Szczurkowo

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Szczurkowo

Nieistniejący Dwór w Szczurkowie.Źródło: Wikimedia Commons
Nieistniejący Dwór w Szczurkowie.
Źródło: Wikimedia Commons
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Sępopol
Liczba ludności (2010) 152
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Szczurkowo
Szczurkowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szczurkowo
Szczurkowo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Szczurkowo (niem. Schönbruch) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 152 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Daniel Wasylik[1].

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 13 km na północny wschód od Bartoszyc i 12 km na północny zachód od Sępopola, przy granicy państwowej z obwodem kaliningradzkim. Przebiega przez nią droga wojewódzka nr 512.

Dzieje miejscowości

Brak jest informacji na temat okoliczności i daty powstania wsi. Przez kolejne stulecia znajdowały się tu majątek szlachecki i wieś szlachecka. Pod koniec XIX wieku majątek ten obejmował obszar 642 ha (łącznie z folwarkiem Borzęty, rok 1889), należał więc do grupy średniej wielkości dóbr w powiecie. W 1911 roku przez wieś przeprowadzono linię kolejową, która łączyła Bartoszyce z Frydlandem. Linia ta została zdemontowana w 1945 roku. We wsi istniał niegdyś kościół, który był siedzibą parafii ewangelickiej w Szczurkowie. Przy kościele założono w XVI wieku szkołę, którą w 1737 roku zreorganizowano i oddano pod nadzór państwa. W 1935 roku uczęszczało do niej 175 uczniów, a zatrudnionych było czterech nauczycieli. Była to wówczas jedna z największych placówek na terenie powiatu. Obecnie w budynku dawnej szkoły znajduje się Dom Opieki Społecznej.

Po 1945 roku Szczurkowo stało się siedzibą sołectwa, jednak jego znaczenie gospodarcze znacznie się zmniejszyło z powodu przecięcia granicą państwową. W 1978 roku do wsi należało 29 indywidualnych gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni 279 ha. Pięć lat później spis powszechny wykazał tu 23 budynki mieszkalne tworzące zwartą zabudowę. We wsi znajdowały się wówczas: punkt biblioteczny, klub, sala kinowa na 60 miejsc, ośrodek zdrowia i punkt apteczny.

Liczba mieszkańców w następujących latach wynosiła:

  • 1857 – 848 osób
  • 1885 – 712 osób
  • 1933 – 1048 osób
  • 1939 – 1138 osób
  • 1983 – 222 osoby

Turystyka

Zabytki

  • pozostałości zespołu dworsko-folwarcznego: obora z 1891 roku, z cegły ceramicznej, strop i więźba dachowa drewniane
  • park dworski z drugiej połowy XIX wieku (3,8 ha)

Park jest zaniedbany, układ kompozycji nieczytelny i częściowo przekształcony (obecnie na terenie dawnego parku znajduje się boisko sportowe).

Przypisy


Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Sępopol, Sępopol 2005 [05.03.2014]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014]
verwaltungsgeschichte.de [05.03.2014]