Stacze

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Stacze

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olecki
Gmina Kowale Oleckie
Liczba ludności (2010) 178
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Stacze
Stacze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stacze
Stacze
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Stacze (niem. Gut Statzen, Statzen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. W latach 1999–2001 wieś wchodziła w skład powiatu olecko–gołdapskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 178 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Witold Łukowski[1].

Położenie

Wieś położona jest w północno–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Mazurach Garbatych (Wzgórza Szeskie), między strumykami Wężówka i Rdzawka, 21 km na północny zachód od Olecka i 9 km na zachód od Kowali Oleckich, w pobliżu granicy z powiatem gołdapskim. Na północny wschód od wsi znajduje się niewielki staw Stacki Karpieniec (9 ha).

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północno–wschodnich terenów Prus Książęcych. W połowie XVI wieku Kasper von Nostitz otrzymał od księcia Albrechta Hohenzollerna 50 łanów, a w 1565 roku kolejnych 60 łanów w tej samej okolicy, całość na prawie lennym. Na obszarze pierwszego nadania powstała wieś Stacze, a drugiego – Rdzawe i Golubie Wężewskie. Nazwa wsi pochodzi od niejakiego Stacza, który mieszkał tu w 1564 roku. W XVIII wieku majątek w Staczach posiadała lub dzierżawiła polska rodzina szlachecka Łęckich. Na przełomie XVIII i XIX wieku znajdował się tu zarówno majątek szlachecki, jak i wieś szlachecka. W 1888 roku majątek był własnością von Hoverbecków i obejmował 973 ha; był trzecim pod względem wielkości majątkiem na terenie powiatu oleckiego. Stacze należały do parafii ewangelickiej w Cichach.

Szkołę we wsi założono w drugiej połowie XVIII wieku (około 1763–1786). W 1935 roku zatrudniony w niej był jeden nauczyciel, a w ośmiu klasach uczęszczało do niej ogółem 31 uczniów.

Po II wojnie światowej we wsi działało Państwowe Gospodarstwo Rolne.


Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:

  • 1857 r. – 137 osób
  • 1933 r. – 204 osoby
  • 1939 r. – 200 osób
  • 1988 r. – 221 osób

Ludzie związani z miejscowością

Zabytki

  • zespół dworski z przełomu XIX i XX wieku: dwór murowany, park podworski, obora murowana; obecnie własność prywatna
  • cmentarz rodowy w parku podworskim z XIX wieku (objęty ochroną prawną jako część parku)
  • cmentarz ewangelicki z XIX wieku, własność komunalna

Turystyka

Bibliografia

Olecko. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1974.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [12.11.2013]
Strona Urzędu Gminy Kowale Oleckie [12.11.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]
Vervaltugsgeschichte [12.11.2013]

Przypisy