Dziewięciornik błotny
Dzięwieciornik błotny | |
| |
Parnassia palustris | |
L. | |
![]() Pięciornik błotny - pokrój [2] | |
Systematyka | |
Królestwo | rośliny |
Gromada | rośliny naczyniowe |
Klasa | okrytonasienne |
Rząd | dławiszowce |
Rodzina | pięciornikowate |
Rodzaj | pięciornik |
Gatunek | pięciornik błotny |
Synonimy | |
Dzięwieciornik błotny (Parnassia palustris L.) – gatunek rośliny należący do rodziny dziewięciornikowatych (Parnassiaceae).
Spis treści
Morfologia
Łodyga zniesiona, prosta, kanciasta i naga. Ma wysokość 5-45 cm. Ma tylko jeden liść łodygowy siedzący, sercowatego kształtu, który swoją nasadą obejmuje łodygę. Wszystkie pozostałe liście tworzą przyziemną różyczkę. Mają sercowojajowaty kształt i wyrastają na długich ogonkach. Kwiaty pojedyncze, na szczycie łodygi. Mają bardzo charakterystyczną budowę. Ich korona składa się z 5 białych płatków z dobrze widoczną, ciemniejszą nerwacją. Słupek jest pojedynczy, 4-krotny, z beczułkowatą zalążnią i 4 siedzącymi znamieniami. Pomiędzy pięcioma pręcikami występuje 5 postrzępionych żółto-zielonych prątniczek, które spełniają funkcję miodników. 5 pręcików przed działkami kielicha dojrzewa po kolei, 5 pręcików przed płatkami korony spełniają rolę organów wabiących owady, w nasadowej części znajdują się miodniki, w szczytowej wydzielane są połyskujące kropelki wody, które odstraszają muchówki. Kwiaty kwitną od czerwca do sierpnia. Są przedprątne i owadopylne. Owocem jest jednokomorowa torebka, otwierająca się 4 klapami. Nasiona są podługowate, spłaszczone i oskrzydlone. Nasiona roznoszone są przez wiatr.
Rozmieszczenie i ekologia
Występuje w Europie, Ameryce Północnej, Azji i Afryce Północnej. W Polsce jest dość pospolity na całym obszarze, zarówno na niżu, jak i w górach. W Tatrach występuje aż po piętro alpejskie.
Siedliskiem tego gatunku są płytkie i mokre torfowiska, jałowe darnie, mokre łąki. rośnie na dobrze nawilżonych glebach, gdzie przeważa wapń.
Wartość użytkowa
Ciekawostki
Na Warmii i Mazurach gatunek ten występuje m.in. w Obszarze Natura 2000 Torfowisko Zocie.
Bibliografia
Zarzycki Kazimierz, Szeląg Zbigniew, Red list of the vascular plants in Poland, [w:] Red lists of plants and fungi in Poland, red. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda i Zbigniew Szeląg, Kraków 2006, s. 11-20.
Linki zewnętrzne
Dzięwieciornik błotny [3] 27.06.2014