Laseczno

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Laseczno

Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat iławski
Gmina Iława
Liczba ludności (2010) 553[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Laseczno
Laseczno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Laseczno
Laseczno
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Laseczno (niem. Gross Herzogswalde) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 553 mieszkańców (łącznie z osadą Laseczno Małe). W skład sołectwa wchodzą Laseczno i Laseczno Małe. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Emilia Skolmowska[2].

Laseczno. Szkoła podstawowa. Źródło: www.bip.warmia.mazury.pl

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Iławskim, 9 km na zachód od Iławy; przebiega przez nią droga krajowa nr 16.

Dzieje miejscowości

Miejscowość została założona na 80 łanach w 1311 roku przez komtura dzierzgońskiego Gunthera von Arnsteina. Odbiorcami nadania byli dwaj bracia – Dietrich i Mikołaj. Pierwsza nazwa wsi brzmiała Gross Herzogswalde (Wielki Las Książęcy). W XV w. w miejscowości działały dwie karczmy oraz kościół. Wojna trzynastoletnia doprowadziła do całkowitego spustoszenia Laseczna. Po 1466 roku wieś została opuszczona. W 1507 roku obszar miejscowości obejmował 80 łanów, ale zaledwie 12 z nich było obsadzonych. W 1522 roku Laseczno zostało przekształcone w dobra lenne, które nadane zostały staroście iławskiemu Paulowi von Fasolt. W kolejnym stuleciu Laseczno należało do rodziny Gotzenów.

W 1693 roku majątek wszedł w skład klucza dóbr rodu Finck von Finckenstein. W tym okresie wzniesiony został barokowy dwór będący siedzibą zarządcy Laseczna. W 1750 roku wybudowano nowy kościół. W 1789 roku Laseczno jako wieś szlachecka z folwarkiem była zamieszkana przez 54 rodziny chłopskie, a obszar dóbr obejmował 733 ha. W 1928 roku w miejscowości wybuchł pożar, który strawił praktycznie całą wieś. Po zakończeniu II wojny światowej miejscowy dwór został zaadaptowany na szkołę podstawową.

Liczba mieszkańców i gospodarstw na przestrzeni lat:

  • 1817 – 328 osób, 33 domy
  • 1831 – 324 osoby, 33 domy
  • 1864 – 365 osób, 21 domów
  • 1871 – 329 osób, 23 domy
  • 1885 – 311 osób, 23 domy
  • 1895 – 314 osób, 23 domy
  • 1905 – 311 osób, 20 domów
  • 1933 – 521 osób (łącznie z Lasecznem Małym)

Edukacja

Religia

We wsi znajduje się siedziba parafii rzymskokatolickiej pw. Matki Bożej Częstochowskiej.

Zabytki

  • kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej z połowy XVIII wieku, wzniesiony z użyciem materiałów z poprzedniej XIV-wiecznej świątyni
  • dom nr 34, murowany, z pierwszej połowy XIX wieku
  • zespół dworsko-folwarczny z przełomu XIX i XX wieku; układ zespołu silnie przekształcony; zabudowa podwórza folwarcznego zachowana w stanie szczątkowym, większość obiektów uległa spaleniu w 1928 roku
  • dwór w zespole dworsko-folwarcznym – przebudowany na potrzeby szkoły podstawowej z rozbudowaną bryłą
  • park dworski z przełomu XIX i XX wieku – granice parku pozostają czytelne, ale park nie zachował się (obecnie boisko szkolne i łąki)
  • stodoła nr 40, obecnie stodoła z częścią mieszkalną i inwentarską – z przełomu XIX i XX wieku, o konstrukcji mieszanej, częściowo z cegły, częściowo szkieletowy z wypełnieniem ceglanym (mur pruski); obiekt zachował szereg pierwotnych cech
  • cmentarz parafialny z przełomu XVIII i XIX wieku, na wschód od drogi z Laseczna do Ząbrowa, własność parafii rzymskokatolickiej; obiekt czynny, powierzchnia 0,57 ha
  • cmentarz ewangelicki z XIX wieku, przy drodze polnej z Laseczna do wsi Gulb, własność parafii ewangelickiej; obiekt nieczynny, powierzchnia 0,8 ha
  • cmentarz ewangelicki z XIX wieku, 100 m od leśniczówki, około 2 km na południowy wschód od wsi; własność parafii ewangelickiej; obiekt nieczynny, powierzchnia 0,01 ha

Przypisy

  1. Łącznie: Laseczno i Laseczno Małe
  2. gmina-ilawa.pl

Zobacz też

Laseczno Małe

Bibliografia

Iława. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1972.
Niesiobędzki Wiesław, Powiat iławski. Dzieje, zabytki, pejzaż i kultura. Szkice historyczne, wydanie II, poprawione i poszerzone, Iława 2008.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Westpreussen, Commission bei Leon Saunier, Danzig und Elbing 1858.
Wojewódzka ewidencja zabytków [05.03.2014]
Plan zagospodarowania przestrzennego gminy Iława 2003: Uchwała Nr XIII/108/2003 z dnia 3 grudnia 2003 [05.03.2014]
Strategia rozwoju gminy Iława 2000-2015 [05.03.2014]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014]
Deutsche Verwaltungsgeschichte [05.03.2014]
polskaniezwykla.pl [05.03.2014]
ciekawemazury.pl [05.03.2014]