Bartężek

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Bartężek

Rodzaj miejscowości wieś niesołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Morąg
Liczba ludności (2010) 124
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 14-300, 14-331
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Bartężek
Bartężek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bartężek
Bartężek
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Bartężek (niem. Gut Bärting)– wieś niesołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś liczy 124 mieszkańców.

Położenie

Miejscowość położona na Mazurach Zachodnich na Pojezierzu Iławskim w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego. Na północny zachód od wsi zlokalizowane jest wzniesienie Lisianka (niem. Fuchsen Berg) o wysokości 107 m n.p.m..

Dzieje miejscowości

Nazwa wsi ma staropruskie pochodzenie i prawdopodobnie wywodzi się od nazwy pobliskiego jeziora Bartężek. Okolice tego jeziora były zamieszkane już we wczesnym średniowieczu, co potwierdzają pozostałości po grodzisku obronnym na Zamkowym Ostrowie. Wieś została lokowana 25 maja 1340 roku na prawie chełmińskim przez komtura dzierzgońskiego Aleksandra von Kornre. Osadnicy otrzymali 15 lat wolnizny. Po wojnie trzynastoletniej wieś została przejęta przez dowódcę wojsk zaciężnych o nazwisku Schöneich, któremu Krzyżacy byli winni zaległy żołd. Pierwsi polscy osadnicy zaczęli przybywać w te okolice w roku 1466. W 1557 roku doszło do odnowienia lokacji wsi na prawie magdeburskim. W drugiej połowie XVII wieku właścicielem wsi był Albert Fryderyk Schöneich, królewski szambelan i pułkownik polski. w 1682 r. sprzedał on dobra w Bartężku, Wilamowie i Ględach. Nowymi właścicielami wspomnianych majątków stała się rodzina Köhne-Jaskich, właścicieli Jaśkowa. Według spisu z roku 1782 w Bartężku był folwark i wieś szlachecka składająca się z 26 domów. W roku 1817 wieś należała do rodu von Finckenstein i liczyła 46 domów zamieszkanych przez 153 osoby. Około roku 1900 we wsi działała gorzelnia, mleczarnia, przetwórnia torfu na opał i ściółkę oraz owczarnia. W 1939 wieś z przysiółkami i folwarkiem liczyła 58 gospodarstw domowych zamieszkanych przez 275 osób. 243 osoby utrzymywały się z pracy w rolnictwie i leśnictwie, 8 osób było zatrudnionych w przemyśle lub rzemiośle, dwie w handlu.

Bibliografia

Morąg. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
Bank Danych Lokalnych GUS [05.06.2014]