Marzęcice

Marzęcice
Zabytkowy wóz strażacki z Marzęcic. Źródło: www.kppspnowemiastolub.pl [12.09.2013]
Rodzaj miejscowości	wieś sołecka
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	nowomiejski
Gmina	Kurzętnik
Sołectwo	Marzęcice
Liczba ludności (2024)	1021
Strefa numeracyjna	(+48) 56
Kod pocztowy	13-306
Tablice rejestracyjne	NNM
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Marzęcice
Położenie na mapie Polski Marzęcice
Wartość sekund jest nieprawidłowa (19°53'86”): {53 43 13 N 19 53 86 E|type:city }

Marzęcice (niem. Marzenczitz, Mosanczendorf) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Kurzętnik. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. W 2010 roku wieś liczyła 884 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa pełni Bartosz Grabowski.

Położenie

Miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej nr 538, w odległości ok. 3 km od Nowego Miasta Lubawskiego.

Dzieje miejscowości

Marzęcice były lokowane wraz z Nowym Miastem Lubawskim lub w 1325 r. przez komtura Otto von Lautenberga.

Pierwotna nazwa Marzęcic "Kemmathe" pochodziła od nazwiska zasłużonego rycerza Zakonu Krzyżackiego Rittera, towarzysza w.w. komtura.

Powierzchnia wsi - 30 włók (huf/huben), t.j. ok. 580 ha - 5.8 km2, pozostała do dnia dzisiejszego.

Nazwa "Marzęcice" jest przeniesioną nazwą miejscowości Marz k. Norymbergi (wtedy Frankonia) przez niemieckich osadników.

Pod koniec XIX w. wieś obejmowała 2246,43 mórg. W 1867 r. były we wsi 72 budynki i 42 domy. W tym samym roku żyło tu 279 mieszkańców, w tym: 273 katolików i 6 ewangelików. Wieś była zwana "miejską", gdyż gospodarstwa rolne posiadali w niej mieszkańcy Nowego Miasta Lubawskiego. Wielu mieszkańców Marzęcin mogło się osiedlać w Nowym Mieście Lubawskim na prawach mieszczańskich. Nie zachowała się informacja o kształcie zabudowań wiejskich.

Przed wojną we wsi istniały: placówka pocztowo–telekomunikacyjna oraz zakłady usługowe.

W czasach Trzeciej Rzeszy funkcjonowała nazwa wsi "Marnau".

Pod koniec XX w. wieś obejmowała 579,64 ha z 53 gospodarstwami i 760 mieszkańcami. W XX w. funkcjonowały tutaj: GS "Samopomoc Chłopska", Oddział Banku Spółdzielczego w Kurzętniku, Urząd Gminy, siedziba Gromadzkiej Rady Narodowej i Koło Gospodyń Wiejskich.

Do 1954 r. istniała gmina Marzęcice.

We wsi w latach 1997-2005 funkcjonowała jedna z najsłynniejszych dyskotek w Polsce Max Marzęcice.

Gospodarka

We wsi istnieją przedsiębiorstwa z zakresu stolarstwa, glazurnictwa i uprawy warzyw.

Szkolnictwo

We wsi działa Zespół Szkół. Pod koniec XIX w. powstała tu szkoła, którą odbudowano w 1993 r.

Bezpieczeństwo

W Marzęcicach działa Ochotnicza Straż Pożarna - https://www.facebook.com/p/OSP-Marz%C4%99cice-100064573756412/?locale=pl_PL

Ludzie związani z miejscowością

Na kartach historii wsi zapisał się Marcjan Sarnowski ps. Cichy – lokalny konspirator przeciwko władzy okupacyjnej w okresie II wojny światowej. Zastępca dowódcy oddziału partyzanckiego ROAK był Alfons Orzepowski ps "Czerwonka" z Marzęcic. Obydwaj partyzanci zostali zastrzeleni w obławach KBW w styczniu i lutym 1947 pomimo wejścia w zycie amnestii. Wedle relacji jeszcze w latach 70-tych XX w. ludzie niestety mówili na dowódców i ten oddział - że to byli "bandyci"

W XX w. sołtysami we wsi byli: Franciszek Płoski, Franciszek Goszka, Alojzy Kozłowski, Teodor Nowak i Ryszard Nowak.

Rozwoj Marzęcic po 1945 nastąpił dzięki wykupie przez władze piaszczystych pól, gleba kl. 6+ od kilku miejscowych rolników i przeznaczeniu ich na działki budowlane. Mieszkańcy nowe budowane domy kojarzyli z rozwojem podobnym do Gdyni, dla odroznienia od starej czesci wsi , stad dzielnice i zabudowania nazywano "Gdynia" i z tego powodu jedna z ulic nazywa się "Gdyńska".

Obszar "Gdyni" - zabudowań wsi po II wojnie światowej

Bibliografia

• https://pl.wikipedia.org/wiki/Marz%C4%99cice_(wojew%C3%B3dztwo_warmi%C5%84sko-mazurskie)
• Informacje nadesłane przez Wiesława Szypniewskiego (dane historyczne, których autorem jest Artur Semrau z Lekart, jako archiwista Archiwum Państwowego w Toruniu).
• Zródło dot. historii Marzęcic - https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/84730/edition/90468/content
• Grabowski Stanisław,Z dziejów Kurzętnika i okolic, Warszawa 1995.
  
• Grabowski Stanisław,Z dziejów Kurzętnika i okolic, Warszawa 2008.
  
• Bank Danych Lokalnych GUS [15.09.2014]
  
• Wrota Warmii i Mazur [15.09.2014]