Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie

Kościół św. Jana Chrzciciela, fot. Aleksandra Kapłon
Kościół św. Jana Chrzciciela, fot. Aleksandra Kapłon
Siedziba Orneta
Adres ul. Kościelna 3, 11-130 Orneta
Data powołania XIV w.
Wyznanie katolickie
Kościół Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja warmińska
Dekanat Orneta
kościół Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Ornecie
Wspomnienie liturgiczne 24 czerwca
orneta.parafia.info.pl

Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie – parafia rzymskokatolicka usytuowana na terenie archidiecezji warmińskiej, w dekanacie Orneta. Proboszczem parafii jest ks. kan. Krzysztof Józefczyk.

Parafia i kościół parafialny

Zarówno parafia św. Jana Chrzciciela, jak i kościół parafialny powstały w wieku XIV.

Kościół św. Jana Chrzciciela w Ornecie, fot. Aleksandra Kapłon

Pierwszy obiekt sakralny w Ornecie wybudowano mniej więcej w tym samym okresie, kiedy ulokowano miasto. Na początku XIV w. bp Eberhard z Nysy przeznaczył środki na utworzenie kościoła dla katolickich wiernych z Ornety. Można przypuszczać z dużą dozą prawdopodobieństwa, że był to budynek drewniany. Znajdował się on w sąsiedztwie ratusza (chodziło o utrzymanie więzi łączącej obie władze w Ornecie, czyli świecką i duchowną). Pierwsze informacje o miejscowym proboszczu, tj. ks. Henryku, są datowane na początek roku 1392, zatem wiadomo, iż w tym czasie funkcjonowała samodzielna parafia.

Obecny kościół św. Jana Chrzciciela w Ornecie jest obiektem gotyckim. Powstał prawdopodobnie na miejscu dawnego drewnianego kościoła parafialnego. Święcenia dokonał Herman z Pragi, który pełnił w tym czasie obowiązki biskupa na terenie Warmii. Prace budowlane nad nowym obiektem rozpoczęto w 1338 r., zakończono 1349 r. Kościół poddano rozbudowie w wieku XV, dzięki czemu świątynia wzbogaciła się o dodatkowych 10 kaplic.

Pierwsza konsekracja kościoła parafialnego odbyła się w roku 1379, dokonał jej bp Henryk III Sorbom. Świątynię powierzono patronom: Bogu Wszechmogącemu, Chwalebnej Dziewicy Maryi oraz Świętemu Janowi Ewangeliście. W 1494 r. kościół został ponownie poświęcony. Nadano mu wówczas nowy patronat, tj. św. Jana Chrzciciela oraz św. Jana Ewangelisty.

Walki toczone z wojskami krzyżackimi na obszarze Warmii (1519-1525) spowodowały degradację świątyni, przez co koniecznym było przeprowadzenie remontu. Ostatnich prac budowlanych dokonano w XVI w. Od tamtego czasu nie podejmowano żadnych zabiegów, które wpłynęłyby na wygląd kościoła. W roku 1900 kościół poddano jedynie renowacji.

Wygląd kościoła parafialnego parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie jest bardzo charakterystyczny. Swym kształtem przypomina bazylikę. Główna nawa świątyni jest znacząco wyższa od bocznych.

Ważniejsze elementy wyposażenia świątyni:

  • kaplica św. Krzyża z chrzcielnicą
  • kaplica Zwiastowania
  • ołtarz N.M. Panny
  • kruchta
  • renesansowe krzesło
  • kaplica N.M.P. Częstochowskiej
  • kaplica św. Piotra i Pawła
  • kaplica Trzech Króli
  • kaplica "ciemna"

Duchowni parafii

proboszcz: ks. kan. Krzysztof Józefczyk
wikariusz: ks. mgr Marek Żejmo; ks. mgr Krzysztof Sowa

Ciekawostki

Ze świątynią wiąże się pewna legenda. W wieży kościelnej wedle przekazów miał zostać uwięziony jeden z Krzyżaków. Zmarł, ponieważ zamurowano go żywcem. Jego szczątki znajdowały się na wieży. Ręka nieszczęśnika była podobno widoczna dla przechadzających się w pobliżu kościoła. Okoliczni mieszkańcy bali się tego miejsca. Pewnego razu w miejscowej karczmie doszło do zakładu. Szynkarka lekkich obyczajów zgodziła się przynieść do karczmy szczątki zmarłego z kościoła. Zadanie wypełniła, za co wypłacono jej wcześniej ustaloną kwotę pieniędzy. Kobieta postanowiła odnieść szczątki na miejsce. Wówczas trup miał do niej przemówić. Zmarły powierzył jej zadanie do wykonania. Szynkarka została poproszona o modlitwę w intencji zmarłej zakonnicy, która nie mogła zaznać spokoju, ponieważ oddawała się pokucie w kościele. Uwięziony w wieży mężczyzna miał za życia skrzywdzić tą zakonnicę, dlatego aby uwolnić swą duszę, chciał uzyskać od zakonnicy przebaczenie poprzez modlitwę. Szynkarka spełniła prośbę. Trup zniknął z wieży, a szynkarka wkrótce po tym umarła. Musiała zginąć, ponieważ rozmawiała ze zmarłym. Zanim to jednak nastąpiło, nawróciła się i zaniechała cudzołóstwa. Tak więc historia skończyła się pomyślnie dla każdej ze stron.

Galeria zdjęć

Bibliografia

Archidiecezja warmińska: parafia w Ornecie[20.08.2014]
mojemazury.pl[20.08.2014]
Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie[20.08.2014]
deon.pl[20.08.2014]
zabytki.mazury.pl[20.08.2014]