Żmija zygzakowata

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Żmija zygzakowata

Vipera berus`
Linnaeus, 1758
Vipera berus Linnaeus, 1758
Żmija zygzakowata. Fot. Thomas Brown. Źródło: Commons Wikimedia
Żmija zygzakowata. Fot. Thomas Brown. Źródło: Commons Wikimedia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Rząd łuskonośne
Rodzina żmijowate
Rodzaj Vipera

Żmija zygzakowata – jedyny jadowity wąż żyjący w Polsce.

Charakterystyka

Długość ciała żmii zygzakowatej wynosi przeważnie ok. 75 cm (rzadziej do 90 cm). Ubarwienie ciała jest zmienne: przybiera kolor brązowy, srebrzystoszary, żółtawy, oliwkowozielony, niebieskoszary, pomarańczowy, czerwonobrązowy lub miedzianoczerwony. Ciemniejszy zygzak, tzw. "wstęga kainowa", nie zawsze jest widoczny.

Zęby żmii składają się w spoczynku, a wysuwają w trakcie ataku. Przez nie kanałami jadowymi wstrzykiwany jest ofierze silnie toksyczny jad. Żmija zygzakowata jest zwierzęciem płochliwym i najczęściej ucieka przed napastnikiem. Ukąszenie odbywa się często bez wstrzykiwania jadu, może ono jednak być niebezpieczne, szczególnie dla dzieci i osób starszych, i wymaga konsultacji lekarskiej. Jednym z objawów jest martwica lub porażenie układu oddechowego, zmniejszenie krzepliwości krwi, a także zmiany w pracy rytmu serca. Konieczne jest wówczas podanie surowicy końskiej neutralizującej toksyny zawarte w jadzie.

Żmija żywi się małymi ssakami: kretami, ryjówkami, gryzoniami, żabami i jaszczurkami oraz pisklętami ptaków, a także owadami. Prowadzi dzienny tryb życia. Spotkać ją można najczęściej w porze godowej: w kwietniu i w maju. Preferuje obrzeża lasów, podmokłe łąki, polany leśne. Lubi siedliska o chłodnym mikroklimacie.

Jest gatunkiem występującym pospolicie na Warmii i Mazurach. Podlega ochronie prawnej.

Bibliografia

Główczyński Krzysztof, Wittbrodt Krzysztof, Płazy i gady Welskiego Parku Krajobrazowego, Kwidzyn 2011, s. 30.