Gronity

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Gronity

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Gietrzwałd
Liczba ludności (2010) brak danych
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Gronity
Gronity
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gronity
Gronity
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Gronity – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd. Funkcję sołtysa sprawuje Krystyna Hołdyńska[1].

Położenie

Miejscowość położona jest około 13 km na wschód od Gietrzwałdu, 2,5 km od drogi krajowej nr 16.

Dzieje miejscowości

W I połowie XIV wieku w komornictwie olsztyńskim rozpoczęła się akcja kolonizacyjna. Najstarszą miejscowością na tym obszarze był Bartążek, zlokalizowany w 1335 roku. Z terenu naszej gminy w 1348 roku zlokalizowano Gronity, wieś założoną na prawie chełmińskim. Kolonistów do wsi sprowadzał zasadźca, który był nagradzany dziedzicznym urzędem sołtysa. Najczęściej zasadźcami byli Prusowie. Najprawdopodobniej tak też było i w przypadku Gronit, gdyż końcówki -it ( niem. –itten) pochodzą z języka pruskiego i są to nazwy odosobowe. Kolejne dzieje Gronit nie są wystarczająco dobrze zdokumentowane. Następne wzmianki pojawiają się dopiero w XVIII wieku. W Regestrum Preceptoprum z lat 1717-76 Gronity zostają zaliczone do parafii olsztyńskiej. W 1921 roku powstało Polsko-Katolickie Towarzystwo Szkolne na Warmii, którego celem było zachowanie i pielęgnowanie języka polskiego, opiekunem z ramienia Towarzystwa nad ludnością polską w Gronitach został Wiktor Salmann. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych w Gronitach kwitło życie sportowe i kulturalne. Wieś posiadała swoją drużynę piłki nożnej ( klasa C ), piłki siatkowej a także w ramach drużyny Ludowych Zespołów Sportowych ,,Diamenty”. Ponadto aktywnie uczestniczyła w różnych spartakiadach i zawodach gminnych. Animatorką życia kulturalnego była Marianna Rutowicz – kierowniczka szkoły podstawowej. Dzięki jej staraniom wieś na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych została zelektryzowana a świetlica została zaopatrzona m.in. w telewizor Wawel.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego[2]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[3] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim.

Multimedia

Film udostępniony w ramach projektu Regionalna Kronika Filmowa
Film udostępniony w ramach projektu Regionalna Kronika Filmowa

Przypisy

  1. Urząd Gminy Gietrzwałd
  2. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
  3. Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]


Bibliografia

Krzysztof Panasik, Warmia i Mazury. Przewodnik po regionie, Olsztyn 2000.
Andrzej Wakar, Dzieje miasta, Olsztyn 1997.
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
Bank Danych Lokalnych GUS [10.02.2015]
Urząd Gminy Gietrzwałd [10.02.2015]
Mapy Google Maps [10.02.2015]