Staświny: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja zweryfikowana] | [wersja zweryfikowana] |
Linia 31: | Linia 31: | ||
|www = | |www = | ||
}} | }} | ||
− | <big>'''Staświny''' (niem. ''Staßwinnen'', w latach 1938-1945 miejscowość nosiła nazwę ''Eisermühl'') – wieś sołecka w Polsce, położona w [[ | + | <big>'''Staświny''' (niem. ''Staßwinnen'', w latach 1938-1945 miejscowość nosiła nazwę ''Eisermühl'') – [[wieś sołecka]] w Polsce, położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat giżycki|powiecie giżyckim]] w [[Miłki (gmina wiejska)|gminie Miłki]]. W latach 1975-1998 miejscowość przynależała do [[Województwo suwalskie|województwa suwalskiego]]. Obecnie sołtysem wsi jest [[Walenty Wołodko]]. |
<br/> | <br/> | ||
Linia 39: | Linia 39: | ||
<br/> | <br/> | ||
=== Dzieje miejscowości === | === Dzieje miejscowości === | ||
− | + | Komtur z Pokarmina powierzył w 1475 roku [[Szymon Szulz|Szymonowi Schulzowi]] zadanie założenia w Eisermuhle nad [[Rzeka Staświn|rzeką Staświn]] wsi niemieckiej na 50 włókach. Jak wynika z ksiąg rachunkowych [[Powiat giżycki|powiatu giżyckiego]] z 1625 roku, wówczas mieszkało we wsi prócz Polaków także kilku Niemców. Szkoła w Staświnach została założona w 1819 roku. W 1914 roku wieś została zniszczona podczas działań wojennych. Odbudowano ją w następnym pięcioleciu. W wyniku ciężkich walk o ufortyfikowany pas [[Wielkie Jeziora Mazurskie|Wielkich Jezior Mazurskich]] od sierpnia 1914 do lutego 1915 roku pomiędzy wojskami niemieckimi i rosyjskimi wieś została całkowicie zniszczona. Śladem tych zdarzeń jest cmentarz, gdzie spoczywa 34 poległych żołnierzy rosyjskich. Odbudowa wojennych zniszczeń trwała pięć lat. Do lat 30 XX wieku w Staświnach istniały dwa majątki ziemskie. Jeden z nich należał do rodziny Gobel. Posiadali oni 100 ha ziemi, w tym 65 ha ziemi uprawnej, 10 ha łąk, 20 ha pastwisk oraz 16 koni, 5 owiec, 30 świń i 65 sztuk bydła. Drugi majątek znajdował się przy drodze do [[Lipowy Dwór|Lipowego Dworu]] i prawdopodobnie należał do [[Ernst Preuss|Ernsta Preussa]]. | |
<br/> | <br/> | ||
− | |||
=== Ludzie związani z miejscowością === | === Ludzie związani z miejscowością === | ||
[[Szymon Szulz]] | [[Szymon Szulz]] | ||
Linia 48: | Linia 47: | ||
<br/> | <br/> | ||
=== Zabytki === | === Zabytki === | ||
− | + | *[[Cmentarz wojenny w Staświnach |Cmentarz wojenny]] z czasów I wojny światowej. | |
− | |||
<br/> | <br/> | ||
Linia 60: | Linia 58: | ||
<br/> | <br/> | ||
− | |||
− | |||
− | + | [[Kategoria: Powiat giżycki]] | |
− | + | [[Kategoria: Miłki (gmina wiejska)]] | |
+ | [[Kategoria: Wsie sołeckie]] | ||
+ | [[Kategoria: 1401-1500]] |
Wersja z 18:10, 24 sie 2014
Staświny | |
| |
Nagrobek z czasów I wojny światowej w Staświnach,
źródło: Dzedzej, dostęp 25 września 2013 | |
Rodzaj miejscowości | Wieś sołecka |
Państwo | Polska |
Województwo | warmińsko-mazurskie |
Powiat | giżycki |
Gmina | Miłki |
Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
Tablice rejestracyjne | NGI |
{{#invoke:Koordynaty|szablon}} |
Staświny (niem. Staßwinnen, w latach 1938-1945 miejscowość nosiła nazwę Eisermühl) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim w gminie Miłki. W latach 1975-1998 miejscowość przynależała do województwa suwalskiego. Obecnie sołtysem wsi jest Walenty Wołodko.
Spis treści
Charakterystyka fizjograficzna
Od Rudzisk w kierunku Rynu przebiega linia moren. W kierunku na wschód od tej miejscowości tworzy kilka kulminacji sięgających 180 metrów n.p.m. Zewnętrzna linia moren tej fazy przebiega w kierunku na Prażmowo, wewnętrzna linia biegnie równolegle do szosy Ryn-Giżycko. Skręca na południowy wschód w stronę Bogaczewa. Następnie łuki morenowe przecinają rynnę jeziorną i biegną na Paprotki, a dalej znajdują przedłużenie we wzgórzach koło Konopek Wielkich i Talk. Wewnętrzna linia moren ciągnie się w kierunku na Miłki, Staświny. Teren Pojezierza Mazurskiego przykryty był przez dziesiątki wieków ogromną, grubą pokrywa lodu. Klimat ulegał stopniowemu ociepleniu. Na terenach uwolnionych spod lodowej czapy zaczęła się pojawiać roślinność, krzewy, drzewa.
Dzieje miejscowości
Komtur z Pokarmina powierzył w 1475 roku Szymonowi Schulzowi zadanie założenia w Eisermuhle nad rzeką Staświn wsi niemieckiej na 50 włókach. Jak wynika z ksiąg rachunkowych powiatu giżyckiego z 1625 roku, wówczas mieszkało we wsi prócz Polaków także kilku Niemców. Szkoła w Staświnach została założona w 1819 roku. W 1914 roku wieś została zniszczona podczas działań wojennych. Odbudowano ją w następnym pięcioleciu. W wyniku ciężkich walk o ufortyfikowany pas Wielkich Jezior Mazurskich od sierpnia 1914 do lutego 1915 roku pomiędzy wojskami niemieckimi i rosyjskimi wieś została całkowicie zniszczona. Śladem tych zdarzeń jest cmentarz, gdzie spoczywa 34 poległych żołnierzy rosyjskich. Odbudowa wojennych zniszczeń trwała pięć lat. Do lat 30 XX wieku w Staświnach istniały dwa majątki ziemskie. Jeden z nich należał do rodziny Gobel. Posiadali oni 100 ha ziemi, w tym 65 ha ziemi uprawnej, 10 ha łąk, 20 ha pastwisk oraz 16 koni, 5 owiec, 30 świń i 65 sztuk bydła. Drugi majątek znajdował się przy drodze do Lipowego Dworu i prawdopodobnie należał do Ernsta Preussa.
Ludzie związani z miejscowością
Zabytki
- Cmentarz wojenny z czasów I wojny światowej.
Bibliografia
Staświny, w: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 9, red. B. Chlebowski, Warszawa 1890.
Wakar Andrzej, Willan Tadeusz, Giżycko, z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1996.
Panfil Jan, Pojezierze Mazurskie, Warszawa 1968.
Michniewska-Szczepkowska Barbara, Szczepkowski Bohdan, Województwo olsztyńskie, środowisko geograficzne tekst i mapy krajoznawcze, Olsztyn 1969.