Tomasz Setny

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Tomasz Setny

Data i miejsce urodzenia 1980 r.
Przyprostynia
Data i miejsce śmierci 1972 r.
Zielona Góra

Tomasz Setny (ur. 19 grudnia 1890 r. w Przyprostyni, zm. 29 kwietnia 1972 r. w Zielonej Górze) – nauczyciel szkół polskich w Niemczech, działacz społeczny. Kierownik szkoły polskiej w Giławach i w Nowej Kaletce.

Życiorys

Urodził się w powiecie nowotomyskim jako syn Franciszka i Pauliny. Podczas I wojny światowej walczył na froncie zachodnim. Ciężko zachorował i przebywał w szpitalu w Badenii. Służbę w armii niemieckiej zakończył w grudniu 1918 r. Ożenił się z Ludwiką Budzińską, z którą miał dwoje dzieci.

Szkoła i wykształcenie

Edukację rozpoczął w niemieckiej szkole ludowej w Przyprostyni. Naukę kontynuował w preparandzie nauczycielskiej i seminarium nauczycielskim we Wschowej. W 1911 r. uzyskał dyplom nauczycielski, a w 1913 r. zdał drugi egzamin pedagogiczny i zdobył pełne kwalifikacje zawodowe. W latach 1926–1928 kształcił się na Wyższym Kursie Nauczycielskim w Jarocinie.

Praca

W 1911 r. podjął pracę w szkole w Nabyszycach, gdzie uczył do 1914 r. Po 1918 r. uczył w szkołach w Osieku i w Klęce.

W maju 1931 r. został urlopowany do pracy w oświacie polskiej w Niemczech. Objął kierownictwo nowo otwartej Katolickiej Szkoły Polskiej w Giławach. Od października 1932 r. do grudnia 1935 r. pracował w Katolickiej Szkole Polskiej w Nowej Kaletce. Na własne życzenie wrócił do Polski i podjął pracę w szkole w Klęce. Po II wojnie światowej znalazł się w Poznaniu, gdzie organizował szkolnictwo.

Działalność społeczna, kulturalna, naukowa, polityczna

Był członkiem Powiatowej Rady Szkolnej w Jarocinie. Prowadził kursy wieczorowe dla młodzieży i teatrzyk amatorski. Działał w Towarzystwie Nauczycieli Polskich w Niemczech.

Nagrody i odznaczenia

  • Brązowy Krzyż Zasługi
  • Złota Honorowa Odznaka "Zasłużony dla Warmii i Mazur"

Ciekawostki

Prowadził kronikę Katolickiej Szkoły Polskiej w Nowej Kaletce.

Bibliografia

Filipkowski Tadeusz, W obronie polskiego trwania Nauczyciele polscy na Warmii, Mazurach i Powiślu w latach międzywojennych, Olsztyn 1989.