Szarejki (gmina Kowale Oleckie)

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Szarejki

Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olecki
Gmina Kowale Oleckie
Liczba ludności (2010) 99
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Szarejki
Szarejki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szarejki
Szarejki
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Szarejki (niem. Schareyken, od 1938 r. Schareiken) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. W latach 1999–2001 wieś wchodziła w skład powiatu olecko–gołdapskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 99 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Małgorzata Ułanowicz[1].

Położenie

Wieś położona jest w północno–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Mazurach Garbatych (Wzgórza Szeskie), 12 km na północny zachód od Olecka i 6 km na południe od Kowali Oleckich, na zachód od drogi krajowej nr 65.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północno–wschodnich terenów Prus Książęcych. W 1566 roku starosta Wawrzyniec von Halle sprzedał Wawrzyńcowi Rulentzowi z Szarejek cztery łany boru na sołectwo (60 grzywien za każdy łan). W zamian sołtys zobowiązał się do założenia wsi czynszowej 40 łanach na prawie magdeburskim.

Już w 1581 roku założono w Szarejkach parafię ewangelicką. Kościół wybudowano w 1581 roku, zniszczony w pożarze w 1677 roku, został odbudowany, czworoboczną wieżę dobudowano w 1719 roku.

Szkoła parafialna powstała we wsi wkrótce po powstaniu parafii. W 1935 roku zatrudnionych w niej było dwóch nauczycieli, a w ośmiu klasach uczęszczało do niej ogółem 63 uczniów.

W pierwszej połowie lat 50. XX wieku założono we wsi spółdzielnię produkcyjną.


Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:

  • 1857 r. – 202 osoby
  • 1933 r. – 264 osoby
  • 1939 r. – 309 osób
  • 1988 r. – 115 osób

Religia

We wsi znajduje się siedziba lokalnej parafii rzymskokatolickiej.

Zabytki

  • dawny kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki, z XVIII w.
  • cmentarz ewangelicki z XIX wieku, na południe od wsi
  • cmentarz ewangelicki z XIX w.
  • cmentarz parafialny

Ludzie związani z miejscowością

  • Karol Ferdynand Marcus – pastor w Szarejkach w pierwszej połowie XIX wieku (1832–1846) i inspektor szkolny, sprzeciwiał się nauczaniu polskich dzieci w języku niemieckim

Bibliografia

Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Olecko. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1974.
Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, Na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
Rzempołuch Andrzej, Przewodnik po zabytkach dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1992.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [12.11.2013]
Strona Urzędu Gminy Kowale Oleckie [12.11.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]
Vervaltugsgeschichte [12.11.2013]

Przypisy