Grzęda: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
(Zabytki)
Linia 57: Linia 57:
  
 
== Zabytki ==
 
== Zabytki ==
*[[Kościół rzymskokatolicki pw. św. Mikołaja w Grzędzie| Kościół pw. św. Mikołaja]] z 1779 roku. We wnętrzu znajdują się trzy barokowe ołtarze
+
*[[lkwim:Kościół pw. św. Mikołaja w Grzędzie| Kościół pw. św. Mikołaja]] z 1779 roku. We wnętrzu znajdują się trzy barokowe ołtarze
 
*Pomnik ku czci poległych w czasie [[I wojna światowa| I wojny światowej]], zlokalizowany na przykościelnym cmentarzu
 
*Pomnik ku czci poległych w czasie [[I wojna światowa| I wojny światowej]], zlokalizowany na przykościelnym cmentarzu
 
*Budynek dawnej szkoły z okres międzywojennego
 
*Budynek dawnej szkoły z okres międzywojennego

Wersja z 17:29, 16 mar 2014

Grzęda

Kościół pw. św. Mikołaja w Grzędzie
Kościół pw. św. Mikołaja w Grzędzie
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bisztynek
Liczba ludności (2010) 149
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Grzęda
Grzęda
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grzęda
Grzęda
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Grzęda (niem.Sturmhübel) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bisztynek. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Miejscowość w 2010 roku była zamieszkana przez 149 osób. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Wioletta Olszewska[1].

Położenie

Miejscowość leży w odległości 9 km na północny wschód od Bisztynka.

Dzieje miejscowości

Miejscowość jako wieś czynszowa została założona w 1339 roku na obszarze 64 włók. Zasadźcami byli dwaj Prusowie, bracia Piotr i Eckehard Lemkani. Nowo powstała osada została skolonizowana przez ludność pruską. Pierwotna nazwa wsi brzmiała Boumgarbe, co w języku pruskim oznaczało wzgórze bądź wzniesienie. Przyjęta później niemiecka nazwa Sturmhübel jest dosłownym tłumaczeniem nazwy pruskiej. Wojna polsko-krzyżacka w latach 1519-1521 doprowadziła do spustoszenia i znacznego wyludnienia wsi. Jednak już do 1533 roku udało się zasiedlić część opuszczonych włók. Kościół w Grzędzie został wybudowany wkrótce po założeniu miejscowości, jego istnienie potwierdza spis parafii z końca XV stulecia. Wszystko wskazuje, że uległ zniszczeniu w okresie konfliktu polsko-krzyżackiego (1519-1521). Nowy kościół został wzniesiony w 1581 roku. W 1754 roku częściowo spłonął. Ponowna konsekracja miała miejsce w roku 1779. Dokonał jej biskup Ignacy Krasicki. Pierwsza szkoła została prawdopodobnie założona w momencie powstanie kościoła. Przed 1789 rokiem funkcję nauczyciela i zarazem organisty sprawował Michał Matern. W 1935 roku szkoła liczyła 93 uczniów i 2 nauczycieli. W 1785 roku Grzęda składała się z 58 domów. W XIX wieku w skład miejscowej parafii wchodziły miejscowości Janowiec, Pleśno, Zieleńce. Po 1945 roku wieś została zasiedlona przez polskich osadników. W 1947 roku uruchomiona została szkoła podstawowa.

Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:

1820 - 355 osób

1848 - 447 osób

1939 - 528 osób

Edukacja

W miejscowości funkcjonuje szkoła podstawowa.

Zabytki

  • Kościół pw. św. Mikołaja z 1779 roku. We wnętrzu znajdują się trzy barokowe ołtarze
  • Pomnik ku czci poległych w czasie I wojny światowej, zlokalizowany na przykościelnym cmentarzu
  • Budynek dawnej szkoły z okres międzywojennego
  • Przykościelny cmentarz ewangelicki


Bibliografia

  1. Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
  2. Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
  3. Bank Danych Lokalnych GUS [data dostępu: 20.12.2013]
  4. MojeMazury.pl [data dostępu: 20.12.2013]
  5. Wikipedia: Grzęda [data dostępu: 20.12.2013]


Przypisy