Wężewo

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Wężewo

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olecki
Gmina Kowale Oleckie
Liczba ludności (2010) 160
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Wężewo
Wężewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wężewo
Wężewo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Wężewo (niem. Wensöwen, od 1938 r. Eibenau) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. W latach 1999–2001 wieś wchodziła w skład powiatu olecko–gołdapskiego. W 2010 roku liczyła 160 mieszkańców[1]. W skład sołectwa wchodzą wsie: Wężewo i Gościrady. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Irena Danielewicz[2].

Położenie

Wieś położona jest w północno–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na Mazurach Garbatych (Wzgórza Szeskie), nad Wężówką, 20 km na północny zachód od Olecka i 6 km na południowy zachód od Kowali Oleckich. Na północ od wsi znajduje się niewielkie (1,3 ha) oczko wodne - najwyżej położone jezioro na terenie powiatu oleckiego (220 m n.p.m.).

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północno–wschodnich terenów Prus Książęcych. Osada istniała tutaj już przed 1560 rokiem. W 1562 roku książę Albrecht Hohenzollern nadał 44 łany boru Jerzemu von Nostitzowi na prawie lennym. W XVII i XVIII wieku tutejszy majątek posiadali lub dzierżawiły polskie rodziny szlacheckie: Bieniewscy i Ciesielscy. Na przełomie XVIII i XIX wieku Wężewo składało się ze wsi szlacheckiej i dworu. Pod koniec XIX wieku majątek należał do Gosslerów, obejmował 1659 ha i był największym majątkiem na terenie powiatu oleckiego. Wężewo należało do parafii ewangelickiej w Cichach.

Szkoła we wsi (data jej powstania nie jest znana) w 1935 roku zatrudniała dwóch nauczycieli, a w ośmiu klasach uczęszczało do niej ogółem 83 uczniów.

Po II wojnie światowej na bazie majątku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne.


Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:

  • 1857 r. - 205 osób
  • 1933 r. - 560 osób
  • 1939 r. - 532 osoby
  • 1988 r. - 144 osoby

Kultura

W 2000 r. w ramach Plenerów Wielkich Jezior "Festiwal Mazurski" zorganizowano tu paradę "Rzeczpospolita Mazurska".

Przyroda

W pobliżu miejscowości znajduje się Rezerwat Przyrody Cisowy Jar.

Zabytki

  • dwór murowany z przełomu XIX i XX wieku, park podworski, oficyna (ruina), obora murowana, stodoła drewniana; obecnie park i obora są własnością prywatną, a dwór, oficyna i stodoła - państwową
  • cmentarz ewangelicki z XIX wieku

Ludzie związani z miejscowością

Bibliografia

Olecko. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1974.
Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, Na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [12.11.2013]
Strona Urzędu Gminy Kowale Oleckie [12.11.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]
Vervaltugsgeschichte [12.11.2013]

Przypisy

  1. łącznie Wężewo i Gościrady
  2. Strona Urzędu Gminy Kowale Oleckie