Wyłuszczarnia nasion w Rucianem-Nidzie

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
(Przekierowano z Wyłuszczarnia nasion w Rucianem - Nidzie)
Ruciane-Nida

Wyłuszczarnia nasion przy ul. Dworcowej w Rucianym-Nida. Fot. Adam Płoski.
Wyłuszczarnia nasion przy ul. Dworcowej w Rucianym-Nida. Fot. Adam Płoski.
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat Olsztyn
Gmina Olsztyn
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Ruciane-Nida
Ruciane-Nida
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ruciane-Nida
Ruciane-Nida
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Wyłuszczarnia nasion w Rucianem–Nidzie – obiekt w Rucianem-Nidzie pochodzący z końca XIX wieku, do 1945 r. największa wyłuszczarnia na terenie dawnych Prus Wschodnich. W zachowanych do dziś zabytkowych budynkach nadal łuszczy się szyszki, z wykorzystaniem zarówno historycznych, jak i nowoczesnych urządzeń.

Historia

Pierwsze budynki wyłuszczarni wybudowano w latach 1890–1892. Zakład funkcjonował na potrzeby okolicznych nadleśnictw zlokalizowanych na terenie Puszczy Piskiej. Wykorzystywał w swej działalności przebiegające przez Ruciane połączenie kolejowe Olsztyn - Ruciane - Ełk. Wyłuszczarnię wykorzystywano do łuszczenia nasion dominujących w okolicznych lasach drzew iglastych (świerku, sosny, jodły, modrzewia). W latach: 1914, 1927 i 1934 r. wyłuszczarnię przebudowano oraz zwiększono jej moce produkcyjne. Wyłuszczarnia funkcjonowała do 1945 r.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej wyposażenie wyłuszczarni zostało uzupełnione. Zakład ponownie uruchomiono w 1948 r. Do dziś pozostaje w użytkowaniu Nadleśnictwa Maskulińskie (dawniej Ruciane). W latach 2001–2002 przeprowadzono remont kapitalny budynków wyłuszczarni, której nadano imię dawnego kierownika Zdzisława Borońskiego.

Zabytkowe budynki

Budynki wyłuszczarni znajdujące się przy ul. Dworcowej wpisane zostały do rejestru zabytków. W skład zespołu zabudowy wyłuszczarni wchodzą murowane i drewniane budynki produkcyjne, gospodarcze, magazynowe, administracyjne i biurowe. W ceglanym budynku produkcyjnym połączonym z budynkiem mieszkalnym zachowane jest historyczne wyposażenie z 1890 r., w tym m.in. piec i bębny wyłuszczarskie. Wśród budynków wyróżnia się także drewniany, sześciokondygnacyjny magazyn szyszek, połączony z budynkiem produkcyjnym pomostem transportowym.

W dawnym magazynie nasion, obecnie kotłowni, dla zapewnienia dobrych warunków termicznych do przechowywania nasion (4-5 C°) przestrzenie między deskami izolowano torfem. Obecnie magazyn nasion mieści się w piwnicy magazynu głównego, gdzie nasiona przechowuje się w szklanych gąsiorach.

Historyczny proces technologiczny

W wyłuszczarni nasion utrzymana została historyczna linia technologiczna do łuszczenia szyszek. Odbywa się to z użyciem gorącego powietrza, które pochodzi z pieca, gdzie pali się wyłuszczonymi szyszkami. Gorące powietrze tłoczone jest do góry, skąd szyszki podawane są na trzy niższe poziomy, gdzie odbywa się ich suszenie z wykorzystaniem ruchomego bębna i rusztów. Czas łuszczenia partii szyszek wynosi 32-48 godzin. Maksymalna wydajność wyłuszczarni wynosi 2700 kg szyszek sosny na dobę.

Zobacz także

Nadleśnictwo Maskulińskie [08.02.2015]
Sławomir Fura, opracowanie o wyłuszczarni nasion dla Nadleśnictwa Maskulińskie [22.03.2015]

Bibliografia

Zabytkowa wyłuszczarnia nasion w Nadleśnictwie Maskulińskie w Rucienem Nidzie, Ruciane-Nida 2011.