Kaplica pw. św. Rocha w Bredynkach: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja zweryfikowana]
(Utworzono nową stronę " {{mała architektura infobox <!-- w trakcie opracowania --> |typ obiektu = ... |lokalizacja = ... |właściciel = ... | }} <br /> ''' Kaplica p.w. św. Rocha w...")
 
m (Zastępowanie tekstu - "© Stanisław Kuprjaniuk" na "Fot. Stanisław Kuprjaniuk")
 
(Nie pokazano 19 wersji utworzonych przez 4 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
+
''' Kaplica pw. św. Rocha w Bredynkach''' – kaplica datowana na 1884 r., położona w Bredynkach, [[Powiat olsztyński | powiat olsztyński]], [[Gmina Biskupiec | gmina Biskupiec]].
{{mała architektura infobox
+
<br/><br />
<!-- w trakcie opracowania -->
+
[[Plik:Bre2.jpg|thumb|right|290px|Kaplica św. Rocha w Bredynkach. Fot. Stanisław Kuprjaniuk]]
|typ obiektu  = ...
+
[[Plik:Bre1.jpg|thumb|right|290px|Kaplica w Bredynkach. Fot. Stanisław Kuprjaniuk
|lokalizacja  = ...
+
]]
|właściciel  = ...
+
|
+
}} <br />
+
''' Kaplica p.w. św. Rocha w Bredynkach''' – ...<br/>
+
 
== Położenie ==
 
== Położenie ==
Kaplica usytuowana 
+
[[Kaplice|Kaplica]] [[św. Roch|św. Rocha]] usytuowana jest przy głównej drodze przebiegającej przez wieś.
...
+
 
<br/>
 
<br/>
 
== Opis ==
 
== Opis ==
 +
Miejscowość [[Bredynki]] kojarzy się w historii z głośnymi zajściami, jakie miały miejsce wiosną 1863 r. Po tym, kiedy miejscowy młynarz dostał pozwolenie na wysuszenie położonego w środku wioski stawu, mieszkańcy Bredynek nie zgodzili się na to i wypędzili ze wsi robotników. Wezwani do pomocy żołnierze pruscy w wyniku  szarpaniny zabili wówczas 10 mężczyzn i 4 kobiety. Jeszcze w tym samym roku, w miejscu [[krwawa masakra w Bredynkach|krwawej masakry]], mieszkańcy Bredynek postawili drewniany krzyż ku pamięci tych, którzy zginęli w tzw. „[[wojna o wodę|wojnie o wodę]]”.
  
 
+
W 1884 r. pobożny gospodarz i prowadnik warmińskich „[[łosiery|łosier]]” [[Jan Skupski]], wybudował przy tym krzyżu kaplicę ku czci św. Rocha. W niej, przez długi czas, odbywało się po Wielkanocy coroczne nabożeństwo ku pamięci pomordowanych. W tej masakrze zginęła m.in. żona Skupskiego, 28-letnia Elżbieta. Kaplica we wsi była, podobnie jak wcześniej istniejący krzyż, punktem centralnym, gdzie cyklicznie zbierali się uczestnicy „łosier”. Przy niej także ustawiony był przydrożny, niezachowany już [[krzyże przydrożne|krzyż]] z napisem „IHS 1884 Niech Bendzie Pochwalony Jezus Chrystus”. Autorstwo jego wykonania przypisuje się młodemu wówczas [[Józef Weinert ze Stanclewa|Józefowi Weinertowi ze Stanclewa]].
Miejscowość Bredynki kojarzy się w historii z głośnymi zajściami, jakie miały
+
== Bibliografia ==
 
+
Barczewski Walenty, ''Kiermasy na Warmii i inne pisma wybrane. Wydał i wstępem poprzedził W. Ogrodziński'', Olsztyn 1984.<br>
miejsce wiosną 1863 roku. Po tym jak miejscowy młynarz dostał pozwolenie na wysuszenie,
+
Hochleitner Janusz, ''Kaplica w Bredynkach'', „Posłaniec Warmiński”, 1995, nr 4.<br>
 
+
Hochleitner Janusz, ''Kapliczki Warmii południowej. Przydrożne obiekty kultu jako element ludowego systemu komunikacji'', Olsztyn 2004.<br>
położonego w środku wioski, stawu, mieszkańcy Bredynek nie zgodzili się na to i wypędzili ze
+
Chłosta Jan, ''Maryjne kapliczki na Warmii'', [w:] ''Matka Boża w wierze, kulcie, teologii i sztuce. Perspektywa regionalna i uniwersalna'', red. J. Jezierski i K. Parzych-Blakiewicz, Olsztyn 2011.<br>
 
+
Jasiński Janusz, ''Świadomość narodowa na Warmii w XIX wieku: narodziny i rozwój'', Olsztyn 1983.<br>
wsi robotników. Wezwani do pomocy żołnierze pruscy w wyniku  szarpaniny zabili wówczas 10
+
Jasiński Janusz, ''Maryjne kaplice i kapliczki przydrożne na Warmii w XIX wieku'', [w:] ''Niepokalana. Kult Matki Bożej na ziemiach polskich w XIX wieku'', red. B. Pylak i Cz. Krakowiak, Lublin 1988.<br>
 
+
Jasiński Janusz, ''Pielgrzymki do Świętej Lipki od schyłku XVIII do początku XX wieku'', [w:] tegoż, ''Między Prusami a Polską, Rozprawy i szkice z dziejów Warmii i Mazur z XVIII – XX wieku'', Olsztyn 2003.<br>
mężczyzn i 4 kobiety. Jeszcze w tym samym roku, w miejscu krwawej masakry, mieszkańcy
+
Klonowski Franciszek, ''Warmińska rzeźba ludowa. Katalog wystawy'', Olsztyn 1958.<br>
 
+
Kuprjaniuk Stanisław, ''Mała architektura sakralna na Warmii do 1945 roku ze szczególnym uwzględnieniem kapliczek'', w druku.<br>
Bredynek postawili drewniany krzyż ku pamięci tych wszystkich, którzy stracili życie w tzw.
+
Ogrodziński Władysław, ''Józef Weinert ze Stanclewa, ostatni świątkarz na Warmii'', „Kalendarz dla Warmii i Mazur na rok 1958”.<br>
 
+
Thimm Werner, ''Der Aufstand in Bredinken am 6. mai 1863'', „Zeitschrift für die Geschichte und Alterumskunde Ermlands”, Bd. 42, 1983.
„wojnie o wodę”. W 1884 roku, pobożny gospodarz i prowadnik warmińskich „łosier”, Jan  
+
== Linki zewnętrzne ==
 
+
[http://kapliczkiwarmii.republika.pl/ Kapliczki Warmii] [22.12.2013]
Skupski II pobudował przy tym krzyżu kaplicę ku czci św. Rocha. W niej to przez długi czas  
+
 
+
odbywało się po Wielkanocy coroczne nabożeństwo ku pamięci pomordowanych. W tej masakrze  
+
 
+
zginęła m.in. żona Skupskiego, 28-letnia Elżbieta. Kaplica we wsi była, podobnie jak  
+
 
+
wcześniej istniejący krzyż, punktem centralnym, gdzie cyklicznie zbierali się uczestnicy  
+
 
+
„łosier”. Przy niej także ustawiony był przydrożny, niezachowany już krzyż z napisem „IHS  
+
 
+
1884 Niech Bendzie Pochwalony Jezus Chrystus”. Autorstwo jego wykonania przypisuje się  
+
 
+
młodemu wówczas Józefowi Weinertowi ze Stanclewa.
+
...
+
 
<br/>
 
<br/>
== Zdjęcia ==
+
[[Kategoria:Turystyka]] [[Kategoria:Kościoły i kaplice]][[Kategoria: Budownictwo ludowe]][[Kategoria: Zabytki]][[Kategoria: Biskupiec (gmina miejsko-wiejska)]][[Kategoria: powiat olsztyński ]]
 
+
...
+
<br/>
+
== Bibliografia ==
+
Barczewski Walenty, Kiermasy na Warmii i inne pisma wybrane. Wydał i wstępem poprzedził W.
+
 
+
Ogrodziński, Olsztyn 1984.
+
Hochleitner Janusz, Kaplica w Bredynkach, „Posłaniec Warmiński”, 1995, nr 4.
+
Hochleitner Janusz, Kapliczki Warmii południowej. Przydrożne obiekty kultu jako element
+
 
+
ludowego systemu komunikacji, Olsztyn 2004.
+
Chłosta Jan, Maryjne kapliczki na Warmii, [w:] Matka Boża w wierze, kulcie, teologii i
+
 
+
sztuce. Perspektywa regionalna i uniwersalna, red. J. Jezierski i K. Parzych-Blakiewicz,
+
 
+
Olsztyn 2011.
+
Jasiński Janusz, Świadomość narodowa na Warmii w XIX wieku: narodziny i rozwój, Olsztyn
+
 
+
1983.
+
Jasiński Janusz, Maryjne kaplice i kapliczki przydrożne na Warmii w XIX wieku, [w:]  
+
 
+
Niepokalana. Kult Matki Bożej na ziemiach polskich w XIX wieku, red. B. Pylak i Cz.
+
 
+
Krakowiak, Lublin 1988.
+
Jasiński Janusz, Pielgrzymki do Świętej Lipki od schyłku XVIII do początku XX wieku, [w:]  
+
 
+
tegoż, Między Prusami a Polską, Rozprawy i szkice z dziejów Warmii i Mazur z XVIII – XX
+
 
+
wieku, Olsztyn 2003.
+
Klonowski Franciszek, Warmińska rzeźba ludowa. Katalog wystawy, Olsztyn 1958.
+
Kuprjaniuk Stanisław, Mała architektura sakralna na Warmii do 1945 roku ze szczególnym
+
 
+
uwzględnieniem kapliczek, w druku.
+
Ogrodziński Władysław, Józef Weinert ze Stanclewa, ostatni świątkarz na Warmii, „Kalendarz
+
 
+
dla Warmii i Mazur na rok 1958”.
+
Thimm Werner, Der Aufstand in Bredinken am 6. mai 1863, „Zeitschrift für die Geschichte und
+
 
+
Alterumskunde Ermlands”, Bd. 42, 1983.
+
...
+
 
<br/>
 
<br/>
[[Kategoria:Turystyka]][[Kategoria: Zabytki]][[Kategoria: Budownictwo ludowe]]
 
<br />
 

Aktualna wersja na dzień 07:57, 25 mar 2015

Kaplica pw. św. Rocha w Bredynkach – kaplica datowana na 1884 r., położona w Bredynkach, powiat olsztyński, gmina Biskupiec.

Kaplica św. Rocha w Bredynkach. Fot. Stanisław Kuprjaniuk
Kaplica w Bredynkach. Fot. Stanisław Kuprjaniuk

Położenie

Kaplica św. Rocha usytuowana jest przy głównej drodze przebiegającej przez wieś.

Opis

Miejscowość Bredynki kojarzy się w historii z głośnymi zajściami, jakie miały miejsce wiosną 1863 r. Po tym, kiedy miejscowy młynarz dostał pozwolenie na wysuszenie położonego w środku wioski stawu, mieszkańcy Bredynek nie zgodzili się na to i wypędzili ze wsi robotników. Wezwani do pomocy żołnierze pruscy w wyniku szarpaniny zabili wówczas 10 mężczyzn i 4 kobiety. Jeszcze w tym samym roku, w miejscu krwawej masakry, mieszkańcy Bredynek postawili drewniany krzyż ku pamięci tych, którzy zginęli w tzw. „wojnie o wodę”.

W 1884 r. pobożny gospodarz i prowadnik warmińskich „łosierJan Skupski, wybudował przy tym krzyżu kaplicę ku czci św. Rocha. W niej, przez długi czas, odbywało się po Wielkanocy coroczne nabożeństwo ku pamięci pomordowanych. W tej masakrze zginęła m.in. żona Skupskiego, 28-letnia Elżbieta. Kaplica we wsi była, podobnie jak wcześniej istniejący krzyż, punktem centralnym, gdzie cyklicznie zbierali się uczestnicy „łosier”. Przy niej także ustawiony był przydrożny, niezachowany już krzyż z napisem „IHS 1884 Niech Bendzie Pochwalony Jezus Chrystus”. Autorstwo jego wykonania przypisuje się młodemu wówczas Józefowi Weinertowi ze Stanclewa.

Bibliografia

Barczewski Walenty, Kiermasy na Warmii i inne pisma wybrane. Wydał i wstępem poprzedził W. Ogrodziński, Olsztyn 1984.
Hochleitner Janusz, Kaplica w Bredynkach, „Posłaniec Warmiński”, 1995, nr 4.
Hochleitner Janusz, Kapliczki Warmii południowej. Przydrożne obiekty kultu jako element ludowego systemu komunikacji, Olsztyn 2004.
Chłosta Jan, Maryjne kapliczki na Warmii, [w:] Matka Boża w wierze, kulcie, teologii i sztuce. Perspektywa regionalna i uniwersalna, red. J. Jezierski i K. Parzych-Blakiewicz, Olsztyn 2011.
Jasiński Janusz, Świadomość narodowa na Warmii w XIX wieku: narodziny i rozwój, Olsztyn 1983.
Jasiński Janusz, Maryjne kaplice i kapliczki przydrożne na Warmii w XIX wieku, [w:] Niepokalana. Kult Matki Bożej na ziemiach polskich w XIX wieku, red. B. Pylak i Cz. Krakowiak, Lublin 1988.
Jasiński Janusz, Pielgrzymki do Świętej Lipki od schyłku XVIII do początku XX wieku, [w:] tegoż, Między Prusami a Polską, Rozprawy i szkice z dziejów Warmii i Mazur z XVIII – XX wieku, Olsztyn 2003.
Klonowski Franciszek, Warmińska rzeźba ludowa. Katalog wystawy, Olsztyn 1958.
Kuprjaniuk Stanisław, Mała architektura sakralna na Warmii do 1945 roku ze szczególnym uwzględnieniem kapliczek, w druku.
Ogrodziński Władysław, Józef Weinert ze Stanclewa, ostatni świątkarz na Warmii, „Kalendarz dla Warmii i Mazur na rok 1958”.
Thimm Werner, Der Aufstand in Bredinken am 6. mai 1863, „Zeitschrift für die Geschichte und Alterumskunde Ermlands”, Bd. 42, 1983.

Linki zewnętrzne

Kapliczki Warmii [22.12.2013]