Żółtlica chropowata

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Żółtlica chropowata

Flavoparmelia caperata
(L.) Hale
Żółtlica chropowata.Fot. Dariusz Kubiak.
Żółtlica chropowata.
Fot. Dariusz Kubiak.
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa miseczniaki (Lecanoromycetes)
Rząd misecznicowce
Rodzina tarczownicowate
Rodzaj żótlica
Gatunek żółtlica chropowata
Synonimy
Parmelia caperata (L.) Ach.

Żółtlica chropowata (Flavoparmelia caperata (L.) Hale) – gatunek zlichenizowanego grzyba workowego (porostu) z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae), rzędu misecznicowców (Lecanorales). Jedyny porost z tego rodzaju w Polsce.

Plecha

Plecha żółtlicy chropowatej jest listkowata, często duża (do 20 cm średnicy), żółtozielona lub żółtawa, w miejscach zacienionych szarozielona, o szerokich (do 1,5 cm), pofałdowanych i zwykle pomarszczonych odcinkach. Izydiów brak. Soralia wydłużone, na brzegach lub na powierzchni odcinków. Liczne, czarne chwytniki nie dochodzą do brzegu plechy; na obwodzie występuje szeroki pas bez chwytników. Miąższ i soralia P+ pomarańczowoczerwone, K-, C-. Owocniki – apotecja, występują wyjątkowo.

Rozmieszczenie i ekologia

Gatunek ten występuje na korze drzew, rzadziej na skałach, w miejscach o dużej wilgotności powietrza i podłoża, na niżu głównie w lasach, na wyżynach i w górach, również w miejscach otwartych. Porost dość częsty na południu Polski, na pozostałym obszarze kraju rzadki i ginący, wrażliwy na zanieczyszczenia powietrza.

Na Warmii i Mazurach gatunek ten występuje w dobrze zachowanych zbiorowiskach leśnych, głównie w rezerwatach przyrody, m.in. w rezerwacie Koniuszanka II oraz w Las Warmiński. Wyjątkowo spotkać go można na korze drzew w dobrze zachowanych alejach przydrożnych.

Wartość użytkowa

Gatunek ginący, umieszczony na czerwonej liście jako porost zagrożony wymarciem (EN). W Polsce podlega ścisłej ochronie.

Zobacz też

en.wikipedia.org, Flavoparmelia caperata [20.04.2014]

Bibliografia

Czyżewska Krystyna, Cieśliński Stanisław, Porosty – wskaźniki niżowych lasów puszczańskich w Polsce, "Monographiae Botanicae" 2003, z. 91, s. 223–239.
Cieśliński Stanisław, Czyżewska Krystyna, Fabiszewski Jerzy, Czerwona lista porostów w Polsce. Red list of the lichens in Poland, [w:] Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Red lists of plants and fungi in Poland, red. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda i Zbigniew Szeląg, Kraków 2006, s. 71–89.
Fałtynowicz Wiesław, Porosty w lasach. Przewodnik terenowy dla leśników i taksatorów, Warszawa, 2012.