Liski (gmina Stare Juchy)
| Liski | |
 Jezioro Rekąty położone w pobliżu wsi.
Źródło: Wikimedia Commons Fot. Ratomir Wilkowski, Mariusz King | |
| Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
| Państwo |  Polska
|
| Województwo | warmińsko-mazurskie |
| Powiat | ełcki |
| Gmina | Stare Juchy |
| Liczba ludności (2010) | 123 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
| Kod pocztowy | 19-330 |
| Tablice rejestracyjne | NEL |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego   Liski | |
Położenie na mapie Polski  Liski | |
| |
Liski (niem. Lysken, od 1938 r. Lisken) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Stare Juchy. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. W 2010 roku wieś liczyła 123 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Mirosław Dąbrowski[1].
Położenie
Wieś położona jest między jeziorami Garbas i Rekąty, w północno–zachodniej części Pojezierza Ełckiego, około 10 km na północny zachód od Ełku, w pobliżu granicy z powiatem giżyckim.
Dzieje miejscowości
Wieś powstała w ramach kolonizacji południowych i wschodnich obszarów państwa Zakonu Krzyżackiego. W 1481 roku komtur brandenburski Jan von Tieffen odnowił przywilej dla dóbr położonych między jeziorami Garbas i Rękąty oraz dobrami Liski (Liscke). Dokument został wydany dla niejakich: Jana, Stanisława i Marcina, którzy byli zobowiązani do wystawienia jednej służby zbrojnej, a nowe dobra miały zwać się Knotelbork (Knottelberge) i obejmować 15 łanów na prawie magdeburskim. W tym samym roku lub rok później komtur von Tieffen nadał w tej samej okolicy kolejnych 15 łanów na prawie magdeburskim dla niejakich: Jana, Stanisława, Pawła, Tomasza, Marcina i Mikołaja, którzy również mieli obowiązek wystawienia jednej służby. Na początku XVI wieku Liski weszły w skład Knotelborka, zaś od 1519 roku całość dóbr zwana była Liskami (Liesske, Lyssckenn). Jeszcze w pierwszej połowie XVI wieku wieś powiększyła się o kolejne dwa łany. Miejscowość należała do parafii ewangelickiej w Nowych Juchach. Szkoła we wsi powstała w 1843 roku.
Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.
Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:
- 1857 r. – 204 osoby
- 1933 r. – 318 osób
- 1939 r. – 277 osób
- 1988 r. – 127 osób
Religia
Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Starych Juchach.
Zabytki
- dawny cmentarz ewangelicki z XIX wieku; na nim mogiła żołnierza armii rosyjskiej poległego podczas I wojny światowej
- przy drodze do Starych Juch cokół pomnika poświęconego poległym podczas I wojny światowej
Ciekawostki
Istnieją informacje z dokumentów dot. wsi ze starszymi datami niż podany wyżej rok 1481:
- Dienstag nach Mathei 1409 über 15 Hufe (Wtorek po św. Mateuszu (tj. po 21 września) 1409, na 15 łanów)
- Donnerstag nach Fastnacht 1418 über 15 Hufe (Czwartek po Ostatkach 1418, na 15 łanów.)
Oba te pierwsze nadania mogły być dla Stanisława i Bartłomieja z Lisek (Stas u Barthlomay von Lisken). To by oznaczało, że Liski mogą być najstarsze w gminie Stare Juchy, a może nawet całym powiecie ełckim. [2]
Bibliografia
Białuński Grzegorz, Kolonizacja „Wielkiej Puszczy” (do 1568 roku) – starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Kawecki Jan, Roman Bolesław, Ełk. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1970.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Deutsche Verwaltungsgeschichte [07.09.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [07.09.2013]
Olsztyńska Strona Rowerowa [07.09.2013]
Strona Urzędu Gminy Stare Juchy [27.08.2013]
Przypisy
- ↑ Strona Urzędu Gminy Stare Juchy [27.08.2013]
- ↑ Jerzy Kozłowski nadesłał informacje - źródłem jest dokument gruntowy dotyczący gminy Jucha, powiat Ełk (Lyck) z około 1836 roku. https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS64-D9MD-2?cat=koha%3A301081&i=991&lang=en