Andrzej Stanisław von Hatten: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 21: Linia 21:
 
}}
 
}}
  
'''Andrzej Stanisław von Hatten''' (ur.1763 r. w Lemitach k. [[Orneta| Ornety]], zm. 3 stycznia 1841 r.) – biskup warmiński w latach 1838 - 1841.
+
'''Andrzej Stanisław von Hatten''' (ur.1763 r. w [[Lemity|Lemitach]] k. [[Orneta| Ornety]], zm. 3 stycznia 1841 r.) – biskup warmiński w latach 1838 - 1841.
  
  
Linia 32: Linia 32:
 
<br/>
 
<br/>
 
=== Praca ===
 
=== Praca ===
Powrócił na Warmię gdzie przez 6 lat pracował w kancelarii biskupa [[lkwim:Ignacy Krasicki |Ignacego Krasickiego]]. W 1790 r. Hatten został koadiutorem kanonika [[Tomasz Szczepański |Tomasza Szczepańskiego]]. W 1792 r. powołano go na dziekana w [[Pieniężno| Pieniężnie]]. W 1799 r. został [[kanonik warmiński |kanonikiem warmińskim]]. W 1800 r. mianowano go na biskupa pomocniczego ze stolicą tytularną w Dianie. W 1801 r. otrzymał sakrę biskupią w katedrze oliwskiej z rąk księcia biskupa Karola von Hohenzollerna. 26 kwietnia 1837 wybrany został przez kapitułę na biskupa warmińskiego. Opublikował wiele listów pasterskich.  
+
Powrócił na [[Warmia|Warmię]] gdzie przez 6 lat pracował w kancelarii biskupa [[lkwim:Ignacy Krasicki |Ignacego Krasickiego]]. W 1790 r. Hatten został koadiutorem kanonika [[Tomasz Szczepański |Tomasza Szczepańskiego]]. W 1792 r. powołano go na dziekana w [[Pieniężno| Pieniężnie]]. W 1799 r. został [[kanonik warmiński |kanonikiem warmińskim]]. W 1800 r. mianowano go na biskupa pomocniczego ze stolicą tytularną w Dianie. W 1801 r. otrzymał sakrę biskupią w katedrze oliwskiej z rąk księcia biskupa [[Jan Karol von Hohenzollern|Karola von Hohenzollerna]]. 26 kwietnia 1837 wybrany został przez kapitułę na biskupa warmińskiego. Opublikował wiele listów pasterskich.  
 
<br/>
 
<br/>
 
=== Działalność społeczna, kulturalna, naukowa, polityczna ===
 
=== Działalność społeczna, kulturalna, naukowa, polityczna ===
Znał języki: niemiecki, polski, włoski, francuski i łaciński. Sympatyzował z Polakami  - wprowadził nauczanie języka polskiego w [[Liceum Hosianum w Braniewie]]. W walce rządu pruskiego  o małżeństwa mieszane zajął stanowisko zdecydowanie kościelne .  Hatten udaremnił przeniesienie [[Liceum Hosianum w Braniewie]] do królewieckiej Albertyny . Biskup stworzył w 1839 r. specjalny formularz do wizytacji, który złożony był z 200 pytań podzielonych na trzy działy . Był zawsze pogodny i hojny dla ubogich studentów.  
+
Znał języki: niemiecki, polski, włoski, francuski i łaciński. Sympatyzował z Polakami  - wprowadził nauczanie języka polskiego w [[Liceum Hosianum w Braniewie]]. W walce rządu pruskiego  o małżeństwa mieszane zajął stanowisko zdecydowanie kościelne.  Hatten udaremnił przeniesienie [[Liceum Hosianum w Braniewie]] do królewieckiej Albertyny. Biskup stworzył w 1839 r. specjalny formularz do wizytacji, który złożony był z 200 pytań podzielonych na trzy działy. Był zawsze pogodny i hojny dla ubogich studentów.  
 
<br/>
 
<br/>
  
 
=== Stosunki rodzinne, hobby, czym się zajmował, co lubił,, ciekawostki z życia, pracy i działalności ===
 
=== Stosunki rodzinne, hobby, czym się zajmował, co lubił,, ciekawostki z życia, pracy i działalności ===
Pochodził z rodu Hattenów wywodzących się z Nadreni . Jan Hatten przybył na [[Warmia |Warmię]] w XVI w. raz z bratem kardynała [[lkwim: Stanisław Hozjusz| Stanisława Hozjusza]]. Jan poślubił wdowę po bracie [[lkwim: Stanisław Hozjusz |Stanisława Hozjusza]]. Stał się też właścicielem Limit i Wojciechowa. Pozycja Hattenów (Hattyńskich lub Attyńskich) umocniła się w XVII i XVIII w . Tworzyli zamożną i wpływową rodzinę warmińską.  Był synem Gottfryda i Marii z Gąsiorowskich. Dziadek biskupa był burgrabią [[Braniewo |Braniewa]] i wójtem [[Warmia |Warmii]]. Ojciec był polskim majorem z honorowym tytułem łowczego krajowego . Matka biskupa pochodziła ze starego rodu warmińskiego Helden – Gąsiorowskich .
+
Pochodził z rodu Hattenów wywodzących się z Nadreni . Jan Hatten przybył na [[Warmia |Warmię]] w XVI w. raz z bratem kardynała [[lkwim: Stanisław Hozjusz| Stanisława Hozjusza]]. Jan poślubił wdowę po bracie [[lkwim: Stanisław Hozjusz |Stanisława Hozjusza]]. Stał się też właścicielem [[Lemity|Lemit]] i [[Wojciechowo|Wojciechowa]]. Pozycja Hattenów (Hattyńskich lub Attyńskich) umocniła się w XVII i XVIII w. Tworzyli zamożną i wpływową rodzinę warmińską.  Był synem Gottfryda i Marii z Gąsiorowskich. Dziadek biskupa był burgrabią [[Braniewo |Braniewa]] i wójtem [[Warmia |Warmii]]. Ojciec był polskim majorem z honorowym tytułem łowczego krajowego. Matka biskupa pochodziła ze starego rodu warmińskiego Helden – Gąsiorowskich.
Jako młody duchowny miał okazję wygłosić kazanie po łacinie w obecności Piusa VI. Papieżowi się tak spodobało, że kazał je dla siebie wydrukować.  Hatten przyjaźnił się ponadto z Franciszkiem Jerzmanowskim – synem burgrabiego łęczyckiego i posła na sejm czteroletni. Biskup przed śmiercią otrzymał Order Czerwonego Orła .
+
Jako młody duchowny miał okazję wygłosić kazanie po łacinie w obecności Piusa VI. Papieżowi się tak spodobało, że kazał je dla siebie wydrukować.  Hatten przyjaźnił się ponadto z Franciszkiem Jerzmanowskim – synem burgrabiego łęczyckiego i posła na sejm czteroletni. Biskup przed śmiercią otrzymał Order Czerwonego Orła.
 
   
 
   
3 stycznia 1841 został zamordowany przez szaleńca.  Zabójcą okazał się mieszkaniec Fromborka – czeladnik krawiecki Rudolf Kühnapfel, którego skazano na publiczne łamanie kołem. Biskup został pochowany w katedrze fromborskiej w kaplicy Szembeka. W księdze metrykalnej parafii [[Wapnik]] w rubryce chrztu dopisano datę jego śmierci.
+
3 stycznia 1841 został zamordowany przez szaleńca.  Zabójcą okazał się mieszkaniec [[Frombork|Fromborka]] – czeladnik krawiecki Rudolf Kühnapfel, którego skazano na publiczne łamanie kołem. Biskup został pochowany w [[lkwim:Bazylika Archikatedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku|katedrze fromborskiej]] w [[lkwim:Kaplica pw. Zbawiciela w Bazylice Archikatedralnej we Fromborku|kaplicy Szembeka]]. W księdze metrykalnej parafii [[Wapnik]] w rubryce chrztu dopisano datę jego śmierci.
  
 
<br/>
 
<br/>
Linia 54: Linia 54:
 
<br/>
 
<br/>
  
 
+
[[Kategoria:Wielkie postaci Warmii i Mazur|Hatten von, Andrzej Stanisław]]
 
+
[[Kategoria:Biskupi warmińscy|Hatten von, Andrzej Stanisław]]
[[Kategoria: Osoba]][[Kategoria:Duchowny katolicki]][[Kategoria:biskup warmiński]]
+
[[Kategoria:1701-1800|Hatten von, Andrzej Stanisław]]
[[Użytkownik:Kinlis|Kinlis]] ([[Dyskusja użytkownika:Kinlis|dyskusja]]) 11:01, 4 wrz 2013 (CEST)
+
[[Kategoria:1801-1900|Hatten von, Andrzej Stanisław]]

Wersja z 12:23, 13 cze 2014

Andrzej Stanisław von Hatten

Andrzej Stanisław von Hatten, źródło:Poczet biskupów warmińskich, pod red. Stanisława Achremczyka, Olsztyn 2008, 510 ss.
Andrzej Stanisław von Hatten, źródło:Poczet biskupów warmińskich, pod red. Stanisława Achremczyka, Olsztyn 2008, 510 ss.
Data i miejsce urodzenia 1763 r.
Lemity
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 1841 r.
Pole-obowiązkowe
Przyczyna śmierci zabójstwo
Miejsce spoczynku Katedra we Fromborku
Zawód biskup warmiński

Andrzej Stanisław von Hatten (ur.1763 r. w Lemitach k. Ornety, zm. 3 stycznia 1841 r.) – biskup warmiński w latach 1838 - 1841.


Życiorys


Szkoła i wykształcenie

Studiował teologię w Warszawie u księży misjonarzy a następnie w gimnazjum w Braniewie. W 1781 r. otrzymał w Braniewie niższe święcenia kapłańskie . Od 1783 r. był w Collegium Germincum w Rzymie. Tam też otrzymał tytuł doktora teologii i filozofii. W 1785 r. został diakonem . W 1786 r. otrzymał w bazylice laterańskiej święcenia kapłańskie.


Praca

Powrócił na Warmię gdzie przez 6 lat pracował w kancelarii biskupa Ignacego Krasickiego. W 1790 r. Hatten został koadiutorem kanonika Tomasza Szczepańskiego. W 1792 r. powołano go na dziekana w Pieniężnie. W 1799 r. został kanonikiem warmińskim. W 1800 r. mianowano go na biskupa pomocniczego ze stolicą tytularną w Dianie. W 1801 r. otrzymał sakrę biskupią w katedrze oliwskiej z rąk księcia biskupa Karola von Hohenzollerna. 26 kwietnia 1837 wybrany został przez kapitułę na biskupa warmińskiego. Opublikował wiele listów pasterskich.

Działalność społeczna, kulturalna, naukowa, polityczna

Znał języki: niemiecki, polski, włoski, francuski i łaciński. Sympatyzował z Polakami - wprowadził nauczanie języka polskiego w Liceum Hosianum w Braniewie. W walce rządu pruskiego o małżeństwa mieszane zajął stanowisko zdecydowanie kościelne. Hatten udaremnił przeniesienie Liceum Hosianum w Braniewie do królewieckiej Albertyny. Biskup stworzył w 1839 r. specjalny formularz do wizytacji, który złożony był z 200 pytań podzielonych na trzy działy. Był zawsze pogodny i hojny dla ubogich studentów.

Stosunki rodzinne, hobby, czym się zajmował, co lubił,, ciekawostki z życia, pracy i działalności

Pochodził z rodu Hattenów wywodzących się z Nadreni . Jan Hatten przybył na Warmię w XVI w. raz z bratem kardynała Stanisława Hozjusza. Jan poślubił wdowę po bracie Stanisława Hozjusza. Stał się też właścicielem Lemit i Wojciechowa. Pozycja Hattenów (Hattyńskich lub Attyńskich) umocniła się w XVII i XVIII w. Tworzyli zamożną i wpływową rodzinę warmińską. Był synem Gottfryda i Marii z Gąsiorowskich. Dziadek biskupa był burgrabią Braniewa i wójtem Warmii. Ojciec był polskim majorem z honorowym tytułem łowczego krajowego. Matka biskupa pochodziła ze starego rodu warmińskiego Helden – Gąsiorowskich. Jako młody duchowny miał okazję wygłosić kazanie po łacinie w obecności Piusa VI. Papieżowi się tak spodobało, że kazał je dla siebie wydrukować. Hatten przyjaźnił się ponadto z Franciszkiem Jerzmanowskim – synem burgrabiego łęczyckiego i posła na sejm czteroletni. Biskup przed śmiercią otrzymał Order Czerwonego Orła.

3 stycznia 1841 został zamordowany przez szaleńca. Zabójcą okazał się mieszkaniec Fromborka – czeladnik krawiecki Rudolf Kühnapfel, którego skazano na publiczne łamanie kołem. Biskup został pochowany w katedrze fromborskiej w kaplicy Szembeka. W księdze metrykalnej parafii Wapnik w rubryce chrztu dopisano datę jego śmierci.



Bibliografia

Obłąk Jan, Kopiczko Andrzej,Historia Diecezji i Archidiecezji Warmińskiej, Olsztyn 2010, 261 ss.

Poczet biskupów warmińskich, pod red. Stanisława Achremczyka, Olsztyn 2008, 510 ss.