiczna w Olsztynie|Miejską Bibliotekę Publiczną]] (15 filii, w tym biblioteka dla dzieci "Abecadło", multimedialna "[[lkwim:Planeta 11|Planeta 11]]" oraz Centrum Informacji Technicznej i Biznesowej)<br />
* [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Olsztynie|Warmińsko-Mazurską Bibliotekę Pedagogiczną]]<br />
* [[lkwim: Biblioteka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie|Bibliotekę Uniwersytecką UWM]]<br />
* [[lkwim:Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej Hosianum i Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego|Bibliotekę Wyższego Seminarium Duchownego "Hosianum"]]<br />
Biblioteki działają także przy innych uczelniach i instytucjach, m.in. [[lkwim:Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], [[Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie|Instytucie Rybactwa Śródlądowego]], [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Ośrodku Badań Naukowych]].<br />
<br />
===Imprezy cykliczne=== <br />
<br />
Jedną z wizytówek Olsztyna są juwenalia "[[lkwim: Kortowiada|Kortowiada]]", z uwagi na korzystne warunki (położenie i ukształtowanie kampusu uniwersyteckiego) zaliczane do najpopularniejszych w Polsce i chętnie odwiedzane przez znanych wykonawców. W Olsztynie organizowane są także cyklicznie m.in.:<br />
* [[lkwim:Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe Śpiewajmy Poezję|Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe "Śpiewajmy Poezję"]]<br />
* [[lkwim:Olsztyńskie Noce Bluesowe|Olsztyńskie Noce Bluesowe]]<br />
* [[lkwim:Olsztyńskie Lato Artystyczne|Olsztyńskie Lato Artystyczne]] (w ramach tego ostatniego m.in. koncerty muzyki organowej oraz szantowej)<br />
* [[lkwim: Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki|Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki]]<br />
==Media==<br />
<br />
Do najważniejszych tytułów gazet i czasopism wydawanych współcześnie w Olsztynie należą:<br />
* "[[lkwim: Gazeta Olsztyńska|Gazeta Olsztyńska]]" (dziennik)<br />
* "Gazeta Wyborcza" – mutacja olsztyńska (dziennik)<br />
* "[[lkwim:Nasz Olsztyniak|Nasz Olsztyniak]]" (wychodzi dwa razy w tygodniu)<br />
* "[[lkwim:Wiadomości Uniwersyteckie|Wiadomości Uniwersyteckie]]" (miesięcznik)<br />
* "[[lkwim:Debata|Debata]]" (miesięcznik)<br />
* "[[lkwim:Posłaniec Warmiński|Posłaniec Warmiński]]" (od 2009 jako dodatek do "Gościa Niedzielnego")<br />
Tradycje prasowe Olsztyna sięgają I połowy XIX wieku, kiedy wydawano powiatowe dzienniki urzędowe. W 1886 r. ukazał się pierwszy numer polskiej "Gazety Olsztyńskiej" do wybuchu II wojny światowej rywalizującej z prasą niemieckojęzyczną, a przez jakiś czas także z "Warmiakiem". Po 1945 r. krótko ukazywały się "[[lkwim: Wiadomości Mazurskie|Wiadomości Mazurskie]]" i [[lkwim: Życie Olsztyńskie|Życie Olsztyńskie]]", a od 1951 r. "[[lkwim: Głos Olsztyński|Głos Olsztyński]]", w 1970 r. przemianowany na "Gazetę Olsztyńską". W okresie PRL gazeta ta była oficjalnym regionalnym dziennikiem PZPR. W latach 80. i 90. XX wieku wydawana była popołudniówka "Dziennik Pojezierza". Tematykę regionalno-społeczną poruszało także "[[lkwim: Słowo na Warmii i Mazurach|Słowo na Warmii i Mazurach]]", dodatek do tygodnika "Słowo Powszechne".<br />
<br />
W Olsztynie nadają rozgłośnie radiowe:<br />
* [[lkwim:Polskie Radio Olsztyn|Radio Olsztyn]]<br />
* [[Radio Eska Olsztyn|Radio Eska]]<br />
* Radio Plus<br />
* Radio Planeta (dawniej Radio WaMa)<br />
* [[lkwim: Radio UWM FM|Radio UWM FM]]<br />
Olsztyn jest również siedzibą ośrodka regionalnego Telewizji Polskiej – TVP Olsztyn i uniwersyteckiej telewizji TV Kortowo. Lokalne stacje telewizyjne prowadzą też sieci telewizji kablowej – Vectra i Multimedia. W połowie lat 90. XX wieku nadawała telewizja Copernicus, współpracująca ze stacją Polonia 1.<br />
<br />
==Sport i rekreacja==<br />
Do najważniejszych obiektów sportowych w Olsztynie zaliczyć należy m.in.:<br />
* stadion OSiR (Stomilu)<br />
* [[ Stadion Warmii Olsztyn|stadion Warmii]]<br />
* [[Stadion Leśny]] (nieczynny)<br />
* stadion lekkoatletyczny AZS UWM<br />
* [[Hala widowiskowo-sportowa "Urania"|hala widowiskowo-sportowa "Urania"]]<br />
* centrum wodne [[Aquasfera Olsztyn|Aquasfera]] Galeria Warmińska<br />
* basen Ośrodka Sportu i Rekreacji<br />
* basen UWM<br />
* basen [[Olsztyńska Szkoła Wyższa|Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego]]<br />
* korty tenisowe w Jakubowie<br />
* korty tenisowe "Jodłowa"<br />
* dwa kompleksy kortów w Kortowie<br />
* tor motocrossowy<br />
* lodowisko przy hali "Urania" (sezonowo)<br />
* Plaża Miejska<br />
Największe sukcesy zawodnicy i kluby olsztyńskie odnosiły przede wszystkim w piłce siatkowej ([[KS AZS UWM Olsztyn|AZS UWM]], dawniej AZS ART, pięciokrotnie mistrzostwo Polski), piłce nożnej ([[OKS Stomil Olsztyn|Stomil Olsztyn]], 8 sezonów w ekstraklasie), piłce ręcznej, koszykówce, gimnastyce sportowej, sportach samochodowych ([[Marian Bublewicz]], [[Krzysztof Hołowczyc]]), żeglarstwie i żeglarstwie lodowym, lekkoatletyce, brydżu sportowym, tańcu.<br />
<br />
W latach 2003–2008 Olsztyn był miastem etapowym wyścigu kolarskiego Tour de Pologne. W Olsztynie rozgrywany był także siatkarski [[Memoriał Huberta Wagnera]], przeniesiony po kilku latach do [[Iława|Iławy]], następnie poza region [[Warmia|Warmii]] i [[Mazury|Mazur]]. W latach 2007–2010 zawodowy charakter miał tenisowy turniej Memoriał Marka Włodarczyka, a jednym ze zwycięzców został późniejszy półfinalista Wimbledonu – Jerzy Janowicz. W mieście organizowane są znane biegi uliczne – Copernicus Run (od 2013 na dystansie 10 km), Półmaraton Jakubowy (od 2012, wcześniej na dystansie 15 km), Bieg Europejski (od 2013, 10 km).<br />
<br />
====[[Parki Olsztyna]] - zobacz oddzielne hasło====<br />
<br />
==Turystyka==<br />
Położenie miasta wśród lasów oraz liczne jeziora zarówno w granicach administracyjnych, jak i najbliższych okolicach, zapewniają Olsztynowi status lubianego ośrodka turystycznego. Tradycje historyczne i zabytkowa zabudowa sytuują miasto na trasach popularnych europejskich i krajowych szlaków, m.in. Szlaku Zamków Gotyckich, Europejskich Szlaku Gotyku Ceglanego, Szlaku Kopernikowskim, Drodze św. Jakuba.<br />
<br />
Wytyczonych zostało kilka szlaków pieszych, przebiegających bądź rozpoczynających się w Olsztynie, m.in.:<br />
* [[Szlak pieszy Olsztyn - Dajtki|im. Alojzego Śliwy]] (spod Wysokiej Bramy do Dajtek)<br />
* Błękitny (od ul. Bałtyckiej do Jakubowa)<br />
* [[Szlak im. Piotra Diernowa: Olsztyn - Olsztyn/sanatorium|im. Piotra Diernowa]] (z Jakubowa do Sanatorium)<br />
* [[Szlak im. Marii Zientary-Malewskiej: Olsztyn - Brąswałd|im. Marii Zientary-Malewskiej]] (z Likus do podolsztyńskiego [[Brąswałd|Brąswałdu]])<br />
* Zielony (z Olsztyna do Dobrzynia w gminie Nidzica)<br />
* Kopernikowski (z Olsztyna do Torunia)<br />
<br />
Z Olsztyna można podróżować kilkoma wyznaczonymi szlakami rowerowymi:<br />
* Czarnym (Olsztyn – Gąsiorowo)<br />
* Żółtym (Olsztyn – Zgniłocha)<br />
* Czerwonym (Olsztyn – Łajs)<br />
* Czerwonym (Olsztyn – Stare Jabłonki)<br />
* szlakiem Olsztyn – Frombork<br />
* szlakiem Olsztyn – Nidzica<br />
* szlakiem Olsztyn – Pisz<br />
* szlakiem Olsztyn – Iława<br />
Dzięki rzekom Łynie i Wadągowi Olsztyn jest też ośrodkiem turystyki kajakowej.<br />
<br />
==Religia==<br />
<br />
Na terenie Olsztyna będącego stolicą katolickiej metropolii warmińskiej funkcjonuje 21 parafii Kościoła katolickiego, zrzeszonych w pięciu dekanatach (część dekanatów wykracza swoimi granicami poza miasto, obejmując podolsztyńskie parafie): Olsztyn I (Śródmieście), Olsztyn II (Zatorze), Olsztyn III (Gutkowo), Olsztyn IV (Jaroty), Olsztyn V (Kormoran).<br />
<br />
W dawnej kaplicy cmentarza św. Jakuba (al. Wojska Polskiego) mieści się świątynia Kościoła polskokatolickiego. Działają w Olsztynie także parafie innych wyznań – Kościoła ewangelicko-augsburskiego (miasto jest stolicą diecezji mazurskiej) i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Istnieją także m.in. wspólnoty: Kościoła zielonoświątkowców, baptystów, Świadków Jehowy, buddystów.<br />
<br />
==Osoby związane z Olsztynem==<br />
*[[Jan Bałdowski]] (1917–1999) – nauczyciel, przewodnik turystyczny, autor publikacji turystycznych, prawnik<br />
*[[Włodzimierz Baran]] (1937–2009) – profesor, geodeta, rektor ART w Olsztynie<br />
*[[Walenty Barczewski]] (1856–1928) – ksiądz katolicki, działacz narodowy, etnograf, pisarz, redaktor, historyk<br />
*[[Szczepan Brym]] (ur. 1950 r.) – nauczyciel, profesor UWM w Olsztynie, fizyk<br />
*[[Mirosław Dąbrowski]] (1910–2001) – pianista, pedagog, krytyk muzyczny, założyciel [[lkwim:Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Fryderyka Chopina w Olsztynie|Państwowej Szkoły Muzycznej]]<br />
*[[Tadeusz Gączowski]] (1905–1968) – nauczyciel, działacz oświatowy na Warmii i Mazurach, dyrektor [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Olsztynie|Wojewódzkiej Biblioteki Pedagogicznej w Olsztynie]] (1964-1968) <br />
*[[Tadeusz Maria Gelewski]] (1922–2002) – profesor zwyczajny, prawnik, historyk <br />
*[[Wojciech Gromadecki]] (1906–1954) – nauczyciel <br />
*[[Stanisław Grzesiuk]] (1926–2013) – profesor zwyczajny, specjalista w zakresie fizjologii roślin <br />
*[[Marta Hanowska-Sendrowska]] (1909–1977) – wychowawczyni polskich przedszkoli na Warmii, działaczka społeczna, redaktor "[[lkwim:Słowo na Warmii i Mazurach|Słowa na Warmii i Mazurach]]" <br />
*[[Paweł Jasiek]] (1908–1982) – nauczyciel, poeta, działacz oświatowy, nauczyciel szkół polskich w Niemczech, kierownik [[Polsko-Katolickie Towarzystwo Szkolne na Warmię|Polsko-Katolickiego Towarzystwa Szkolnego na Warmię]] <br />
*[[Janina Leśnierowska]] (1909-?) – nauczycielka, przedszkolanka polskich przedszkoli, wychowawczyni ochronki w Olsztynie, działaczka harcerska, bibliotekarka.<br />
*[[Wit Madeja]] (1922–1997) – nauczyciel <br />
*[[Teofil Mazur]] (ur. 1927 r.) – profesor zwyczajny, specjalista z zakresu agronomii, rektor ART w Olsztynie <br />
*[[Władysław Nowak]] (ur. 1940 r.) – ksiądz, profesor nauk teologicznych <br />
*[[Juliusz Popowicz]] (1923–1996) – profesor biochemii, rektor WSP w Olsztynie<br />
*[[Józef Rusiecki]] (1947–2000) – pedagog, rektor Olsztyńskiej Szkoły Wyższej <br />
*[[Ryszard Smoliński]] (1926–2007) – nauczyciel, działacz społeczny<br />
*[[lkwim:Paweł Sowa|Paweł Sowa]] (1897–1984) – nauczyciel, redaktor, polski działacz oświatowy, pierwszy naczelnik Wydziału Oświaty, Kultury i Sztuki przy przy Pełnomocniku Rządu na Okręg Mazurski<br />
*[[Jerzy Ryszard Strzeżek]] (ur. 1939 r.) – profesor, rektor ART w Olsztynie <br />
*[[Stanisław Szteyn]] (ur. 1933 r.) – profesor uczelni olsztyńskich, biolog, rektor WSP w Olsztynie<br />
*[[Mirosław Świątecki]] (1930–1996) – nauczyciel, organizator olsztyńskiego życia kulturalnego <br />
*[[Roman Urbanek]] (1930–1988) – muzyk, pedagog, dyrygent, prezes [[Stowarzyszenie Miłośników Muzyki im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie|Stowarzyszenia Miłośników Muzyki im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie]]<br />
*[[Witold Władysław Witkowski]] (1908–1981) – polonista, pedagog, pracownik naukowy, działacz społeczno-oświatowy i polityczny, kurator oświaty i Prezes Zarządu Okręgowego Związku Nauczycielstwa Polskiego w Olsztynie<br />
<br />
===Honorowi obywatele===<br />
<br />
Tytuł honorowego obywatela Olsztyna nadawała Rada Miasta już w XIX wieku. Jako pierwszy wyróżniony został mistrz szewski i wieloletni rajca [[Johann Adelstein]] (1865). Tytuł otrzymał też m.in. zasłużony dla rozwoju miasta fabrykant [[Karl Roensch]].<br />
<br />
W okresie PRL tytuł honorowego obywatela zastępował wpis do Księgi Honorowej Samorządu Mieszkańców Olsztyna – Miejskiej Rady Narodowej, było to jednak wyróżnienie nadawane stosunkowo często (kilka razy do roku po kilka-kilkanaście osób).<br />
<br />
Po 1989 r. tytuł Honorowego Obywatela Olsztyna otrzymały następujące osoby:<br />
* [[Tadeusz Nowakowski]], pisarz, urodzony w Olsztynie, syn przedwojennego redaktora „Gazety Olsztyńskiej”;<br />
* [[Natalia Żarska]], nauczycielka<br />
* [[Mieczysław Pimpicki]], lekarz<br />
* [[Kazimierz Pacer]], nauczyciel<br />
* [[lkwim:Jadwiga Lindner|Jadwiga Lindner]], nauczycielka<br />
* [[lkwim: Jan Lubomirski|Jan Lubomirski]], nauczyciel, folklorysta<br />
* [[lkwim:Georg Dietrich|Georg Dietrich]], organizator pomocy humanitarnej dla Olsztyna<br />
* [[lkwim:Andrzej Hopfer|Andrzej Hopfer]], geodeta, rektor Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie<br />
* [[lkwim:Janusz Jasiński|Janusz Jasiński]], historyk<br />
* [[lkwim:Erwin Kruk|Erwin Kruk]], pisarz<br />
* [[Tadeusz Krzymowski]], fizjolog, rektor Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie<br />
* [[lkwim: Władysław Ogrodziński|Władysław Ogrodziński]], prozaik, dziennikarz, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur<br />
* [[lkwim: Hieronim Skurpski|Hieronim Skurpski]], malarz, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur<br />
* [[Edmund Piszcz]], pierwszy arcybiskup warmiński<br />
* [[Marian Rapacki]], trener kajakarstwa, założyciel Muzeum Sportu w Olsztynie (obecnie jego patron)<br />
* [[Ryszard Górecki]], fizjolog, rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego<br />
* [[Zbigniew Lubiejewski]], siatkarz, mistrz olimpijski<br />
* [[Mieczysław Doroszuk]], trener siatkówki, nauczyciel<br />
* [[Julian Żołnierkiewicz]], wieloletni proboszcz parafii Najświętszego Serca Jezusowego, kapelan "Solidarności"<br />
* Jan Paweł II, papież<br />
* [[lkwim:Eugenia Dudzik|Eugenia Dudzik]], nauczycielka, inicjatorka Uniwersytetu Trzeciego Wieku<br />
* [[lkwim:Wojciech Stanisław Wrzesiński|Wojciech Wrzesiński]], historyk<br />
* [[lkwim:Włodzimierz Jarmołowicz|Włodzimierz Jarmołowicz]], popularyzator folkloru muzycznego<br />
* [[Józef Szmidt]], lekkoatleta, mistrz olimpijski<br />
* [[lkwim:Bohdan Głuszczak|Bohdan Głuszczak]], artysta Pantomimy Olsztyńskiej<br />
* [[Stanisław Oszczak]], astronom<br />
===Osoby urodzone w Olsztynie===<br />
W Olsztynie urodzili się m.in.:<br />
* [[Łukasz David]], XVI-wieczny historyk<br />
* [[Antoni Blank]], malarz historyczny<br />
* [[Franz Hipler]], historyk, ksiądz katolicki<br />
* [[Hugo Haase]], polityk<br />
* [[Franz Justus Rarkowski]], niemiecki biskup polowy<br />
* [[lkwim:Erich Mendelsohn|Erich Mendelsohn]], wybitny architekt, ekspresjonista<br />
* [[lkwim:Ingrid Wagner-Andersson|Ingrid Wagner-Andersson]], malarka<br />
* [[Tadeusz Nowakowski]], pisarz i dziennikarz, syn redaktora "Gazety Olsztyńskiej"<br />
* [[lkwim:Georg Hermanowski|Georg Hermanowski]], pisarz<br />
* [[Hans-Jürgen Wischnewski]], minister w rządzie RFN<br />
* [[Andrzej Zawada]], himalaista, syn konsula RP w Olsztynie<br />
* [[Leonhard Pohl]], biegacz, medalista olimpijski<br />
* [[Helmut Frenz]], biskup ewangelicki<br />
* [[Jacek Jezierski]], biskup pomocniczy warmiński, ordynariusz elbląski<br />
* [[Bronisław Wildstein]], dziennikarz<br />
* [[Henryka Krzywonos]], działaczka "Solidarności"<br />
* [[Juliusz Machulski]], reżyser filmowy<br />
* [[Izabela Trojanowska]], aktorka i piosenkarka<br />
* [[lkwim:Piotr Bałtroczyk|Piotr Bałtroczyk]], dziennikarz, satyryk<br />
* [[Krzysztof Pater]], urzędnik państwowy, minister<br />
* [[Krzysztof Hołowczyc]], kierowca rajdowy<br />
* [[Artur Wojdat]], pływak<br />
* [[Anna Samusionek]], aktorka<br />
* [[Wojciech Grzyb]], siatkarz<br />
* [[Adrian Mierzejewski]], piłkarz<br />
* [[Krystyna Janina Stasiewicz]], profesor, specjalistka w zakresie literaturoznawstwa<br />
==Miasta partnerskie== <br />
<br />
Władze Olsztyna podpisały umowy o współpracy partnerskiej z 9 miastami europejskimi i jednym amerykańskim. Najdłużej trwa współpraca z fińskim Rovaniemi (od 1976). Wśród miast partnerskich Olsztyna są ponadto trzy niemieckie (Gelsenkirchen, Osnabrück, Offenburg), francuskie Châteauroux, hiszpańskie Calpe, ukraiński Łuck, rosyjski Kaliningrad, Bielsko-Biała oraz amerykańskie Richmond. Ponadto trzy miasta – Sønderborg (Dania), Halmstad (Szwecja) i Perugia (Włochy) – mają status miasta współpracującego z Olsztynem.<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', tom I: ''Pradzieje – 1772'', Olsztyn 2010.<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', tom II: ''1772–2010'', Olsztyn 2011.<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Warmia'', Olsztyn 2011.<br />
* Browiński Czesław, ''Olsztyn 1945–1970'', Olsztyn 1974.<br />
* Chłosta Jan, ''Ludzie Olsztyna'', Olsztyn 2003.<br />
* Chłosta Jan, ''Słownik Warmii (historyczno-geograficzny)'', Olsztyn 2002.<br />
* ''Olsztyn 1353–2003'', pod redakcją Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego, Olsztyn 2003.<br />
* ''Olsztyn 1945–2005. Kultura i nauka'', pod redakcją Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego, Olsztyn 2006.<br />
* Wakar Andrzej, ''Olsztyn 1353–1945'', Olsztyn 1971.<br />
<br />
[[Kategoria: Miejscowość]][[Kategoria:Miasta]] [[Kategoria: Olsztyn]][[Kategoria:Napoleon na Warmii i Mazurach]][[Kategoria: powiat olsztyński]] [[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: 1401-1500]] [[Kategoria: 1501-1600]] [[Kategoria: 1601-1700]] [[Kategoria: 1701-1800]] [[Kategoria: 1801-1918]] [[Kategoria: 1919-1944]] [[Kategoria: 1945-1989]] [[Kategoria: 1990-]]</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Olsztyn&diff=158680Olsztyn2026-07-02T09:53:46Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>{{Wieś infobox<br />
|nazwa = Olsztyn<br />
|herb wsi = herbO.jpg<br />
|flaga wsi =<br />
|herb artykuł =<br />
|dopełniacz wsi = Olsztyna<br />
|zdjęcie = miasta_Olsztyn.jpg<br />
|opis zdjęcia = Olsztyn, fot. Tomasz Raczyński<br />
|rodzaj miejscowości = miasto <br />
|województwo = warmińsko-mazurskie<br />
|powiat = Olsztyn<br />
|gmina = Olsztyn<br />
|miejscowość podstawowa =<br />
|sołectwo =<br />
|wysokość =<br />
|liczba ludności = 174 775<br />
|rok = 2015<br />
|strefa numeracyjna =(+48) 89<br />
|kod pocztowy =10-001 do 11-041<br />
|tablice rejestracyjne = NO<br />
|SIMC =<br />
|mapa wsi =<br />
|kod mapy = PL-WN<br />
|szerokość = 53.773056<br />
| długość = 20.476111<br />
|commons =<br />
|wikipodróże =<br />
|wikisłownik =<br />
|www =<br />
}}<br />
'''Olsztyn''' (niem. ''Allenstein'') – miasto będące stolicą [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], siedziba władz wojewódzkich, powiatowych oraz diecezjalnych (katolickiej metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej). <br />
<br><br><br />
[[Plik:Urzad Marszalkowski.jpg|thumb|290px|right|Urząd Marszałkowski, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:Kamienica Naujacka w Olsztynie.jpg|thumb|290px|right|Kamienica Naujacka w Olsztynie, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:Gazeta Olsztyńska.jpg|thumb|290px|right|Dom Gazety Olsztyńskiej, Fot. Mieczysław Kalski]]<br />
[[Plik:kultura_teatr_jaracza_olsztyn.JPG|thumb|290px|right|Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie, fot. Natalia Tarkowska]]<br />
[[Plik:Panorama Olsztyna.jpg|thumb|290px|right|Panorama Olsztyna, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Amfiteatr im. Czesława Niemena fot. Marcin Kierul.jpg|thumb|290px|right|Amfiteatr im. Czesława Niemena, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Zamek Kapituły Warmińskiej - bab pruska fot. Marcin Kierul.jpg|thumb|290px|right|Zamek Kapituły Warmińskiej, fot. Marcin Kierul]]<br />
[[Plik:Stary Ratusz fot. Wojciech Krom.jpg|thumb|290px|right|Stary Ratusz, fot. Wojciech Krom]]<br />
[[Plik:mosty ol.jpg|thumb|right|290px|Mosty kolejowe w Olsztynie.<br>Fot. Mirosław Garniec]]<br />
[[image:olsztyn kdp.jpg|thumb|right|290px|Olsztyn i okolice na mapie z XIX w.<br>Źródło: Karta dawnéj Polski z przyległémi okolicami krajów sąsiednich, 1:300000, Paryż 1859 r.]]<br />
==Toponimia==<br />
Nazwa miasta w brzmieniu niemieckim – ''Allenstein'' – oznacza "zamek nad [[Rzeka Łyna|Łyną]]". Nazwa została utworzona analogicznie do innych nazw miast na [[Warmia|Warmii]], gdzie człon ''Stein'' (niem. kamień) charakterystyczny był dla miast z zamkami. Niemiecka nazwa Łyny – ''Alle'' – pochodzi od pruskiej nazwy ''Alna'', oznaczającej łanię.<br />
<br />
Polskie brzmienie nazwy ''Holsten'' (''Olszten'') pojawia się po raz pierwszy u Jana Długosza (''Banderia Prutenorum'', 1448). Jeszcze bliższa współczesnej nazwie forma została odnotowana w dokumentach kapituły warmińskiej epoki [[lkwim:Mikołaj Kopernik|Kopernika]] (1522) – ''Olstyn'' (wymowa ''Olsztyn'').<br />
<br />
==Położenie==<br />
Olsztyn leży w południowej części Warmii, a w centralnej części [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]]. W klasyfikacji fizycznogeograficznej położenie miasta związane jest z [[Pojezierze Mazurskie|Pojezierzem Mazurskim]].<br />
<br />
==Warunki naturalne==<br />
===Rzeźba terenu=== <br />
Ukształtowanie terenu Olsztyna charakteryzuje się fałdami z uwagi na moreny czołowe ostatniego zlodowacenia. Zróżnicowanie między najwyższym a najniższym punktem w mieście wynosi 67 metrów (155 m n.p.m. do 88 m n.p.m.).<br />
<br />
===Klimat=== <br />
Klimat Olsztyna przypisany jest do strefy umiarkowanej ciepłej przejściowej, jest warunkowany naturalnymi czynnikami środowiska (położeniem wśród jezior, zalesieniem, polodowcową rzeźbą terenu). Średnie roczne wartości czynników klimatycznych wynoszą: opady – około 600 mm; temperatura powietrza – +7,2 stopni C (maksymalnie w lipcu – +17,3 stopni C, minimalnie w styczniu – -3,0 stopni C); liczba dni z opadami – 160; liczba dni z przymrozkami – 140; zaleganie pokrywy śnieżnej – 83 dni; wiatr – przewaga wiatrów południowo-zachodnich i zachodnich.<br />
<br />
===Przyroda===<br />
Nieco ponad 21 % powierzchni Olsztyna zajmują lasy (1800 ha, z czego 1050 ha stanowi Las Miejski). Tereny zieleni miejskiej obejmują 560 ha i są to przede wszystkim parki oraz cmentarze. Funkcjonują dwa rezerwaty przyrody torfowej ([[Rezerwat Redykajny|Redykajny]] i [[Rezerwat Mszar|Mszar]]), jeden dawny rezerwat został zniesiony ([[jezioro Tyrsko]]). Część terenu miasta z dolinami rzek [[Rzeka Łyna|Łyny]] i Wadąg należy do Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny. Z 16 zarejestrowanych na terenie miasta pomników przyrody ożywionej (drzew i alei drzew) większość znajduje się w miasteczku akademickim [[Kortowo]].<br />
<br />
Przez miasto przepływają trzy rzeki – [[Rzeka Łyna|Łyna]], Wadąg i Kortówka. Około 8 % powierzchni miasta zajmują jeziora, których łącznie jest 15 (13 przekracza 1 ha powierzchni). Część historycznych jezior zostało osuszonych po nabyciu ziemi przez osoby prywatne, m.in. [[Jezioro Fajferek|Fajferek]], przy którym w XIX wieku mieściło się kąpielisko miejskie.<br />
<br />
==Historia==<br />
===Pradzieje=== <br />
Obecność człowieka w okolicach dzisiejszego Olsztyna sięga epoki mezolitu (około 8000–4500 p.n.e.), z tego okresu pochodzą najstarsze znaleziska (motyka kamienna, motyka z poroża łosia). Na ziemiach tych przebywały w tym czasie niewielkie grupy wędrownych myśliwych. Wraz ze stopniowym ocieplaniem klimatu i porastaniem terenów leśnych pojawiły się grupy osiadłe, zajmujące się nie tylko myślistwem, ale i zbieractwem oraz rybołówstwem. W epoce neolitu (4500–1500 p.n.e.) miejscowa ludność prowadziła częściowo osiadły tryb życia, zajmując się rolnictwem (uprawa pszenicy, owsa i żyta) po uprzednim wypaleniu i wykarczowaniu lasu przez kilkuletni okres do czasu wyjałowienia ziemi. Względna stabilizacja trybu życia oznaczała zwiększenie populacji oraz podniesienie poziomu produkcji narzędzi (jako surowiec wykorzystywano kamień, poroża jeleni) oraz pojawienie się naczyń ceramicznych. Epoka brązu (od około 1500 p.n.e.) przyniosła upowszechnienie się przedmiotów z brązu oraz nową formę pochówku – kremację zwłok. Ludność, podobnie jak w epoce neolitu, uprawiała ziemię oraz hodowała zwierzęta – bydło, owce, świnie, kozy. Epoka żelaza, przypadająca na ok. VI wiek p.n.e., na terenie okolic Olsztyna ma raczej charakter symboliczny, nie wiąże się bowiem z obróbką i wykorzystaniem żelaza (co nastąpiło później). Okres ten charakteryzuje się rozdrobnieniem dotychczasowych większych skupisk ludzkich na rzecz mniejszych, ale położonych w miejscach o naturalnych walorach obronnych, np. na sztucznych wyspach w obrębie strefy brzegowej jezior. Nawiązane zostały też kontakty handlowe z Rzymem (wymiana bursztynu). Wobec stabilnej, pozbawionej większych konfliktów wojennych sytuacji, powstawała osadnicza społeczność plemienna [[Prusowie|Prusów]], a w samym rejonie Olsztyna – Galindów (Prusów południowo-zachodnich). <br />
<br />
Najstarszą przeszłość Olsztyna i najbliższych okolic potwierdzają liczne znaleziska archeologiczne z różnych epok, np. neolityczne narzędzia odnajdywane na terenie współczesnych ulic miasta (aleja Wojska Polskiego, ul. Dworcowa, ul. Kościuszki), pozostałości osiedla z epoki brązu (prawy brzeg Łyny, ul. Grabowskiego), ślady osadnictwa epoki żelaza na terenie Kortowa.<br />
<br />
===Pod rządami zakonu krzyżackiego (1243–1466)===<br />
<br />
W XIII wieku ziemie Prusów zostały podbite przez [[Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach|zakon krzyżacki]]. Okolice współczesnego Olsztyna zostały w 1243 r. przypisane bullą legata Wilhelma z Modeny nowo powstałej diecezji warmińskiej. W 1334 wójt warmiński i brat krzyżacki – Henryk von Luter – wybudował w zakolu Łyny strażnicę obronną ''Allenstein'' – Olsztyn. Nie jest to data równoznaczna z założeniem miasta, dopiero bowiem w ciągu kilku kolejnych lat nastąpiła budowa drugiej strażnicy ([[Bartążek]]) i lokacja okolicznych wsi ([[Wadąg|Wadąg]] z młynem, [[Pistki]], [[Brąswałd]], [[Dywity]], [[Jaroty]], [[Warkały]], [[Jonkowo]], [[Tomaszkowo]], [[Bartąg]], [[Wołowno]], [[Linowo (powiat olsztyński)|Linowo]], [[Gągławki]], [[Gronity]], [[Cegłowo]]), co przypuszczalnie miało związek z planową polityką lokacyjną, uwieńczoną przywilejem lokacyjnym kapituły warmińskiej dla Olsztyna z 31 października 1353 r. W tym czasie na ukończeniu był już [[lkwim: Zamek w Olsztynie|zamek olsztyński]], którego budowę rozpoczęto około 1347–1348 r. Zasadźcą miasta był "roztropny mąż" [[lkwim:Jan z Łajs|Jan z Łajs]], który objął też funkcję pierwszego sołtysa. Początkowo miasto zajmowało 178 łanów, a przywilej lokacyjny określił dokładne granice miasta, oparte na brzegach jezior [[Jezioro Kortowskie|Kortowskiego]] i [[Jezioro Krzywe|Krzywego]], granicy wsi [[Likusy]], korycie Łyny i Wadąga, granicy wsi [[Myki]], [[Track]], [[Klebark]] i [[Szczęsne]], ponownie korycie Łyny, aż do brzegów Jeziora Kortowskiego. W obrębie obszaru miasta znalazła się m.in. wieś Sędyty. Pierwsze poszerzenie granic Olsztyna nastąpiło w 1378 r.<br />
<br />
W latach 1370–1380 wybudowano kościół. Powstały też fortyfikacje obronne miasta, [[lkwim:Stary Ratusz w Olsztynie|ratusz]] (zastąpiony pod koniec XV wieku konstrukcją późnogotycką, w zasadzie zachowaną do dzisiaj) i inne budowle charakterystyczne dla struktur miejskich.<br />
<br />
[[lkwim: Zamek w Olsztynie|Zamek]] stał się rezydencją administratora dóbr kapitulnych. Pierwszym znanym administratorem pełniącym tę funkcję był w 1398 r. kanonik [[Henryk IV Vogelsang]], późniejszy [[biskupi warmińscy|biskup warmiński]]. W 1410 nieznany z nazwiska administrator złożył hołd zwycięzcy spod [[Bitwa pod Grunwaldem|Grunwaldu]] Władysławowi Jagielle, a władztwo nad zamkiem olsztyńskim zostało na krótko przekazane księciu mazowieckiemu Januszowi. W okresie wojny trzynastoletniej administrator kapitulny, sprzyjający Krzyżakom, został odsunięty przez mieszczan olsztyńskich, a zamek stał się obiektem przetargów i walk pomiędzy stronnictwami krzyżackimi i polskimi z udziałem niezależnych wojsk zaciężnych. Kres tym wydarzeniom położył II pokój toruński z 1466 r., po którym Olsztyn włączony został do państwa polskiego.<br />
<br />
===W państwie polskim (1466–1772)===<br />
<br />
Pierwsze lata przynależności Olsztyna i Warmii do Polski charakteryzował brak stabilności związany z toczonymi walkami, m.in. na tle konfliktu o obsadę biskupstwa warmińskiego w 1478 r. Zamek olsztyński pozostawał w tym czasie rezydencją administratora dóbr kapituły, którym dwukrotnie był Mikołaj Kopernik, prowadząc w Olsztynie badania astronomiczne. Stanął on także w styczniu 1521 r. przed zadaniem obrony zamku w czasie kolejnej wojny polsko-krzyżackiej.<br />
<br />
Hołd pruski z 1525 r. zakończył czas wojen, pozwalając miastu na odbudowę i rozwój struktur handlowych i rzemieślniczych. Na początku XVII wieku umacniano mury miejskie w związku z groźbami przemarszów wojsk w związku z rokoszem Zebrzydowskiego. Niewiele wcześniej ziemie warmińskie przeżywały przemarsze niekarnych oddziałów polskich walczących pod Moskwą. W 1620 r. w wielkim pożarze miasta spłonął szereg budynków, a cztery lata później wiele istnień ludzkich pochłonęła zaraza. Mimo realnej groźby w 1628 r. nie doszło natomiast do wkroczenia do Olsztyna wojsk szwedzkich, jednak dotykały miasto uciążliwości związane z wojną i obecnością obcych wojsk w najbliższym sąsiedztwie (m.in. w [[Dobre Miasto|Dobrym Mieście]]). W lipcu 1635 r. przez Olsztyn przejeżdżał król Władysław IV Waza.<br />
<br />
Olsztyn silnie odczuł wojnę polsko-szwedzką w 1655 r. Na mocy porozumień Stanów [[Prusy Królewskie|Prus Królewskich]] i biskupa warmińskiego [[Wacław Leszczyński|Wacława Leszczyńskiego]] miasta strzec miały wojska elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma. Rzeczywiście żołnierze brandenburscy obsadzili Olsztyn, ale z kolei elektor wsparł niebawem Szwedów. Pobyt wojsk brandenburskich pozostawał dla mieszczan dotkliwy także po ponownym wsparciu przez elektora Rzeczypospolitej, tym bardziej, że miasto dotknęła klęska głodu, a następnie kolejny wielki pożar (1658). Powojenną odbudowę miasta zahamował nieco pożar z 1669 r., a także kolejne wydarzenia wojenne z 1703 r. (pobyt wojsk saskich na Warmii w związku z kolejną wojną przeciw Szwecji).<br />
<br />
W latach 1709–1710 liczne ofiary w Olsztynie i najbliższej okolicy pociągnęła za sobą [[epidemia dżumy 1709-1711|epidemia dżumy]], zmarli m.in. archiprezbiter olsztyński i czterech innych księży. W 1712 r. w dużym pożarze spłonęło pięć domów. Niepokoje wojenne niezwiązane bezpośrednio z zajmowaniem miasta, ale z obciążeniami kontrybucyjnymi i pustoszeniem okolic, przynosiły wydarzenia polskiej wojny o tron po śmierci Augusta II Mocnego (1733–1734) oraz wojny siedmioletniej.<br />
<br />
===Olsztyn w granicach państwa pruskiego (1772–1918)===<br />
<br />
W chwili przejmowania przez Prusy Warmii Olsztyn spełniał funkcję miasta raczej formalnie niż faktycznie, a większość mieszkańców czerpała dochody w podobny sposób jak ludność wiejska – wszystkim z uprawy ziemi. Jednak już kilka kolejnych dekad przyniosło znaczący wzrost znaczenia rzemiosła. W 1807 r. miasto zostało zajęte przez wojska francuskie walczące z Rosjanami, a w najbliższej okolicy miało miejsce kilka starć. 3 lutego 1807 r. przez kilka godzin przebywał w Olsztynie sam Napoleon. W związku z działaniami wojennymi mieszkańcy Olsztyna ponosili koszty kontrybucji i utrzymania kwaterujących wojsk, w tym czasie wystąpiła też epidemia tyfusu głodowego, w rezultacie której zmarło około 25% olsztynian.<br />
<br />
W 1808 w Olsztynie, podobnie jak w innych miastach pruskich, weszła w życie ordynacja miejska wprowadzająca uprawnienia samorządowe. Pierwsza połowa XIX wieku (aż do lat 60.) stała pod znakiem kolejnych problemów związanych z epidemiami i klęskami głodu, m.in. w 1866 zmarło na cholerę 215 mieszkańców Olsztyna. <br />
<br />
Od 1818 r. Olsztyn był siedzibą powiatu ziemskiego. Rozwój miasta przyniosła kadencja burmistrza [[Jakub Rarkowski|Rarkowskiego]] (1836–1865). Miasto zyskało wówczas szereg studni, brukowane ulice, latarnie uliczne; w 1860r. rozpoczęto budowę [[Jakubowo|Jakubowa]], ośrodka rekreacyjnego na terenie lasu miejskiego. Powiększyła się także znacznie liczba mieszkańców (w 1834 r. było ich 2838, a w 1867 – 5829), dzięki czemu Olsztyn stał się pod tym względem trzecim miastem na Warmii. O dalszym szybkim rozwoju miasta zadecydowało doprowadzenie w 1872 r. linii kolejowej. Politykę rozwoju kontynuował burmistrz [[Oskar Belian]] (1877–1908), który zainicjował uczynienie z Olsztyna siedziby sztabu 37 Dywizji Cesarstwa Niemieckiego. W czasie jego kadencji na stanowisku burmistrza nastąpił kolejny dynamiczny skok demograficzny (1895 – około 25 tysięcy mieszkańców), w mieście zainstalowano m.in. instalację gazową, nowoczesne systemy wodociągowe i kanalizacyjne, doprowadzono elektryczność, uruchomiono tramwaje. W 1905 r. wyodrębniono rejencję olsztyńską.<br />
<br />
W drugiej połowie XIX wieku kształtował się polski ruch narodowy na Warmii i również w Olsztynie, gdzie w 1886 r. rozpoczęto wydawanie "[[lkwim:Gazeta Olsztyńska|Gazety Olsztyńskiej]]". Wsparcia ruchowi udzielali działacze z Pomorza i Wielkopolski, skąd pochodził redaktor i wydawca "Gazety" [[lkwim:Seweryn Pieniężny (senior)|Seweryn Pieniężny]] (ojciec). Polacy zrzeszali się w [[ Polsko-Katolickie Towarzystwo Ludowe "Zgoda" pw. św. Kazimierza w Olsztynie|Polsko-Katolickim Towarzystwie Ludowym "Zgoda"]] założonym w 1891 r.<br />
<br />
Zaraz po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1914 r. Olsztyn był na krótko zajęty przez wojska rosyjskie. W okolicy miasta toczono krwawe walki (m.in. pod [[Dorotowo|Dorotowem]]), ale sam Olsztyn ominęły tym razem realne działania wojenne i zniszczenia.<br />
<br />
===Lata 1918–1945===<br />
<br />
Początek okresu międzywojennego upłynął w Olsztynie pod znakiem napięć na tle zmian ustrojowych w Niemczech po abdykacji cesarza Wilhelma II i utworzeniu rządu republikańskiego, a także pod znakiem trudnych warunków życia powojennego. W listopadzie 1918 r. władzę w mieście przejęła Rada Żołnierska (wkrótce przekształcona w Radę Żołniersko-Robotniczą). Ukonstytuowała się także polska [[Warmińska Rada Ludowa]]. Poza środowiskiem polskim przeważały nastroje przeciwne separacji jakiejkolwiek części Prus Wschodnich do Polski. Wyznaczony przez traktat wersalski [[Plebiscyt na Warmii i Mazurach|plebiscyt]] do ustalenia przynależności państwowej Warmii i [[Mazury|Mazur]] 11 lipca 1920 r. przyniósł zdecydowane zwycięstwo opcji niemieckiej także w samym Olsztynie (342 głosy za Polską, 16 742 za Niemcami). Mimo tego wyniku, osiągniętego w kontrowersyjnych okolicznościach, Polacy nie zaprzestali działalności narodowej, prowadząc w okresie międzywojennym w Olsztynie m.in. [[lkwim:Dom Polski w Olsztynie|Dom Polski]] oraz [[Katolicka Szkoła Polska w Olsztynie|katolicką szkołę ludową]] z przedszkolem. Funkcjonował także [[Konsulat RP w Olsztynie|polski konsulat]]. Do 1939 r. kontynuowano wydawanie "Gazety Olsztyńskiej".<br />
<br />
Okres ten to także dalszy rozwój miasta, wzrastała wóczas znacząco liczba budowanych budynków mieszkalnych, a liczba mieszkańców do wybuchu II wojny światowej przekroczyła 50 tysięcy. Rozpoczęło funkcjonowanie lotnisko na [[Dajtki|Dajtkach]], w 1925 r. uruchomiono [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|teatr]] (pierwotnie jako dar wdzięczności dla narodu niemieckiego za wygrany plebiscyt). W 1933 r. przebywał krótko w Olsztynie kanclerz Hitler, nie ominęły także miasta wydarzenia "nocy kryształowej" w 1938 r., kiedy spalono synagogę olsztyńską. Już w latach wojny powstało getto, którego mieszkańców wywieziono z Olsztyna na śmierć w 1942 r.<br />
<br />
W styczniu 1945 r. wojska rosyjskie pod wodzą generała Nikołaja Oslikowskiego zdobyły Olsztyn. Walki w dniach 21–23 stycznia 1945 r.kosztowały życie około 4 tysięcy ludzi, zniszczono przeszło tysiąc budynków stanowiących około 1/3 zabudowy miejskiej. Zdewastowana została infrastruktura miasta. Szczególnie ucierpiało [[Stare Miasto w Olsztynie|Stare Miasto]].<br />
<br />
===Po II wojnie światowej===<br />
<br />
Powojenna rzeczywistość ukazała zniszczenie miasta i wyludnienie. Po dwumiesięcznym okresie zarządzania Olsztyna przez rosyjską komendanturę wojskową w marcu 1945 r. powołany został pełnomocnik rządu RP na Okręg Mazurski w osobie pułkownika [[Jakub Prawin|Jakuba Prawina]]. Już 17 lutego 1945 r. do Olsztyna przyjechała ekipa polskich kolejarzy z Białegostoku, przybywały też inne ekipy specjalistyczne do realizacji zadań gospodarczych i administracyjnych. Od maja 1945 r. docierały do Olsztyna transporty przesiedleńców z Wołynia i Wileńszczyzny, dzięki czemu w lipcu tegoż roku liczba mieszkańców miasta przekraczała 20 tysięcy, a w lutym 1946 r. sięgała niemal 30 tysięcy, co wprawdzie odbiegało od wartości przedwojennych, ale stanowiło znaczącą poprawę szacunków bezpośrednio powojennych z lutego 1945 r. – około 8 tysięcy mieszkańców.<br />
<br />
W administracyjnym systemie Polski Ludowej, a potem III Rzeczypospolitej, Olsztyn stał się siedzibą władz wojewódzkich (województwa olsztyńskiego, potem [[województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskiego]]). Z miasta uczyniono także siedzibę władz diecezji (od 1992 r. archidiecezji) warmińskiej. Nastąpił rozwój przemysłowy (w tym w 1967 r. uruchomiono Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych), powstały nowe dzielnice mieszkaniowe, w granice miasta wchłonięte zostały niektóre podmiejskie wsie ([[Likusy]], [[Jaroty]], Dajtki). Stały rozwój zapewniały miastu także instytucje naukowe i kulturalne, należy wymienić choćby [[Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie|Wyższą Szkołę Rolniczą]] (Akademię Rolniczo-Techniczną) i [[Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie|Wyższą Szkołę Pedagogiczną]], które w 1999 r. stanowiły podwaliny [[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie|Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego]], a także [[lkwim: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatr im. Stefana Jaracza]], [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego]], [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie|Filharmonię Olsztyńską]], biblioteki publiczne [[lkwim:Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie|wojewódzką]] i miejską. W latach 70. liczba mieszkańców Olsztyna przekroczyła 100 tysięcy, a w połowie lat 80. – 150 tysięcy.<br />
<br />
Od 1990 r. władze samorządowe wybierane są w wyborach demokratycznych, a od 2002 r. wyborami bezpośrednimi objęto także urząd prezydenta miasta. W czerwcu 1991 r. w czasie swojej czwartej pielgrzymki do Polski przebywał w Olsztynie Jan Paweł II i celebrował mszę na stadionie [[ OKS Stomil Olsztyn|Stomilu]].<br />
<br />
==Demografia==<br />
<br />
W drugiej dekadzie XXI wieku liczba mieszkańców Olsztyna wynosi około 175 tysięcy. W pierwszych wiekach od nadania praw miejskich ich liczba kształtowała się na poziomie 2–3 tysięcy, stawiając Olsztyn w rzędzie przeciętnych miast regionu. Sytuacja taka utrzymywała się do początku XIX wieku, na sporadyczne spadki liczebności ludności miasta wpływ miały przede wszystkim wydarzenia wojenne i epidemie.<br />
<br />
W XIX wieku nastąpił gwałtowny wzrost demograficzny. Wraz z rosnącym znaczeniem Olsztyna w administracji (miasto zostało najpierw stolicą powiatu, potem rejencji) i jego rozwojem cywilizacyjnym wzrastała liczba mieszkańców, w latach 60. XIX wieku przekraczając 5 tysięcy, a na początku XX wieku wynosząc już 20 tysięcy. Tuż przed II wojną światową w Olsztynie mieszkało już około 50 tysięcy osób.<br />
<br />
Wydarzenia wojenne drastycznie zredukowały liczbę mieszkańców Olsztyna. Szacunki z pierwszych tygodni po wkroczeniu Rosjan wskazywały na około 8 tysięcy ludności cywilnej. Wskutek prowadzonej intensywnie polityki osiedleńczej liczba ta już w 1946 r. zbliżyła się do 30 tysięcy i w kolejnych latach systematycznie rosła. W 1960 r. było to już niemal 70 tysięcy, w połowie lat 70. – ponad 100 tysięcy, pod koniec lat 90. – 170 tysięcy. Spis powszechny z 2002 r. wykazał liczbę 172 467 mieszkańców Olsztyna, a dane statystyczne z 2013 r. mówią o licznie 174 675. <br />
<br />
Dane z grudnia 2007 r. wskazują, że na 175 710 ówczesnych mieszkańców 53,61 % stanowiły kobiety (94 205). Struktura wiekowa przedstawia się następująco: do 17 lat – 30 193 osób, 18–65 lat – 119 642 osób, powyżej 65 lat – 25 875. Pod względem liczby ludności Olsztyn jest 23. miastem w Polsce.<br />
<br />
==Administracja== <br />
===Burmistrzowie i prezydenci===<br />
<br />
W latach 1773–1945 urząd burmistrza Olsztyna pełnili:<br />
* Anton Gehrmann (1773)<br />
* Jan Bogusław Zwonkowski (1774–1777)<br />
* Joseph Titius (1777–1801)<br />
* Marcin Rogalli (1801–1809)<br />
* Andrzej Piotr Grunenberg (18091818)<br />
* Karl Anton Ehlert (1818–1835)<br />
* [[Jakub Rarkowski]] (1836–1865)<br />
* Tausch (komisarycznie, 1865–1866)<br />
* [[Robert Zakrzewski]] (Sakrzewski, 1866–1875)<br />
* Friedrich von Roebel (1875–1877)<br />
* [[Oskar Belian]] (1877–1908, od 1903 jako nadburmistrz)<br />
* [[Georg Zülch]] (1908–1935, od 1910 jako nadburmistrz)<br />
* Fritz Schiedat (1933–1945)<br />
<br />
W latach 1945–1950 funkcję prezydenta Olsztyna pełnili:<br />
* [[Bronisław Latosiński]] (1945)<br />
* Tadeusz Pałucki (1945–1947)<br />
* Stefan Nafalski (1948–1949)<br />
* Czesław Browiński (1949–1950)<br />
<br />
W 1950 r. zadania prezydenta miast przekazano przewodniczącym Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. W latach 1950–1973 funkcję tę w Olsztynie pełnili:<br />
* Franciszek Kurzynoga (1950–1953)<br />
* Romuald Nowak (1953–1958)<br />
* [[Julian Molenda]] (1958–1969)<br />
* (1969–1971)<br />
* Jerzy Grelewski (1971–1973)<br />
Od 1973 r. funkcję prezydenta Olsztyna pełnili:<br />
* Jerzy Grelewski (1973–1977)<br />
* [[Marek Różycki]] (1977–1990)<br />
* [[Jerzy Bukowski]] (1990–1992)<br />
* [[Józef Grzegorczyk]] (1992–1994)<br />
* [[Andrzej Ryński]] (1994–1998)<br />
* [[Janusz Cichoń]] (1998–2001)<br />
* [[Czesław Małkowski |Czesław Jerzy Małkowski]] (2001–2008, w 2002 wybrany jako pierwszy prezydent w wyborach bezpośrednich)<br />
* Tomasz Głażewski (p.o. 2008, komisarz 2008–2009)<br />
* [[Piotr Grzymowicz]] (2009-2024)<br />
* [[Robert Szewczyk]] (2024-)<br />
<br />
===Rada Miasta===<br />
<br />
Instytucja Rady Miasta miała duże znaczenie w danym systemie administracyjnym miasta. Rada pozostawała pod kontrolą kapituły warmińskiej i jej administratora. Wydawała regulujące życie miejskie wilkierze, najstarszy zachowany pochodzi z 1568 r.<br />
<br />
Po reformie administracyjnej w Prusach na początku XIX wieku rada wybierana była bezpośrednio przez obywateli i liczyła 24 członków. Realizowała zadania władzy ustawodawczej, wybierała też władze wykonawcze (magistrat).<br />
<br />
We współczesnym systemie administracyjno-politycznym Rada Miasta jest organem stanowiącym i kontrolnym. Do 2002 r. dokonywała wyboru prezydenta. Liczy 25 członków wybieranych na cztery lata w ramach ogólnopolskich wyborów samorządowych (jednocześnie z wyborem prezydenta).<br />
<br />
===Podział administracyjny=== <br />
<br />
Współczesny Olsztyn podzielony jest na 23 osiedla (stan na 2011), posiadające własny samorząd (rady osiedla). Najliczniejszym osiedlem są Jaroty (około 25 tysięcy mieszkańców), a największym – osiedle Podleśna (prawie 10 kilometrów kwadratowych). W świadomości mieszkańców funkcjonują także nieoficjalne mniejsze osiedla, stanowiące fragment pozostałych, np. Stare Miasto, [[Pozorty]], Mleczna. Rada Miasta tworzy osiedla, znosi, ustala granice i łączy, a także nadaje osiedlom nazwy.<br />
<br />
Oficjalne osiedla Olsztyna to:<br />
* Brzeziny<br />
* Dajtki<br />
* Generałów<br />
* Grunwaldzkie<br />
* Gutkowo<br />
* Jaroty<br />
* Kętrzyńskiego<br />
* Kormoran<br />
* Kortowo<br />
* Kościuszki<br />
* Likusy<br />
* Mazurskie<br />
* Nad Jeziorem Długim<br />
* Nagórki<br />
* Pieczewo<br />
* Podgrodzie<br />
* Podleśna<br />
* Pojezierze<br />
* Redykajny<br />
* Śródmieście<br />
* Wojska Polskiego<br />
* Zatorze<br />
* Zielona Górka<br />
<br />
===Pozostałe===<br />
<br />
Olsztyn stanowi siedzibę władz samorządowych i administracyjnych kilku szczebli – władz wojewódzkich (wojewoda) i samorządu województwa warmińsko-mazurskiego (marszałek, sejmik), samorządu powiatowego (starosta, rada powiatu) i gminnego (prezydent, Rada Miasta). W wyborach powszechnych w Olsztynie wybierani są posłowie na Sejm w okręgu wyborczym nr 35, obejmującym poza miastem Olsztyn i [[powiat olsztyński|powiatem olsztyńskim]] dziesięć innych powiatów województwa (10 mandatów), jeden senator w okręgu nr 86 (poza miastem i powiatem olsztyńskim w granicach okręgu są jeszcze dwa powiaty) oraz – wspólnie z województwem podlaskim – dwaj posłowie do Parlamentu Europejskiego w okręgu nr 3.<br />
<br />
==Zabytki==<br />
<br />
[[lkwim: Zamek w Olsztynie|Zamek Kapituły Warmińskiej]] powstał w połowie XIV wieku, w okresie nadania Olsztynowi praw miejskich. Zbudowany jest w stylu gotyckim. Przez kilka stuleci pozostawał siedzibą administratora dóbr kapituły warmińskiej (rezydowali w Olsztynie m.in. Mikołaj Kopernik i [[Tiedemann Giese]]). W XVIII wieku charakter obronny zamku został zmieniony na bardziej sprzyjający zamieszkaniu – dobudowano skrzydło pałacowe oraz doprowadzono dojazd z miasta. Od 1921 r. zamek wykorzystywany jest do celów kulturalnych – mieścił muzeum niemieckie, a od 1945 r. polskie Muzeum Mazurskie (obecnie [[lkwim:Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]]). Współcześnie zamek wraz z amfiteatrem gości szereg imprez i koncertów, głównie w ramach [[lkwim: Olsztyńskie Lato Artystyczne|Olsztyńskiego Lata Artystycznego]].<br />
<br />
Do innych znanych zabytków Olsztyna zaliczyć można m.in.:<br />
* mury obronne (zachowane fragmenty), w tym [[lkwim:Brama Górna w Olsztynie|Brama Górna]], tzw. Wysoka Brama (XIV wiek)<br />
* [[lkwim:Bazylika Współkatedralna Świętego Jakuba Apostoła w Olsztynie|konkatedrę św. Jakuba]] (XIV wiek)<br />
* [[lkwim:Stary Ratusz w Olsztynie|Stary Ratusz]] (XIV wiek, odbudowany po pożarze w XVII wieku)<br />
* [[lkwim:Kaplica Jerozolimska pw. Krzyża Świętego w Olsztynie|Kaplicę Jerozolimską]] (1565)<br />
* [[lkwim:Muzeum – Dom Gazety Olsztyńskiej – oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Dom "Gazety Olsztyńskiej"]]<br />
* [[lkwim:Dom Polski w Olsztynie|Dom Polski]]<br />
* kamienice przy ulicy Dąbrowszczaków<br />
* gmach [[ I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Olsztynie|I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza]]<br />
* Pałac Archiprezbitera<br />
* [[Mosty kolejowe nad rzeką Łyną w Olsztynie|wiadukt kolejowy w przełomie Łyny]]<br />
* [[lkwim:Kościół pw. św. Wawrzyńca w Gutkowie|kościół św. Wawrzyńca (Gutkowo)]]<br />
* [[lkwim:Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Olsztynie|kościół Serca Jezusowego]]<br />
* [[lkwim:Kościół pw. św. Józefa w Olsztynie|kościół św. Józefa]]<br />
* [[lkwim:Kościół ewangelicko-augsburski pw. Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie|kościół ewangelicko-augsburski]]<br />
* figurę Boża Męka<br />
Olsztyn korzysta z dwóch cmentarzy komunalnych – przy ulicy Poprzecznej oraz w Dywitach, tuż za granicami administracyjnymi miasta. Istnieją także w mieście nekropolie już nieczynne – św. Józefa przy [[lkwim:Kościół pw. św. Józefa w Olsztynie|kościele parafialnym]], św. Jakuba przy alei Wojska Polskiego, pozostałości cmentarza żydowskiego przy ulicy Zyndrama z Maszkowic, cmentarze wojenne przy alei Wojska Polskiego (wyjazd z miasta, z I wojny światowej) i przy ulicy Szarych Szeregów (z II wojny światowej). Całkowitej likwidacji uległy m.in. cmentarz ewangelicki i cmentarz Szpitala Mariackiego.<br />
<br />
==Gospodarka==<br />
===Budżet miasta=== <br />
<br />
W budżecie Olsztyna na rok 2014 Rada Miasta (uchwała nr XXVII/249/13 z 19 grudnia 2013) założyła:<br />
* dochody w wysokości 26 526 158,61 PLN<br />
* wydatki w wysokości 27 461 407,36 PLN<br />
* deficyt w wysokości 935 248,75 PLN<br />
===Przemysł=== <br />
<br />
Historycznie Olsztyn mógł pochwalić się u schyłku XIX wieku dwiema fabrykami maszyn (Roenscha oraz Beyer i Thiel) i fabryką zapałek (Landedorfa). W kolejnych latach zakładów przemysłowych przybywało wraz z rozwojem miasta, w chwili wybuchu I wojny światowej liczba zakładów przekraczała 60.<br />
<br />
Po II wojnie światowej wizytówką Olsztyna stały się [[Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych]] (OZOS), uruchomione w 1967 r., które znalazły swoją kontynuację jako [[Michelin Polska S.A.|Michelin]]. Funkcjonują także zakłady meblarskie, spożywcze (m.in. Indykpol), poligraficzne, Olsztyńskie Kopalnie Surowców Mineralnych.<br />
<br />
===Handel=== <br />
W 2005 r. otwarta została w centrum miasta galeria handlowa "Alfa", w 2013 r. przemianowana na "Aurę". W 2014 r. uruchomiono drugą galerię – Galerię Warmińską (Jaroty). Funkcjonują ponadto mniejsze centra handlowe – "Jakub", "Dekada", "Gracja", "Manhattan", "Dukat", "H&B" oraz sklepy wielkopowierzchniowe (obecnie sieci "Carrefour", "Real", "Tesco").<br />
<br />
==Transport==<br />
===Transport drogowy=== <br />
<br />
Przez Olsztyn przebiegają drogi krajowe nr 16 (z Dolnej Grupy do przejścia granicznego w Ogrodnikach), 51 (od przejścia granicznego w [[Bezledy|Bezledach]] do [[Olsztynek|Olsztynka]] i drogi krajowej nr 7) i 53 (łączy Olsztyn z Ostrołęką, przez m.in. [[Szczytno]] i Myszyniec). Jest także miasto punktem skrajnym dróg wojewódzkich nr 527 (do [[Pasłęk|Pasłęka]]) i 598 (do [[Wielbark|Wielbarka]]).<br />
<br />
Główne drogi wylotowe z Olsztyna to: <br />
* ulica Warszawska (na Warszawę)<br />
* ulica Sielska (na Gdańsk, Toruń)<br />
* ulica Bałtycka (na [[Elbląg]])<br />
* aleja Wojska Polskiego (na [[Bartoszyce]])<br />
* ulica Pstrowskiego (na Szczytno)<br />
===Transport kolejowy===<br />
<br />
Na terenie Olsztyna znajdują się trzy kolejowe przystanki osobowe z dworcami: [[Olsztyn Główny]], [[Olsztyn Zachodni]] i [[Dworzec w Gutkowie |Gutkowo]]. Ponadto istnieją kolejowe bocznice szlakowe Olsztyn Kortowo i Olsztyn Gietkowska.<br />
<br />
Olsztyn leży na trasie linii kolejowych nr 216 (Działdowo – Olsztyn Główny), nr 219 (Olsztyn Główny – [[Ełk]]), nr 220 (OlsztDworzec w Gutkowie<br />
Historia kolei w Olsztynie sięga roku 1872, kiedy uruchomiono połączenie z [[Czerwonka|Czerwonką]]. Oddano także do użytku dworzec. W kolejnych latach połączeń kolejowych przybywało, co uczyniło z Olsztyna główny węzeł kolejowy regionu.<br />
<br />
===Transport miejski===<br />
<br />
Pierwszym miejskim środkiem transportu w Olsztynie były tramwaje, uruchomione w 1907 r. Funkcjonowały dwie linie, których długość ulegała stopniowemu przedłużeniu. W 1939 r. uruchomiono dodatkowo połączenia omnibusowe oraz transport trolejbusowy, a w 1940 r. dwie stałe linie autobusowe.<br />
<br />
W pierwszych dziesięcioleciach po wojnie wznowiono wszystkie trzy środki transportu. W latach 60. wzrosło znaczenie linii autobusowych; linie tramwajowe zlikwidowano w 1965 r., a trolejbusowe w 1971 r., zastępując ich obsługę przez autobusy. Liczba linii autobusowych stale się zmieniała, w 2014 r. liczyła 33, z czego dwie nocne i cztery aglomeracyjne, obsługujące sąsiednie miejscowości.<br />
<br />
Od 2006 r. trwają prace nad przywróceniem transportu tramwajowego w Olsztynie. Z uwagi na trudności proceduralne uruchomienie planowanej linii łączącej dworzec główny z osiedlem Jaroty (z odnogami uwzględniającymi centrum miasta i kampus uniwersytecki Kortowo) było już kilkakrotnie przekładane.<br />
<br />
===Transport lotniczy=== <br />
<br />
Od 1926 r. funkcjonuje lotnisko na Dajtkach, w chwili powstania zlokalizowane poza Olsztynem, obecnie w granicach administracyjnych miasta (pierwszy samolot wylądował na Dajtkach w 1913 r.). Lotnisko ma charakter cywilno-sportowy.<br />
<br />
Olsztyn ma także dwa lądowiska sanitarne, przy [[Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie|Szpitalu Wojewódzkim]] (ul. Żołnierska) i Poliklinice (al. Wojska Polskiego).<br />
<br />
===Drogi i szlaki rowerowe=== <br />
<br />
Na terenie Olsztyna wytyczonych zostało 27 dróg rowerowych. Najdłuższe z nich znajdują się na ulicy Bałtyckiej (prawie 4 km), Sikorskiego, Wojska Polskiego, Sielskiej (wszystkie ponad 2,5 km) i Tuwima (ponad 2 km).<br />
<br />
==Służba zdrowia== <br />
W Olsztynie funkcjonują szpitale:<br />
* Uniwersytecki Szpital Kliniczny<br />
* [[Wojewódzki Szpital Specjalistyczny]]<br />
* [[Miejski Szpital Zespolony]]<br />
* [[Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy]]<br />
* Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (z Centrum Onkologii)<br />
* Wojewódzki Zespół Lecznictwa Psychiatrycznego<br />
* Samodzielny Publiczny Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc<br />
* Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Malarkiewicz i spółka" s.c. (położnictwo, ginekologia)<br />
Olsztyn jest siedzibą warmińsko-mazurskiego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (ul. Żołnierska 16).<br />
<br />
==Oświata i nauka==<br />
<br />
===Szkolnictwo podstawowe i średnie===<br />
W Olsztynie funkcjonują 53 przedszkola (zarówno publiczne, jak i niepubliczne), zob.: [[Przedszkole Miejskie nr 1 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 1]], [[Przedszkole Miejskie nr 2 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 2]], [[Przedszkole Miejskie nr 3 w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 3]], [[Przedszkole Miejskie nr 7 Specjalne dla Dzieci Niesłyszących w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 7 Specjalne dla Dzieci Niesłyszących]], [[Przedszkole Miejskie nr 18 Specjalne w Olsztynie|Przedszkole Miejskie nr 18 Specjalne]].<br />
<br />
W 2014 r. funkcjonuje w 27 publicznych szkół podstawowych oraz 2 niepubliczne ("[[Niepubliczna Szkoła Absolwent w Olsztynie|Absolwent]]" i "Jedenastka"). W tradycyjnej numeracji szkół najwyższy numer – 34 – przypisany jest Szkole Podstawowej im. [[Józef Malewski|Józefa Malewskiego]] na osiedlu Jaroty. Niezgodność tej numeracji z faktyczną liczbą szkół wynika z likwidacji niektórych placówek. Zob. <br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 1 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 1]]<br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 2 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 2]]<br />
*[[Szkoła Podstawowa nr 3 w Olsztynie|Szkoła Podstawowa nr 3]]<br />
<br />
Ponadto działają 23 gimnazja, w tym jedno dla dorosłych.<br />
<br />
Z czternastu liceów olsztyńskich (publicznych) największe tradycje mają: [[I Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|I Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie im. Adama Mickiewicza]] (funkcjonujące od 1945 r., a pod obecna nazwą od 1959 r.), [[II Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|II Liceum Ogólnokształcące im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego]] (kontynuujące tradycje przedwojennego ''Luisenschule'' i powojennego gimnazjum żeńskiego), [[III Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie| III Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika]] (istniejące od 1964 r.), [[IV Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Olsztynie|IV Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie-Skłodowskiej]] (istniejące od 1975 r. i uznawane za czołową olsztyńską szkołę ponadgimnazjalną w rankingach szkół). Funkcjonują również licea niepubliczne, kilkanaście techników (w 2014 – 11) i szkół zawodowych (w 2014 – 8) oraz kilkadziesiąt szkół policealnych (większość o charakterze niepublicznym). Zob.:<br />
*[[V Liceum Ogólnokształcące im. Wspólnej Europy w Olsztynie|V Liceum Ogólnokształcące im. Wspólnej Europy]]<br />
*[[VII Liceum Ogólnokształcące im. Jędrzeja Śniadeckiego w Olsztynie|VII Liceum Ogólnokształcące im. Jędrzeja Śniadeckiego]]<br />
*[[X Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|X Liceum Ogólnokształcące]]<br />
*[[XI Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie|XI Liceum Ogólnokształcące]]<br />
*[[XII Liceum Ogólnokształcące Akademickie w Olsztynie|XII Liceum Ogólnokształcące Akademickie]]<br />
*[[XIII Liceum Ogólnokształcące Katolickie w Olsztynie|XIII Liceum Ogólnokształcące Katolickie]]<br />
*[[Liceum Ogólnokształcące przy Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących w Olsztynie|Liceum Ogólnokształcące przy Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących]]<br />
*[[Państwowe Liceum Plastyczne w Olsztynie|Państwowe Liceum Plastyczne]]<br />
*[[Zespół Szkół Budowlanych w Olsztynie|Zespół Szkół Budowlanych]]<br />
*[[Zespół Szkół Ekonomiczno-Handlowych w Olsztynie|Zespół Szkół Ekonomiczno-Handlowych]]<br />
*[[Zespół Szkół Ekonomicznych w Olsztynie|Zespół Szkół Ekonomicznych]]<br />
*[[Zespół Szkół Samochodowych w Olsztynie|Zespół Szkół Samochodowych]] <br />
*[[Zespół Placówek Specjalnych w Olsztynie|Zespół Placówek Specjalnych]]<br />
*[[Katolicki Zespół Edukacyjny im. Świętej Rodziny w Olsztynie|Katolicki Zespół Edukacyjny im. Świętej Rodziny]]<br />
<br />
W latach 1945–1962 funkcjonowało tu [[Państwowe Liceum Pedagogiczne w Olsztynie|Państwowe Liceum Pedagogiczne]].<br />
<br />
Nadzór pedagogiczny nad szkołami podstawowymi, gimnazjalnymi i ponadgimnazjalnymi oraz placówkami oświatowymi sprawuje [[Kuratorium Oświaty w Olsztynie |Kuratorium Oświaty w Olsztynie]]. Doskonaleniem zawodowym nauczycieli szkół publicznych zajmuje się [[Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie|Olsztyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli]] oraz [[Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie|Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli]].<br />
<br />
===Szkoły wyższe===<br />
<br />
Największą uczelnią Olsztyna jest [[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie|Uniwersytet Warmińsko-Mazurski]], powstały w 1999 r. z połączenia [[Akademia Rolniczo-Techniczna w Olsztynie|Akademii Rolniczo-Technicznej]] (założonej w 1950 r. jako [[Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie|Wyższa Szkoła Rolnicza]], pod nazwą AR-T od 1969 r.), [[Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie|Wyższej Szkoły Pedagogicznej]] (założonej w 1969 r. jako [[Wyższa Szkoła Nauczycielska w Olsztynie|Wyższa Szkoła Nauczycielska]], pod nazwą WSP od 1974 r.) i [[Warmiński Instytut Teologiczny|Warmińskiego Instytutu Teologicznego]] (założonego w 1980 r.). Siedzibą władz Uniwersytetu i większości budynków naukowych i dydaktycznych jest kampus akademicki Kortowo. Kształcenie prowadzone jest na 17 wydziałach (w tym jednym zamiejscowym w [[Ełk|Ełku]]). Na uczelni kształci się około 35 tysięcy studentów.<br />
<br />
Ponadto w Olsztynie funkcjonują:<br />
* [[Olsztyńska Szkoła Wyższa|Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego]]<br />
* [[Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego w Olsztynie|Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Tadeusza Kotarbińskiego]]<br />
* [[Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie|Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii Towarzystwa Wiedzy Powszechnej]]<br />
* [[Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej Hosianum w Olsztynie|Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej "Hosianum"]]<br />
* wydziały zamiejscowe:<br />
** Wydział Nauk Humanistyczno-Społecznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie<br />
** Wydział Zamiejscowy Gdańskiej Wyższej Szkoły Administracji<br />
Do tradycji uniwersyteckich nawiązuje Warmińsko-Mazurski Uniwersytet Trzeciego Wieku.<br />
<br />
===Jednostki naukowe===<br />
<br />
Poza uczelniami w Olsztynie działają instytuty naukowe. W 2014 r. były to:<br />
* [[Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza]] (z siedzibą w Kortowie)<br />
* [[Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk]]<br />
* [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego|Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego]]<br />
* [[Centrum Badań Wschodnich]]<br />
Wcześniej działające instytuty doczekały się kontynuacji – Instytut Mazurski w postaci OBN, Warmiński Instytut Teologiczny jako Wydział Teologii UWM.<br />
<br />
Popularyzacją nauki zajmują się placówki astronomiczne – [[lkwim:Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne|Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie]].<br />
<br />
W latach 1946-1948 działał w Olsztynie [[Naukowy Instytut Rzemieślniczy w Olsztynie|Naukowy Instytut Rzemieślniczy]], następnie [[Zakład Doskonalenia Rzemiosła w Olsztynie]].<br />
<br />
==Kultura==<br />
===Teatr=== <br />
Działający w Olsztynie od 1925 r. teatr niemiecki – ''Treudank-Theather'' – znalazł kontynuację po wojnie jako [[lkwim:Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie|Teatr im. Stefana Jaracza]]. Stałej działalności teatru towarzyszą festiwale: [[lkwim:Olsztyńskie Spotkania Teatralne|Olsztyńskie Spotkania Teatralne]] oraz [[lkwim:Międzynarodowy Festiwal Teatralny Demoludy|Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Demoludy"]]. Od 1991 przy teatrze prowadzone jest 4-letnie zawodowe Studium Aktorskie. Siedziba teatru (przy ulicy 1 Maja) przeszła w latach 2010–2013 gruntowny remont.<br />
<br />
Od 1953 r. istnieje także [[lkwim: Olsztyński Teatr Lalek|Olsztyński Teatr Lalek]], a w latach 1957–2009 działała Pantomima Olsztyńska, zrzeszająca artystów głuchych. Przy współpracy z zawodowymi artystami tworzone były także zespoły amatorskie, np. Studencki Teatrzyk Słowa "Kandelabr" (1965–1977) przy WSR czy Galeria "X" (1974–1975) i "Kod" (1975–1978) przy WSP.<br />
<br />
===Muzyka=== <br />
<br />
Od 1946 r. działa w Olsztynie filharmonia, obecnie jako [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego|Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego]]. Edukację muzyczną prowadzi [[lkwim:Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Fryderyka Chopina w Olsztynie|Państwowa Szkoła Muzyczna im. Fryderyka Chopina I i II stopnia]].<br />
<br />
Olsztyn cieszy się sławą ważnego ośrodka chóralistyki. Do znanych chórów należą m.in. [[lkwim:Chór im. prof. Wiktora Wawrzyczka|Chór im. Profesora Wiktora Wawrzyczka]] (przy UWM), [[lkwim:Olsztyński Chór Kameralny Collegium Musicum|Olsztyński Chór Kameralny "Collegium Musicum"]], Olsztyński Chór Chłopięcy, [[lkwim: Chór Męski Surma|Chór Męski „Surma”]], zespół wokalny "[[lkwim: ProForma|ProForma]]". Chóry kontynuują przedwojenne tradycje polskich chórów, m.in. działającego przy kościele św. Jakuba (póżniejszej katedrze). Na początku XX wieku organistą w tym kościele był obecny patron filharmonii – [[lkwim: Feliks Nowowiejski|Feliks Nowowiejski]]. <br />
<br />
Z miastem związanych jest wiele innych zespołów muzycznych i artystów solowych, wykonujących różne gatunki muzyki, m.in. [[lkwim:Vader|Vader]], [[lkwim:Afromental|Afromental]], [[lkwim:Enej|Enej]], [[lkwim:Big Day|Big Day]], [[lkwim:Kaczki z Nowej Paczki|Kaczki z Nowej Paczki]], [[Norbi]], [[lkwim:Shannon|Shannon]], [[Łydka Grubasa]], [[lkwim: Czerwony Tulipan|Czerwony Tulipan]].<br />
<br />
===Literatura===<br />
<br />
Podwaliny pod współczesny ruch literacki w Olsztynie położył w okresie powojennym [[lkwim: Władysław Gębik|Władysław Gębik]], założyciel Klubu Literackiego w Olsztynie (1952). W pionierskim okresie ruch literacki wspierali mieszkający w Olsztynie poeci ludowi pochodzący z najbliższych okolic – [[lkwim: Michał Lengowski|Michał Lengowski]], [[lkwim:Maria Zientara-Malewska|Maria Zientara-Malewska]], [[lkwim: Alojzy Śliwa|Alojzy Śliwa]], którym nadano członkostwo Związku Literatów Polskich. W 1955 r. powstał olsztyński oddział ZLP. <br />
<br />
Poza wymienionymi wyżej do znanych literatów związanych z Olsztynem należeli lub należą m.in.: [[lkwim: Edward Zbigniew Martuszewski|Edward Martuszewski]], [[lkwim:Klemens Oleksik|Klemens Oleksik]], [[lkwim:Leonard Turkowski|Leonard Turkowski]], [[lkwim:Władysław Ogrodziński|Władysław Ogrodziński]], [[lkwim: Witold Piechocki|Witold Piechocki]], [[lkwim: Tadeusz Stępowski|Tadeusz Stępowski]], [[lkwim: Henryk Panas|Henryk Panas]], [[lkwim: Karol Małłek|Karol Małłek]], [[lkwim: Janusz Teodor Dybowski|Janusz Teodor Dybowski]], [[lkwim:Stefan Połom|Stefan Połom]], [[lkwim:Erwin Kruk|Erwin Kruk]], [[lkwim:Władysław Katarzyński|Władysław Katarzyński]], [[lkwim:Józef Jacek Rojek|Józef Jacek Rojek]], [[lkwim: Bohdan Dzitko]], [[lkwim:Kazimierz Brakoniecki|Kazimierz Brakoniecki]], [[lkwim:Włodzimierz Kowalewski|Włodzimierz Kowalewski]], [[lkwim:Mariusz Sieniewicz|Mariusz Sieniewicz]], [[lkwim:Bernadetta Darska|Bernadetta Darska]].<br />
<br />
===Muzea i galerie=== <br />
<br />
W Zamku Kapituły Warmińskiej działa [[lkwim: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], założone w 1945 r., gromadzące przede wszystkim eksponaty z przeszłości regionu. Również przed wojną w olsztyńskim zamku mieściło się muzeum, założone po [[Plebiscyt na Warmii i Mazurach|plebiscycie]] dla udokumentowania niemieckiej przeszłości regionu (miało także charakter archeologiczny). Współczesne muzeum obok wystaw czasowych i innych form działalności prezentuje stałą ekspozycje kopernikowską.<br />
<br />
Oddziałem Muzeum Warmii i Mazur jest [[lkwim:Muzeum – Dom Gazety Olsztyńskiej – oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Dom "Gazety Olsztyńskiej"]], dokumentujący przeszłość tej polskiej gazety z okresu 1886–1939. Drugi olsztyński oddział to [[lkwim:Muzeum Przyrody – Oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Przyrody]] (ulica Metalowa), poza tym funkcjonują oddziały zamiejscowe ([[Morąg]], [[Reszel]], [[Lidzbark Warmiński]], [[Szczytno]], [[Reszel]], [[Mrągowo]]). W olsztyńskiej [[Hala widowiskowo-sportowa "Urania"|hali "Urania"]] działa [[lkwim:Muzeum Sportu w Olsztynie|Muzeum Sportu im. Mariana Rapackiego]].<br />
<br />
Muzeum (wspólnie z archiwum) funkcjonuje w strukturze Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (działa m.in. Izba Tradycji w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej). Na uniwersytecie funkcjonuje też Muzeum Przyrody im. Janiny Wengris.<br />
<br />
Największą olsztyńską galerią jest Biuro Wystaw Artystycznych, założone w 1958 r. Siedzibą BWA jest budynek olsztyńskiego planetarium (al. marsz. Józefa Piłsudskiego).<br />
<br />
===Kina=== <br />
Olsztyn szczyci się długimi tradycjami kina – pierwsze powstało w 1909 r. Z kilku przedwojennych kin po 1945 r. swoje siedziby zachowały przez kilkadziesiąt lat ''Luisen-Theater'' (jako Awangarda) i kino firmy UT-Lichtspiele (jako [[lkwim:Kino Polonia w Olsztynie|Polonia]]). Poza wymienionymi działały po wojnie w Olsztynie m.in. kina: [[lkwim:Kino Kopernik w Olsztynie|Kopernik]], Student, [[lkwim:Kino Grunwald w Olsztynie|Grunwald]], [[lkwim:Kino „Odrodzenie” w Olsztynie|Odrodzenie]], [[lkwim:Kino Dworcowe w Olsztynie|Dworcowe]]. W 2014 r. kina działają przy galeriach handlowych (Multikino, Helios), a tradycje Awangardy kontynuuje Awangarda 2 przy [[lkwim:Dom Książki w Olsztynie|Domu Książki]] (Plac Jana Pawła II).<br />
<br />
===Biblioteki i mediateki=== <br />
Do najważniejszych bibliotek Olsztyna zaliczyć należy:<br />
* [[lkwim:Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie|Wojewódzką Bibliotekę Publiczną]]<br />
* [[Miejska Biblioteka Publiczna w Olsztynie|Miejską Bibliotekę Publiczną]] (15 filii, w tym biblioteka dla dzieci "Abecadło", multimedialna "[[lkwim:Planeta 11|Planeta 11]]" oraz Centrum Informacji Technicznej i Biznesowej)<br />
* [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Olsztynie|Warmińsko-Mazurską Bibliotekę Pedagogiczną]]<br />
* [[lkwim: Biblioteka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie|Bibliotekę Uniwersytecką UWM]]<br />
* [[lkwim:Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej Hosianum i Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego|Bibliotekę Wyższego Seminarium Duchownego "Hosianum"]]<br />
Biblioteki działają także przy innych uczelniach i instytucjach, m.in. [[lkwim:Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie|Muzeum Warmii i Mazur]], [[Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie|Instytucie Rybactwa Śródlądowego]], [[lkwim:Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie|Ośrodku Badań Naukowych]].<br />
<br />
===Imprezy cykliczne=== <br />
<br />
Jedną z wizytówek Olsztyna są juwenalia "[[lkwim: Kortowiada|Kortowiada]]", z uwagi na korzystne warunki (położenie i ukształtowanie kampusu uniwersyteckiego) zaliczane do najpopularniejszych w Polsce i chętnie odwiedzane przez znanych wykonawców. W Olsztynie organizowane są także cyklicznie m.in.:<br />
* [[lkwim:Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe Śpiewajmy Poezję|Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe "Śpiewajmy Poezję"]]<br />
* [[lkwim:Olsztyńskie Noce Bluesowe|Olsztyńskie Noce Bluesowe]]<br />
* [[lkwim:Olsztyńskie Lato Artystyczne|Olsztyńskie Lato Artystyczne]] (w ramach tego ostatniego m.in. koncerty muzyki organowej oraz szantowej)<br />
* [[lkwim: Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki|Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki]]<br />
==Media==<br />
<br />
Do najważniejszych tytułów gazet i czasopism wydawanych współcześnie w Olsztynie należą:<br />
* "[[lkwim: Gazeta Olsztyńska|Gazeta Olsztyńska]]" (dziennik)<br />
* "Gazeta Wyborcza" – mutacja olsztyńska (dziennik)<br />
* "[[lkwim:Nasz Olsztyniak|Nasz Olsztyniak]]" (wychodzi dwa razy w tygodniu)<br />
* "[[lkwim:Wiadomości Uniwersyteckie|Wiadomości Uniwersyteckie]]" (miesięcznik)<br />
* "[[lkwim:Debata|Debata]]" (miesięcznik)<br />
* "[[lkwim:Posłaniec Warmiński|Posłaniec Warmiński]]" (od 2009 jako dodatek do "Gościa Niedzielnego")<br />
Tradycje prasowe Olsztyna sięgają I połowy XIX wieku, kiedy wydawano powiatowe dzienniki urzędowe. W 1886 r. ukazał się pierwszy numer polskiej "Gazety Olsztyńskiej" do wybuchu II wojny światowej rywalizującej z prasą niemieckojęzyczną, a przez jakiś czas także z "Warmiakiem". Po 1945 r. krótko ukazywały się "[[lkwim: Wiadomości Mazurskie|Wiadomości Mazurskie]]" i [[lkwim: Życie Olsztyńskie|Życie Olsztyńskie]]", a od 1951 r. "[[lkwim: Głos Olsztyński|Głos Olsztyński]]", w 1970 r. przemianowany na "Gazetę Olsztyńską". W okresie PRL gazeta ta była oficjalnym regionalnym dziennikiem PZPR. W latach 80. i 90. XX wieku wydawana była popołudniówka "Dziennik Pojezierza". Tematykę regionalno-społeczną poruszało także "[[lkwim: Słowo na Warmii i Mazurach|Słowo na Warmii i Mazurach]]", dodatek do tygodnika "Słowo Powszechne".<br />
<br />
W Olsztynie nadają rozgłośnie radiowe:<br />
* [[lkwim:Polskie Radio Olsztyn|Radio Olsztyn]]<br />
* [[Radio Eska Olsztyn|Radio Eska]]<br />
* Radio Plus<br />
* Radio Planeta (dawniej Radio WaMa)<br />
* [[lkwim: Radio UWM FM|Radio UWM FM]]<br />
Olsztyn jest również siedzibą ośrodka regionalnego Telewizji Polskiej – TVP Olsztyn i uniwersyteckiej telewizji TV Kortowo. Lokalne stacje telewizyjne prowadzą też sieci telewizji kablowej – Vectra i Multimedia. W połowie lat 90. XX wieku nadawała telewizja Copernicus, współpracująca ze stacją Polonia 1.<br />
<br />
==Sport i rekreacja==<br />
Do najważniejszych obiektów sportowych w Olsztynie zaliczyć należy m.in.:<br />
* stadion OSiR (Stomilu)<br />
* [[ Stadion Warmii Olsztyn|stadion Warmii]]<br />
* [[Stadion Leśny]] (nieczynny)<br />
* stadion lekkoatletyczny AZS UWM<br />
* [[Hala widowiskowo-sportowa "Urania"|hala widowiskowo-sportowa "Urania"]]<br />
* centrum wodne [[Aquasfera Olsztyn|Aquasfera]] Galeria Warmińska<br />
* basen Ośrodka Sportu i Rekreacji<br />
* basen UWM<br />
* basen [[Olsztyńska Szkoła Wyższa|Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego]]<br />
* korty tenisowe w Jakubowie<br />
* korty tenisowe "Jodłowa"<br />
* dwa kompleksy kortów w Kortowie<br />
* tor motocrossowy<br />
* lodowisko przy hali "Urania" (sezonowo)<br />
* Plaża Miejska<br />
Największe sukcesy zawodnicy i kluby olsztyńskie odnosiły przede wszystkim w piłce siatkowej ([[KS AZS UWM Olsztyn|AZS UWM]], dawniej AZS ART, pięciokrotnie mistrzostwo Polski), piłce nożnej ([[OKS Stomil Olsztyn|Stomil Olsztyn]], 8 sezonów w ekstraklasie), piłce ręcznej, koszykówce, gimnastyce sportowej, sportach samochodowych ([[Marian Bublewicz]], [[Krzysztof Hołowczyc]]), żeglarstwie i żeglarstwie lodowym, lekkoatletyce, brydżu sportowym, tańcu.<br />
<br />
W latach 2003–2008 Olsztyn był miastem etapowym wyścigu kolarskiego Tour de Pologne. W Olsztynie rozgrywany był także siatkarski [[Memoriał Huberta Wagnera]], przeniesiony po kilku latach do [[Iława|Iławy]], następnie poza region [[Warmia|Warmii]] i [[Mazury|Mazur]]. W latach 2007–2010 zawodowy charakter miał tenisowy turniej Memoriał Marka Włodarczyka, a jednym ze zwycięzców został późniejszy półfinalista Wimbledonu – Jerzy Janowicz. W mieście organizowane są znane biegi uliczne – Copernicus Run (od 2013 na dystansie 10 km), Półmaraton Jakubowy (od 2012, wcześniej na dystansie 15 km), Bieg Europejski (od 2013, 10 km).<br />
<br />
====[[Parki Olsztyna]] - zobacz oddzielne hasło====<br />
<br />
==Turystyka==<br />
Położenie miasta wśród lasów oraz liczne jeziora zarówno w granicach administracyjnych, jak i najbliższych okolicach, zapewniają Olsztynowi status lubianego ośrodka turystycznego. Tradycje historyczne i zabytkowa zabudowa sytuują miasto na trasach popularnych europejskich i krajowych szlaków, m.in. Szlaku Zamków Gotyckich, Europejskich Szlaku Gotyku Ceglanego, Szlaku Kopernikowskim, Drodze św. Jakuba.<br />
<br />
Wytyczonych zostało kilka szlaków pieszych, przebiegających bądź rozpoczynających się w Olsztynie, m.in.:<br />
* [[Szlak pieszy Olsztyn - Dajtki|im. Alojzego Śliwy]] (spod Wysokiej Bramy do Dajtek)<br />
* Błękitny (od ul. Bałtyckiej do Jakubowa)<br />
* [[Szlak im. Piotra Diernowa: Olsztyn - Olsztyn/sanatorium|im. Piotra Diernowa]] (z Jakubowa do Sanatorium)<br />
* [[Szlak im. Marii Zientary-Malewskiej: Olsztyn - Brąswałd|im. Marii Zientary-Malewskiej]] (z Likus do podolsztyńskiego [[Brąswałd|Brąswałdu]])<br />
* Zielony (z Olsztyna do Dobrzynia w gminie Nidzica)<br />
* Kopernikowski (z Olsztyna do Torunia)<br />
<br />
Z Olsztyna można podróżować kilkoma wyznaczonymi szlakami rowerowymi:<br />
* Czarnym (Olsztyn – Gąsiorowo)<br />
* Żółtym (Olsztyn – Zgniłocha)<br />
* Czerwonym (Olsztyn – Łajs)<br />
* Czerwonym (Olsztyn – Stare Jabłonki)<br />
* szlakiem Olsztyn – Frombork<br />
* szlakiem Olsztyn – Nidzica<br />
* szlakiem Olsztyn – Pisz<br />
* szlakiem Olsztyn – Iława<br />
Dzięki rzekom Łynie i Wadągowi Olsztyn jest też ośrodkiem turystyki kajakowej.<br />
<br />
==Religia==<br />
<br />
Na terenie Olsztyna będącego stolicą katolickiej metropolii warmińskiej funkcjonuje 21 parafii Kościoła katolickiego, zrzeszonych w pięciu dekanatach (część dekanatów wykracza swoimi granicami poza miasto, obejmując podolsztyńskie parafie): Olsztyn I (Śródmieście), Olsztyn II (Zatorze), Olsztyn III (Gutkowo), Olsztyn IV (Jaroty), Olsztyn V (Kormoran).<br />
<br />
W dawnej kaplicy cmentarza św. Jakuba (al. Wojska Polskiego) mieści się świątynia Kościoła polskokatolickiego. Działają w Olsztynie także parafie innych wyznań – Kościoła ewangelicko-augsburskiego (miasto jest stolicą diecezji mazurskiej) i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Istnieją także m.in. wspólnoty: Kościoła zielonoświątkowców, baptystów, Świadków Jehowy, buddystów.<br />
<br />
==Osoby związane z Olsztynem==<br />
*[[Jan Bałdowski]] (1917–1999) – nauczyciel, przewodnik turystyczny, autor publikacji turystycznych, prawnik<br />
*[[Włodzimierz Baran]] (1937–2009) – profesor, geodeta, rektor ART w Olsztynie<br />
*[[Walenty Barczewski]] (1856–1928) – ksiądz katolicki, działacz narodowy, etnograf, pisarz, redaktor, historyk<br />
*[[Szczepan Brym]] (ur. 1950 r.) – nauczyciel, profesor UWM w Olsztynie, fizyk<br />
*[[Mirosław Dąbrowski]] (1910–2001) – pianista, pedagog, krytyk muzyczny, założyciel [[lkwim:Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Fryderyka Chopina w Olsztynie|Państwowej Szkoły Muzycznej]]<br />
*[[Tadeusz Gączowski]] (1905–1968) – nauczyciel, działacz oświatowy na Warmii i Mazurach, dyrektor [[lkwim:Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Olsztynie|Wojewódzkiej Biblioteki Pedagogicznej w Olsztynie]] (1964-1968) <br />
*[[Tadeusz Maria Gelewski]] (1922–2002) – profesor zwyczajny, prawnik, historyk <br />
*[[Wojciech Gromadecki]] (1906–1954) – nauczyciel <br />
*[[Stanisław Grzesiuk]] (1926–2013) – profesor zwyczajny, specjalista w zakresie fizjologii roślin <br />
*[[Marta Hanowska-Sendrowska]] (1909–1977) – wychowawczyni polskich przedszkoli na Warmii, działaczka społeczna, redaktor "[[lkwim:Słowo na Warmii i Mazurach|Słowa na Warmii i Mazurach]]" <br />
*[[Paweł Jasiek]] (1908–1982) – nauczyciel, poeta, działacz oświatowy, nauczyciel szkół polskich w Niemczech, kierownik [[Polsko-Katolickie Towarzystwo Szkolne na Warmię|Polsko-Katolickiego Towarzystwa Szkolnego na Warmię]] <br />
*[[Janina Leśnierowska]] (1909-?) – nauczycielka, przedszkolanka polskich przedszkoli, wychowawczyni ochronki w Olsztynie, działaczka harcerska, bibliotekarka.<br />
*[[Wit Madeja]] (1922–1997) – nauczyciel <br />
*[[Teofil Mazur]] (ur. 1927 r.) – profesor zwyczajny, specjalista z zakresu agronomii, rektor ART w Olsztynie <br />
*[[Władysław Nowak]] (ur. 1940 r.) – ksiądz, profesor nauk teologicznych <br />
*[[Juliusz Popowicz]] (1923–1996) – profesor biochemii, rektor WSP w Olsztynie<br />
*[[Józef Rusiecki]] (1947–2000) – pedagog, rektor Olsztyńskiej Szkoły Wyższej <br />
*[[Ryszard Smoliński]] (1926–2007) – nauczyciel, działacz społeczny<br />
*[[lkwim:Paweł Sowa|Paweł Sowa]] (1897–1984) – nauczyciel, redaktor, polski działacz oświatowy, pierwszy naczelnik Wydziału Oświaty, Kultury i Sztuki przy przy Pełnomocniku Rządu na Okręg Mazurski<br />
*[[Jerzy Ryszard Strzeżek]] (ur. 1939 r.) – profesor, rektor ART w Olsztynie <br />
*[[Stanisław Szteyn]] (ur. 1933 r.) – profesor uczelni olsztyńskich, biolog, rektor WSP w Olsztynie<br />
*[[Mirosław Świątecki]] (1930–1996) – nauczyciel, organizator olsztyńskiego życia kulturalnego <br />
*[[Roman Urbanek]] (1930–1988) – muzyk, pedagog, dyrygent, prezes [[Stowarzyszenie Miłośników Muzyki im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie|Stowarzyszenia Miłośników Muzyki im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie]]<br />
*[[Witold Władysław Witkowski]] (1908–1981) – polonista, pedagog, pracownik naukowy, działacz społeczno-oświatowy i polityczny, kurator oświaty i Prezes Zarządu Okręgowego Związku Nauczycielstwa Polskiego w Olsztynie<br />
<br />
===Honorowi obywatele===<br />
<br />
Tytuł honorowego obywatela Olsztyna nadawała Rada Miasta już w XIX wieku. Jako pierwszy wyróżniony został mistrz szewski i wieloletni rajca [[Johann Adelstein]] (1865). Tytuł otrzymał też m.in. zasłużony dla rozwoju miasta fabrykant [[Karl Roensch]].<br />
<br />
W okresie PRL tytuł honorowego obywatela zastępował wpis do Księgi Honorowej Samorządu Mieszkańców Olsztyna – Miejskiej Rady Narodowej, było to jednak wyróżnienie nadawane stosunkowo często (kilka razy do roku po kilka-kilkanaście osób).<br />
<br />
Po 1989 r. tytuł Honorowego Obywatela Olsztyna otrzymały następujące osoby:<br />
* [[Tadeusz Nowakowski]], pisarz, urodzony w Olsztynie, syn przedwojennego redaktora „Gazety Olsztyńskiej”;<br />
* [[Natalia Żarska]], nauczycielka<br />
* [[Mieczysław Pimpicki]], lekarz<br />
* [[Kazimierz Pacer]], nauczyciel<br />
* [[lkwim:Jadwiga Lindner|Jadwiga Lindner]], nauczycielka<br />
* [[lkwim: Jan Lubomirski|Jan Lubomirski]], nauczyciel, folklorysta<br />
* [[lkwim:Georg Dietrich|Georg Dietrich]], organizator pomocy humanitarnej dla Olsztyna<br />
* [[lkwim:Andrzej Hopfer|Andrzej Hopfer]], geodeta, rektor Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie<br />
* [[lkwim:Janusz Jasiński|Janusz Jasiński]], historyk<br />
* [[lkwim:Erwin Kruk|Erwin Kruk]], pisarz<br />
* [[Tadeusz Krzymowski]], fizjolog, rektor Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie<br />
* [[lkwim: Władysław Ogrodziński|Władysław Ogrodziński]], prozaik, dziennikarz, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur<br />
* [[lkwim: Hieronim Skurpski|Hieronim Skurpski]], malarz, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur<br />
* [[Edmund Piszcz]], pierwszy arcybiskup warmiński<br />
* [[Marian Rapacki]], trener kajakarstwa, założyciel Muzeum Sportu w Olsztynie (obecnie jego patron)<br />
* [[Ryszard Górecki]], fizjolog, rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego<br />
* [[Zbigniew Lubiejewski]], siatkarz, mistrz olimpijski<br />
* [[Mieczysław Doroszuk]], trener siatkówki, nauczyciel<br />
* [[Julian Żołnierkiewicz]], wieloletni proboszcz parafii Najświętszego Serca Jezusowego, kapelan "Solidarności"<br />
* Jan Paweł II, papież<br />
* [[lkwim:Eugenia Dudzik|Eugenia Dudzik]], nauczycielka, inicjatorka Uniwersytetu Trzeciego Wieku<br />
* [[lkwim:Wojciech Stanisław Wrzesiński|Wojciech Wrzesiński]], historyk<br />
* [[lkwim:Włodzimierz Jarmołowicz|Włodzimierz Jarmołowicz]], popularyzator folkloru muzycznego<br />
* [[Józef Szmidt]], lekkoatleta, mistrz olimpijski<br />
* [[lkwim:Bohdan Głuszczak|Bohdan Głuszczak]], artysta Pantomimy Olsztyńskiej<br />
* [[Stanisław Oszczak]], astronom<br />
===Osoby urodzone w Olsztynie===<br />
W Olsztynie urodzili się m.in.:<br />
* [[Łukasz David]], XVI-wieczny historyk<br />
* [[Antoni Blank]], malarz historyczny<br />
* [[Franz Hipler]], historyk, ksiądz katolicki<br />
* [[Hugo Haase]], polityk<br />
* [[Franz Justus Rarkowski]], niemiecki biskup polowy<br />
* [[lkwim:Erich Mendelsohn|Erich Mendelsohn]], wybitny architekt, ekspresjonista<br />
* [[lkwim:Ingrid Wagner-Andersson|Ingrid Wagner-Andersson]], malarka<br />
* [[Tadeusz Nowakowski]], pisarz i dziennikarz, syn redaktora "Gazety Olsztyńskiej"<br />
* [[lkwim:Georg Hermanowski|Georg Hermanowski]], pisarz<br />
* [[Hans-Jürgen Wischnewski]], minister w rządzie RFN<br />
* [[Andrzej Zawada]], himalaista, syn konsula RP w Olsztynie<br />
* [[Leonhard Pohl]], biegacz, medalista olimpijski<br />
* [[Helmut Frenz]], biskup ewangelicki<br />
* [[Jacek Jezierski]], biskup pomocniczy warmiński, ordynariusz elbląski<br />
* [[Bronisław Wildstein]], dziennikarz<br />
* [[Henryka Krzywonos]], działaczka "Solidarności"<br />
* [[Juliusz Machulski]], reżyser filmowy<br />
* [[Izabela Trojanowska]], aktorka i piosenkarka<br />
* [[lkwim:Piotr Bałtroczyk|Piotr Bałtroczyk]], dziennikarz, satyryk<br />
* [[Krzysztof Pater]], urzędnik państwowy, minister<br />
* [[Krzysztof Hołowczyc]], kierowca rajdowy<br />
* [[Artur Wojdat]], pływak<br />
* [[Anna Samusionek]], aktorka<br />
* [[Wojciech Grzyb]], siatkarz<br />
* [[Adrian Mierzejewski]], piłkarz<br />
* [[Krystyna Janina Stasiewicz]], profesor, specjalistka w zakresie literaturoznawstwa<br />
==Miasta partnerskie== <br />
<br />
Władze Olsztyna podpisały umowy o współpracy partnerskiej z 9 miastami europejskimi i jednym amerykańskim. Najdłużej trwa współpraca z fińskim Rovaniemi (od 1976). Wśród miast partnerskich Olsztyna są ponadto trzy niemieckie (Gelsenkirchen, Osnabrück, Offenburg), francuskie Châteauroux, hiszpańskie Calpe, ukraiński Łuck, rosyjski Kaliningrad, Bielsko-Biała oraz amerykańskie Richmond. Ponadto trzy miasta – Sønderborg (Dania), Halmstad (Szwecja) i Perugia (Włochy) – mają status miasta współpracującego z Olsztynem.<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', tom I: ''Pradzieje – 1772'', Olsztyn 2010.<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Historia Warmii i Mazur'', tom II: ''1772–2010'', Olsztyn 2011.<br />
* Achremczyk Stanisław, ''Warmia'', Olsztyn 2011.<br />
* Browiński Czesław, ''Olsztyn 1945–1970'', Olsztyn 1974.<br />
* Chłosta Jan, ''Ludzie Olsztyna'', Olsztyn 2003.<br />
* Chłosta Jan, ''Słownik Warmii (historyczno-geograficzny)'', Olsztyn 2002.<br />
* ''Olsztyn 1353–2003'', pod redakcją Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego, Olsztyn 2003.<br />
* ''Olsztyn 1945–2005. Kultura i nauka'', pod redakcją Stanisława Achremczyka i Władysława Ogrodzińskiego, Olsztyn 2006.<br />
* Wakar Andrzej, ''Olsztyn 1353–1945'', Olsztyn 1971.<br />
<br />
[[Kategoria: Miejscowość]][[Kategoria:Miasta]] [[Kategoria: Olsztyn]][[Kategoria:Napoleon na Warmii i Mazurach]][[Kategoria: powiat olsztyński]] [[Kategoria:1301-1400]] [[Kategoria: 1401-1500]] [[Kategoria: 1501-1600]] [[Kategoria: 1601-1700]] [[Kategoria: 1701-1800]] [[Kategoria: 1801-1918]] [[Kategoria: 1919-1944]] [[Kategoria: 1945-1989]] [[Kategoria: 1990-]]</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Projekt:Wyszukiwarka_kategorii&diff=158679Projekt:Wyszukiwarka kategorii2026-06-29T13:07:41Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><html><br />
<div id="multi-search-container"><br />
<h3>Wyszukiwarka wielokrotna (Krzyżowanie kategorii z dwóch instancji)</h3><br />
<br><br />
<p>Ta wyszukiwarka listuje artykuły znajdujące się w kilku kategoriach na raz, przeszukując jednocześnie dwie instancje encyklopedii. Nie używaj przedrostka "Kategoria:". Wyszukiwarka zwraca uwagę na wielkość znaków.</p><br />
<br><br />
<br />
<table border="0" style="background: transparent; width: auto;"><br />
<tbody><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Listuj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Kategoria 1:</td><td><input type="text" size="40" id="cat1" placeholder="np. Bibliotekarze i księgarze"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 2:</td><td><input type="text" size="40" id="cat2"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 3:</td><td><input type="text" size="40" id="cat3"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 4:</td><td><input type="text" size="40" id="cat4"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 5:</td><td><input type="text" size="40" id="cat5"></td></tr><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-top: 15px; padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Ignoruj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Wyklucz 1:</td><td><input type="text" size="40" id="excat1" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 2:</td><td><input type="text" size="40" id="excat2" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 3:</td><td><input type="text" size="40" id="excat3" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><br />
<td></td><br />
<td style="padding-top: 15px" align="right"><br />
<button onclick="executeGlobalMultiSearch()" style="padding: 7px 22px; background-color: #3498db; color: white; border: none; font-weight: bold; cursor: pointer; border-radius: 4px; font-size: 14px;">Szukaj w obu projektach</button><br />
</td><br />
</tr><br />
</tbody><br />
</table><br />
<br />
<hr style="margin: 25px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ddd;"><br />
<div id="multi-search-results"></div><br />
</div><br />
<br />
<script><br />
// ==================== KONFIGURACJA DWÓCH INSTANCJI ====================<br />
const WIKI_1_NAME = "Encyklopedia Warmii i Mazur";<br />
const WIKI_1_API = "/api.php";<br />
const WIKI_1_URL = "/index.php";<br />
<br />
const WIKI_2_NAME = "Leksykon"; // <-- WPISZ WŁASNĄ NAZWĘ<br />
const WIKI_2_API = "https://leksykon.cormo.systems/api.php"; // <-- WPISZ ADRES URL DO API DRUGIEJ WIKI<br />
const WIKI_2_URL = "https://leksykon.cormo.systems/index.php"; // <-- WPISZ ADRES URL DO INDEX DRUGIEJ WIKI<br />
// ======================================================================<br />
<br />
async function executeGlobalMultiSearch() {<br />
var resultsDiv = document.getElementById('multi-search-results');<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #666; font-style: italic; font-size: 15px;">🔍 Przeszukuję obie instancje i krzyżuję kategorie...</p>';<br />
<br />
var includeCats = [];<br />
var excludeCats = [];<br />
<br />
for (var i = 1; i <= 5; i++) {<br />
var val = document.getElementById('cat' + i).value.trim();<br />
if (val !== '') includeCats.push(val);<br />
}<br />
for (var j = 1; j <= 3; j++) {<br />
var exVal = document.getElementById('excat' + j).value.trim();<br />
if (exVal !== '') excludeCats.push(exVal);<br />
}<br />
<br />
if (includeCats.length === 0) {<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #c0392b; font-weight: bold;">Proszę wybrać przynajmniej jedną kategorię do wyszukania.</p>';<br />
return;<br />
}<br />
<br />
// Wspólna funkcja pobierająca dla wybranej wiki<br />
async function fetchFromWiki(apiEndpoint, categoryName) {<br />
var title = 'Kategoria:' + categoryName;<br />
var url = apiEndpoint + '?action=query&list=categorymembers&cmtitle=' + encodeURIComponent(title) + '&cmlimit=500&cmnamespace=0&origin=*&format=json';<br />
try {<br />
var response = await fetch(url);<br />
var data = await response.json();<br />
if (data.query && data.query.categorymembers) {<br />
return data.query.categorymembers.map(function(m) { return m.title; });<br />
}<br />
} catch (e) {<br />
console.error("Błąd pobierania z " + apiEndpoint, e);<br />
}<br />
return [];<br />
}<br />
<br />
// Funkcja przetwarzająca krzyżowanie dla konkretnej wiki<br />
async function getIntersectedResults(apiEndpoint, includeArr, excludeArr) {<br />
var includeLists = [];<br />
for (var cat of includeArr) {<br />
var members = await fetchFromWiki(apiEndpoint, cat);<br />
includeLists.push(members);<br />
}<br />
<br />
var excludeSet = new Set();<br />
for (var excat of excludeArr) {<br />
var exMembers = await fetchFromWiki(apiEndpoint, excat);<br />
for (var m of exMembers) {<br />
excludeSet.add(m);<br />
}<br />
}<br />
<br />
if (includeLists.length === 0 || includeLists[0].length === 0) return [];<br />
<br />
var intersected = includeLists[0];<br />
for (var k = 1; k < includeLists.length; k++) {<br />
var currentSet = new Set(includeLists[k]);<br />
intersected = intersected.filter(function(item) { return currentSet.has(item); });<br />
}<br />
<br />
return intersected.filter(function(item) { return !excludeSet.has(item); });<br />
}<br />
<br />
try {<br />
// Pobierz wyniki z obu witryn w tym samym czasie<br />
var resultsWiki1 = await getIntersectedResults(WIKI_1_API, includeCats, excludeCats);<br />
var resultsWiki2 = await getIntersectedResults(WIKI_2_API, includeCats, excludeCats);<br />
<br />
// Budowanie kodu HTML wynikowego<br />
var finalHtml = "";<br />
<br />
// Sekcja pierwszej wiki<br />
finalHtml += '<div style="margin-bottom: 25px;"><h4 style="border-bottom: 2px solid #3498db; padding-bottom: 5px; color: #2c3e50;">' + WIKI_1_NAME + ' (' + resultsWiki1.length + ')</h4>';<br />
if (resultsWiki1.length === 0) {<br />
finalHtml += '<p style="color: #7f8c8d; font-style: italic; font-size: 14px;">Brak pasujących artykułów w tym projekcie.</p>';<br />
} else {<br />
finalHtml += '<ul style="line-height: 1.6; font-size: 15px; margin-top: 10px;">';<br />
for (var title1 of resultsWiki1) {<br />
finalHtml += '<li><a href="' + WIKI_1_URL + '?title=' + encodeURIComponent(title1) + '" style="color: #2980b9; font-weight: 500;">' + title1 + '</a></li>';<br />
}<br />
finalHtml += '</ul>';<br />
}<br />
finalHtml += '</div>';<br />
<br />
// Sekcja drugiej wiki<br />
finalHtml += '<div><h4 style="border-bottom: 2px solid #2ecc71; padding-bottom: 5px; color: #2c3e50;">' + WIKI_2_NAME + ' (' + resultsWiki2.length + ')</h4>';<br />
if (resultsWiki2.length === 0) {<br />
finalHtml += '<p style="color: #7f8c8d; font-style: italic; font-size: 14px;">Brak pasujących artykułów w tym projekcie.</p>';<br />
} else {<br />
finalHtml += '<ul style="line-height: 1.6; font-size: 15px; margin-top: 10px;">';<br />
for (var title2 of resultsWiki2) {<br />
finalHtml += '<li><a href="' + WIKI_2_URL + '?title=' + encodeURIComponent(title2) + '" target="_blank" style="color: #27ae60; font-weight: 500;">' + title2 + ' ↗</a></li>';<br />
}<br />
finalHtml += '</ul>';<br />
}<br />
finalHtml += '</div>';<br />
<br />
resultsDiv.innerHTML = finalHtml;<br />
<br />
} catch (error) {<br />
console.error(error);<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #c0392b; font-weight: bold;">Wystąpił błąd podczas przeszukiwania baz danych API.</p>';<br />
}<br />
}<br />
</script><br />
</html></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Projekt:Wyszukiwarka_kategorii&diff=158678Projekt:Wyszukiwarka kategorii2026-06-29T13:05:58Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><html><br />
<div id="multi-search-container"><br />
<h3>Wyszukiwarka wielokrotna (Krzyżowanie kategorii z dwóch instancji)</h3><br />
<br><br />
<p>Ta wyszukiwarka listuje artykuły znajdujące się w kilku kategoriach na raz, przeszukując jednocześnie dwie instancje encyklopedii. Nie używaj przedrostka "Kategoria:". Wyszukiwarka zwraca uwagę na wielkość znaków.</p><br />
<br><br />
<br />
<table border="0" style="background: transparent; width: auto;"><br />
<tbody><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Listuj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Kategoria 1:</td><td><input type="text" size="40" id="cat1" placeholder="np. Bibliotekarze i księgarze"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 2:</td><td><input type="text" size="40" id="cat2"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 3:</td><td><input type="text" size="40" id="cat3"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 4:</td><td><input type="text" size="40" id="cat4"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 5:</td><td><input type="text" size="40" id="cat5"></td></tr><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-top: 15px; padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Ignoruj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Wyklucz 1:</td><td><input type="text" size="40" id="excat1" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 2:</td><td><input type="text" size="40" id="excat2" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 3:</td><td><input type="text" size="40" id="excat3" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><br />
<td></td><br />
<td style="padding-top: 15px" align="right"><br />
<button onclick="executeGlobalMultiSearch()" style="padding: 7px 22px; background-color: #3498db; color: white; border: none; font-weight: bold; cursor: pointer; border-radius: 4px; font-size: 14px;">Szukaj w obu projektach</button><br />
</td><br />
</tr><br />
</tbody><br />
</table><br />
<br />
<hr style="margin: 25px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ddd;"><br />
<div id="multi-search-results"></div><br />
</div><br />
<br />
<script><br />
// ==================== KONFIGURACJA DWÓCH INSTANCJI ====================<br />
const WIKI_1_NAME = "Encyklopedia Warmii i Mazur";<br />
const WIKI_1_API = "/api.php";<br />
const WIKI_1_URL = "/index.php";<br />
<br />
const WIKI_2_NAME = "Leksykon"; // <-- WPISZ WŁASNĄ NAZWĘ<br />
const WIKI_2_API = "https://encyklopedia.warmia.mazury.pl/api.php"; // <-- WPISZ ADRES URL DO API DRUGIEJ WIKI<br />
const WIKI_2_URL = "https://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php"; // <-- WPISZ ADRES URL DO INDEX DRUGIEJ WIKI<br />
// ======================================================================<br />
<br />
async function executeGlobalMultiSearch() {<br />
var resultsDiv = document.getElementById('multi-search-results');<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #666; font-style: italic; font-size: 15px;">🔍 Przeszukuję obie instancje i krzyżuję kategorie...</p>';<br />
<br />
var includeCats = [];<br />
var excludeCats = [];<br />
<br />
for (var i = 1; i <= 5; i++) {<br />
var val = document.getElementById('cat' + i).value.trim();<br />
if (val !== '') includeCats.push(val);<br />
}<br />
for (var j = 1; j <= 3; j++) {<br />
var exVal = document.getElementById('excat' + j).value.trim();<br />
if (exVal !== '') excludeCats.push(exVal);<br />
}<br />
<br />
if (includeCats.length === 0) {<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #c0392b; font-weight: bold;">Proszę wybrać przynajmniej jedną kategorię do wyszukania.</p>';<br />
return;<br />
}<br />
<br />
// Wspólna funkcja pobierająca dla wybranej wiki<br />
async function fetchFromWiki(apiEndpoint, categoryName) {<br />
var title = 'Kategoria:' + categoryName;<br />
var url = apiEndpoint + '?action=query&list=categorymembers&cmtitle=' + encodeURIComponent(title) + '&cmlimit=500&cmnamespace=0&origin=*&format=json';<br />
try {<br />
var response = await fetch(url);<br />
var data = await response.json();<br />
if (data.query && data.query.categorymembers) {<br />
return data.query.categorymembers.map(function(m) { return m.title; });<br />
}<br />
} catch (e) {<br />
console.error("Błąd pobierania z " + apiEndpoint, e);<br />
}<br />
return [];<br />
}<br />
<br />
// Funkcja przetwarzająca krzyżowanie dla konkretnej wiki<br />
async function getIntersectedResults(apiEndpoint, includeArr, excludeArr) {<br />
var includeLists = [];<br />
for (var cat of includeArr) {<br />
var members = await fetchFromWiki(apiEndpoint, cat);<br />
includeLists.push(members);<br />
}<br />
<br />
var excludeSet = new Set();<br />
for (var excat of excludeArr) {<br />
var exMembers = await fetchFromWiki(apiEndpoint, excat);<br />
for (var m of exMembers) {<br />
excludeSet.add(m);<br />
}<br />
}<br />
<br />
if (includeLists.length === 0 || includeLists[0].length === 0) return [];<br />
<br />
var intersected = includeLists[0];<br />
for (var k = 1; k < includeLists.length; k++) {<br />
var currentSet = new Set(includeLists[k]);<br />
intersected = intersected.filter(function(item) { return currentSet.has(item); });<br />
}<br />
<br />
return intersected.filter(function(item) { return !excludeSet.has(item); });<br />
}<br />
<br />
try {<br />
// Pobierz wyniki z obu witryn w tym samym czasie<br />
var resultsWiki1 = await getIntersectedResults(WIKI_1_API, includeCats, excludeCats);<br />
var resultsWiki2 = await getIntersectedResults(WIKI_2_API, includeCats, excludeCats);<br />
<br />
// Budowanie kodu HTML wynikowego<br />
var finalHtml = "";<br />
<br />
// Sekcja pierwszej wiki<br />
finalHtml += '<div style="margin-bottom: 25px;"><h4 style="border-bottom: 2px solid #3498db; padding-bottom: 5px; color: #2c3e50;">' + WIKI_1_NAME + ' (' + resultsWiki1.length + ')</h4>';<br />
if (resultsWiki1.length === 0) {<br />
finalHtml += '<p style="color: #7f8c8d; font-style: italic; font-size: 14px;">Brak pasujących artykułów w tym projekcie.</p>';<br />
} else {<br />
finalHtml += '<ul style="line-height: 1.6; font-size: 15px; margin-top: 10px;">';<br />
for (var title1 of resultsWiki1) {<br />
finalHtml += '<li><a href="' + WIKI_1_URL + '?title=' + encodeURIComponent(title1) + '" style="color: #2980b9; font-weight: 500;">' + title1 + '</a></li>';<br />
}<br />
finalHtml += '</ul>';<br />
}<br />
finalHtml += '</div>';<br />
<br />
// Sekcja drugiej wiki<br />
finalHtml += '<div><h4 style="border-bottom: 2px solid #2ecc71; padding-bottom: 5px; color: #2c3e50;">' + WIKI_2_NAME + ' (' + resultsWiki2.length + ')</h4>';<br />
if (resultsWiki2.length === 0) {<br />
finalHtml += '<p style="color: #7f8c8d; font-style: italic; font-size: 14px;">Brak pasujących artykułów w tym projekcie.</p>';<br />
} else {<br />
finalHtml += '<ul style="line-height: 1.6; font-size: 15px; margin-top: 10px;">';<br />
for (var title2 of resultsWiki2) {<br />
finalHtml += '<li><a href="' + WIKI_2_URL + '?title=' + encodeURIComponent(title2) + '" target="_blank" style="color: #27ae60; font-weight: 500;">' + title2 + ' ↗</a></li>';<br />
}<br />
finalHtml += '</ul>';<br />
}<br />
finalHtml += '</div>';<br />
<br />
resultsDiv.innerHTML = finalHtml;<br />
<br />
} catch (error) {<br />
console.error(error);<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #c0392b; font-weight: bold;">Wystąpił błąd podczas przeszukiwania baz danych API.</p>';<br />
}<br />
}<br />
</script><br />
</html></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Sidebar&diff=158677MediaWiki:Sidebar2026-06-29T12:49:23Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>* navigation<br />
** Specjalna:Strony_specjalne | Narzędzia<br />
** Projekt:Wyszukiwarka kategorii|Wyszukiwarka<br />
** mainpage|mainpage-description<br />
<nowiki> ** Specjalna:EwimSearch| ewim-szukaj-pro </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:HelloWorld | demo-boilerPlate </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:MultiCategorySearch | MultiCategory-Search </nowiki><br />
<nowiki> ** recentchanges-url|recentchanges </nowiki><br />
<nowiki> ** randompage-url|randompage </nowiki><br />
* SEARCH<br />
* TOOLBOX<br />
* LANGUAGES</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Sidebar&diff=158676MediaWiki:Sidebar2026-06-29T12:49:13Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>* navigation<br />
** Specjalna:Strony_specjalne | Narzędzia<br />
** Projekt:Wyszukiwarka kategorii|Wyszukiwarka kategorii<br />
** mainpage|mainpage-description<br />
<nowiki> ** Specjalna:EwimSearch| ewim-szukaj-pro </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:HelloWorld | demo-boilerPlate </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:MultiCategorySearch | MultiCategory-Search </nowiki><br />
<nowiki> ** recentchanges-url|recentchanges </nowiki><br />
<nowiki> ** randompage-url|randompage </nowiki><br />
* SEARCH<br />
* TOOLBOX<br />
* LANGUAGES</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Projekt:Wyszukiwarka_kategorii&diff=158675Projekt:Wyszukiwarka kategorii2026-06-29T12:45:25Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><html><br />
<div id="multi-search-container"><br />
<h3>Wyszukiwarka wielokrotna (Krzyżowanie kategorii)</h3><br />
<br><br />
<p>Ta wyszukiwarka listuje strony znajdujące się w kilku kategoriach na raz za pomocą oficjalnego API encyklopedii. Nie używaj przedrostka "Kategoria:". Wyszukiwarka zwraca uwagę na wielkość znaków.</p><br />
<br><br />
<br />
<table border="0" style="background: transparent; width: auto;"><br />
<tbody><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Listuj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Kategoria 1:</td><td><input type="text" size="40" id="cat1" placeholder="np. Bibliotekarze i księgarze"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 2:</td><td><input type="text" size="40" id="cat2"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 3:</td><td><input type="text" size="40" id="cat3"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 4:</td><td><input type="text" size="40" id="cat4"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 5:</td><td><input type="text" size="40" id="cat5"></td></tr><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-top: 15px; padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Ignoruj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Wyklucz 1:</td><td><input type="text" size="40" id="excat1" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 2:</td><td><input type="text" size="40" id="excat2" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 3:</td><td><input type="text" size="40" id="excat3" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><br />
<td></td><br />
<td style="padding-top: 15px" align="right"><br />
<button onclick="executeApiMultiSearch()" style="padding: 7px 22px; background-color: #3498db; color: white; border: none; font-weight: bold; cursor: pointer; border-radius: 4px; font-size: 14px;">Szukaj</button><br />
</td><br />
</tr><br />
</tbody><br />
</table><br />
<br />
<hr style="margin: 25px 0; border: 0; border-top: 1px solid #ddd;"><br />
<div id="multi-search-results"></div><br />
</div><br />
<br />
<script><br />
async function executeApiMultiSearch() {<br />
var resultsDiv = document.getElementById('multi-search-results');<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #666; font-style: italic; font-size: 15px;">🔍 Trwa pobieranie stron i krzyżowanie kategorii...</p>';<br />
<br />
var includeCats = [];<br />
var excludeCats = [];<br />
<br />
// Pobierz dane z 5 pól inkluzji<br />
for (var i = 1; i <= 5; i++) {<br />
var val = document.getElementById('cat' + i).value.trim();<br />
if (val !== '') includeCats.push(val);<br />
}<br />
<br />
// Pobierz dane z 3 pól ekskluzji<br />
for (var j = 1; j <= 3; j++) {<br />
var exVal = document.getElementById('excat' + j).value.trim();<br />
if (exVal !== '') excludeCats.push(exVal);<br />
}<br />
<br />
if (includeCats.length === 0) {<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #c0392b; font-weight: bold;">Proszę wybrać przynajmniej jedną kategorię do wyszukania.</p>';<br />
return;<br />
}<br />
<br />
try {<br />
// Funkcja wewnętrzna do odpytywania bazy danych przez API encyklopedii<br />
async function fetchCategoryMembers(categoryName) {<br />
var title = 'Kategoria:' + categoryName;<br />
var url = '/api.php?action=query&list=categorymembers&cmtitle=' + encodeURIComponent(title) + '&cmlimit=500&format=json';<br />
var response = await fetch(url);<br />
var data = await response.json();<br />
if (data.query && data.query.categorymembers) {<br />
return data.query.categorymembers.map(function(m) { return m.title; });<br />
}<br />
return [];<br />
}<br />
<br />
// Pobierz listy dla wszystkich żądanych kategorii<br />
var includeLists = [];<br />
for (var cat of includeCats) {<br />
var members = await fetchCategoryMembers(cat);<br />
includeLists.push(members);<br />
}<br />
<br />
// Pobierz i zunifikuj czarną listę (wykluczenia)<br />
var excludeSet = new Set();<br />
for (var excat of excludeCats) {<br />
var exMembers = await fetchCategoryMembers(excat);<br />
for (var m of exMembers) {<br />
excludeSet.add(m);<br />
}<br />
}<br />
<br />
// Wykonaj matematyczne przecięcie (skrzyżowanie) list inkluzywnych<br />
var intersected = includeLists[0];<br />
for (var k = 1; k < includeLists.length; k++) {<br />
var currentSet = new Set(includeLists[k]);<br />
intersected = intersected.filter(function(item) { return currentSet.has(item); });<br />
}<br />
<br />
// Odfiltruj wyniki znajdujące się na czarnej liście wykluczeń<br />
var finalResults = intersected.filter(function(item) { return !excludeSet.has(item); });<br />
<br />
// Wyrenderuj wyniki na stronie<br />
if (finalResults.length === 0) {<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="font-weight: bold; color: #555;">Brak wspólnych wyników spełniających podane kryteria kategorii.</p>';<br />
} else {<br />
var html = '<h4 style="margin-bottom: 10px;">Znalezione strony (' + finalResults.length + '):</h4><ul style="line-height: 1.6; font-size: 15px;">';<br />
for (var title of finalResults) {<br />
var pageUrl = '/index.php?title=' + encodeURIComponent(title);<br />
html += '<li><a href="' + pageUrl + '" style="color: #2980b9; font-weight: 500;">' + title + '</a></li>';<br />
}<br />
html += '</ul>';<br />
resultsDiv.innerHTML = html;<br />
}<br />
<br />
} catch (error) {<br />
console.error(error);<br />
resultsDiv.innerHTML = '<p style="color: #c0392b; font-weight: bold;">Wystąpił błąd techniczny podczas komunikacji z bazą danych API.</p>';<br />
}<br />
}<br />
</script><br />
</html></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Projekt:Wyszukiwarka_kategorii&diff=158674Projekt:Wyszukiwarka kategorii2026-06-29T12:41:56Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><html><br />
<div id="mw-content-text"><br />
<h3>Wyszukiwarka wielokrotna (Krzyżowanie kategorii)</h3><br />
<br><br />
<p>Ta wyszukiwarka listuje strony znajdujące się w kilku kategoriach na raz. Możesz wpisać do 5 kategorii i opcjonalnie wykluczyć do 3 kategorii z wyszukiwania. Nie używaj przedrostka "Kategoria:". Wyszukiwarka zwraca uwagę na wielkość znaków.</p><br />
<br><br />
<br />
<table border="0" style="background: transparent; width: auto;"><br />
<tbody><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Listuj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Kategoria 1:</td><td><input type="text" size="40" id="cat1"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 2:</td><td><input type="text" size="40" id="cat2"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 3:</td><td><input type="text" size="40" id="cat3"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 4:</td><td><input type="text" size="40" id="cat4"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 5:</td><td><input type="text" size="40" id="cat5"></td></tr><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-top: 15px; padding-bottom: 10px; font-weight: bold;">Ignoruj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Wyklucz 1:</td><td><input type="text" size="40" id="excat1" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 2:</td><td><input type="text" size="40" id="excat2" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><td>Wyklucz 3:</td><td><input type="text" size="40" id="excat3" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><br />
<td></td><br />
<td style="padding-top: 15px" align="right"><br />
<button onclick="executeMultiSearch()" style="padding: 6px 20px; background-color: #3498db; color: white; border: none; font-weight: bold; cursor: pointer; border-radius: 3px;">Szukaj</button><br />
</td><br />
</tr><br />
</tbody><br />
</table><br />
</div><br />
<br />
<script><br />
function executeMultiSearch() {<br />
var terms = [];<br />
<br />
// Zbierz dane z 5 pól kategorii do włączenia<br />
for (var i = 1; i <= 5; i++) {<br />
var val = document.getElementById('cat' + i).value.trim();<br />
if (val !== '') {<br />
terms.push('incategory:"' + val + '"');<br />
}<br />
}<br />
<br />
// Zbierz dane z 3 pól kategorii do wykluczenia<br />
for (var j = 1; j <= 3; j++) {<br />
var exVal = document.getElementById('excat' + j).value.trim();<br />
if (exVal !== '') {<br />
terms.push('-incategory:"' + exVal + '"');<br />
}<br />
}<br />
<br />
// Walidacja czy wpisano cokolwiek w inkluzji<br />
if (terms.length === 0) {<br />
alert('Proszę wybrać przynajmniej jedną kategorię.');<br />
return;<br />
}<br />
<br />
// Zbuduj URL i przekieruj do wbudowanej wyszukiwarki MediaWiki<br />
var finalQuery = terms.join(' ');<br />
window.location.href = '/index.php?title=Special:Search&search=' + encodeURIComponent(finalQuery);<br />
}<br />
</script><br />
</html></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=Projekt:Wyszukiwarka_kategorii&diff=158673Projekt:Wyszukiwarka kategorii2026-06-29T12:40:57Z<p>Cormo: Utworzono nową stronę "<html> <div id="mw-content-text"> <h3>Wyszukiwarka wielokrotna (Krzyżowanie kategorii)</h3> <br> <p>Ta wyszukiwarka listuje strony znajdujące się w kilku kategoriach na raz. Możesz wpisać do 5 kategorii i opcjonalnie wykluczyć jedną z wyszukiwania. Nie używaj przedrostka "Kategoria:". Wyszukiwarka zwraca uwagę na wielkość znaków.</p> <br> <table border="0" style="background: transparent; width: auto;"> <tbody>…"</p>
<hr />
<div><html><br />
<div id="mw-content-text"><br />
<h3>Wyszukiwarka wielokrotna (Krzyżowanie kategorii)</h3><br />
<br><br />
<p>Ta wyszukiwarka listuje strony znajdujące się w kilku kategoriach na raz. Możesz wpisać do 5 kategorii i opcjonalnie wykluczyć jedną z wyszukiwania. Nie używaj przedrostka "Kategoria:". Wyszukiwarka zwraca uwagę na wielkość znaków.</p><br />
<br><br />
<br />
<table border="0" style="background: transparent; width: auto;"><br />
<tbody><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-bottom: 10px;">Listuj strony, znajdujące się w poniższych kategoriach:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Kategoria 1:</td><td><input type="text" size="40" id="cat1"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 2:</td><td><input type="text" size="40" id="cat2"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 3:</td><td><input type="text" size="40" id="cat3"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 4:</td><td><input type="text" size="40" id="cat4"></td></tr><br />
<tr><td>Kategoria 5:</td><td><input type="text" size="40" id="cat5"></td></tr><br />
<tr><br />
<td colspan="2" align="left" style="padding-top: 15px; padding-bottom: 10px;">Ignoruj strony, znajdujące się w tej kategorii:</td><br />
</tr><br />
<tr><td>Wyklucz:</td><td><input type="text" size="40" id="excat1" placeholder="Opcjonalnie"></td></tr><br />
<tr><br />
<td></td><br />
<td style="padding-top: 15px" align="right"><br />
<button onclick="executeMultiSearch()" style="padding: 6px 20px; background-color: #3498db; color: white; border: none; font-weight: bold; cursor: pointer; border-radius: 3px;">Szukaj</button><br />
</td><br />
</tr><br />
</tbody><br />
</table><br />
</div><br />
<br />
<script><br />
function executeMultiSearch() {<br />
var terms = [];<br />
<br />
// Zbierz dane z 5 pól kategorii<br />
for (var i = 1; i <= 5; i++) {<br />
var val = document.getElementById('cat' + i).value.trim();<br />
if (val !== '') {<br />
terms.push('incategory:"' + val + '"');<br />
}<br />
}<br />
<br />
// Zbierz dane z pola wykluczenia<br />
var exVal = document.getElementById('excat1').value.trim();<br />
if (exVal !== '') {<br />
terms.push('-incategory:"' + exVal + '"');<br />
}<br />
<br />
// Walidacja czy wpisano cokolwiek<br />
if (terms.length === 0) {<br />
alert('Proszę wybrać przynajmniej jedną kategorię.');<br />
return;<br />
}<br />
<br />
// Zbuduj URL i przekieruj do wbudowanej wyszukiwarki MediaWiki<br />
var finalQuery = terms.join(' ');<br />
window.location.href = '/index.php?title=Special:Search&search=' + encodeURIComponent(finalQuery);<br />
}<br />
</script><br />
</html></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Loginprompt&diff=158672MediaWiki:Loginprompt2026-06-29T12:21:20Z<p>Cormo: UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!</p>
<hr />
<div></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Loginprompt&diff=158671MediaWiki:Loginprompt2026-06-29T12:20:00Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div><html><br />
<style><br />
/* Powiększenie czcionki na stronie logowania */<br />
body { <br />
font-size: 82% !important; <br />
}<br />
</style><br />
</html></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Loginprompt&diff=158670MediaWiki:Loginprompt2026-06-29T12:19:43Z<p>Cormo: Utworzono nową stronę "<html> <style> /* Powiększenie czcionki na stronie logowania */ body { font-size: 115% !important; } .mw-input, input[type="text"], input[type="password"] { font-size: 110% !important; } </style> </html>"</p>
<hr />
<div><html><br />
<style><br />
/* Powiększenie czcionki na stronie logowania */<br />
body { <br />
font-size: 115% !important; <br />
}<br />
.mw-input, input[type="text"], input[type="password"] {<br />
font-size: 110% !important;<br />
}<br />
</style><br />
</html></div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Sidebar&diff=158669MediaWiki:Sidebar2026-06-29T12:07:31Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>* navigation<br />
** Specjalna:Strony_specjalne | Narzędzia<br />
** mainpage|mainpage-description<br />
<nowiki> ** Specjalna:EwimSearch| ewim-szukaj-pro </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:HelloWorld | demo-boilerPlate </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:MultiCategorySearch | MultiCategory-Search </nowiki><br />
<nowiki> ** recentchanges-url|recentchanges </nowiki><br />
<nowiki> ** randompage-url|randompage </nowiki><br />
* SEARCH<br />
* TOOLBOX<br />
* LANGUAGES</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Sidebar&diff=158668MediaWiki:Sidebar2026-06-29T12:01:53Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>* navigation<br />
** Specjalna:Strony_specjalne | Narzędzia<br />
** Specjalna:MultiCategorySearch | Wyszukiwarka<br />
** mainpage|mainpage-description<br />
<nowiki> ** Specjalna:EwimSearch| ewim-szukaj-pro </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:HelloWorld | demo-boilerPlate </nowiki> <br />
<nowiki> ** Specjalna:MultiCategorySearch | MultiCategory-Search </nowiki><br />
<nowiki> ** recentchanges-url|recentchanges </nowiki><br />
<nowiki> ** randompage-url|randompage </nowiki><br />
* SEARCH<br />
* TOOLBOX<br />
* LANGUAGES</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Common.css&diff=158667MediaWiki:Common.css2026-06-29T11:50:45Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>/* Umieszczony tutaj kod CSS zostanie zastosowany we wszystkich skórkach */<br />
<br />
/* */<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Styl CSS importowany do wszystkich skórek. Zawiera wspólne klasy CSS.<br />
<br />
*<br />
<br />
* Zobacz też: [[MediaWiki:Monobook.css]], [[MediaWiki:Modern.css]],<br />
<br />
* [[MediaWiki:Cologneblue.css]], [[MediaWiki:Vector.css]].<br />
<br />
*/<br />
/* Ewim */<br />
#bodyContent h2,#bodyContent p,#bodyContent pre {clear:left;}<br />
/* Style dla infoboksów */<br />
<br />
.infobox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f8f8f8;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
color: black;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
margin-bottom: 0.5em;<br />
<br />
margin-left: 1em;<br />
<br />
border-spacing: 0;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
width: 300px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox td,<br />
<br />
.infobox th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox caption {<br />
<br />
font-size: larger;<br />
<br />
margin-left: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered {<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered td,<br />
<br />
.infobox.bordered th {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless td,<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.sisterproject {<br />
<br />
width: 20em;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* styles for bordered infobox with merged rows */<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-top: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox ul,ol { margin-top: 0px; }<br />
<br />
/* Style boksów z Merge i Split */<br />
<br />
.messagebox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f9f9f9;<br />
<br />
margin: 0 auto 1em auto;<br />
<br />
padding: .2em;<br />
<br />
text-align: justify;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.merge {<br />
<br />
border: 1px solid #cf9fff;<br />
<br />
background-color: #f5edf5;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.nested-talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
margin: 2px 4px 2px 4px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small, .messagebox.small-talk {<br />
<br />
width: 238px;<br />
<br />
font-size: 85%;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0 0 1em 1em;<br />
<br />
line-height: 1.25em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small-talk {<br />
<br />
background: #F8EABA;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Standardowe szablony nawigacyjne. Dokumentacja pod [[en:Wikipedia:NavFrame]]. */<br />
<br />
div.Boxmerge,<br />
<br />
div.NavFrame {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 4px;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame,<br />
<br />
div.Boxmerge div.NavFrame {<br />
<br />
border-style: none;<br />
<br />
border-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame + div.NavFrame {<br />
<br />
border-top-style: none;<br />
<br />
border-top-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavPic {<br />
<br />
background-color: #fff;<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
float: left;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavHead {<br />
<br />
height: 1.6em;<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #ccf;<br />
<br />
position:relative;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavEnd {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
line-height: 1px;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
a.NavToggle {<br />
<br />
position: absolute;<br />
<br />
top: 0;<br />
<br />
right: 3px;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
color:inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */<br />
<br />
th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0 left, 0.9em right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
width: 1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Article message box template styles */<br />
<br />
table.ambox {<br />
<br />
margin: 0 10%; /* Will not overlap with other elements */<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
background-color: #fbfbfb !important;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Default "notice" blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox th.ambox-text, table.ambox td.ambox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all templates the same width regardless of text size */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
padding: 2px 4px 2px 0; /* 0 left, 4px right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-notice {<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-delete,<br />
<br />
table.ambox-serious {<br />
<br />
border-left: 10px solid #b22222; /* Red */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-content {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-style {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f4c430; /* Yellow */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-merge {<br />
<br />
border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-protection {<br />
<br />
border-left: 10px solid #bba; /* Gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox.ambox-mini { /* small floating box variant */<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
margin: 0 0 0 1em;<br />
<br />
width: 25%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawa podwójnego obramowania, gdy w artykule znajduje się kilka amboksów */<br />
<br />
/* fixing double border when multiple amboxes present */<br />
<br />
table.ambox + table.ambox {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Footer and header message box styles */<br />
<br />
table.fmbox {<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0.2em 0;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background: #f9f9f9; /* Default "system" gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-system {<br />
<br />
background: #f9f9f9;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-warning {<br />
<br />
border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */<br />
<br />
background: #ffdbdb; /* Pink */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-editnotice {<br />
<br />
background: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dokumentacji */<br />
<br />
.template-documentation {<br />
<br />
background-color:#ECFCF4;<br />
<br />
border:1px solid #AAAAAA;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
margin:1em 0pt 0pt;<br />
<br />
padding:5px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* default skin for navigation boxes */<br />
<br />
table.navbox { /* navbox container style */<br />
<br />
border:1px solid #aaa;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
margin:auto;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
font-size:88%;<br />
<br />
text-align:center;<br />
<br />
padding:1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.navbox + table.navbox {<br />
<br />
margin-top:-1px; /* single pixel border between adjacent navboxes (doesn't work for IE6, but that's okay) */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, .navbox-abovebelow, table.navbox th {<br />
<br />
text-align:center; /* title and above/below styles */<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-group { /* group style */<br />
<br />
white-space:nowrap;<br />
<br />
text-align:right;<br />
<br />
font-weight:bold;<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox, .navbox-subgroup {<br />
<br />
background:#fdfdfd; /* Background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-list {<br />
<br />
border-color:#fdfdfd; /* Must match background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
a.navbox-title {<br />
<br />
color:inherit; /* kolor linków w nagłówku */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, table.navbox th {<br />
<br />
background:#ccccff; /* Level 1 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-abovebelow, .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title {<br />
<br />
background:#ddddff; /* Level 2 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow {<br />
<br />
background:#e6e6ff; /* Level 3 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-even {<br />
<br />
background:#f7f7f7; /* Even row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-odd {<br />
<br />
background:transparent; /* Odd row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* odstęp pomiędzy pierwszym navboksem a tekstem */<br />
<br />
table.firstNavbox {<br />
<br />
margin-top:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* -------------------------------------------------------------------------- */<br />
<br />
/* universalna ramka zamiast szablonu border */<br />
<br />
#bodyContent .ramka {<br />
<br />
display:table-cell;<br />
<br />
border-collapse:collapse;<br />
<br />
border:1px solid #BBB;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* zapobieganie rozjeżdżaniu stron */<br />
<br />
#bodyContent pre {<br />
<br />
overflow-x: auto;<br />
<br />
overflow-y: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* ----<br />
<br />
Klasy do spisu treści pomocy i ew. pokrewnych.<br />
<br />
---- */<br />
<br />
/* powrót do spisu treści itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_back a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Torchlight_back.png/15px-Torchlight_back.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 19px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przejście do następnej strony pomocy itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_forward a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Torchlight_forward.png/15px-Torchlight_forward.png") center right no-repeat;<br />
<br />
padding-right: 19px;<br />
<br />
padding-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* podstrona tematyczna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_subpage a, #bodyContent .legenda .helplink_subpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/A_help_folder.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona pomocy */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_helppage a, #bodyContent .legenda .helplink_helppage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3c/A_help_text.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kategoria */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_catpage a, #bodyContent .legenda .helplink_catpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/40/A_help_category.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona specjalna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_specpage a, #bodyContent .legenda .helplink_specpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/A_help_special.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona portalu */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_orgpage a, #bodyContent .legenda .helplink_orgpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/A_help_portal.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa audiolink dla szablonu Audio */<br />
<br />
#bodyContent .audiolink a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/Loudspeaker.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 15px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa topalign, żeby umożliwić wyrównanie do góry wszystkich pól tableki */<br />
<br />
table.topalign td, table.topalign th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i centeralign */<br />
<br />
table.bottomalign td, table.bottomalign th {<br />
<br />
vertical-align: bottom;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i middlealign */<br />
<br />
table.middlealign td, table.middlealign th {<br />
<br />
vertical-align: middle;<br />
<br />
}<br />
<br />
.CollapseButton {<br />
<br />
font-size: x-small;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
text-align: right;<br />
<br />
width: 36px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyróżnienie klikniętego przypisu w celu ułatwienia nawigacji */<br />
<br />
ol.references li:target,<br />
<br />
sup.reference:target,<br />
<br />
span.citation:target {<br />
<br />
background-color: #DEF;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dla szablonu {{Main}} */<br />
<br />
.detail, .details {<br />
<br />
margin: 0 0 0.7em 2em;<br />
<br />
border: 1px solid #e7e7e7;<br />
<br />
border-width: 1px 0;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
font-size:95%;<br />
<br />
background: #fdfdfd;<br />
<br />
padding:1px 4px;<br />
<br />
display: table;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span {<br />
<br />
display: table-row;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span > span {<br />
<br />
display: table-cell;<br />
<br />
padding-left: 4px;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawne wyświetlanie tytułów z indeksami z użyciem szablonu {{małą literą}} */<br />
<br />
.firstHeading {<br />
<br />
line-height: 1.2em<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Szablon:Władca */<br />
<br />
table.wladca-box + table.navbox {<br />
<br />
margin-top: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box {<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box + table.wladca-box {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box td {<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Domyślne wartości dla szablonu współrzędnych geograficznych<br />
<br />
Więcej informacji w szablonie [[Szablon:Koordynaty/Linkuj]].<br />
<br />
Nazwy klas "geo", "longitude" i "latitude" są używane w mikroformacie<br />
<br />
geograficznym i nie powinny być zmieniane. */<br />
<br />
.geo-default, .geo-dms, .geo-dec {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
}<br />
<br />
.geo-nondefault, .geo-multi-punct {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
.longitude, .latitude {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka tagów filtru nadużyć - widoczne na OZ */<br />
<br />
.mw-tag-marker {<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #f0fff0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.mw-tag-marker-visualeditor,<br />
<br />
.mw-tag-marker-mobile_edit {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
background-color: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kolorowanie linków w nagłówkach tabel z kolorowym tłem */<br />
<br />
.linksInherit a {<br />
<br />
color: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]], reszta w [Monobook|Modern].css */<br />
<br />
table.fb-tab {<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]] */<br />
<br />
table.fb-tab0 { font-size: 100%; }<br />
<br />
table.fb-tab1 { font-size: 90%; }<br />
<br />
table.fb-tab2 { font-size: 85%; }<br />
<br />
table.fb-tab3 { font-size: 80%; }<br />
<br />
tr.fb-row0 { color: black; background-color: #EEE; }<br />
<br />
tr.fb-row1 { color: black; background-color: white; }<br />
<br />
td.fb-result-none { background-color: #CCC; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-hwin { background-color: #DFE7FF; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-gwin { background-color: #FFDFDF; width: 30px;}<br />
<br />
td.fb-result-draw { background-color: #FFF; width: 30px;}<br />
<br />
/* Poniższy kawałek może się nie walidować walidatorem W3C */<br />
<br />
/* -moz-* i -webkit-* to rozszerzenia producentów przeglądarek(CSS 2.1 4.1.2.1) */<br />
<br />
/* column-count pochodzi z modułu "CSS Multi-column Layout" w CSS3 */<br />
<br />
/* Zignoruj błędy walidatora spowodowane poniższymi definicjami */<br />
<br />
/* Używana też: .references-1column */<br />
<br />
.references-2column {<br />
<br />
-moz-column-count: 2;<br />
<br />
-webkit-column-count: 2;<br />
<br />
column-count: 2;<br />
<br />
}<br />
<br />
.references-3column {<br />
<br />
-moz-column-count: 3;<br />
<br />
-webkit-column-count: 3;<br />
<br />
column-count: 3;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Pozwala na "numerowanie" uwag kolejnymi literami alfabetu; patrz [[Szablon:Uwagi]] */<br />
<br />
.refsection-uwagi .references,<br />
<br />
.refsection-uwaga .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy dla [[Szablon:Infobox uwaga]] i kolegów */<br />
<br />
.refsection-infobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy w [[Szablon:Piłkarz infobox]] */<br />
<br />
/* Do usunięcia po zakończeniu konwersji na powyższe (nie wcześniej niż 12 lutego 2013) */<br />
<br />
.refsection-pilkarzinfobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Zapobiega zwiększaniu się wysokości linii z indeksami górnymi i dolnymi */<br />
<br />
#bodyContent sup, #bodyContent sub {<br />
<br />
line-height: 1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie łamiemy linii w głupich miejscach */<br />
<br />
.nowraplinks a, span.texhtml, sup.reference a {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przyciski ułatwiające administrację poczekalnią - domyślnie ukryte */<br />
<br />
.poczekalnia {<br />
<br />
display:none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* W oknie oznaczania wersji jako przejrzana ukrycie pola komentarza */<br />
<br />
.fr-comment-box {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka wersji przejrzanych - likwidacja pogrubienia na OZ */<br />
<br />
.mw-fr-reviewlink {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wikiglob */<br />
<br />
.wikiglob {<br />
<br />
background:url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/MP-open-book4.png)<br />
<br />
}<br />
<br />
.coordinates.put-in-header {<br />
<br />
font-size: small;<br />
<br />
}<br />
<br />
iframe#openstreetmap {<br />
<br />
height: 350px;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
* html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
:first-child ~ html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie podkreślamy linków z szablonu {{IPA}} */<br />
<br />
.IPA a {<br />
<br />
text-decoration: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Do wersji oprogramowania */<br />
<br />
td.wersja { white-space: nowrap; background-color: white; color: black; }<br />
<br />
td.wersja .poprzednia { background-color: white; }<br />
<br />
td.wersja .biezaca { background-color: lime; }<br />
<br />
td.wersja .testowa { background-color: palegreen; }<br />
<br />
td.wersja .zapowiedziana { background-color: lightyellow; }<br />
<br />
/* Koperta na pasku "Masz nowe wiadomości" */<br />
<br />
.usermessage {<br />
<br />
background: #FFCE7B url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Nuvola_apps_email.png/25px-Nuvola_apps_email.png) no-repeat 0.5em center;<br />
<br />
padding-left: 37px; /* 0.5em + 25px + 0.5em */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Style dla narzędzi edycyjnych pod polem edycji, patrz [[MediaWiki:Edittools]] */<br />
<br />
#plwiki-edittools {<br />
<br />
margin-top: 1px;<br />
<br />
border: 1px dotted #aaaaaa;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
#plwiki-edittools .plwiki-edittools-section p {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyświetlanie strony [[Specjalna:Zaloguj]] dla logowania i rejestracji */<br />
<br />
/* Nie zawijaj tekstu w opisach pól formularza */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin form .mw-label { white-space: pre; }<br />
<br />
/* Ukryj puste miejsce pozostałe po zbalnkowaniu [[MediaWiki:Prefs-help-email-others]] */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin .prefsectiontip p:last-child { display: none; }<br />
<br />
/* Ukryj listę języków */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin #languagelinks { display: none; }<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Style for horizontal lists (separator following item).<br />
<br />
* @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists<br />
<br />
* @revision 3.1 (2013-01-16)<br />
<br />
* @author [[User:Edokter]]<br />
<br />
*/<br />
<br />
.skin-monobook .hlist dl,<br />
<br />
.skin-modern .hlist dl,<br />
<br />
.skin-vector .hlist dl {<br />
<br />
line-height: 1.5em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dl,<br />
<br />
.hlist ol,<br />
<br />
.hlist ul {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display list items inline and make them nowrap */<br />
<br />
.hlist dd,<br />
<br />
.hlist dt,<br />
<br />
.hlist li {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Allow wrapping for list items (in tight spaces) */<br />
<br />
.hlist.hwrap dd,<br />
<br />
.hlist.hwrap dt,<br />
<br />
.hlist.hwrap li {<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display nested lists inline and allow them to wrap */<br />
<br />
.hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul,<br />
<br />
.hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul,<br />
<br />
.hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Generate interpuncts */<br />
<br />
.hlist dt:after {<br />
<br />
content: ":";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:after,<br />
<br />
.hlist li:after {<br />
<br />
content: " ·";<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li:last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Add parentheses around nested lists */<br />
<br />
.hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd dd.hlist-last-child:after, .hlist dd dt.hlist-last-child:after, .hlist dd li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd.hlist-last-child:after, .hlist dt dt.hlist-last-child:after, .hlist dt li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd.hlist-last-child:after, .hlist li dt.hlist-last-child:after, .hlist li li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Put numbers in front of ordered list items */<br />
<br />
.hlist.hnum ol {<br />
<br />
counter-reset: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li {<br />
<br />
counter-increment: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li:before {<br />
<br />
content: counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum dd ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum dt ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum li ol > li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(" counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Mniejsze linki do edycji sekcji */<br />
<br />
/* Domyślny to 'small', 'x-small' używany na pl.wikipedii od 2007: */<br />
<br />
/* https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.js&diff=prev&oldid=6328525 */<br />
<br />
.mw-editsection { font-size: x-small; }<br />
<br />
/* heraldic design */<br />
#mw-content-text .infobox .herb img { <br />
border: 0px solid #C5C5C5;<br />
}<br />
<br />
body {<br />
font-size: 82%; /* Zwiększa bazowy rozmiar o 10%. Możesz wpisać np. 115% jeśli chcesz jeszcze większy */<br />
}<br />
<br />
.filehistory tr {<br />
background-color: #fef6e7;<br />
}</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Common.css&diff=158666MediaWiki:Common.css2026-06-29T11:48:28Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>/* Umieszczony tutaj kod CSS zostanie zastosowany we wszystkich skórkach */<br />
<br />
/* */<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Styl CSS importowany do wszystkich skórek. Zawiera wspólne klasy CSS.<br />
<br />
*<br />
<br />
* Zobacz też: [[MediaWiki:Monobook.css]], [[MediaWiki:Modern.css]],<br />
<br />
* [[MediaWiki:Cologneblue.css]], [[MediaWiki:Vector.css]].<br />
<br />
*/<br />
/* Ewim */<br />
#bodyContent h2,#bodyContent p,#bodyContent pre {clear:left;}<br />
/* Style dla infoboksów */<br />
<br />
.infobox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f8f8f8;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
color: black;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
margin-bottom: 0.5em;<br />
<br />
margin-left: 1em;<br />
<br />
border-spacing: 0;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
width: 300px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox td,<br />
<br />
.infobox th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox caption {<br />
<br />
font-size: larger;<br />
<br />
margin-left: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered {<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered td,<br />
<br />
.infobox.bordered th {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless td,<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.sisterproject {<br />
<br />
width: 20em;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* styles for bordered infobox with merged rows */<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-top: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox ul,ol { margin-top: 0px; }<br />
<br />
/* Style boksów z Merge i Split */<br />
<br />
.messagebox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f9f9f9;<br />
<br />
margin: 0 auto 1em auto;<br />
<br />
padding: .2em;<br />
<br />
text-align: justify;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.merge {<br />
<br />
border: 1px solid #cf9fff;<br />
<br />
background-color: #f5edf5;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.nested-talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
margin: 2px 4px 2px 4px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small, .messagebox.small-talk {<br />
<br />
width: 238px;<br />
<br />
font-size: 85%;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0 0 1em 1em;<br />
<br />
line-height: 1.25em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small-talk {<br />
<br />
background: #F8EABA;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Standardowe szablony nawigacyjne. Dokumentacja pod [[en:Wikipedia:NavFrame]]. */<br />
<br />
div.Boxmerge,<br />
<br />
div.NavFrame {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 4px;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame,<br />
<br />
div.Boxmerge div.NavFrame {<br />
<br />
border-style: none;<br />
<br />
border-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame + div.NavFrame {<br />
<br />
border-top-style: none;<br />
<br />
border-top-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavPic {<br />
<br />
background-color: #fff;<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
float: left;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavHead {<br />
<br />
height: 1.6em;<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #ccf;<br />
<br />
position:relative;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavEnd {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
line-height: 1px;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
a.NavToggle {<br />
<br />
position: absolute;<br />
<br />
top: 0;<br />
<br />
right: 3px;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
color:inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */<br />
<br />
th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0 left, 0.9em right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
width: 1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Article message box template styles */<br />
<br />
table.ambox {<br />
<br />
margin: 0 10%; /* Will not overlap with other elements */<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
background-color: #fbfbfb !important;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Default "notice" blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox th.ambox-text, table.ambox td.ambox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all templates the same width regardless of text size */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
padding: 2px 4px 2px 0; /* 0 left, 4px right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-notice {<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-delete,<br />
<br />
table.ambox-serious {<br />
<br />
border-left: 10px solid #b22222; /* Red */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-content {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-style {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f4c430; /* Yellow */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-merge {<br />
<br />
border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-protection {<br />
<br />
border-left: 10px solid #bba; /* Gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox.ambox-mini { /* small floating box variant */<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
margin: 0 0 0 1em;<br />
<br />
width: 25%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawa podwójnego obramowania, gdy w artykule znajduje się kilka amboksów */<br />
<br />
/* fixing double border when multiple amboxes present */<br />
<br />
table.ambox + table.ambox {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Footer and header message box styles */<br />
<br />
table.fmbox {<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0.2em 0;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background: #f9f9f9; /* Default "system" gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-system {<br />
<br />
background: #f9f9f9;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-warning {<br />
<br />
border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */<br />
<br />
background: #ffdbdb; /* Pink */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-editnotice {<br />
<br />
background: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dokumentacji */<br />
<br />
.template-documentation {<br />
<br />
background-color:#ECFCF4;<br />
<br />
border:1px solid #AAAAAA;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
margin:1em 0pt 0pt;<br />
<br />
padding:5px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* default skin for navigation boxes */<br />
<br />
table.navbox { /* navbox container style */<br />
<br />
border:1px solid #aaa;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
margin:auto;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
font-size:88%;<br />
<br />
text-align:center;<br />
<br />
padding:1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.navbox + table.navbox {<br />
<br />
margin-top:-1px; /* single pixel border between adjacent navboxes (doesn't work for IE6, but that's okay) */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, .navbox-abovebelow, table.navbox th {<br />
<br />
text-align:center; /* title and above/below styles */<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-group { /* group style */<br />
<br />
white-space:nowrap;<br />
<br />
text-align:right;<br />
<br />
font-weight:bold;<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox, .navbox-subgroup {<br />
<br />
background:#fdfdfd; /* Background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-list {<br />
<br />
border-color:#fdfdfd; /* Must match background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
a.navbox-title {<br />
<br />
color:inherit; /* kolor linków w nagłówku */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, table.navbox th {<br />
<br />
background:#ccccff; /* Level 1 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-abovebelow, .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title {<br />
<br />
background:#ddddff; /* Level 2 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow {<br />
<br />
background:#e6e6ff; /* Level 3 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-even {<br />
<br />
background:#f7f7f7; /* Even row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-odd {<br />
<br />
background:transparent; /* Odd row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* odstęp pomiędzy pierwszym navboksem a tekstem */<br />
<br />
table.firstNavbox {<br />
<br />
margin-top:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* -------------------------------------------------------------------------- */<br />
<br />
/* universalna ramka zamiast szablonu border */<br />
<br />
#bodyContent .ramka {<br />
<br />
display:table-cell;<br />
<br />
border-collapse:collapse;<br />
<br />
border:1px solid #BBB;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* zapobieganie rozjeżdżaniu stron */<br />
<br />
#bodyContent pre {<br />
<br />
overflow-x: auto;<br />
<br />
overflow-y: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* ----<br />
<br />
Klasy do spisu treści pomocy i ew. pokrewnych.<br />
<br />
---- */<br />
<br />
/* powrót do spisu treści itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_back a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Torchlight_back.png/15px-Torchlight_back.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 19px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przejście do następnej strony pomocy itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_forward a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Torchlight_forward.png/15px-Torchlight_forward.png") center right no-repeat;<br />
<br />
padding-right: 19px;<br />
<br />
padding-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* podstrona tematyczna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_subpage a, #bodyContent .legenda .helplink_subpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/A_help_folder.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona pomocy */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_helppage a, #bodyContent .legenda .helplink_helppage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3c/A_help_text.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kategoria */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_catpage a, #bodyContent .legenda .helplink_catpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/40/A_help_category.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona specjalna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_specpage a, #bodyContent .legenda .helplink_specpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/A_help_special.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona portalu */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_orgpage a, #bodyContent .legenda .helplink_orgpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/A_help_portal.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa audiolink dla szablonu Audio */<br />
<br />
#bodyContent .audiolink a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/Loudspeaker.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 15px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa topalign, żeby umożliwić wyrównanie do góry wszystkich pól tableki */<br />
<br />
table.topalign td, table.topalign th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i centeralign */<br />
<br />
table.bottomalign td, table.bottomalign th {<br />
<br />
vertical-align: bottom;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i middlealign */<br />
<br />
table.middlealign td, table.middlealign th {<br />
<br />
vertical-align: middle;<br />
<br />
}<br />
<br />
.CollapseButton {<br />
<br />
font-size: x-small;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
text-align: right;<br />
<br />
width: 36px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyróżnienie klikniętego przypisu w celu ułatwienia nawigacji */<br />
<br />
ol.references li:target,<br />
<br />
sup.reference:target,<br />
<br />
span.citation:target {<br />
<br />
background-color: #DEF;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dla szablonu {{Main}} */<br />
<br />
.detail, .details {<br />
<br />
margin: 0 0 0.7em 2em;<br />
<br />
border: 1px solid #e7e7e7;<br />
<br />
border-width: 1px 0;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
font-size:95%;<br />
<br />
background: #fdfdfd;<br />
<br />
padding:1px 4px;<br />
<br />
display: table;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span {<br />
<br />
display: table-row;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span > span {<br />
<br />
display: table-cell;<br />
<br />
padding-left: 4px;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawne wyświetlanie tytułów z indeksami z użyciem szablonu {{małą literą}} */<br />
<br />
.firstHeading {<br />
<br />
line-height: 1.2em<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Szablon:Władca */<br />
<br />
table.wladca-box + table.navbox {<br />
<br />
margin-top: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box {<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box + table.wladca-box {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box td {<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Domyślne wartości dla szablonu współrzędnych geograficznych<br />
<br />
Więcej informacji w szablonie [[Szablon:Koordynaty/Linkuj]].<br />
<br />
Nazwy klas "geo", "longitude" i "latitude" są używane w mikroformacie<br />
<br />
geograficznym i nie powinny być zmieniane. */<br />
<br />
.geo-default, .geo-dms, .geo-dec {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
}<br />
<br />
.geo-nondefault, .geo-multi-punct {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
.longitude, .latitude {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka tagów filtru nadużyć - widoczne na OZ */<br />
<br />
.mw-tag-marker {<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #f0fff0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.mw-tag-marker-visualeditor,<br />
<br />
.mw-tag-marker-mobile_edit {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
background-color: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kolorowanie linków w nagłówkach tabel z kolorowym tłem */<br />
<br />
.linksInherit a {<br />
<br />
color: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]], reszta w [Monobook|Modern].css */<br />
<br />
table.fb-tab {<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]] */<br />
<br />
table.fb-tab0 { font-size: 100%; }<br />
<br />
table.fb-tab1 { font-size: 90%; }<br />
<br />
table.fb-tab2 { font-size: 85%; }<br />
<br />
table.fb-tab3 { font-size: 80%; }<br />
<br />
tr.fb-row0 { color: black; background-color: #EEE; }<br />
<br />
tr.fb-row1 { color: black; background-color: white; }<br />
<br />
td.fb-result-none { background-color: #CCC; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-hwin { background-color: #DFE7FF; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-gwin { background-color: #FFDFDF; width: 30px;}<br />
<br />
td.fb-result-draw { background-color: #FFF; width: 30px;}<br />
<br />
/* Poniższy kawałek może się nie walidować walidatorem W3C */<br />
<br />
/* -moz-* i -webkit-* to rozszerzenia producentów przeglądarek(CSS 2.1 4.1.2.1) */<br />
<br />
/* column-count pochodzi z modułu "CSS Multi-column Layout" w CSS3 */<br />
<br />
/* Zignoruj błędy walidatora spowodowane poniższymi definicjami */<br />
<br />
/* Używana też: .references-1column */<br />
<br />
.references-2column {<br />
<br />
-moz-column-count: 2;<br />
<br />
-webkit-column-count: 2;<br />
<br />
column-count: 2;<br />
<br />
}<br />
<br />
.references-3column {<br />
<br />
-moz-column-count: 3;<br />
<br />
-webkit-column-count: 3;<br />
<br />
column-count: 3;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Pozwala na "numerowanie" uwag kolejnymi literami alfabetu; patrz [[Szablon:Uwagi]] */<br />
<br />
.refsection-uwagi .references,<br />
<br />
.refsection-uwaga .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy dla [[Szablon:Infobox uwaga]] i kolegów */<br />
<br />
.refsection-infobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy w [[Szablon:Piłkarz infobox]] */<br />
<br />
/* Do usunięcia po zakończeniu konwersji na powyższe (nie wcześniej niż 12 lutego 2013) */<br />
<br />
.refsection-pilkarzinfobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Zapobiega zwiększaniu się wysokości linii z indeksami górnymi i dolnymi */<br />
<br />
#bodyContent sup, #bodyContent sub {<br />
<br />
line-height: 1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie łamiemy linii w głupich miejscach */<br />
<br />
.nowraplinks a, span.texhtml, sup.reference a {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przyciski ułatwiające administrację poczekalnią - domyślnie ukryte */<br />
<br />
.poczekalnia {<br />
<br />
display:none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* W oknie oznaczania wersji jako przejrzana ukrycie pola komentarza */<br />
<br />
.fr-comment-box {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka wersji przejrzanych - likwidacja pogrubienia na OZ */<br />
<br />
.mw-fr-reviewlink {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wikiglob */<br />
<br />
.wikiglob {<br />
<br />
background:url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/MP-open-book4.png)<br />
<br />
}<br />
<br />
.coordinates.put-in-header {<br />
<br />
font-size: small;<br />
<br />
}<br />
<br />
iframe#openstreetmap {<br />
<br />
height: 350px;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
* html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
:first-child ~ html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie podkreślamy linków z szablonu {{IPA}} */<br />
<br />
.IPA a {<br />
<br />
text-decoration: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Do wersji oprogramowania */<br />
<br />
td.wersja { white-space: nowrap; background-color: white; color: black; }<br />
<br />
td.wersja .poprzednia { background-color: white; }<br />
<br />
td.wersja .biezaca { background-color: lime; }<br />
<br />
td.wersja .testowa { background-color: palegreen; }<br />
<br />
td.wersja .zapowiedziana { background-color: lightyellow; }<br />
<br />
/* Koperta na pasku "Masz nowe wiadomości" */<br />
<br />
.usermessage {<br />
<br />
background: #FFCE7B url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Nuvola_apps_email.png/25px-Nuvola_apps_email.png) no-repeat 0.5em center;<br />
<br />
padding-left: 37px; /* 0.5em + 25px + 0.5em */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Style dla narzędzi edycyjnych pod polem edycji, patrz [[MediaWiki:Edittools]] */<br />
<br />
#plwiki-edittools {<br />
<br />
margin-top: 1px;<br />
<br />
border: 1px dotted #aaaaaa;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
#plwiki-edittools .plwiki-edittools-section p {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyświetlanie strony [[Specjalna:Zaloguj]] dla logowania i rejestracji */<br />
<br />
/* Nie zawijaj tekstu w opisach pól formularza */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin form .mw-label { white-space: pre; }<br />
<br />
/* Ukryj puste miejsce pozostałe po zbalnkowaniu [[MediaWiki:Prefs-help-email-others]] */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin .prefsectiontip p:last-child { display: none; }<br />
<br />
/* Ukryj listę języków */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin #languagelinks { display: none; }<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Style for horizontal lists (separator following item).<br />
<br />
* @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists<br />
<br />
* @revision 3.1 (2013-01-16)<br />
<br />
* @author [[User:Edokter]]<br />
<br />
*/<br />
<br />
.skin-monobook .hlist dl,<br />
<br />
.skin-modern .hlist dl,<br />
<br />
.skin-vector .hlist dl {<br />
<br />
line-height: 1.5em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dl,<br />
<br />
.hlist ol,<br />
<br />
.hlist ul {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display list items inline and make them nowrap */<br />
<br />
.hlist dd,<br />
<br />
.hlist dt,<br />
<br />
.hlist li {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Allow wrapping for list items (in tight spaces) */<br />
<br />
.hlist.hwrap dd,<br />
<br />
.hlist.hwrap dt,<br />
<br />
.hlist.hwrap li {<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display nested lists inline and allow them to wrap */<br />
<br />
.hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul,<br />
<br />
.hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul,<br />
<br />
.hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Generate interpuncts */<br />
<br />
.hlist dt:after {<br />
<br />
content: ":";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:after,<br />
<br />
.hlist li:after {<br />
<br />
content: " ·";<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li:last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Add parentheses around nested lists */<br />
<br />
.hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd dd.hlist-last-child:after, .hlist dd dt.hlist-last-child:after, .hlist dd li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd.hlist-last-child:after, .hlist dt dt.hlist-last-child:after, .hlist dt li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd.hlist-last-child:after, .hlist li dt.hlist-last-child:after, .hlist li li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Put numbers in front of ordered list items */<br />
<br />
.hlist.hnum ol {<br />
<br />
counter-reset: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li {<br />
<br />
counter-increment: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li:before {<br />
<br />
content: counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum dd ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum dt ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum li ol > li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(" counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Mniejsze linki do edycji sekcji */<br />
<br />
/* Domyślny to 'small', 'x-small' używany na pl.wikipedii od 2007: */<br />
<br />
/* https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.js&diff=prev&oldid=6328525 */<br />
<br />
.mw-editsection { font-size: x-small; }<br />
<br />
/* heraldic design */<br />
#mw-content-text .infobox .herb img { <br />
border: 0px solid #C5C5C5;<br />
}<br />
<br />
body {<br />
font-size: 82%; /* Zwiększa bazowy rozmiar o 10%. Możesz wpisać np. 115% jeśli chcesz jeszcze większy */<br />
}<br />
<br />
tr {<br />
background-color: #fef6e7;<br />
}</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Common.css&diff=158665MediaWiki:Common.css2026-06-29T11:47:22Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>/* Umieszczony tutaj kod CSS zostanie zastosowany we wszystkich skórkach */<br />
<br />
/* */<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Styl CSS importowany do wszystkich skórek. Zawiera wspólne klasy CSS.<br />
<br />
*<br />
<br />
* Zobacz też: [[MediaWiki:Monobook.css]], [[MediaWiki:Modern.css]],<br />
<br />
* [[MediaWiki:Cologneblue.css]], [[MediaWiki:Vector.css]].<br />
<br />
*/<br />
/* Ewim */<br />
#bodyContent h2,#bodyContent p,#bodyContent pre {clear:left;}<br />
/* Style dla infoboksów */<br />
<br />
.infobox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f8f8f8;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
color: black;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
margin-bottom: 0.5em;<br />
<br />
margin-left: 1em;<br />
<br />
border-spacing: 0;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
width: 300px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox td,<br />
<br />
.infobox th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox caption {<br />
<br />
font-size: larger;<br />
<br />
margin-left: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered {<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered td,<br />
<br />
.infobox.bordered th {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless td,<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.sisterproject {<br />
<br />
width: 20em;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* styles for bordered infobox with merged rows */<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-top: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox ul,ol { margin-top: 0px; }<br />
<br />
/* Style boksów z Merge i Split */<br />
<br />
.messagebox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f9f9f9;<br />
<br />
margin: 0 auto 1em auto;<br />
<br />
padding: .2em;<br />
<br />
text-align: justify;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.merge {<br />
<br />
border: 1px solid #cf9fff;<br />
<br />
background-color: #f5edf5;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.nested-talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
margin: 2px 4px 2px 4px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small, .messagebox.small-talk {<br />
<br />
width: 238px;<br />
<br />
font-size: 85%;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0 0 1em 1em;<br />
<br />
line-height: 1.25em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small-talk {<br />
<br />
background: #F8EABA;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Standardowe szablony nawigacyjne. Dokumentacja pod [[en:Wikipedia:NavFrame]]. */<br />
<br />
div.Boxmerge,<br />
<br />
div.NavFrame {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 4px;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame,<br />
<br />
div.Boxmerge div.NavFrame {<br />
<br />
border-style: none;<br />
<br />
border-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame + div.NavFrame {<br />
<br />
border-top-style: none;<br />
<br />
border-top-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavPic {<br />
<br />
background-color: #fff;<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
float: left;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavHead {<br />
<br />
height: 1.6em;<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #ccf;<br />
<br />
position:relative;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavEnd {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
line-height: 1px;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
a.NavToggle {<br />
<br />
position: absolute;<br />
<br />
top: 0;<br />
<br />
right: 3px;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
color:inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */<br />
<br />
th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0 left, 0.9em right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
width: 1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Article message box template styles */<br />
<br />
table.ambox {<br />
<br />
margin: 0 10%; /* Will not overlap with other elements */<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
background-color: #fbfbfb !important;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Default "notice" blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox th.ambox-text, table.ambox td.ambox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all templates the same width regardless of text size */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
padding: 2px 4px 2px 0; /* 0 left, 4px right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-notice {<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-delete,<br />
<br />
table.ambox-serious {<br />
<br />
border-left: 10px solid #b22222; /* Red */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-content {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-style {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f4c430; /* Yellow */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-merge {<br />
<br />
border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-protection {<br />
<br />
border-left: 10px solid #bba; /* Gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox.ambox-mini { /* small floating box variant */<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
margin: 0 0 0 1em;<br />
<br />
width: 25%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawa podwójnego obramowania, gdy w artykule znajduje się kilka amboksów */<br />
<br />
/* fixing double border when multiple amboxes present */<br />
<br />
table.ambox + table.ambox {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Footer and header message box styles */<br />
<br />
table.fmbox {<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0.2em 0;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background: #f9f9f9; /* Default "system" gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-system {<br />
<br />
background: #f9f9f9;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-warning {<br />
<br />
border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */<br />
<br />
background: #ffdbdb; /* Pink */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-editnotice {<br />
<br />
background: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dokumentacji */<br />
<br />
.template-documentation {<br />
<br />
background-color:#ECFCF4;<br />
<br />
border:1px solid #AAAAAA;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
margin:1em 0pt 0pt;<br />
<br />
padding:5px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* default skin for navigation boxes */<br />
<br />
table.navbox { /* navbox container style */<br />
<br />
border:1px solid #aaa;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
margin:auto;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
font-size:88%;<br />
<br />
text-align:center;<br />
<br />
padding:1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.navbox + table.navbox {<br />
<br />
margin-top:-1px; /* single pixel border between adjacent navboxes (doesn't work for IE6, but that's okay) */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, .navbox-abovebelow, table.navbox th {<br />
<br />
text-align:center; /* title and above/below styles */<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-group { /* group style */<br />
<br />
white-space:nowrap;<br />
<br />
text-align:right;<br />
<br />
font-weight:bold;<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox, .navbox-subgroup {<br />
<br />
background:#fdfdfd; /* Background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-list {<br />
<br />
border-color:#fdfdfd; /* Must match background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
a.navbox-title {<br />
<br />
color:inherit; /* kolor linków w nagłówku */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, table.navbox th {<br />
<br />
background:#ccccff; /* Level 1 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-abovebelow, .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title {<br />
<br />
background:#ddddff; /* Level 2 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow {<br />
<br />
background:#e6e6ff; /* Level 3 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-even {<br />
<br />
background:#f7f7f7; /* Even row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-odd {<br />
<br />
background:transparent; /* Odd row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* odstęp pomiędzy pierwszym navboksem a tekstem */<br />
<br />
table.firstNavbox {<br />
<br />
margin-top:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* -------------------------------------------------------------------------- */<br />
<br />
/* universalna ramka zamiast szablonu border */<br />
<br />
#bodyContent .ramka {<br />
<br />
display:table-cell;<br />
<br />
border-collapse:collapse;<br />
<br />
border:1px solid #BBB;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* zapobieganie rozjeżdżaniu stron */<br />
<br />
#bodyContent pre {<br />
<br />
overflow-x: auto;<br />
<br />
overflow-y: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* ----<br />
<br />
Klasy do spisu treści pomocy i ew. pokrewnych.<br />
<br />
---- */<br />
<br />
/* powrót do spisu treści itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_back a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Torchlight_back.png/15px-Torchlight_back.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 19px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przejście do następnej strony pomocy itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_forward a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Torchlight_forward.png/15px-Torchlight_forward.png") center right no-repeat;<br />
<br />
padding-right: 19px;<br />
<br />
padding-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* podstrona tematyczna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_subpage a, #bodyContent .legenda .helplink_subpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/A_help_folder.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona pomocy */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_helppage a, #bodyContent .legenda .helplink_helppage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3c/A_help_text.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kategoria */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_catpage a, #bodyContent .legenda .helplink_catpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/40/A_help_category.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona specjalna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_specpage a, #bodyContent .legenda .helplink_specpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/A_help_special.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona portalu */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_orgpage a, #bodyContent .legenda .helplink_orgpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/A_help_portal.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa audiolink dla szablonu Audio */<br />
<br />
#bodyContent .audiolink a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/Loudspeaker.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 15px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa topalign, żeby umożliwić wyrównanie do góry wszystkich pól tableki */<br />
<br />
table.topalign td, table.topalign th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i centeralign */<br />
<br />
table.bottomalign td, table.bottomalign th {<br />
<br />
vertical-align: bottom;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i middlealign */<br />
<br />
table.middlealign td, table.middlealign th {<br />
<br />
vertical-align: middle;<br />
<br />
}<br />
<br />
.CollapseButton {<br />
<br />
font-size: x-small;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
text-align: right;<br />
<br />
width: 36px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyróżnienie klikniętego przypisu w celu ułatwienia nawigacji */<br />
<br />
ol.references li:target,<br />
<br />
sup.reference:target,<br />
<br />
span.citation:target {<br />
<br />
background-color: #DEF;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dla szablonu {{Main}} */<br />
<br />
.detail, .details {<br />
<br />
margin: 0 0 0.7em 2em;<br />
<br />
border: 1px solid #e7e7e7;<br />
<br />
border-width: 1px 0;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
font-size:95%;<br />
<br />
background: #fdfdfd;<br />
<br />
padding:1px 4px;<br />
<br />
display: table;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span {<br />
<br />
display: table-row;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span > span {<br />
<br />
display: table-cell;<br />
<br />
padding-left: 4px;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawne wyświetlanie tytułów z indeksami z użyciem szablonu {{małą literą}} */<br />
<br />
.firstHeading {<br />
<br />
line-height: 1.2em<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Szablon:Władca */<br />
<br />
table.wladca-box + table.navbox {<br />
<br />
margin-top: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box {<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box + table.wladca-box {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box td {<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Domyślne wartości dla szablonu współrzędnych geograficznych<br />
<br />
Więcej informacji w szablonie [[Szablon:Koordynaty/Linkuj]].<br />
<br />
Nazwy klas "geo", "longitude" i "latitude" są używane w mikroformacie<br />
<br />
geograficznym i nie powinny być zmieniane. */<br />
<br />
.geo-default, .geo-dms, .geo-dec {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
}<br />
<br />
.geo-nondefault, .geo-multi-punct {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
.longitude, .latitude {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka tagów filtru nadużyć - widoczne na OZ */<br />
<br />
.mw-tag-marker {<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #f0fff0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.mw-tag-marker-visualeditor,<br />
<br />
.mw-tag-marker-mobile_edit {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
background-color: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kolorowanie linków w nagłówkach tabel z kolorowym tłem */<br />
<br />
.linksInherit a {<br />
<br />
color: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]], reszta w [Monobook|Modern].css */<br />
<br />
table.fb-tab {<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]] */<br />
<br />
table.fb-tab0 { font-size: 100%; }<br />
<br />
table.fb-tab1 { font-size: 90%; }<br />
<br />
table.fb-tab2 { font-size: 85%; }<br />
<br />
table.fb-tab3 { font-size: 80%; }<br />
<br />
tr.fb-row0 { color: black; background-color: #EEE; }<br />
<br />
tr.fb-row1 { color: black; background-color: white; }<br />
<br />
td.fb-result-none { background-color: #CCC; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-hwin { background-color: #DFE7FF; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-gwin { background-color: #FFDFDF; width: 30px;}<br />
<br />
td.fb-result-draw { background-color: #FFF; width: 30px;}<br />
<br />
/* Poniższy kawałek może się nie walidować walidatorem W3C */<br />
<br />
/* -moz-* i -webkit-* to rozszerzenia producentów przeglądarek(CSS 2.1 4.1.2.1) */<br />
<br />
/* column-count pochodzi z modułu "CSS Multi-column Layout" w CSS3 */<br />
<br />
/* Zignoruj błędy walidatora spowodowane poniższymi definicjami */<br />
<br />
/* Używana też: .references-1column */<br />
<br />
.references-2column {<br />
<br />
-moz-column-count: 2;<br />
<br />
-webkit-column-count: 2;<br />
<br />
column-count: 2;<br />
<br />
}<br />
<br />
.references-3column {<br />
<br />
-moz-column-count: 3;<br />
<br />
-webkit-column-count: 3;<br />
<br />
column-count: 3;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Pozwala na "numerowanie" uwag kolejnymi literami alfabetu; patrz [[Szablon:Uwagi]] */<br />
<br />
.refsection-uwagi .references,<br />
<br />
.refsection-uwaga .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy dla [[Szablon:Infobox uwaga]] i kolegów */<br />
<br />
.refsection-infobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy w [[Szablon:Piłkarz infobox]] */<br />
<br />
/* Do usunięcia po zakończeniu konwersji na powyższe (nie wcześniej niż 12 lutego 2013) */<br />
<br />
.refsection-pilkarzinfobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Zapobiega zwiększaniu się wysokości linii z indeksami górnymi i dolnymi */<br />
<br />
#bodyContent sup, #bodyContent sub {<br />
<br />
line-height: 1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie łamiemy linii w głupich miejscach */<br />
<br />
.nowraplinks a, span.texhtml, sup.reference a {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przyciski ułatwiające administrację poczekalnią - domyślnie ukryte */<br />
<br />
.poczekalnia {<br />
<br />
display:none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* W oknie oznaczania wersji jako przejrzana ukrycie pola komentarza */<br />
<br />
.fr-comment-box {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka wersji przejrzanych - likwidacja pogrubienia na OZ */<br />
<br />
.mw-fr-reviewlink {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wikiglob */<br />
<br />
.wikiglob {<br />
<br />
background:url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/MP-open-book4.png)<br />
<br />
}<br />
<br />
.coordinates.put-in-header {<br />
<br />
font-size: small;<br />
<br />
}<br />
<br />
iframe#openstreetmap {<br />
<br />
height: 350px;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
* html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
:first-child ~ html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie podkreślamy linków z szablonu {{IPA}} */<br />
<br />
.IPA a {<br />
<br />
text-decoration: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Do wersji oprogramowania */<br />
<br />
td.wersja { white-space: nowrap; background-color: white; color: black; }<br />
<br />
td.wersja .poprzednia { background-color: white; }<br />
<br />
td.wersja .biezaca { background-color: lime; }<br />
<br />
td.wersja .testowa { background-color: palegreen; }<br />
<br />
td.wersja .zapowiedziana { background-color: lightyellow; }<br />
<br />
/* Koperta na pasku "Masz nowe wiadomości" */<br />
<br />
.usermessage {<br />
<br />
background: #FFCE7B url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Nuvola_apps_email.png/25px-Nuvola_apps_email.png) no-repeat 0.5em center;<br />
<br />
padding-left: 37px; /* 0.5em + 25px + 0.5em */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Style dla narzędzi edycyjnych pod polem edycji, patrz [[MediaWiki:Edittools]] */<br />
<br />
#plwiki-edittools {<br />
<br />
margin-top: 1px;<br />
<br />
border: 1px dotted #aaaaaa;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
#plwiki-edittools .plwiki-edittools-section p {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyświetlanie strony [[Specjalna:Zaloguj]] dla logowania i rejestracji */<br />
<br />
/* Nie zawijaj tekstu w opisach pól formularza */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin form .mw-label { white-space: pre; }<br />
<br />
/* Ukryj puste miejsce pozostałe po zbalnkowaniu [[MediaWiki:Prefs-help-email-others]] */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin .prefsectiontip p:last-child { display: none; }<br />
<br />
/* Ukryj listę języków */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin #languagelinks { display: none; }<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Style for horizontal lists (separator following item).<br />
<br />
* @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists<br />
<br />
* @revision 3.1 (2013-01-16)<br />
<br />
* @author [[User:Edokter]]<br />
<br />
*/<br />
<br />
.skin-monobook .hlist dl,<br />
<br />
.skin-modern .hlist dl,<br />
<br />
.skin-vector .hlist dl {<br />
<br />
line-height: 1.5em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dl,<br />
<br />
.hlist ol,<br />
<br />
.hlist ul {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display list items inline and make them nowrap */<br />
<br />
.hlist dd,<br />
<br />
.hlist dt,<br />
<br />
.hlist li {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Allow wrapping for list items (in tight spaces) */<br />
<br />
.hlist.hwrap dd,<br />
<br />
.hlist.hwrap dt,<br />
<br />
.hlist.hwrap li {<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display nested lists inline and allow them to wrap */<br />
<br />
.hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul,<br />
<br />
.hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul,<br />
<br />
.hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Generate interpuncts */<br />
<br />
.hlist dt:after {<br />
<br />
content: ":";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:after,<br />
<br />
.hlist li:after {<br />
<br />
content: " ·";<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li:last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Add parentheses around nested lists */<br />
<br />
.hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd dd.hlist-last-child:after, .hlist dd dt.hlist-last-child:after, .hlist dd li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd.hlist-last-child:after, .hlist dt dt.hlist-last-child:after, .hlist dt li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd.hlist-last-child:after, .hlist li dt.hlist-last-child:after, .hlist li li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Put numbers in front of ordered list items */<br />
<br />
.hlist.hnum ol {<br />
<br />
counter-reset: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li {<br />
<br />
counter-increment: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li:before {<br />
<br />
content: counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum dd ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum dt ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum li ol > li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(" counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Mniejsze linki do edycji sekcji */<br />
<br />
/* Domyślny to 'small', 'x-small' używany na pl.wikipedii od 2007: */<br />
<br />
/* https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.js&diff=prev&oldid=6328525 */<br />
<br />
.mw-editsection { font-size: x-small; }<br />
<br />
/* heraldic design */<br />
#mw-content-text .infobox .herb img { <br />
border: 0px solid #C5C5C5;<br />
}<br />
<br />
body {<br />
font-size: 82%; /* Zwiększa bazowy rozmiar o 10%. Możesz wpisać np. 115% jeśli chcesz jeszcze większy */<br />
}<br />
<br />
.flaggedrevs-color-3 {<br />
background-color: #fef6e7;<br />
}</div>Cormohttps://encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php?title=MediaWiki:Common.css&diff=158664MediaWiki:Common.css2026-06-29T11:45:43Z<p>Cormo: </p>
<hr />
<div>/* Umieszczony tutaj kod CSS zostanie zastosowany we wszystkich skórkach */<br />
<br />
/* */<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Styl CSS importowany do wszystkich skórek. Zawiera wspólne klasy CSS.<br />
<br />
*<br />
<br />
* Zobacz też: [[MediaWiki:Monobook.css]], [[MediaWiki:Modern.css]],<br />
<br />
* [[MediaWiki:Cologneblue.css]], [[MediaWiki:Vector.css]].<br />
<br />
*/<br />
/* Ewim */<br />
#bodyContent h2,#bodyContent p,#bodyContent pre {clear:left;}<br />
/* Style dla infoboksów */<br />
<br />
.infobox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f8f8f8;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
color: black;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
margin-bottom: 0.5em;<br />
<br />
margin-left: 1em;<br />
<br />
border-spacing: 0;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
width: 300px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox td,<br />
<br />
.infobox th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox caption {<br />
<br />
font-size: larger;<br />
<br />
margin-left: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered {<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered td,<br />
<br />
.infobox.bordered th {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless td,<br />
<br />
.infobox.bordered .borderless th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.sisterproject {<br />
<br />
width: 20em;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* styles for bordered infobox with merged rows */<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedtoprow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-top: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow td,<br />
<br />
.infobox.bordered .mergedrow th {<br />
<br />
border: 0;<br />
<br />
border-right: 1px solid #aaa;<br />
<br />
}<br />
<br />
.infobox ul,ol { margin-top: 0px; }<br />
<br />
/* Style boksów z Merge i Split */<br />
<br />
.messagebox {<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background-color: #f9f9f9;<br />
<br />
margin: 0 auto 1em auto;<br />
<br />
padding: .2em;<br />
<br />
text-align: justify;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.merge {<br />
<br />
border: 1px solid #cf9fff;<br />
<br />
background-color: #f5edf5;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.nested-talk {<br />
<br />
border: 1px solid #c0c090;<br />
<br />
background-color: #f8eaba;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
margin: 2px 4px 2px 4px;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small, .messagebox.small-talk {<br />
<br />
width: 238px;<br />
<br />
font-size: 85%;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0 0 1em 1em;<br />
<br />
line-height: 1.25em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.messagebox.small-talk {<br />
<br />
background: #F8EABA;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Standardowe szablony nawigacyjne. Dokumentacja pod [[en:Wikipedia:NavFrame]]. */<br />
<br />
div.Boxmerge,<br />
<br />
div.NavFrame {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 4px;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame,<br />
<br />
div.Boxmerge div.NavFrame {<br />
<br />
border-style: none;<br />
<br />
border-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame + div.NavFrame {<br />
<br />
border-top-style: none;<br />
<br />
border-top-style: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavPic {<br />
<br />
background-color: #fff;<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
float: left;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavHead {<br />
<br />
height: 1.6em;<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #ccf;<br />
<br />
position:relative;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavFrame div.NavContent p {<br />
<br />
font-size: 100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
div.NavEnd {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
line-height: 1px;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
a.NavToggle {<br />
<br />
position: absolute;<br />
<br />
top: 0;<br />
<br />
right: 3px;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
font-size: 90%;<br />
<br />
color:inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */<br />
<br />
th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0 left, 0.9em right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */<br />
<br />
border: none;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
width: 1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Article message box template styles */<br />
<br />
table.ambox {<br />
<br />
margin: 0 10%; /* Will not overlap with other elements */<br />
<br />
border-collapse: collapse;<br />
<br />
background-color: #fbfbfb !important;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Default "notice" blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox th.ambox-text, table.ambox td.ambox-text { /* The message body cell(s) */<br />
<br />
padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */<br />
<br />
width: 100%; /* Make all templates the same width regardless of text size */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-image { /* The left image cell */<br />
<br />
padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0 right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox td.ambox-imageright { /* The right image cell */<br />
<br />
padding: 2px 4px 2px 0; /* 0 left, 4px right */<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-notice {<br />
<br />
border-left: 10px solid #1e90ff; /* Blue */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-delete,<br />
<br />
table.ambox-serious {<br />
<br />
border-left: 10px solid #b22222; /* Red */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-content {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-style {<br />
<br />
border-left: 10px solid #f4c430; /* Yellow */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-merge {<br />
<br />
border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox-protection {<br />
<br />
border-left: 10px solid #bba; /* Gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.ambox.ambox-mini { /* small floating box variant */<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
clear: right;<br />
<br />
margin: 0 0 0 1em;<br />
<br />
width: 25%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawa podwójnego obramowania, gdy w artykule znajduje się kilka amboksów */<br />
<br />
/* fixing double border when multiple amboxes present */<br />
<br />
table.ambox + table.ambox {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Footer and header message box styles */<br />
<br />
table.fmbox {<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
margin: 0.2em 0;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
border: 1px solid #aaa;<br />
<br />
background: #f9f9f9; /* Default "system" gray */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-system {<br />
<br />
background: #f9f9f9;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-warning {<br />
<br />
border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */<br />
<br />
background: #ffdbdb; /* Pink */<br />
<br />
}<br />
<br />
table.fmbox-editnotice {<br />
<br />
background: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dokumentacji */<br />
<br />
.template-documentation {<br />
<br />
background-color:#ECFCF4;<br />
<br />
border:1px solid #AAAAAA;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
margin:1em 0pt 0pt;<br />
<br />
padding:5px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* default skin for navigation boxes */<br />
<br />
table.navbox { /* navbox container style */<br />
<br />
border:1px solid #aaa;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
margin:auto;<br />
<br />
clear:both;<br />
<br />
font-size:88%;<br />
<br />
text-align:center;<br />
<br />
padding:1px;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.navbox + table.navbox {<br />
<br />
margin-top:-1px; /* single pixel border between adjacent navboxes (doesn't work for IE6, but that's okay) */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, .navbox-abovebelow, table.navbox th {<br />
<br />
text-align:center; /* title and above/below styles */<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-group { /* group style */<br />
<br />
white-space:nowrap;<br />
<br />
text-align:right;<br />
<br />
font-weight:bold;<br />
<br />
padding-left:1em;<br />
<br />
padding-right:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox, .navbox-subgroup {<br />
<br />
background:#fdfdfd; /* Background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-list {<br />
<br />
border-color:#fdfdfd; /* Must match background color */<br />
<br />
}<br />
<br />
a.navbox-title {<br />
<br />
color:inherit; /* kolor linków w nagłówku */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-title, table.navbox th {<br />
<br />
background:#ccccff; /* Level 1 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-abovebelow, .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title {<br />
<br />
background:#ddddff; /* Level 2 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow {<br />
<br />
background:#e6e6ff; /* Level 3 color */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-even {<br />
<br />
background:#f7f7f7; /* Even row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
.navbox-odd {<br />
<br />
background:transparent; /* Odd row striping */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* odstęp pomiędzy pierwszym navboksem a tekstem */<br />
<br />
table.firstNavbox {<br />
<br />
margin-top:1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* -------------------------------------------------------------------------- */<br />
<br />
/* universalna ramka zamiast szablonu border */<br />
<br />
#bodyContent .ramka {<br />
<br />
display:table-cell;<br />
<br />
border-collapse:collapse;<br />
<br />
border:1px solid #BBB;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* zapobieganie rozjeżdżaniu stron */<br />
<br />
#bodyContent pre {<br />
<br />
overflow-x: auto;<br />
<br />
overflow-y: hidden;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* ----<br />
<br />
Klasy do spisu treści pomocy i ew. pokrewnych.<br />
<br />
---- */<br />
<br />
/* powrót do spisu treści itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_back a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Torchlight_back.png/15px-Torchlight_back.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 19px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przejście do następnej strony pomocy itp. */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_forward a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Torchlight_forward.png/15px-Torchlight_forward.png") center right no-repeat;<br />
<br />
padding-right: 19px;<br />
<br />
padding-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* podstrona tematyczna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_subpage a, #bodyContent .legenda .helplink_subpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/A_help_folder.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona pomocy */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_helppage a, #bodyContent .legenda .helplink_helppage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3c/A_help_text.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kategoria */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_catpage a, #bodyContent .legenda .helplink_catpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/40/A_help_category.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona specjalna */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_specpage a, #bodyContent .legenda .helplink_specpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/A_help_special.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* strona portalu */<br />
<br />
#bodyContent .helplink_orgpage a, #bodyContent .legenda .helplink_orgpage {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/A_help_portal.gif") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 14px;<br />
<br />
padding-right: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa audiolink dla szablonu Audio */<br />
<br />
#bodyContent .audiolink a {<br />
<br />
background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/Loudspeaker.png") center left no-repeat;<br />
<br />
padding-left: 15px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* klasa topalign, żeby umożliwić wyrównanie do góry wszystkich pól tableki */<br />
<br />
table.topalign td, table.topalign th {<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i centeralign */<br />
<br />
table.bottomalign td, table.bottomalign th {<br />
<br />
vertical-align: bottom;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* analogicznie bottomalign i middlealign */<br />
<br />
table.middlealign td, table.middlealign th {<br />
<br />
vertical-align: middle;<br />
<br />
}<br />
<br />
.CollapseButton {<br />
<br />
font-size: x-small;<br />
<br />
float: right;<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
text-align: right;<br />
<br />
width: 36px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyróżnienie klikniętego przypisu w celu ułatwienia nawigacji */<br />
<br />
ol.references li:target,<br />
<br />
sup.reference:target,<br />
<br />
span.citation:target {<br />
<br />
background-color: #DEF;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Klasa dla szablonu {{Main}} */<br />
<br />
.detail, .details {<br />
<br />
margin: 0 0 0.7em 2em;<br />
<br />
border: 1px solid #e7e7e7;<br />
<br />
border-width: 1px 0;<br />
<br />
text-align:left;<br />
<br />
font-size:95%;<br />
<br />
background: #fdfdfd;<br />
<br />
padding:1px 4px;<br />
<br />
display: table;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span {<br />
<br />
display: table-row;<br />
<br />
}<br />
<br />
.detail > span > span {<br />
<br />
display: table-cell;<br />
<br />
padding-left: 4px;<br />
<br />
width:100%;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* poprawne wyświetlanie tytułów z indeksami z użyciem szablonu {{małą literą}} */<br />
<br />
.firstHeading {<br />
<br />
line-height: 1.2em<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Szablon:Władca */<br />
<br />
table.wladca-box + table.navbox {<br />
<br />
margin-top: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box {<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
vertical-align: top;<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box + table.wladca-box {<br />
<br />
border-top: 0 !important;<br />
<br />
}<br />
<br />
table.wladca-box td {<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Domyślne wartości dla szablonu współrzędnych geograficznych<br />
<br />
Więcej informacji w szablonie [[Szablon:Koordynaty/Linkuj]].<br />
<br />
Nazwy klas "geo", "longitude" i "latitude" są używane w mikroformacie<br />
<br />
geograficznym i nie powinny być zmieniane. */<br />
<br />
.geo-default, .geo-dms, .geo-dec {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
}<br />
<br />
.geo-nondefault, .geo-multi-punct {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
.longitude, .latitude {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka tagów filtru nadużyć - widoczne na OZ */<br />
<br />
.mw-tag-marker {<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
background-color: #f0fff0;<br />
<br />
}<br />
<br />
.mw-tag-marker-visualeditor,<br />
<br />
.mw-tag-marker-mobile_edit {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
background-color: transparent;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kolorowanie linków w nagłówkach tabel z kolorowym tłem */<br />
<br />
.linksInherit a {<br />
<br />
color: inherit;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]], reszta w [Monobook|Modern].css */<br />
<br />
table.fb-tab {<br />
<br />
text-align: center;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* [[:Kategoria:Szablony_Fb]] */<br />
<br />
table.fb-tab0 { font-size: 100%; }<br />
<br />
table.fb-tab1 { font-size: 90%; }<br />
<br />
table.fb-tab2 { font-size: 85%; }<br />
<br />
table.fb-tab3 { font-size: 80%; }<br />
<br />
tr.fb-row0 { color: black; background-color: #EEE; }<br />
<br />
tr.fb-row1 { color: black; background-color: white; }<br />
<br />
td.fb-result-none { background-color: #CCC; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-hwin { background-color: #DFE7FF; width: 30px; }<br />
<br />
td.fb-result-gwin { background-color: #FFDFDF; width: 30px;}<br />
<br />
td.fb-result-draw { background-color: #FFF; width: 30px;}<br />
<br />
/* Poniższy kawałek może się nie walidować walidatorem W3C */<br />
<br />
/* -moz-* i -webkit-* to rozszerzenia producentów przeglądarek(CSS 2.1 4.1.2.1) */<br />
<br />
/* column-count pochodzi z modułu "CSS Multi-column Layout" w CSS3 */<br />
<br />
/* Zignoruj błędy walidatora spowodowane poniższymi definicjami */<br />
<br />
/* Używana też: .references-1column */<br />
<br />
.references-2column {<br />
<br />
-moz-column-count: 2;<br />
<br />
-webkit-column-count: 2;<br />
<br />
column-count: 2;<br />
<br />
}<br />
<br />
.references-3column {<br />
<br />
-moz-column-count: 3;<br />
<br />
-webkit-column-count: 3;<br />
<br />
column-count: 3;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Pozwala na "numerowanie" uwag kolejnymi literami alfabetu; patrz [[Szablon:Uwagi]] */<br />
<br />
.refsection-uwagi .references,<br />
<br />
.refsection-uwaga .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy dla [[Szablon:Infobox uwaga]] i kolegów */<br />
<br />
.refsection-infobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Miniprzypisy w [[Szablon:Piłkarz infobox]] */<br />
<br />
/* Do usunięcia po zakończeniu konwersji na powyższe (nie wcześniej niż 12 lutego 2013) */<br />
<br />
.refsection-pilkarzinfobox .references {<br />
<br />
list-style-type: lower-alpha;<br />
<br />
list-style-position: inside;<br />
<br />
margin-left: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Zapobiega zwiększaniu się wysokości linii z indeksami górnymi i dolnymi */<br />
<br />
#bodyContent sup, #bodyContent sub {<br />
<br />
line-height: 1em;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie łamiemy linii w głupich miejscach */<br />
<br />
.nowraplinks a, span.texhtml, sup.reference a {<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* przyciski ułatwiające administrację poczekalnią - domyślnie ukryte */<br />
<br />
.poczekalnia {<br />
<br />
display:none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* W oknie oznaczania wersji jako przejrzana ukrycie pola komentarza */<br />
<br />
.fr-comment-box {<br />
<br />
display: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* kosmetyka wersji przejrzanych - likwidacja pogrubienia na OZ */<br />
<br />
.mw-fr-reviewlink {<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wikiglob */<br />
<br />
.wikiglob {<br />
<br />
background:url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/MP-open-book4.png)<br />
<br />
}<br />
<br />
.coordinates.put-in-header {<br />
<br />
font-size: small;<br />
<br />
}<br />
<br />
iframe#openstreetmap {<br />
<br />
height: 350px;<br />
<br />
width: 100%;<br />
<br />
clear: both;<br />
<br />
}<br />
<br />
* html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
:first-child ~ html .IPA {<br />
<br />
font-family: Quivira, Code2000, Sun-ExtA, "DejaVu Sans", "Gentium Plus", Gentium, "Doulos SIL", Helvetica, "Arial Unicode MS", "Lucida Sans Unicode", sans-serif;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Nie podkreślamy linków z szablonu {{IPA}} */<br />
<br />
.IPA a {<br />
<br />
text-decoration: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Do wersji oprogramowania */<br />
<br />
td.wersja { white-space: nowrap; background-color: white; color: black; }<br />
<br />
td.wersja .poprzednia { background-color: white; }<br />
<br />
td.wersja .biezaca { background-color: lime; }<br />
<br />
td.wersja .testowa { background-color: palegreen; }<br />
<br />
td.wersja .zapowiedziana { background-color: lightyellow; }<br />
<br />
/* Koperta na pasku "Masz nowe wiadomości" */<br />
<br />
.usermessage {<br />
<br />
background: #FFCE7B url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Nuvola_apps_email.png/25px-Nuvola_apps_email.png) no-repeat 0.5em center;<br />
<br />
padding-left: 37px; /* 0.5em + 25px + 0.5em */<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Style dla narzędzi edycyjnych pod polem edycji, patrz [[MediaWiki:Edittools]] */<br />
<br />
#plwiki-edittools {<br />
<br />
margin-top: 1px;<br />
<br />
border: 1px dotted #aaaaaa;<br />
<br />
padding: 2px;<br />
<br />
font-size: 95%;<br />
<br />
}<br />
<br />
#plwiki-edittools .plwiki-edittools-section p {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Wyświetlanie strony [[Specjalna:Zaloguj]] dla logowania i rejestracji */<br />
<br />
/* Nie zawijaj tekstu w opisach pól formularza */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin form .mw-label { white-space: pre; }<br />
<br />
/* Ukryj puste miejsce pozostałe po zbalnkowaniu [[MediaWiki:Prefs-help-email-others]] */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin .prefsectiontip p:last-child { display: none; }<br />
<br />
/* Ukryj listę języków */<br />
<br />
.mw-special-Userlogin #languagelinks { display: none; }<br />
<br />
/**<br />
<br />
* Style for horizontal lists (separator following item).<br />
<br />
* @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists<br />
<br />
* @revision 3.1 (2013-01-16)<br />
<br />
* @author [[User:Edokter]]<br />
<br />
*/<br />
<br />
.skin-monobook .hlist dl,<br />
<br />
.skin-modern .hlist dl,<br />
<br />
.skin-vector .hlist dl {<br />
<br />
line-height: 1.5em;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dl,<br />
<br />
.hlist ol,<br />
<br />
.hlist ul {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
padding: 0;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display list items inline and make them nowrap */<br />
<br />
.hlist dd,<br />
<br />
.hlist dt,<br />
<br />
.hlist li {<br />
<br />
margin: 0;<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: nowrap;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Allow wrapping for list items (in tight spaces) */<br />
<br />
.hlist.hwrap dd,<br />
<br />
.hlist.hwrap dt,<br />
<br />
.hlist.hwrap li {<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Display nested lists inline and allow them to wrap */<br />
<br />
.hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul,<br />
<br />
.hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul,<br />
<br />
.hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul {<br />
<br />
display: inline;<br />
<br />
white-space: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Generate interpuncts */<br />
<br />
.hlist dt:after {<br />
<br />
content: ":";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:after,<br />
<br />
.hlist li:after {<br />
<br />
content: " ·";<br />
<br />
font-weight: bold;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li:last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: none;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Add parentheses around nested lists */<br />
<br />
.hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* For IE8 */<br />
<br />
.hlist dd dd.hlist-last-child:after, .hlist dd dt.hlist-last-child:after, .hlist dd li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist dt dd.hlist-last-child:after, .hlist dt dt.hlist-last-child:after, .hlist dt li.hlist-last-child:after,<br />
<br />
.hlist li dd.hlist-last-child:after, .hlist li dt.hlist-last-child:after, .hlist li li.hlist-last-child:after {<br />
<br />
content: ")";<br />
<br />
font-weight: normal;<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Put numbers in front of ordered list items */<br />
<br />
.hlist.hnum ol {<br />
<br />
counter-reset: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li {<br />
<br />
counter-increment: list-item;<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum ol > li:before {<br />
<br />
content: counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
.hlist.hnum dd ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum dt ol > li:first-child:before,<br />
<br />
.hlist.hnum li ol > li:first-child:before {<br />
<br />
content: "(" counter(list-item) " ";<br />
<br />
}<br />
<br />
/* Mniejsze linki do edycji sekcji */<br />
<br />
/* Domyślny to 'small', 'x-small' używany na pl.wikipedii od 2007: */<br />
<br />
/* https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.js&diff=prev&oldid=6328525 */<br />
<br />
.mw-editsection { font-size: x-small; }<br />
<br />
/* heraldic design */<br />
#mw-content-text .infobox .herb img { <br />
border: 0px solid #C5C5C5;<br />
}<br />
<br />
body {<br />
font-size: 82%; /* Zwiększa bazowy rozmiar o 10%. Możesz wpisać np. 115% jeśli chcesz jeszcze większy */<br />
}</div>Cormo