Sątoczno: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
 
(Nie pokazano 4 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 5: Linia 5:
 
  |herb artykuł          =
 
  |herb artykuł          =
 
  |dopełniacz wsi        =     
 
  |dopełniacz wsi        =     
  |zdjęcie              =  
+
  |zdjęcie              = satoczno.jpg
  |opis zdjęcia          =  
+
  |opis zdjęcia          = Kościół w Sątocznie.<br>Fot. Mieczysław Kalski
 
  |rodzaj miejscowości  = wieś sołecka  
 
  |rodzaj miejscowości  = wieś sołecka  
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
Linia 14: Linia 14:
 
  |sołectwo              =
 
  |sołectwo              =
 
  |wysokość              =
 
  |wysokość              =
  |liczba ludności      = 138<ref name="p1"/>
+
  |liczba ludności      = 130<ref name="p1"/>
  |rok                  = 2010
+
  |rok                  = 2013
 
  |strefa numeracyjna    =
 
  |strefa numeracyjna    =
 
  |kod pocztowy          =
 
  |kod pocztowy          =
Linia 29: Linia 29:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}
 
}}
'''Sątoczno''' (niem. ''Leunenburg'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat kętrzyński|powiecie kętrzyńskim]], w [[Korsze (gmina miejsko-wiejska)|gminie Korsze]]. Miejscowość w 2010 roku liczyła 138 mieszkańców<ref name="p1">Łącznie miejscowości: Sątoczno, Łękajny.</ref>.
+
'''Sątoczno''' (niem. ''Leunenburg'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat kętrzyński|powiecie kętrzyńskim]], w [[Korsze (gmina miejsko-wiejska)|gminie Korsze]]. Miejscowość w 2013 roku liczyła 130 mieszkańców<ref name="p1">Łącznie miejscowości: Sątoczno, Łękajny, Stawnica.</ref>. Obecnie funkcję sołtysa pełni Kazimierz Blicharz.<ref>http://bip.korsze.pl/jednostki_pomocnicze/1/solectwa</ref>
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
 
==Położenie==
 
==Położenie==
Linia 35: Linia 35:
  
 
==Dzieje miejscowości==
 
==Dzieje miejscowości==
Wieś należy do jednej z najstarszych miejscowości na Warmii i Mazurach. W 1326 roku na terenie dawnej osady pruskiej komtur z Bałgi Dietrich von Altenburg wzniósł strażnicę krzyżacką, a przy niej kościół. Przy zamku powstała osada targowa o zasięgu tranzytowym, która później otrzymała prawa miejskie. W 1344 roku w Sątocznie Krzyżacy podjęli starania o zorganizowanie nowego i oddzielnie zarządzanego komturstwa. Pierwszym i jedynym komturem Sątoczna został Johann Wurkini. W 1347 roku Sątoczno zostało spalone przez Litwinów, w związku z czym zlikwidowano komturstwo. Później podlegało nowo utworzonemu komturstwu w Rynie. W czasie wojny trzynastoletniej Sątoczno przystąpiło do Związku Pruskiego i przez kilka lat czynnie występowało przeciwko Zakonowi. Pierwszy kościół w Sątocznie wybudowano w latach 1326-1328. Został on później spalony w czasie najazdu Litwinów w 1347 roku. Świątynie odbudowano (obecny budynek kościoła) a na przełomie XIV i XV wieków. Po zawarciu pokoju z Krzyżakam w 1466 roku Sątoczno znalazło się na terenie [[Prusy Krzyżackie|Prus Krzyżackich]]. W 1468 roku w zamian za zaległy żołd Krzyżacy przekazali Sątoczno rycerzowi ze Szwabii Albrechtowi Vogt von Ammerthal. Jego córka Anna wyszła później za Botha zu Eulenburga ze Skandawy. W latach 1520–1610 Sątoczno było główną siedzibą rodu zu Eulenburg. Po 1610 roku siedziba rodu przeniesiona został do pobliskiej Prosny. W czasie reformacji kościół przejeli ewangelicy.  
+
Wieś należy do jednej z najstarszych miejscowości na [[Warmia|Warmii]] i [[Mazury|Mazurach]]. W 1326 roku na terenie dawnej osady pruskiej komtur z Bałgi [[Dietrich von Altenburg]] wzniósł strażnicę krzyżacką, a przy niej kościół wybudowany w latach 1326-1328. Przy zamku powstała osada targowa o zasięgu tranzytowym, która później otrzymała prawa miejskie. W 1344 roku w Sątocznie [[Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach|Krzyżacy]] podjęli starania o zorganizowanie nowego i oddzielnie zarządzanego komturstwa. Pierwszym i jedynym komturem Sątoczna został Johann Wurkini. W 1347 roku wieś została zniszczona przez Litwinów, komturstwo zlikwidowano. Sątoczno podlegało w późniejszych latach nowo utworzonemu komturstwu w Rynie. W czasie wojny trzynastoletniej Sątoczno przystąpiło do Związku Pruskiego i przez kilka lat czynnie występowało przeciwko Zakonowi. Na przełomie XIV i XV wieku odbudowano kościół (obecny budynek świątyni) zniszczony w czasie najazdu Litwinów. Po zawarciu pokoju z Krzyżakam w 1466 roku Sątoczno znalazło się na terenie [[Prusy Krzyżackie|Prus Krzyżackich]]. W 1468 roku w zamian za zaległy żołd Krzyżacy przekazali Sątoczno rycerzowi ze Szwabii Albrechtowi Vogt von Ammerthal. Jego córka Anna wyszła później za Botha zu Eulenburga ze [[Skandawa|Skandawy]]. W latach 1520–1610 majątek był główną siedzibą rodu zu Eulenburg. Po 1610 roku siedziba rodu przeniesiona został do pobliskiej [[Prosna|Prosny]]. W czasie reformacji kościół przejeli ewangelicy.<br/>
Zamek w Sątocznie został rozebrany w 1628 roku. Sątoczno w 1657 roku zniszczone zostało przez Tatarów. W 1709 roku epidemia dżumy zmniejszyła liczbę jego ludności o prawie 90 %. W latach 1839-1842 odrestaurowano kościół według pomysłu Szymona Gemmela. Ucierpiało w czasie wojen napoleońskich oraz I i II wojny światowej. W 1924 roku w Sątocznie gościł Paul von Hindenburg. Wieś znajdowała się w posiadaniu hrabiów Eulenburg do 1945 roku. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl]  [10.02.2015]</ref>. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl]  [10.02.2015]</ref> umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim.
+
Zamek w Sątocznie został rozebrany w 1628 roku. Sątoczno w 1657 roku zniszczone zostało przez Tatarów. W 1709 roku epidemia dżumy zmniejszyła liczbę mieszkającej tam ludności o prawie 90 %. W latach 1839-1842 odrestaurowano kościół według pomysłu Szymona Gemmela. Miejscowość ucierpiała w czasie wojen napoleońskich oraz [[I wojna światowa|I]] i [[II wojna światowa|II wojny światowej]]. W 1924 roku w Sątocznie gościł Paul von Hindenburg. Wieś znajdowała się w posiadaniu hrabiów Eulenburg do 1945 roku.<br/>
 +
W 1949 roku we wsi powstało kino, a w rok później biblioteka wiejska. W latach następnych wybudowano nowy budynek szkoły. W 1970 roku Sątoczno liczyło 63 mieszkańców. We wsi znajdowała się ośmioklasowa szkoła podstawowa, przedszkole (68 dzieci), biblioteka oraz kino na 100 miejsc.<br/>
 +
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl]  [10.02.2015]</ref>. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl]  [10.02.2015]</ref> umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim.
 +
 
 +
==Zabytki==
 +
*[[Kościół pw. Chrystusa Króla w Sątocznie|kościół pw. Chrystusa Króla]]
 +
 
 +
==Religia==
 +
*[[Parafia pw. Chrystusa Króla w Sątocznie]]
 +
*[[Cerkiew pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Korszach]]
 +
==Edukacja==
 +
*[[Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Sątocznie]]
 +
==Ciekawostki==
 +
Po 1945 roku w Sątocznie mieszkał obrońca Westerplatte – starszy sierżant Wiktor Ciereszko.
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}
 
<references/>
 
<references/>
Linia 49: Linia 62:
 
[http://www.gminalubawa.pl/ Urząd Gminy Korsze] [10.02.2015]<br/>
 
[http://www.gminalubawa.pl/ Urząd Gminy Korsze] [10.02.2015]<br/>
 
[https://www.google.pl/maps Mapy Google Maps] [10.02.2015]<br/>
 
[https://www.google.pl/maps Mapy Google Maps] [10.02.2015]<br/>
 +
[http://satoczno.pl/ satoczno.pl] [21.04.2015] <br/>
 
[[Kategoria: Miejscowość]]  [[Kategoria: Powiat kętrzyński]] [[Kategoria: Korsze (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie sołeckie]]
 
[[Kategoria: Miejscowość]]  [[Kategoria: Powiat kętrzyński]] [[Kategoria: Korsze (gmina miejsko-wiejska)]] [[Kategoria: Wsie sołeckie]]
[[Kategoria: 1945-1989]]
+
[[Kategoria: 1301-1400]]

Aktualna wersja na dzień 08:54, 24 maj 2016

Sątoczno

Kościół w Sątocznie.Fot. Mieczysław Kalski
Kościół w Sątocznie.
Fot. Mieczysław Kalski
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Korsze
Liczba ludności (2013) 130[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Sątoczno
Sątoczno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sątoczno
Sątoczno
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Sątoczno (niem. Leunenburg) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze. Miejscowość w 2013 roku liczyła 130 mieszkańców[1]. Obecnie funkcję sołtysa pełni Kazimierz Blicharz.[2]

Położenie

Miejscowość położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, około 9 km na północny-zachód od Korsz, nad rzeką Sajną.

Dzieje miejscowości

Wieś należy do jednej z najstarszych miejscowości na Warmii i Mazurach. W 1326 roku na terenie dawnej osady pruskiej komtur z Bałgi Dietrich von Altenburg wzniósł strażnicę krzyżacką, a przy niej kościół wybudowany w latach 1326-1328. Przy zamku powstała osada targowa o zasięgu tranzytowym, która później otrzymała prawa miejskie. W 1344 roku w Sątocznie Krzyżacy podjęli starania o zorganizowanie nowego i oddzielnie zarządzanego komturstwa. Pierwszym i jedynym komturem Sątoczna został Johann Wurkini. W 1347 roku wieś została zniszczona przez Litwinów, komturstwo zlikwidowano. Sątoczno podlegało w późniejszych latach nowo utworzonemu komturstwu w Rynie. W czasie wojny trzynastoletniej Sątoczno przystąpiło do Związku Pruskiego i przez kilka lat czynnie występowało przeciwko Zakonowi. Na przełomie XIV i XV wieku odbudowano kościół (obecny budynek świątyni) zniszczony w czasie najazdu Litwinów. Po zawarciu pokoju z Krzyżakam w 1466 roku Sątoczno znalazło się na terenie Prus Krzyżackich. W 1468 roku w zamian za zaległy żołd Krzyżacy przekazali Sątoczno rycerzowi ze Szwabii Albrechtowi Vogt von Ammerthal. Jego córka Anna wyszła później za Botha zu Eulenburga ze Skandawy. W latach 1520–1610 majątek był główną siedzibą rodu zu Eulenburg. Po 1610 roku siedziba rodu przeniesiona został do pobliskiej Prosny. W czasie reformacji kościół przejeli ewangelicy.
Zamek w Sątocznie został rozebrany w 1628 roku. Sątoczno w 1657 roku zniszczone zostało przez Tatarów. W 1709 roku epidemia dżumy zmniejszyła liczbę mieszkającej tam ludności o prawie 90 %. W latach 1839-1842 odrestaurowano kościół według pomysłu Szymona Gemmela. Miejscowość ucierpiała w czasie wojen napoleońskich oraz I i II wojny światowej. W 1924 roku w Sątocznie gościł Paul von Hindenburg. Wieś znajdowała się w posiadaniu hrabiów Eulenburg do 1945 roku.
W 1949 roku we wsi powstało kino, a w rok później biblioteka wiejska. W latach następnych wybudowano nowy budynek szkoły. W 1970 roku Sątoczno liczyło 63 mieszkańców. We wsi znajdowała się ośmioklasowa szkoła podstawowa, przedszkole (68 dzieci), biblioteka oraz kino na 100 miejsc.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego[3]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[4] umiejscowiły ją w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim.

Zabytki

Religia

Edukacja

Ciekawostki

Po 1945 roku w Sątocznie mieszkał obrońca Westerplatte – starszy sierżant Wiktor Ciereszko.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Łącznie miejscowości: Sątoczno, Łękajny, Stawnica.
  2. http://bip.korsze.pl/jednostki_pomocnicze/1/solectwa
  3. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
  4. Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]


Bibliografia

Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [10.02.2015]
Kętrzyn z dziejów miasta i okolic, Olsztyn 1978.
Max Toeppen, Historia Mazur, Olsztyn 1995.
Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec, Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach. Powiśle, Warmia, Mazury, wyd. Studio ARTA, Olsztyn 2006.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.02.2015]
Urząd Gminy Korsze [10.02.2015]
Mapy Google Maps [10.02.2015]
satoczno.pl [21.04.2015]