Jeleniowo

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Jeleniowo

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Dźwierzuty
Liczba ludności (2013) 213[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Jeleniowo
Jeleniowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jeleniowo
Jeleniowo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Jeleniowo (niem. Jellinowen, Gellen; do 2002 r. Jeleniewo) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. Miejscowość w 2013 roku liczyła 213 mieszkańców[1]. W skład sołectwa wchodzą miejscowości Babięty, Jeleniowo, Rów, Zimna Woda. Funkcję sołtysa sprawuje Krzysztof Sawicki[2].

Położenie

Miejscowość położona na Pojezierzu Mazurskim, w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 17 km na wschód od centrum Dźwierzut. W pobliżu wsi znajdują się jeziora: Babięty Wielkie, Krawno, Miętkie, Słupek, Łączek.

Dzieje miejscowości

Wieś założona przez Jakuba Jemeńczyka, który na mocy zapisu z 10 lutego 1555 roku, otrzymał od księcia Albrechta Hohenzollerna 26 włók ziemi na prawie chełmińskim celem lokacji wsi czynszowej. Jeleńczyk otrzymał 6 włók sołeckich. Rejestr z 1579 roku podaje, że wieś zajmowała 60 włók. Pod koniec XVIII wieku były tam 33 gospodarstwa.

Po epidemii dżumy, w latach 1709–1711, opustoszałą wieś obsadzono tzw. asekurantami, czyli wolnymi chłopami dziedzicznymi, którym powierzano niezagospodarowany nadmiar lub inne pustki we wsi, w zamian za określoną wolniznę od podatków, a potem wysoki czynsz.

W raporcie starosty szczycieńskiego von Gaudeckera z 1730 r. odnotowano Jeleniowo jako miejscowość posiadającą szkołę.

W 1938 roku zmieniono urzędową nazwę wsi na Gellen. Przed 1945 rokiem była to duża wieś z 60 gospodarstwami rolnymi.

Po II wojnie światowej wieś znalazła się w granicach Polski. Komisja Ustalania Nazw Miejscowości zmieniła nazwę wsi na Jeleniewo[3].

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego[4]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[5] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim.

W 2002 roku na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zmieniono nazwę wsi z Jeleniewo na Jeleniowo[6].

Liczba mieszkańców wsi w poszczególnych latach:

  • 1820 - 241 osób
  • 1885 - 518 osób
  • 1905 - 540 osób
  • 1910 - 509 osób
  • 1933 - 494 osoby
  • 1939 - 453 osoby

Zabytki

  • murowane domy pochodzące z początku XX w.
  • dawny budynek szkoły (obecnie świetlica wiejska)
  • cmentarz ewangelicki położony na skraju wsi

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Łącznie miejscowości: Babięty, Jeleniowo, Rów, Zimna Woda.
  2. Urząd Gminy Dźwierzuty
  3. M.P. 1947, nr 111, poz. 719, Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
  4. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
  5. Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
  6. Dz.U. 2002, nr 8, poz. 79, Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości w województwach mazowieckim i warmińsko-mazurskim, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]


Bibliografia

  1. Toeppen Max, Historia Mazur, Olsztyn 1995 (przekład M. Szymańska-Jasińska)
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości, isap.sejm.gov.pl M.P. 1947, nr 111, poz. 719, [10.02.2015]
  3. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, [10.02.2015]
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
  5. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości w województwach mazowieckim i warmińsko-mazurskim, isap.sejm.gov.pl Dz.U. 2002, nr 8, poz. 79, [10.02.2015]
  6. Bank Danych Lokalnych GUS [10.02.2015]
  7. Atlas Miejsc Niezwykłych Warmii i Mazur [10.02.2015]
  8. Urząd Gminy Dźwierzuty [10.02.2015]
  9. Mapy Google Maps [10.02.2015]
  10. dialektologia.uw.edu.pl [10.02.2015]
  11. wiki-de.genealogy.net [10.02.2015]