Lipniki

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Lipniki

Współczesne Lipniki. Źródło: Strona Wsi Lipniki [30.09.2014]
Współczesne Lipniki.
Źródło: Strona Wsi Lipniki [30.09.2014]
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Jedwabno
Liczba ludności (2010) 159
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 12-122
Tablice rejestracyjne NSZ
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Lipniki
Lipniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lipniki
Lipniki
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Lipniki (niem. Lipnicken) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. Po II wojnie światowej miejscowość wchodziła w skład powiatu nidzickiego, w roku 1955 została przyłączona do powiatu szczycieńskiego. W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku wieś liczyła 159 mieszkańców. Aktualnie funkcję sołtysa sprawuje Halina Jaśkiewicz[1].

Mapa Jedwabna i okolic z roku 1802 z odznaczoną wsią Lipniki. Źródło: www.jedwabno.pl [30.09.2014]

Położenie

Wieś położona jest na Pojezierzu Mazurskim, w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego. Miejscowość leży w odległości około 3 km na północ od Jedwabna i drogi krajowej nr 58 na odcinku Jedwabno – Olsztynek.

Dzieje miejscowości

Miejscowość powstała na dawnych terenach Galindów. Kolonizacja okolic przez Zakon Krzyżacki rozpoczęła się około 1380 roku. Dwór szlachecki w Lipnikach powstał przed 1775 rokiem. Natomiast pierwsza wzmianka dotycząca wsi pochodzi ze sprawozdania z wizytacji jedwabnieńskiej parafii ewangelickiej w dniu 25 lipca 1687 roku, dokonanej przez rewizora Chrystiana Wilhelma von Derschau. Fryderyk II Wielki przekazał Lipniki porucznikowi Schmidtowi, który został jednocześnie wyniesiony do stanu szlacheckiego. Schmidt sprzedał majątek porucznikowi Rastowi. Kolejnymi właścicielami stała się rodzina Fleischer. W 1782 roku Lipniki posiadały 4 gospodarstwa. W 1818 roku wieś była zamieszkana przez 30 osób i składała się z 5 gospodarstw. W 1848 roku w Lipnikach znajdowało się 7 budynków mieszkalnych. W 1873 roku jako właściciela majątku wymieniono Richarda Godczeba. W 1879 roku kolejnym właścicielem był pochodzący spod Brodnicy August Kulow. W jego imieniu majątkiem zarządzał administrator o nazwisku Pankin. W tymże roku majątek obejmował obszar 265 ha. Około 1890 roku na skutek licytacji majątek znalazł się w posiadaniu Żyda o nazwisku Lewin. Po 1890 roku Lewin prawdopodobnie odsprzedał Lipniki Erdmannowi Dobberstein. Ale już około 1903 roku majątek znajdował się w rękach Wilhelm Penk. Przed 1910 rokiem majątek znalazł się w posiadaniu porucznika Langensteaßen, który sprzedał Lipniki w 1912 roku gospodarzowi Adolfowi Busse. W 1914 roku Busse odstąpił majątek pochodzącemu z Nadrenii szwagrowi, gospodarzowi Eugenowi Rochowi. W rękach rodziny Rochów Lipniki pozostały do 1945 roku. Ostatnią właścicielką była jedyna córka Eugena Rotha – Ilse. Eugen Roth zmarł w 1963 roku w Korbach w Hesji, w wieku 80 lat. Ilse Roth po II wojnie światowej osiedliła się w Kolonii.

Przed II wojną światową w skład majątku wchodziło: 141 ha gruntów ornych, 9 ha łąk, 10 ha pastwisk, 20 ha lasów, 0,5 ha ogrodu, 0,5 ha wód, 1 ha ziemi leżącej odłogiem i 5 ha dróg i podwórza. W 1919 roku w majątku mieszkały 62 osoby. Tuż przed 1945 rokiem Lipniki liczyły 38 mieszkańców. W 1924 roku zbudowano nową siedzibę właścicieli. Był to dwupiętrowy budynek z 16 pomieszczeniami, centralnym ogrzewaniem i ciepłą wodą. Robotnicy (łącznie 10 rodzin) mieszkali w trzech specjalnie dla nich przeznaczonych budynkach. Po II wojnie światowej we wsi działało Państwowe Gospodarstwo Rolne.

Obecnie miejscowość jest siedzibą sołectwa.

Kultura

W Lipnikach działa Koło Gospodyń Wiejskich, aktywizujące lokalną społeczność za pośrednictwem organizowanych spotkań tematycznych i wycieczek turystycznych.

Gospodarka

Lipniki to typowa wieś popegeerowska, borykająca się z marazmem sektora gospodarczego. W miejscowości funkcjonuje jeden sklep. Większość mieszkańców pracuje w Jedwabnie, Olsztynku, Szczytnie i Olsztynie.

Bibliografia

Ambroziak Sławomir, Dzieje parafii, kościołów i życia religijnego gminy Jedwabno (Jedwabno, Małga, Nowy Dwór), Rocznik Mazurski, t. 5, 2001, ss. 3–30.
Ambroziak Sławomir, Historia gminy Jedwabno, http://www.jedwabno.pl/historia [22.08.2013]
Ambroziak Sławomir, Z dziejów gminy Jedwabno, Rocznik Mazurski, t. 10, 2006, ss. 7–15.
Szczytno. Z dziejów miasta i powiatu, red. Jan Jałoszyński i in., Olsztyn 1962.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.09.2013]
Strona Wsi Lipniki [30.09.2014]

Przypisy

  1. Strona Wsi Lipniki [30.09.2014]